Удар беспілотнікаў па гораду Унеча Бранскай вобласці Расіі прывёў да закрыцця руху на ўчастку Крычаў – Сураж.
Наступствы вайны ва Украіне ўсё мацней адбіваюцца на працы Беларускай чыгункі. Паводле інфармацыі некалькіх крыніц “Супольнасці чыгуначнікаў Беларусі”, з 30 траўня 2026 года быў змянены маршрут грузавых перавозак на крычаўскім напрамку пасля атакі беспілотнікаў на чыгуначную інфраструктуру ў расійскай Унечы.
Гаворка ідзе пра міждзяржаўны чыгуначны стык Белынкавічы – Сураж, які злучае Крычаўскі вузел Беларускай чыгункі з расійскай сеткай у кірунку важнага чыгуначнага вузла Унеча ў Бранскай вобласці.
Пасля падзей 21 траўня, калі ў раёне станцыі Унеча быў нанесены ўдар беспілотнікамі па чыгуначнай інфраструктуры, адпраўка таварных цягнікоў праз гэты пераход была спынена.
У выніку таварныя саставы, якія раней ішлі з Крычава праз Белынкавічы і Сураж у бок Унечы, былі вымушаныя змяніць маршрут. Цяпер іх накіроўваюць праз Оршу і далей праз міждзяржаўны пераход Асіноўка – Краснае на смаленскім напрамку.
Для жыхароў Магілёўшчыны гэта можа выглядаць як выключна тэхнічнае рашэнне чыгуначнікаў. Аднак для транспартнай сістэмы яно мае значна большыя наступствы.
Унеча з’яўляецца адным з ключавых чыгуначных вузлоў на захадзе Расіі. Праз яе праходзяць грузавыя патокі, звязаныя ў тым ліку з беларускай эканомікай. Любое парушэнне працы гэтага вузла адразу адбіваецца на арганізацыі руху цягнікоў па беларускім баку мяжы.
Паводле звестак крыніц, пасля ўвядзення абмежаванняў праз пераход Белынкавічы – Сураж не быў адпраўлены ніводзін грузавы цягнік у напрамку Унечы.
Пры гэтым поўнага спынення чыгуначных зносін з гэтым рэгіёнам не адбылося. Другі міждзяржаўны пераход Закапыцце – Злынка на гомельскім напрамку працягваў працаваць у звычайным рэжыме. Праз яго і далей курсуюць як таварныя, так і пасажырскія цягнікі.
Спецыялісты адзначаюць, што нават некалькі перанакіраваных саставаў могуць істотна паўплываць на работу ўсёй сеткі. Да закрыцця пераходу Белынкавічы – Сураж праз яго праходзіла ў сярэднім два-тры таварныя цягнікі за суткі. Цяпер увесь гэты рух дадаткова кладзецца на аршанскі напрамак, які і без таго лічыцца самым загружаным маршрутам Беларускай чыгункі ў бок Расіі.
Перанакіраванне грузаў азначае не толькі павелічэнне працягласці маршрутаў. Узрастае нагрузка на станцыі, мяняецца графік працы лакаматыўных брыгад, павялічваецца час абароту вагонаў і ўскладняецца лагістыка дастаўкі грузаў.
Сітуацыя яшчэ раз паказала, наколькі моцна праца беларускай чыгункі сёння залежыць ад бяспекі расійскай транспартнай інфраструктуры. Калі раней асноўныя рызыкі былі звязаныя з тэхнічным станам уласнай сеткі, то цяпер усё часцей вырашальнае значэнне маюць падзеі за межамі Беларусі.
Паводле неафіцыйнай інфармацыі, рух праз пераход Белынкавічы – Сураж можа быць часткова ўжо адноўлены. Аднак нават у гэтым выпадку гаворка пакуль ідзе пра абмежаваны рэжым работы – не больш за адзін таварны цягнік на суткі.
Свой знакаміты ўказ аб продажы развалюх за базавую велічыню Лукашэнка падпісаў у 2021 годзе. Чакалася, што народ накінецца на хаткі ў вёсках, але… Здаецца, фінт не спрацаваў. Упіхваць закінутыя хаты нават па адной базавай аказалася няпроста.
