Жыхары Бабруйскага раёна адагрэлі і накармілі замярзаючую казулю, а потым за ёй прыйшлі суродзічы з лесу.
Казуля прыйшла да дома жыхароў Бабруйскага раёна ад безвыходнасці – жывёла замярзала. Яна прыйшла да людзей з сасулькамі на пысцы.
Людзі пасялілі жывёлу ў хляве, як маглі адагрэлі і накармілі казулю. Праз дзве гадзіны ў бадзяжкі з’явіўся апетыт, а праз нейкі час яна ўжо хадзіла па пятах за гаспадаром сям’і.
Казулі нават паспелі даць імя Яшка, але неўзабаве каля дома з’явілася дарослая асобіна. Відавочна, суродзічы шукалі зніклую казулю. Жывёлу давялося адпусціць у лес.
Гэтая зіма чамусьці стала асабліва суровым выпрабаваннем для Крычава.
Горад гэтай зімой ліхаманіць. То ў разгар цыклону чыноўнікі заяўляюць, што паведамленняў пра снежныя заносы не паступала, то накідваюцца на кіроўцаў маршрутных таксі, якія ўладкоўваюць сабе навагодні адпачынак, то рапартуюць пра тое, што са снегам удалося справіцца.
Удалося дык удалося, але, відаць, УКПП «Камунальнік», вядомае сваёй прагнасцю да бюджэтных сродкаў, не вытрымала напружання снежнага крызісу. Новая крычаўская праблема – смецце з прыватнага сектара не вывозіцца ўжо два тыдні, нягледзячы на тое, што ўсе дарогі расчышчаны.
Жыхары мікрараёна «Піянерская» кажуць, што сабранае, але не вывезенае смецце разцягваюць па вуліцах бадзяжныя сабакі. Аналагічная сітуацыя і ў іншых раёнах горада. Прычым паведамляе пра гэта раённая газета, якая чакае ад камунальнікаў тлумачэнняў.
Відавочна, цяпер уладам давядзецца разбірацца ўжо з сабакамі і журналістамі, якія следам за маршрутчыкамі і цыклонам выйшлі з-пад кантроля.
У Буйнічах, на даху крамы «Еўраопт», ужо некалькі тыдняў жыве бусел, які грэецца каля дымавой трубы. У рукі ратавальнікаў ён не даецца.
Птушка чамусьці не адляцела ў цёплыя краі, і маразы засталі бусла знянацку. Супрацоўнікі крамы падкормліваюць бусла, але людзям ён асабліва не давярае. Ратавальнікі і проста добраахвотнікі спрабавалі зняць бусла, каб арганізаваць яму паўнавартасную зімоўку. Аднак ён кожны раз узлятае і вяртаецца толькі тады, калі паблізу нікога няма.
Мяркуючы па выглядзе, птушка здаровая, але моцныя маразы могуць загубіць бусла.
Ці то навагоднія святы, ці то цыклон абрынулі стройную сістэму вывазу адходаў у Магілёве. У некаторых месцах горада кантэйнеры перапоўненыя ўжо некалькі дзён, і смецце выпаўзае за межы пляцовак. Такая сітуацыя назіраецца ў раёне «Тэхнапрыбора» і на «Юбілейным».
Жыхары фіксавалі прыезды нейкіх камісій, якія фатаграфуюць кантэйнеры, але гэтыя візіты пакуль нічога не змянілі.
Сярод версій таго, што ж усё-такі адбываецца, найбольш верагоднай выглядае думка, што кантэйнеры ўмерзлі ў лёд, іх складана выкаціць і выгрузіць.
Праблему нібыта як-небудзь вырашаюць улады, але пакуль усё выглядае так, быццам яны сутыкнуліся з ёй упершыню.
Так бывае заўсёды, калі памеры штомесячных заробкаў начальнікаў камунальных падраздзяленняў супастаўныя з коштам новага трактара.
Тады ўборка снегу становіцца ганаровым і свяшчэнным абавязкам кожнага грамадзяніна, а да праблемы кантэйнера, што ўмерз у лёд, даводзіцца прыцягваць некалькі нвукова-даследчых інстытутаў.
У раёне Мінскага рынку адкрыўся стацыянарны пункт абагрэву, па вуліцах Магілёва ездзяць мабільныя пункты.
Па ініцыятыве абласнога аддзялення Чырвонага Крыжа ў Магілёве адкрыўся стацыянарны пункт абагрэву. Ён працуе ў раёне Мінскага рынку з 11 да 15 гадзін. Там усе ахвотныя могуць сагрэцца, атрымаць гарбату і кашу.
Акрамя таго, працуюць і перасоўныя пункты абагрэву – яны курсіруюць у месцах вялікага скаплення людзей. Там валанцёры раздаюць ежу і гарбату, даюць кансультацыі пра тое, як правільна паводзіць сябе ў маразы.