за 5 месяцаў бягучага года ў Беларусі прададзена 2,6 тысячы дамоў;
разам з дамамі 577,5 га зямель вярнуліся да добрых гаспадароў;
Магілёўская вобласць займае 4 месца па ўцягванні пустуючых дамоў у абарот;
усяго тут прададзена 402 дамы і 65,4 га зямлі;
больш за ўсё дамоў прададзена менавіта ў Магілёўскім раёне – 45;
з іх 26 праз аўкцыён;
19 за адну базавую велічыню.
На думку крычаўскіх аналітыкаў народ удалося ўзяць у абарот, а рэестр пустуючых дамоў – выдатны інструмент, але… Дваццаць шэсць тысяч дамоў у краіне прададзена ўсяго, і пераважная большасць з іх ніякага дачынення да развалюх не мае.
А вось і крычаўская статыстыка:
за адну базавую велічыню куплена 4 дамы: 3 у горадзе і 1 у сельскай мясцовасці;
КДК выявіў аварыйнае абсталяванне і бытавое смецце на тых самых дзіцячых пляцоўках, урачыстае адкрыццё якіх крычаўская прэса асвятляла як свята.
Традыцыя адкрываць з аркестрам
У Крычаўскім раёне склалася ўстойлівая традыцыя: адкрыццё кожнай новай дзіцячай пляцоўкі ператвараецца ва ўрачыстае мерапрыемства з ганаровымі гасцямі, прамовамі і фотаздымкамі для раённых СМІ.
У кастрычніку 2025 годана тэрыторыі дзіцячага сада N19 адкрылі інклюзіўную гульнявую пляцоўку – з манежам, інтэрактыўнымі стэндамі, інклюзіўнай пясочніцай і пражэктарамі для вячэрняга выкарыстання. На цырымоніі прысутнічалі прадстаўнікі «Белай Русі», Беларускага фонду міру і раённага аддзела адукацыі.
У 2022 годзе ў Дзіцячым парку з не меншай урачыстасцюадкрылі пляцоўку «О малой родине с любовью» ў рамках абласнога праекта. У аграгарадок Чырвоная Будана адкрыццё пляцоўкі прыехаў асабіста старшыня райвыканкама, адзначыўшы, што адкрываць пляцоўкі стала «добрай традыцыяй» раёна. Аналагічныя цырымоніі праходзілі ў аграгарадках Маляцічы і Чырвоная Буда.
Што знайшоў КДК
Рэальнасць аказалася далёкай ад святочных рэпартажаў. Па выніках маніторынгу КДК Магілёўскай вобласці на крычаўскіх дзіцячых пляцоўках былі выяўлены парушэнні. На вуліцы Паўднёвай кантралёры зафіксавалі:
разбураную агароджу гульнявой зоны;
аварыйнае абсталяванне, якое ўяўляла небяспеку для дзяцей;
бытавое смецце непасрэдна на тэрыторыі пляцоўкі;
небяспечныя будаўнічыя адходы на прылеглай тэрыторыі;
няскошаную траву і нефарбаваныя лаўкі.
Парушэнні ліквідаваны толькі пасля ўмяшання дзяржкантролю. Падобныя заўвагі былі прад’яўлены яшчэ да трох дзіцячых гульнявых пляцовак райцэнтра.
Гісторыя паўтараецца
Паказальна, што праблемы з крычаўскай ЖКГ маюць сістэмны характар. Яшчэ ў 2021 годзе КДК ужо правяраў камунальную гаспадарку раёна івыявіў куды больш сур’ёзныя парушэнні: незаконнае атрыманне крычаўскім УКВП «Камунальнік» сродкаў раённага бюджэту на суму больш за 190 тысяч рублёў, неэфектыўнае выкарыстанне дзяржаўнай маёмасці і прымяненне неправераных прыбораў уліку цяпла.
Карціна, якая складваецца з гэтых фактаў, выглядае так: сродкі на добраўпарадкаванне выдзяляюцца, пляцоўкі будуюцца і ўрачыста адкрываюцца, пасля чаго застаюцца без нармальнага абслугоўвання і паступова занепадаюць. Свята заканчваецца ў дзень разразання стужачкі. І так жыве ўжо трыццаць гадоў не толькі Крычаў, але і ўся Беларусь.
Расійскія ядзерныя боегалоўкі захоўваюцца ў цэнтралізаваных сховішчах, адно з якіх хуткімі тэмпамі будавалася ў Беларусі каля Крычава, сцвярджае былы вайсковец Мікалай Статкевіч.
Былы палітвязень працягвае аналізаваць магчымыя варыянты развіцця падзей, звязаныя з расійска-ўкраінскай вайной і ўцягнутасцю ў яе Беларусі. Паводле яго, Масква зараз знаходзіцца ў тупіковай сітуацыі і гэта патрабуе ад яе новых падыходаў.
Мікалай Статкевіч разглядае тры варыянты, якія можа прымяніць Крэмль, каб пастпрабаваць пераламіць нядобрую для яго сітуацыю на сваю карысць.
1) Мабілізацыя. Але ва ўмовах росту тэхналагічнай перавагі Украіны на полі бою яна можа прывесьці толькі да рэзкага павелічэння баявых страт, незадаволенасці ў грамадстве, эміграцыі мужчын, росту выдаткаў на выплаты сем’ям загінулых, змяншэнню колькасці занятых у эканоміцы.
2) Пашырэнне лініі баявых сутыкненняў за кошт Беларусі. Паўтор аперацыі 2022 года пры адсутнасці фактару раптоўнасці і гатоўнасці ўкраінскага боку не атрымаецца.
Прымушэнне да ўдзелу ў вайне беларускага рэжыму вялікай карысці не прынясе, бо нават напад ўсіх 23 тысяч сухапутных войскаў Беларусі пры адсутнасці ў іх баявога досведу, навыкаў масавага баявога прымянення дронаў, ды і неабходнай колькасці саміх дронаў прывядзе толькі да знішчэння нафтаперапрацоўчых заводаў, бліжэйшых чыгуначных станцый ды блакавання маршрутаў забеспячэння групоўкі ўварвання. І ў выніку – да яе знішчэння. Шматлікія “спецназы” ўнутраных войскаў, навучаныя для разгону бяззбройных дэманстрантаў ды затрымання ўзброеных кухонным нажом п’яных зламыснікаў, толькі падвысяць лік баявых страт. Масавая ж мабілізацыя людзей, якія ў сваёй масе хочуць палітычных перамен, можа прывесці толькі да масавай здачы ў палон ці пераходу цэлых падраздзяленняў на супрацьлеглы бок, ці, нават, да ўзброеных мяцяжоў. Карацей, лепш і не спрабаваць.
3) Прымяненне тактычнай ядзернай зброі. Пагрозы гэтага ўжо прагучалі напярэдадні параду 9 траўня. “Не сумняюся – піша Статкевіч – што “дазвол” Зяленскага на парад 9 траўня расійскія генералы ўжо трактавалі свайму галоўнаму начальніку, як вымушаны страхам перад пагрозай ядзернай зброяй. Таму гэтыя пагрозы будуць працягвацца.” Найбольш эфектыўным відам такіх пагроз у Крамлі лічаць трэніроўкі па баявому прымяненню ядзернай зброі. Звычайна ядзерныя боегалоўкі ў расійскім войску, адрозна ад NATO, захоўваюцца ў цэнтралізаваных сховішчах, адно з якіх хуткімі тэмпамі будавалася ў Беларусі каля Крычава. Перад іх прымяненнем боегалоўкі калонамі закрытых грузавых аўтамабіляў пад аховай развозяцца да сродкаў іх прымянення – самалётаў ці ракет. Сама гэта дастаўка перыядычна трэніруецца. Але такія трэніроўкі маюць і іншы сэнс.