Аналагічную дапамогу можна атрымаць непасрэдна ў абласным офісе Чырвонага Крыжа ў працоўны час, а таксама ў офісах арганізацыі, размешчаных у раённых цэнтрах.
Ці ўсе раённыя арганізацыі Чырвонага Крыжа маюць свае офісы – невядома. Напрыклад, у Быхаве такі офіс ёсць. Гэта асобны будынак. Аднак ён адчыняецца толькі зрэдку, бо ў мясцовага аддзялення Чырвонага Крыжа няма сродкаў, каб аплачваць камунальныя выдаткі, у тым ліку ацяпленне.
Бітву за ўраджай у Магілёўскай вобласці выйгралі, бітву са снегам, падобна, прайграюць.
Востры дэфіцыт тэхнікі і рабочай сілы ў камунальных прадпрыемствах Магілёўскай вобласці прымусілі ўлады распісвацца ў бяссіллі яшчэ да прыходу цыклона.
Расказваць казкі пра ўсеагульны дабрабыт і ладзіць паказальныя весялухі магілёўскім чыноўнікам значна прасцей, чым арганізаваць працу па ўборцы снегу на вуліцах гарадоў Магілёўшчыны. Пра «вёску будучыні» гаворка не ідзе ўвогуле.
Першыя згадкі пра снежны калапс з’явіліся ў Крычаве, пасля чаго ўлады ўсіх раёнаў пачалі наракаць на прыход цыклона, разумеючы, што цацачныя трактары не здольныя расчысціць снежныя заносы.
У Крычаве, дзе заяўлялі, што «зваротаў пра снежныя заносы не паступала», ужо прызналі, што «снег, які накрые нашу краіну, прынясе не толькі беласнежную прыгажосць, але і немалыя цяжкасці, з якімі нам усім давядзецца сутыкнуцца».
У Кіраўску намеснік старшыні райвыканкама на ўсялякі выпадак папярэдзіў грамадзян, што «жыхары горада і раёна павінны разумець: дарогі і вуліцы не могуць быць пачышчаныя ўсюды адначасова».
У Слаўгарадзе запэўнілі, што «раённыя службы гатовыя аператыўна рэагаваць на магчымыя ўскладненні».
У Чавусах, дзе чыноўнікі вельмі любяць фатаграфавацца на фоне сваіх «дасягненняў», яшчэ да прыходу «Улі» прарвала гнілы водаправод, і жыхары пятнаццаці вуліц засталіся без вады.
Гарачая пара наступіла не толькі для камунальнікаў вобласці, але і для прапагандыстаў. Ва ўсіх сацыяльных сетках пачалі з’яўляцца ролікі, у якіх па вуліцах раённых цэнтраў бадзёра ездзяць трактары, а вяселыя жыхары вырываюць адзін у аднаго рыдлёўкі.
Аднак той факт, што міністр Кубракоў дакладвае Лукашэнку пра тое, што міліцыя часова спыніла рэпрэсіі і занялася ўборкай снегу, сведчыць: усё трэшчыць па швах.
Менавіта ў такіх сітуацыях і выяўляецца слабасць рэжыму Лукашэнкі, прадстаўнікі якога ўмеюць толькі круціць кукіш цывілізаваным краінам, для якіх уборка снегу даўно перастала быць надзвычайшчынай.
Міжнародны дзень дапамогі бедным (International Day to Assist the Poor, з 1995 года).
Устаноўлены ААН. Амаль кожны чацвёрты жыхар Зямлі цягне жабрацкае існаванне. У сувязі з гэтым ААН прынята некалькі праграм, якія ставяць за мэту выкараненне галечы.
Першыя праграмы па ліквідацыі галечы пачалі дзейнічаць у пачатку 2000 года, аднак пакуль колькасць тых, хто жыве за рысай беднасці, не змяншаецца.
ААН разглядае беднасць як “стан працяглай вымушанай адсутнасці неабходных рэсурсаў для забеспячэння здавальняючага ладу жыцця”. Беднасць азначае не толькі недахоп грошай, але і адсутнасць годнай працы, зручнага жылля, доступу да добрай адукацыі і аховы здароўя. Праблема беднасці актуальная і для Беларусі – самай беднай краіны Еўропы, разам з Малдовай і Украінай, у якой ідзе вайна, але гэта не прызнаецца тут на афіцыйным узроўні.
Памагаты сіратам і бедным – Святы Мікалай.
Мікола зімовы (праваслаўны каляндар).
«Без Міколы не бывае ні зіма, ні лета». «Да Міколы няма зімы ніколі». Праўда, надвор’е не заўсёды слухалася ўлюбёнага народам святога, таму казалі яшчэ і так: «Ніводнаму Міколу ня вер ніколі».