Вываз нечага з цэнтралізаваных сховішчаў адразу ж выяўляецца сродкамі касмічнай выведкі краін NATO. Адразу ж узнікае пытанне, што яны вывозяць – сапраўдныя боегалоўкі ці іх макеты. Усе ж разумеюць, што пачатак ядзернага нападу будзе замаскіраваны пад такую трэніроўку. Таму сама трэніроўка ўжо з’яўляецца пагрозай ядзерным нападам. Пасля пачатку расійска-украінскай вайны Пуцін неаднаразова аб’яўляў такія трэніроўкі ў маштабах усёй Расіі, каб напалохаць Захад і прымусіць яго спыніць падтрымку Украіны. Але ядзерная трэніроўка толькі ў Беларусі гэта пагроза, найперш, Еўропе. У першую чаргу, Украіне і суседнім краінам NATO.
Дзяржаўная закупка на больш чым 100 тыс. рублёў на рэканструкцыю спортпляцоўкі ў Крычаве была адменена пасля ўмяшання пракуратуры.
Мясцовае камунальнае прадпрыемства закупала за свой кошт агароджу, футбольныя вароты, наліўное пакрыццё і яго мантаж. Пры гэтым, як высветліла пракуратура, на сайце было выстаўлена для пастаўшчыка толькі абавязацельства па дастаўцы тавара на склад, прычым без мантажу.
Надзорны орган палічыў, што з-за гэтага ўзнікае рызыка невыканання мантажных прац пастаўшчыком і далейшае павелічэнне выдаткаў. Акрамя гэтага, да прапаноў некаторай катэгорыі ўдзельнікаў былі неабгрунтавана прадастаўлены перавагі ў выглядзе прымянення прэферэнцыйнай папраўкі.
У выніку прадпрыемства было вымушана адмяніць закупку. Пры правядзенні паўторнай агульная яе сумма зменшылася на 16 тыс. рублёў.
Беларускі цэментны завод (БЦЗ) ў Касцюковічах і “Крычаўцэментнашыфер” вінны рэспубліканскаму бюджэту больш за 580 млн долараў.
Згодна з указам №156, які Лукашэнка падпісаў 7 траўня і які апублікаваны на Нацыянальным прававым інтэрнэт-партале 9 траўня, у Беларускага цэментнага завода на 1 лістапада 2025 года ўтварылася запазычанасць перад рэспубліканскім бюджэтам у памеры 203,72 млн долараў. Гэта за выплаты па кітайскіх крэдытах, зробленыя за кошт бюджэту ў 2015–2024 гадах.
“Крычаўцэментнашыфер” з той жа прычыны завінаваціўся дзяржаве 241,37 млн долараў, а таксама 133,013 млн долараў і 16,159 млн рублёў па гарантыях, якія дзяржава выканала перад беларускімі банкамі.
Раней было вызначана, што бюджэтныя выплаты па кітайскіх крэдытах гэтыя заводы мусілі пачаць кампенсаваць з 2029 года. Кампенсацыі ад “Крычаўцэментнашыфера” па выплачаных банкам з бюджэту дзяржгарантыях былі разлічаныя на 2030–2038 гады. Плаціць па валютных даўгах яны былі абавязаныя ў рублях, але паводле незамацаванага курсу – не менш за 5% сумы запазычанасці на год.
Новы ўказ пасунуў пачатак выплат на 2026 год (да 2029 года – не менш як 2,5% выручкі, у 2030–2033 гадах – не менш як 4%, з 2034-га – не менш як 5%). Разам з тым разлічвацца па валютных запазычанасцях, якія ўтварыліся да 5 траўня 2026 года, заводы будуць паводле “замарожанага” на гэтую дату курсу долара (2,8315 рубля), то бок даўгі не вырастуць, нават калі амерыканская валюта падаражэе.
Да 20 траўня кожнае прадпрыемства мае адкрыць у “Беларусбанку” адмысловы рахунак для акумулявання сродкаў на пагашэнне даўгоў. Грошы маюць пералічвацца штотыдзень і могуць быць выкарыстаныя выключна на мэту, пад якую адкрыты рахунак. Пры гэтым Міністэрства фінансаў мае права без згоды завода спісаць сродкі з гэтага рахунку, калі плацеж па даўгу не пералічаны своечасова.