На Беларусі Мікола самы любімы і народны святы: Мікалай Цудатворац, Мікалай Угоднік, Свяціцель Мікалай.
Мікалай шанаваўся як хуткі памагаты маракам, падарожнікам, купцам, несправядліва асуджаным і дзецям. На Захадзе Святы Мікалай трансфармаваўся ў Санта-Клаўса.
Дзень святога Мікалая – свята, якое з нецярпеннем чакаюць дзеці, бо ў ноч з 18 на 19 снежня яны абавязкова знойдуць пад падушкай салодкія падарункі, доўгачаканую цацку, адзенне, гульню, білет на забаўляльнае мерапрыемства, кнігу.
Здаўна лічылася, што пасля 19 снежня пачынаюцца моцныя маразы. У гэты дзень абавязкова трэба запальць свечку на добры ўраджай у наступным годзе, памаліцца аб здароўі дзяцей, дапамозе ў дарозе і падарожжы, дабрабыце, дапамозе сіротам і бедным, вылячэнні ад хвароб.
Гаспадыні пяклі пірагі, накрывалі святочныя сталы і запрашалі суседзяў у госці, каб разам адзначаць свята.
Галоўнае ў Дзень Мікалая неабходна быць у добрым здароўі і добрым настроі, ні ў якім разе не лаяцца, а толькі цешыцца і дзякаваць святому за тое, што адбываецца ў вашым жыцці.
1492 год. У лісце літоўскага князя Аляксандра крымскаму хану Менглі Гірэю ўпершыню змяшчаецца пісьмовая згадка аб казаках.
Казакоў як асобны субэтнас вылучаў Леў Гумілёў. У склад казакоў у бытнасць іх саслоўем уваходзілі і групы беларусаў, паўднёвых славян, грэкаў, асецін, татараў, мардвы-эрзя, башкір, калмыкаў, бурат і іншых народаў – у Расійскай імперыі ўсе прадстаўнікі сярэднявечных воінскіх саслоўяў залічваліся ў казакі. У выпадку з беларусамі гэта былі служылых сяляне – панцырныя баяры і інш.
Упершыню слова «казак» у значэнні «вартаўнік» сустракаецца ў перакладным слоўніку куманскай (старакыпчацкай) мовы ў 1303 годзе.
Варыянты паходжання слова “казак”:
1) цюркскае, «вольны качэўнік, вольны чалавек, валацуга», той жа этымалогіі, што і этнонім казах.
2) мангольскае: “ко/ка” – “браня” і “зах” – “рубеж”. Ва Ўсходняй Еўропе да канца XVIII стагоддзя мелі назву таксама чаркасы.
Рускі ўрад часта выкарыстоўваў казакоў для сваіх мэт супраць ВКЛ і Рэчы Паспалітай.
Напрыклад, у 1654 годзе рускія даручылі магілёўскаму шляхціцу К. Паклонскаму стварыць беларускі казацкі полк у Радамскім замку з беларускай шляхты, гараджан і сялян Магілёўскага, Мсціслаўскага і Чавускага паветаў (каля 6 000 чалавек). Палкоўнік Паклонскі па ўзяцці Магілёва абрабаваў яго, зншчыў амаль усё габрэйскае насельніцтва. Па легендзе, удалося выратавацца толькі адной пары, ад якой і працягнулася яўрэйскае насельніцтва горада. А самы першы ў гісторыі габрэйскі пагром у Магілёве зладзілі казакі С. Налівайкі ў 1595 годзе.
Кіраўнік СССР (1964-1982), Генеральны Сакратар КПСС (1966-1982) і Старшыня Прэзідыуму Вярхоўнага Савета СССР (1960-1964, 1977-1982).
Чатырохразовы Герой Савецкага Саюза, Герой Сацыялістычнай Працы.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Парада Перамогі. Маршал Савецкага Саюза.
Меў 117 савецкіх і замежных узнагарод, у тым ліку вышэйшага ваеннага ордэна “Перамога” (за подпісам Старшыні Вярхоўнага Савета М. Гарбачова).
Пасля сканчэння Курскага земляўпарадкавальна-меліяратыўнага тэхнікума (1927), працаваў у Коханаўскім раёне Аршанскай акругі (зараз – в. Багданаўка Талачынскага раёна).
Падчас вучобы ў музычным тіэхнікуме займаўся ледзь не па 24 гадзіны ў суткі. Як піяніст-канцартмайстар быў запрошаны ў беларускую оперную студыю, працаваў са спеваком, зоркай Вялікага імператарскага тэатра А. Баначычам, з заснавальнікам опернага тэатра І. Гітгарцам, зрабіў запісы на грампласцінкі з цымбалістам І. Жыновічам.
У 1939-1941 гадах з’яўляўся галоўным дырыжорам сімфанічнага аркестра Усебеларускага радыёкамітэта. Пад яго кіраўніцтвам ставіліся і агучваліся ў жывым эфіры буйнейшыя музыкальна-сцэнічныя творы.
Еўрапейскай знакамітасцю яго зрабіла аўтарства музыкі да першай дзіцячай оперы па казцы Г. Андэрсена «Салавей».
У вайну не здолеў эвакуіравацца з Мінска і працаваў дырыжорам сімфанічнага аркестра гарадскога тэатра, паставіў оперы «Вяселле Фігара», «Кармэн», «Севільскі цырульнік», «Цыганскі барон». Ратаваў яўрэяў з гета, прыкрываў аркестрантаў, якія былі звязаны з падполлем.
У 1948 годзе быў арыштаваны, прыгавораны да расстрэлу, які заменены на 25 год лагераў. У лагеры сачыняў музыку, аднавіў па памяці шматлікія творы, партытуру оперы Лысенкі «Наталка-полтавка» і сіламі зняволеных у 1950 годзе паставіў яе.
Пасля вызвалення працаваў у Рэспубліцы Комі галоўным дырыжорам тэатра, потым 30 год працаваў канцэртмайстрам ў калужскай філармоніі. Пад канец жыцця канчаткова аслеп.
Памёр ў 2001 годзе.
1909 год. У Магілёве нарадзіўся Генрых Міхайлавіч Шафран
Савецкі ўрач-фтызіятр, арганізатар аховы здароўя. Удзельнік савецка-фінскай і Вялікай Айчыннай войнаў, начальнік палявога шпіталя. Шмат гадоў – галоўны ўрач гарадской бальніцы ў Ёшкар-Але. Атрымаў званні “Заслужаны ўрач РСФСР” і “Заслужаны ўрач Марыйскай АССР”.
1935 год. Нарадзілася Валянціна Лемцюгова.
Беларуская мовазнаўца. Доктар філалагічных навук, прафесар. Выхоўвалася на Чавушчыне.
Працавала ў Інстытуце мовазнаўства АН БССР, старшынёй Рэспубліканскай тапанімічнай камісіі пры НАН Беларусі, членам Тапанімічнай камісіі пры Савеце Міністраў Беларусі, анамастычнай камісіі пры Міжнародным камітэце славістаў. Узначальвала анамастычную школу ў Беларусі.
Абаронца беларускай тапанімікі, адстойвала артыкул у Законе аб геаграфічных назвах, згодна з якім спачатку назва даецца на беларускай мове, а таксама традыцыйную беларускую лацінку, супраць якой (транслітэрацыя) стаў выступаць адзін магілёўскі чыноўнік у снежні гэтага года.
Аўтар манаграфіі «Беларуская айканімія», у якой даследавала працэс узнікненьня і эвалюцыйнага развіцьця беларускіх назваў населеных пунктаў (4 тысячы айконімаў), «Усходнеславянская айканімія апэлятыўнага паходжання». Пад яе кіраўніцтвам, удзеле створаны «Спіс населеных месцаў Расейскай імпэрыі» (44 тамы), «Беларуская граматыка», «Лексікалогія сучаснай беларускай мовы», «Агульнаславянскі лінгвістычны атлас», «Лексічны атлас беларускіх народных гаворак», нарматыўны даведнік «Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь» у 6 кнігах па абласцях і іншыя.
Беларускі савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч. Першы сакратар ЦК КПБ (1956-1965), Першы намеснік Старшыні Савета Міністраў СССР (1965-1978). Герой сацыялістычнай працы.
Стваральнік камсамольскага падполля на тэрыторыі Беларусі падчас вайны, удзельнік партызанскуга руху.
Пасля вайны ўзначальваў ЦК ЛКСМБ, працаваў першым сакратаром Мінскага гаркама, абкама партыі.
Пасля смерці Сталіна быў старшынёй Савета міністраў БССР (1953-1956).
З імем Мазурава звязаны шматлікія поспехі беларускага народу ў развіцці эканомікі, навукі і культуры, рэабілітацыя рэпрэсаваных. Стаў праваабаронцай незаслужана абгавораных падпольшчыкаў. Былі пабудаваны Наваполацкія нафтаперапрацоўчы завод і хімкамбінат «Палімір». Намагаўся аднавіць беларусізацыю.
У гонар Мазурава усталяваны мемарыяльныя шыльды ў Мінску (К. Маркса, 36), названы вуліцы ў Мінску і Гомеле.
Працавала выкладчыцай нямецкай мовы ў Белаазёрску.
Аўтар вершаў, паэм, зборнікаў паэзіі і казак, п’ес для тэатра лялек «Прыгоды трох парасят» (пастаўлена ў 1976), «Крок у бессмяротнасць» (пастаўлена ў 1977), тэлесцэнараў пра творчасць В. Бялыніцкага-Бірулі, Р. Кента.