Акрамя фінансавых абавязацельстваў перад дзяржавай заводы маюць запазычанасць перад “Беларусбанкам”. Гэта рэшткі асноўных даўгоў па крэдытах, прыцягнутых пад гарантыі ўрада. У БЦЗ – 12,5 млн рублёў, у “Крычаўцэментнашыфера” – 27,855 млн долараў. Запазычанасці маюць быць пагашаныя да канца 2026 года.
У красавіку 2026 года стала вядома, што гэтыя прадпрыемствы перададуць дзяржаве свае акцыі наўзамен сумы, выдзеленай на іх падтрымку ў 2025 годзе.
За мінулы год Беларускі цэментны завод атрымаў 2,5 млн рублёў дапамогі, а “Крычаўцэментнашыфер” – 9 млн рублёў. У першага акцыя каштуе пяць рублёў, а ў другога – дзве капейкі. Адпаведна, БЦЗ перадасць 500 824 свае акцыі, а “Крычаўцэментнашыфер” – 453 315 591 акцыю.
Міжнародны дзень пажарных (International Firefighters Day).
Устаноўлены ў памяць трагічных падзей, звязаных з тушэннем ляснога пажару ў снежні 1998 года, які адбыўся ў Аўстраліі. Тады пры выкананні свайго службовага абавязку загінулі пяцёра пажарных. Гэта падзея не была першым выпадкам гібелі змагароў з агнём, аднак менавіта яна падштурхнула да заснавання Міжнароднага дня, калі можна было б ушаноўваць герояў-агняборцаў, а таксама ўшанаваць памяць загінуўшых пры выкананні службовага абавязку.
У якасці даты святкавання быў выбраны дзень ушаноўвання Святога Фларыяна, які лічыцца нябесным апекуном пажарных.
У нашай краіне Дзень пажарнай службы адзначаецца 25 ліпеня на падставе Указа ад 11 верасня 1998 года. Выбар афіцыйнай даты свята не выпадковы. Менавіта 25 ліпеня 1853 года была заснавана пажарная ахова ў г. Мінску.
1715 год. Нарадзіўся Геранім Фларыян Радзівіл (1715–1760).
Дзяржаўны дзеяч ВКЛ, мецэнат.
Падарожнік па Еўропе. Меў шматлікія уладанні, у тым ліку трымаў Крычаўскае староства.
Падчашы, вялікі харужы ВКЛ.
Меў 6-тысячнае войска (па колькасці раўнялася войску ВКЛ) з гарнізонамі ў многіх гарадах, у тым ліку Крычаве. У Бялай, пасля ў Слуцку трымаў кадэцкі корпус.
Задушыў Крычаўскае паўстанне 1743–1744 гадоў.
У 1756 пачаў будаваць на востраве Жыд-возера (перайменаваў яго ў Князьмор, цяпер воз. Чырвонае) мураваны замак пад назвай Венецыя. Меркаваў стварыць на возеры флот з артылерыяй.
Заснаваў тэатр у Бялай і Слуцкі тэатр, артысты для якога рыхтаваліся ў спецыяльнай школе (першая ў Рэчы Паспалітай). Сабраў карцінную галерэю, вялікую бібліятэку.
1819 год. Нарадзіўся Фларыян Міладоўскі (1819–1889).
Беларускі кампазітар, піяніст, педагог.
Вучань віленскага кампазітара Ф. Цібэ, мінскага музыкі Д. Стэфановіча (настаўнік К.Марцінкевіча, С. Манюшкі) У 10-гадовым веку даў свой першы канцэрт, дзе ён выконваў няпростыя творы нават для дасведчаных музыкаў.
У 1836 годзе стаў выкладаць музыку дочкам Б. Тышкевіча і працаваць дырыжорам аркестра ў маёнтку Чырвоны Двор. Пад яго кіраўніцтвам сімфанічны аркестр стаў адным з лепшых прыватных музычных калектываў у Еўропе.
Павышаў сваю адукацыю ў Берліне, Вене, у Францыі. Працаваў у Вільні, у маёнтку Мацкі пад Мінскам, дзе з’явіўся самы знакаміты твор – аперэта «Канкурэнты» на словы М. Лапіцкага і У. Сыракомлі, прэм’ера якой адбылася ў Мінску ў 1861 годзе.