Перакладала з нямецкай, польскай, французскай.
Лаўрэат Літаратурных прэмій імя А. Куляшова, імя У. Калесніка, прэміі Усебеларускага фестывалю моладзі.
На выбары былі высунуты 19 кандыдатаў, удзельнічала 10, у тым ліку Р. Кастусёў, У. Няклаеў, А. Саннікаў, М. Статкевіч – найбольшая колькасць кандыдатаў за ўсю гісторыю беларускіх выбараў.
Пасля агалошання папярэдніх вынікаў (паводле афіцыйных крыніц перамог А. Лукашэнка з 83% галасоў, паводле расійскага Агенцтва эфектыўных камунікацый «Inside» за Лукашэнку прагаласавалі 37,8%) прыхільнікі апазіцыйных кандыдатаў сабраліся на мітынг на плошчы Незалежнасці.
Пасля нападаў і збівання мітынгоўцаў міліцыяй, большасць удзельнікаў пакінула плошчу. Каля 5 тысяч з іх засталіся, разам з Саннікавым і Рымашэўскім. Апоўначы і яны былі разагнаны сілавікамі.
Былі затрыманы Кастусёў, Міхалевіч, Някляеў, Рымашэўскі, Саннікаў, Статкевіч, Вус і іншыя – усяго 639 асоб.
Былі асуджаныя кандыдаты ў прэзідэнты У. Някляеў, А. Саннікаў, М. Статкевіч, Дз. Вус, В. Рымашэўскі да пазбаўлення волі на розныя тэрміны ад 2 да 6 гадоў.
Міжнародны дзень барацьбы з карупцыяй (International Anti-Corruption Day, с 2003 года).
Абвешчаны Генеральнай Асамблеяй ААН. У гэты дзень у 2003 годзе ў Мексіцы была адкрыта для падпісання Канвенцыя ААН супраць карупцыі.
Мэтай заснавання дня, як пазначана ў рэзалюцыі Генеральнай Асамблеі, было паглыбленне разумення праблемы карупцыі і ролі Канвенцыі ў папярэджанні карупцыі і барацьбе з ёй.
Юр’я Зімовы і Ганна (народны каляндар).
“Юра мосціць”. “Ад Ганнаў да Калядаў 2 тыдні і 2 дні”.
Юр’е Зімовы лічыўся апекуном свойскай і лясной жывёлы. У гэты дзень гаспадары аглядалі кароў, падстрыгалі грывы і хвасты коням, а таксама аднімалі ад кабыл жарабят, якіх да вясны ставілі ў асобныя хлявы. Раней лічылася, што 9 снежня ваўкі пачынаюць хадзіць зграямі і нападаць на скаціну, бо “Юр’я ўжо дае ваўкам свабоду”, таму жывёл нельга было выпускаць на вуліцу.
У гэты дзень некалі прыгонныя сяляне мелі права перамяніць сабе гаспадароў.
Калі паблізу жылля вые воўк – да марозу.
Старыя слухалі ў гэты дзень ваду – кідалі ў палонку падпаленае вуголле з печы, вуголле шыпелі, убіралі ў сябе жыватворную сілу рачной вады. А пасля, з палонкі далонню зачэрпнуўшы некалькі вугольчыкаў, старыя неслі іх курам і парасятам.
У Юр’еў дзень хадзілі слухаць ваду ў студнях: калі ціха – зіма будзе цёплай, пачуюцца гукі – чакай моцных завірух і маразоў.
Да гэтага дня неабходна было раздаць усе пазыкі. Не вярнуць пазыку да Юр’ева дня – усё жыццё ў пазыках хадзіць.
Юр’е з мостам, Мікола (19 снежня) з цвіком.
На Юр’еў дзень у бярлогах мядзведзь моцна засынае.
Вялікі ўзбекскі вучоны з Харэзма, аўтар шматлікіх капітальных прац па гісторыі, геаграфіі, філалогіі, астраноміі, матэматыцы, геадэзіі, мінералогіі, фармакалогіі, геалогіі і іншых.
У Еўропе быў вядомы пад імем Альбероніус.
Апрача сваёй роднай харэзмскай мовы, аль-Біруні валодаў цюркскай, фарсі, санскрытам, арабскай мовай, а таксама ведаў грэчаскую, сірыйскую мовы, іўрыт і берберскія мовы.
Большую частку свайго жыцця Аль-Біруні правёў у Газні (зараз – Афганістан), дзе працаваў пры двары султана Махмуда Газнаві і яго наступнікаў Масуда і Маўдуда. Аль-Біруні прымаў удзел у паходах Махмуда ў Індыю, дзе таксама пражыў некалькі гадоў.
Князь навагрудскі (1240-я – 1255, 1258 – 1264), вялікі князь літоўскі (1264 – 1267). Сын Міндоўга, караля літоўскага.
Пашырыў тэрыторыю ВКЛ за кошт уключэння ўсходнебалцкіх зямель Нальшан і Дзяволтвы.
Быў манахам у Палонінскім манастыры, хадзіў у паломніцтва да гары Афон, але не здолеў дайсці з-за “мяцяжу” ў землях па дарозе, вярнуўся і заснаваў Лаўрышаўскі манастыр (Лаўрыш – імя інака Войшалка).
Пасля нападу на Літоўскую зямлю мангола-татар Бурундая і галіцка-валынскіх князёў Войшалк выйшаў з манастыра і зноў сеў на навагародскім стальцы.
Потым зноў жыў у манастыры – Ляшчынскім Свята-Успенскім пад Пінскам.
Галіцкі князь Леў Данілавіч запрасіў на сустрэчу Войшалка ва Ўладзімір-Валынскі і пад час піру забіў яго.
Войшалк быў пахаваны ў царкве св. Міхаіла Вялікага.
Фота: Войшалк засноўвае манастыр. Мініяцюра з Астэрманаўскага І-га тому Ліцэвога летапіснага збору, XVI ст. Бібліятэка Расійскай акадэміі навук, г. Санкт-Пецярбург.
Беларускі паэт, публіцыст, літаратурны крытык. Зорка беларускай паэзіі.
Яго спадчына ўвайшла ў залаты фонд беларускай культуры.
Упершыню пачаў гутарыць на беларускай мове ў 1895 годзе ў в. Вяззе (зараз – Асіповіцкі раён), калі гасцяваў у сваякоў. Там цяпер усталявана мемарыяльная шыльда (на доме сваякоў, з 1986 г. будынак спартовай базы).
Асноўны кірунак яго творчасці – патрыятычнае служэнне сацыяльнаму і нацыянальнаму вызваленню беларускага народа.
Сузаснавальнік пейзажнай і інтымнай любоўнай лірыкі ў беларускай паэзіі. Вялікая заслуга паэта ў распрацоўцы гістарычнай тэмы і урбаністычных матываў.
Яго творчасць мела першаступеннае значэнне ў гістарычным самапазнанні народа і сцвярджэнні яго месца ў гісторыі чалавецтва.
Пераклаў на беларускую мову вершы П. Верлена, Э. Верхарна, Г. Гейнэ, А. Пушкіна, Авідзія, Гарацыя і іншых паэтаў, на рускую – творы Янкі Купалы, Т. Шаўчэнкі, І. Франко.
Памёр 25 мая 1917 года. Пахаваны на Старых могілках у Ялце.
У 1980-х гадах уздымалася пытанне пераносу праху паэта з Ялты ў Мінск.
Працуюць музеі паэта ў Мінску, Гродне, Яраслаўлі, яго імя носяць вуліцы ва ўсіх абласных цэнтрах і буйных гарадах Беларусі, у Ніжнім Ноўгарадзе, Яраслаўлі і Ялце, беларускія школы і бібліятэкі.
Помнікі паэту пастаўлены ў Яраслаўлі, Мінску.
У 1991 годзе імя Максіма Багдановіча ўнесена ў каляндарны спіс ЮНЕСКА “Гадавіны выдатных асоб і падзей”.
1915 год. Апублікаваны ўніверсал Канфедэрацыі Вялікага Княства Літоўскага.
Канфедэрацыя ВКЛ – блок беларускіх, літоўскіх, польскіх і яўрэйскіх арганізацый у 1915-1917 гадах, што адносіліся да ліберальна-дэмакратычнай плыні краёвасці і выпрацоўвалі мадэлі беларуска-літоўска-латвійскай дзяржавы, якую меркавалася адрадзіць на тэрыторыі былога ВКЛ.
Канцэпцыя больш шырокай канфедэрацыі была распрацавана ў ліпені 1916 года Беларускім народным камітэтам. Яго старшыня А. Луцкевіч абгрунтаваў ідэю Злучаных Штатаў ад Балтыйскага да Чорнага мораў. У гэтую канфедэрацыю павінны былі ўвайсці Беларусь, Літва, Латвія, Украіна.
Імкненне беларускіх арганізацый да дзяржаўнага адзінства з гэтымі рэгіёнамі тлумачылася найперш эканамічнымі матывамі і жаданнем мець выхад Беларусі да Балтыйскага і Чорнага мораў.
Пасля абвяшчэння незалежнасці Літвы (16 лютага 1918) і Беларускай Народнай Рэспублікі (25 сакавіка 1918) ідэя канфедэрацыі не ўзнімалася.
У 1919 годзе бальшавікі стварылі Літоўска-Беларускую ССР, якая неўзабаве спыніла сваё існаванне ў сувязі з польскай акупацыяй.