З 1862 года жыў на эміграцыі ў Францыі.
Аўтар аперэт, мес, смыковых квартэтаў, фартэпіянных трыа, санат для фартэпіяна ў 4 рукі, песень, мазуркі, паланэзаў, накцюрнаў, багатэлі.
Памёр 8 ліпеня 1889 года ў Бардо.
1838 год. Быў выкуплены з прыгону Тарас Шаўчэнка (1814–1861).
Яго выкупілі дзеячы культуры
Вядомы ўкраінскі мастак і літаратар. Нацыянальны герой Украіны.
Упершыню праехаў па Беларусі ў 1829 годзе, у час прыезду свайго ўладніка П. Энгельгарта ў Вільню.
У 1843 годзе, здабыўшы волю, Шаўчэнка па дарозе з Пецярбурга да Украіны наведаў Віцебск, Магілёў, Гомель. Гэтым жа шляхам вяртаўся ў Пецярбург у 1847 годзе. Падрымліваў сувязі са многімі беларускімі літаратарамі, удзельнікамі вызваленчага руху.
У 1863 годзе ў Вільні быў выдадзены «Кабзар» Шаўчэнкі на польскай мове ў перакладзе У. Сыракомлі.
Да пачатку XX стагоддзя адносяцца пераклады Шаўчэнкі на беларускую мову, якія зрабілі Янка Купала, А. Гурло, А. Паўловіч. Першым даследчыкам паэтыкі Т. Шаўчэнкі ў Беларусі быў М. Багдановіч. У аснове паэмы Янкі Купалы “Тарасава доля” – жыццёвы шлях вялікага Кабзара.
Перакладалі Шаўчэнку і беларускія паэты міжваеннага і паваеннага часу, у іхнім ліку – Рыгор Барадулін.
У яго гонар у Беларусі усталяваны помнікі ў Брэсце, Слуцку, Гомелі, Мінску, Магілёве (2005). У 2015 годзе помнік у Магілёве быў пашкоджаны вандаламі.
Выява Шаўчэнкі разам з Гогалем і Пушкіным размешчана на мемарыяльнай дошцы на будынку па Ленінскай, 33 у Магілёве.
У Беларусі вуліцы Шаўчэнкі ёсць у шматлікіх гарадах, у тым ліку Бабруйску, Магілёве.
На фота: Апаганены вандаламі помнік Т. Шаўчэку ў Магілёве (справа).
1863 год. У баі з расійскімі войскамі пад Дубічамі загінуў Людвік Нарбут (1832–1863).
Вайсковец, урач, вучоны-мэдык, мецэнат.
Падчас вучобы ў Віленскай гімназіі быў арыштаваны за спробу стварыць «таварыства патрыётаў з мэтай зрабіць паўстанне» і ў 1851 годзе аддадзены ў салдаты на Каўказ.
Вярнуўся на радзіму ў 1860 годзе. Адным з першых стварыў атрад з паўстанцаў у Беларусі, з якім з лютага па красавік 1863 году змагаўся супраць расійскіх войск. Быў ваенным начальнікам Лідскага павета, палкоўнікам.
М. Андрыёлі. Смерць Людвіка Нарбута ў Дубічах.
1904 год. Пачалося будаўніцтва Панамскага канала.
Ён злучае Ціхі і Атлантычны акіяны. Даўжыня 81,6 км. Афіцыйна адчынены 12 чэрвеня 1920 года.
Першым выказаў ідэю аб магчымасці будаўніцтва канала ўраджэнец Крычава Аляксандр Галынскі (1816–1893), падарожнік, пісьменнік, сябра А. Герцана, В. Урублеўскага, К. Маркса, Ф. Энгельса, Дж. Гарыбальдзі, разам з Юліушам Славацкім падарожнічаў па Блізкім Усходзе і па Егіпце. Памёр і пахаваны ў г. Крычаве.
1930 год. Памёр Уладзімір Краснянскі (1863–1930).
Гісторык, дырэктар Мсціслаўскай мужчынскай гімназіі (1906–1911), аўтар кнігі “Город Мстиславль” (1912), даследчык паўстання 1863 года.