1916 год. Нарадзіўся Кірк Дуглас (Ісэр Даніеловіч).
Амерыканскі кінаакцёр і прадзюсар. Амерыканскі Інстытут Кіно прызнаў яго адным з лепшых кінаакцёраў усіх часоў.
З гомельскіх і чавускіх яўрэяў.
Атрымаў шэраг узнагародаў, у тым ліку “Оскар”, зорку на Галівудскай Алеі Славы. У яго гонар названы праспект у горадзе Палм-Спрынгз, штат Каліфорнія.
Займаўся гуманітарнай дапамогай, за што атрымаў Прэзідэнцкі Медаль за Свабоду, Ордэн Французскага Легіёна, Нацыянальны Медаль за дасягненні ў галіне мастацтва. Быў паслом добрай волі ў Дэпартаменце ЗША.
Бацька акцёраў Майкла, Эрыка Дугласаў, прадзюсараў Джоэля, Пітэра Дугласаў.
Памёр 5 лютага 2020 года.
1917 год. У вёсцы Цёплае пад Чавусамі нарадзіўся паэт Уладзімір Рагуцкі.
Нарадзіўся ў настаўніцкай сям’і. Вучыўся ў школе ў вёсцы Старое Пашкава Магілёўскага раёна, дзе яго настаўнікам быў беларускі паэт Я. Журба. Затым паступіў на літаратурны факультэт Мінскага педінстытута. Пасля заканчэння інстытута (1939) працаваў у абласной газеце «Камунар Магілёўшчыны», адкуль быў прызваны ў армію. Загінуў на фронце ў 1941 годзе.
1958 год. На арганізацыйным сходзе членаў геаграфічнага таварыства прынята рашэнне аб арганізацыі Магілёўскага аддзела.
Магілёўскі аддзел – першая структурная адзінка геаграфічнага таварыства на Беларусі.
Зарэгістраваны 19 студзеня 1959 года. Першым старшынёй аддзела стаў Мікалай Нешатаеў (1959-1963), вучоным сакратаром – Пятро Лярскі (1959–1963).
У розныя гады ў аддзеле плённа працавала больш за 120 членаў таварыства, сярод якіх вядомыя вучоныя М. Ратабыльскі, П. Лярскі, С. Сідор, Р. Дулаева, М. Клюкін, Ю. Шчарбакоў, М. Звераў, В. Гаркуноў, У. Хамякоў, М. Смаляроў, Г. Рыдзеўскі, Б.Нешатаеў, М. Нешатаеў, І.Шаруха, Дз. Грумо і іншыя.
Геаграфічнае таварыства на тэрыторыі сучаснай Беларусі вядзе сваю гісторыю ад Рускага геаграфічнага таварыства (1845). Магілёўскія географы працавалі ў складзе створанага ў 1867 годзе Паўночна-Заходняга аддзела геаграфічнага аб’яднання (Вільня), у складзе геаграфічнага таварыства БССР (1954), Беларусі (1991).
Беларускі географ, краязнавец, паэт, лаўрэат Нацыянальнай літаратурнай прэміі (2020), прэміі імя Уладзімера Караткевіча.
Аўтар каля 40 краязнаўчых, у тым ліку па фізічнай геаграфіі, тапаніміцы Пастаўскага раёна, паэтычных кніг.
Ганаровы сябра Саюза пісьменнікаў Беларусі.
Адкрыў у Пастаўскім раёне месца старажытнага паселішча і курганны могільнік.
«Чалавек года Віцебшчыны» (2009), пераможца конкурса «Беларускі настаўнік года».
Старшыня Пастаўскай арганізацыі Таварыства беларускай мовы (да 2021), член Навуковай рады Беларускага геаграфічнага таварыства і Міжнароднай акадэміі арганізацыйных і кіраўнічых навук.
Музей пад адкрытым небам, дзе сабраныя помнікі беларускага народнага драўлянага дойлідства з розных гісторыка-этнаграфічных рэгіёнаў Беларусі, заснаваны ў адпаведнасці з пастановай партыйных органаў. Знаходзіцца пад Мінскам, каля МКАД, паміж вёскамі Строчыцы і Азярцо, займае плошчу ў 151 гектараў.
Першыя спробы стварыць музэй-скансен на Беларусі былі зробленыя ў 1908 годзе мастаком Ф. Рушчыцам, але гэтаму перашкодзіла Першая сусветная вайна.
Штоверасень з 2009 года ў музеі ладзіцца міжнародны фольк-фестываль «Камяніца».
Музей мае тры асноўныя зоны: экспазыцыйная, вытворча-гаспадарчая і запаведная. Аснова экспазыцыйнай зоны — умоўны падзел тэрыторыі Беларусі на шэсць гісторыка-этнаграфічных рэгіёнаў: Цэнтральная Беларусь, Падняпроўе, Паазер’е, Усходняе і Заходняе Палессе, Панямонне.