Скончыў Пецярбургскі гісторыка-філалагічны інстытут. Выкладаў ў Беластоцкай рэальнай вучэльні, мінскай мужчынскай гімназіі, працаваў у Віленскім цэнтральным архіве старажытных актаў, у канцылярыі Віленскай навучальнай акругі, дырэктарам мсціслаўскай мужчынскай гімназіі, віцебскага рэальнага вучылішча, намеснікам дырэктара Віцебскага краязнаўчага музея.
З’яўляўся членам камісіі па ахове помнікаў даўніны і мастацтва віцебскага акруговага таварыства краязнаўства. Разабраў і сістэматызаваў багатую літаратурную, археалагічную і нумізматычную калекцыю В. Федаровіча. Праводзіў археалагічныя раскопкі ў Барысаўскім павеце.
1932 год. Нарадзіўся Мікола Прашковіч (1932–1983).
Беларускі дысідэнт, перакладчык, адзін з самых таленавітых беларускіх літаратуразнаўцаў ХХ стагоддзя. Адзін з першых пачаў даследаваць паэзію Сімяона Полацкага, абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму “Паэзія Сімяона Полацкага”.
Адзін з першых напісаў вялікі артыкул «Шлях паэта» пра творчасць Ларысы Геніюш (1967).
Спецыялізаваўся па старажытнай беларускай літаратуры. Некаторыя яго выступленні ў друку вылучаліся асаблівай палемічнай завостранасцю і атрымалі шырокі грамадскі рэзананс у Беларусі. Так, рэцэнзія М. Прашковіча на кнігу А. Коршунава пра А. Філіповіча (1965) выклікала рэзка адмоўную рэакцыю галоўнага афіцыёзнага гісторыка Л. Абэцэдарскага
Даверлівы, адкрыты і залішне эмацыянальны М. Прашковіч быў выкарыстаны савецкай дзяржбяспекай, пад пільным наглядам якой знаходзіўся, для дыскрэдытацыі некаторых патрыётаў, фабрыкацыі справы і выкрыцця ў 1973-1974 гадах «гнязда беларускіх нацыяналістаў» у АН БССР, у выніку чаго пацярпела цэлая група беларускіх навукоўцаў.
Па абвінавачанні ў беларускім нацыяналізме ў 1974 годзе быў звольнены з работы ў АН БССР.
Пэўны час заставаўся беспрацоўным, затым працаваў грузчыкам, карэктарам у часопісе «Родная прырода» і газеце «Вечерний Минск».
Трагічна загінуў на пажары 2 лютага 1983 года.
Алесь Белакоз і Мікола Прашковіч
1997 год. Сеферына Хіменэс Малья (1861–1936) абвешчаны Блажэнным і стаў афіцыйным апекуном цыган у каталікоў.
З каталіцкай цыганскай сям’і ў Іспаніі. Ён правандраваў каля 40 гадоў, перш чым асесці ў Барбастра. Быў бяздзетным і таму ўсынавіў асірацелую пляменніцу жонкі Пепіту, падкормліваў бяздомных дзяцей. Праславіўся як сумленны гандляр конямі.
Нягледзячы на сваю непісьменнасць, вучыў цыганскіх і бедных іспанскіх дзяцей асновам хрысціянства, у першую чаргу Бібліі, якую ведаў вельмі добра, і малітвам.
Падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі, якая суправаджалася рэлігійнымі ганеннямі з боку рэспубліканцаў, Сеферына Малья паспрабаваў абараніць святара ад арышту. Па легендзе, пры затрыманні паліцыянты спыталі цыгана, ці ёсць у яго зброя. “Ёсць, і вось яна!” – адказаў той, дастаючы з кішэні пацеркі.
Ён быў забіты разам з іншымі святарамі, місіянерамі, агаліўшы перад смерцю сваю адзіную “зброю” і ўсклікнуўшы: “Слава Хрысту!”. Яго цела было скінута ў брацкую магілу.
2005 год. Памёр Анатоль Сыс (1959–2005).
Культавы беларускі паэт канца ХХ стагоддзя.
Працаваў у Веткаўскай раённай газеце, на Беларускім тэлебачанні.