У экспазіцыі гісторыка-этнаграфічнага рэгіёну Цэнтральная Беларусь, заходняя Магілёўшчына прадстаўлена грамадскім свіранам канца XIX — пачатку XX стагодзя з в. Касарычы Глускага раёна
А вось у экспазіцыі гісторыка-этнаграфічнага рэгіёну Падняпроўе знаходзіцца ветраны шатровы млын пачатку XX стагоддзя з в. Зелянец Хоцімскага раёна, вяночны (замкнуты) двор з традыцыйным інтэр’ерам з в. Бракава Слабада Чавускага раёна.
Беларускі мастак і дызайнер. Разам з Ул. Цэслерам распрацоўваў дасціпныя рэклямныя постэры і плакаты на сацыяльныя тэмы.
Аўтар плакатаў «Нержавеющий Сталин», «1939, начало войны в Польше», «Карл Маркс 1990-х», «Афганистан», «Good morning, Belarus!», «От международного года мира – к миру без войн и оружия», «Война несет людям…», «Афган, Forbidden Fruit», «Contemporary art+centre „VITA NOWA“» і іншых.
Праца «Вудсток. 30 лет. – Levi`s» знаходзіцца ў калекцыі Луўра.
Работы Цэслера і Войчанкі выстаўляліся на шматлікіх выставах і атрымлівалі ўзнагароды ў многіх краінах Еўропы.
Уладальнік больш за 40 узнагарод міжнародных конкурсаў, біенале і фэстываляў плакату.
За месяц да смерці адбылася выстава на Манмартры ў Парыжы.
Снег зімой на Магілёўшчыне заўсёды выпадае нечакана, але чыноўнікі гатовыя не толькі прыбіраць снег, але і знаходзіць апраўданні, калі гэтага не атрымліваецца.
Чыноўнікі Магілёва заявілі пра тое, што гатовыя сустрэць зіму цалкам узброенымі.
Пра тое, каб снег не стаў сур’ёзнай праблемай, камунальныя службы і работнікі дарожна-моставага прадпрыемства паклапаціліся загадзя.
Закуплена каля 7 тысяч тон супрацьгалалёдных матэрыялаў, падрыхтавана спецыяльная тэхніка, і гэта дазволіць хутка і эфектыўна спраўляцца з непагаддзю.
Аднак, снег зімой у Магілёўскай вобласці вельмі часта выпадае нечакана. Так здаралася не раз, і тады тыя, хто ў лістападзе абвяшчаў снегу вайну на знішчэнне, пачыналі апраўдвацца.
Калі абласныя цэнтры і раёны завальвала снегам або скоўвала лёдам – не хапала ні тэхнікі, ні пяску.
Тады чыноўнікі скардзіліся на цыклоны, якія, як заўсёды, наляталі на Беларусь, быццам санкцыі, з Захаду, і заклікалі грамадзян дапамагчы ў прыборцы снегу.
Хутчэй за ўсё, так будзе і ў гэтым годзе. Які ж сэнс рапартаваць пра перамогу ў бітве, якая яшчэ не пачалася? Адказ просты: звычка.
Улады так прывыклі балбатаць пра тое, што ў іх усё пад кантролем ужо трыццаць гадоў, што часова змаўкаюць толькі пасля таго, як іх тыкаюць носам у разбітае карыта.
На наступным тыдні тэмпература паветра, як прагназуюць сіноптыкі, будзе крыху вышэйшай за кліматычную норму. З-за пацяплення жыхароў Магілёўшчыны чакаюць туманы і вільготнасць да 90 працэнтаў, на небе ў асноўным будзе воблачна.
У панядзелак чакаецца снег і мокры снег, месцамі слабы туман і галалёд, на асобных участках дарог – галалёдзіца. Часам чакаецца моцны парывісты вецер. Уначы ў панядзелак ад -9°С, днём -4.
У аўторак таксама прагназуецца снег і мокры снег. Тэмпература паветра крыху павысіцца – мінус 3°С ноччу і плюсавая тэмпература днём.
У сераду днём зноў пройдзе мокры снег з дажджом, прычым у гэты час сутак ападкі будуць моцнымі. Месцамі – галалёд і галалёдзіца. Уначы 0, днём +2°С.
Папярэдне ў чацвер на большай частцы Беларусі, а ў пятніцу – па ўсёй Магілёўшчыне пройдзе снег, мокры снег. Уначы ў чацвер каля +1°C, днём +2. У пятніцу чакаецца -2 ноччу. і -1°С днём.
У наступныя выходныя зноў пахаладае, магчыма, пройдзе кароткачасовы снег. Уначы ў суботу -6°С, у сярэдзіне дня да -3, у нядзелю – ад -10 да -5 марозу.