Сустваральнік Таварыства маладых літаратараў «Тутэйшыя» (1986), актыўны ўдзельнік «Талакі». Яго паэзія, грамадзянянская і творчая пазіцыя аказалі вялікі ўплыў на тагачаснае пакаленне беларускіх паэтаў.
Адзін з арганізатараў і прамоўцаў на першых дэмакратычных акцыях «Дзяды» 1987–1988 гадоў і мітынга супраць разбурэння Верхняга Горада ў Мiнску.
Пахаваны ў роднай вёсцы Гарошкаў на Гомельшчыне.
2012 год. Памёр ураджэнец в. Маслакі Горацкага раёна Міхаіл Булахаў (1919–2012).
Беларускі мовазнавец. Заслужаны дзеяч навукі Беларусі, доктар філалагічных навук, прафесар.
Выхаванец Магілёўскага педінстытута.
Працаваў загадчыкам кафедр рускай мовы Мінскага педінстытута, БДУ, навуковым супрацоўнікам Інстытута мовазнаўства АН БССР.
Даследчык праблем сучаснай беларускай мовы, мовы старажытных беларускіх помнікаў, аўтар прац «Прыметнік у беларускай мове», «Гісторыя прыметнікаў беларускай мовы», «Усходнеславянскія мовазнаўцы».
У Крычаве да летняга сезона з’явілася новая зона адпачынку. 1 мая ў горадзе адкрылі пляж «Пясчаны бераг», які знаходзіцца ў мікразоне «Цэмзаводская».
Для новага пляжа ў Крычаве расчысцілі зараснікі, зрабілі пад’езд, абсталявалі паркоўку, падвялі электрычнасць і сувязь.
Цяпер там ёсць:
ляжакі;
душавая;
пітны фантанчык;
арэлі;
пляцоўка для пляжнага валейбола;
трыбуны для глядачоў.
Акрамя таго, тэрыторыя пляжа абсталявана 12 камерамі відэаназірання і знаходзіцца пад аховай дэпартамента аховы.
Сімвалічна, што разам са старшынёй райвыканкама Аляксеем Шараем у адкрыцці пляжа з відэаназіраннем удзельнічала кіраўніца “дэпутацкага” корпуса Ірына Пруднікава, якую ў даносе КДБ абвінавачвалі ў лабіраванні інтарэсаў сына – кіраўніка мясцовага дэпартамента аховы.
У Крычаве хатняя котка стала зоркай TikTokу пасля таго, як узялася даглядаць за дзевяццю дзясяткамі куранят. Відэа з незвычайнай «сям’ёй» ужо набралі больш за мільён праглядаў.
На кадрах відаць, што котка паводзіць сябе амаль як маці: грэе малых, даглядае за імі і ўвесь час знаходзіцца побач. Курыцы такое суседства, відаць, не перашкаджае – птушка спакойна дзеліць з коткай клопат пра птушанят.
Кураняты бегаюць па кошцы, уладкоўваюцца побач з ёй і спяць усе разам. Гаспадыня кажа, што забраць гадаванку назад дадому цяпер складана: кошка не хоча сыходзіць ад сваіх маленькіх падапечных і застаецца з імі ў куратніку.
Жыхары Крычаўскага раёна ў першым квартале 2026 года сталі больш актыўна траціць грошы ў крамах.
Паводле даных Галоўнага статыстычнага ўпраўлення Магілёўскай вобласці, рознічны тавараабарот Крычаўскага раёна за студзень-сакавік склаў 55,9 мільёна рублёў. У супастаўных цэнах гэта на 4,6 працэнта больш, чым за такі ж перыяд мінулага года.
Асноўная частка продажаў прыйшлася на гандлёвыя арганізацыі. Яны рэалізавалі насельніцтву тавараў на 50,7 мільёна рублёў.
Больш за ўсё крычаўляне трацілі на прадукты. На харчовыя тавары прыйшлося 59,9 працэнта ад агульнага аб’ёму продажаў гандлёвых арганізацый, або 30,4 мільёна рублёў.
Нехарчовых тавараў за першы квартал было прададзена на 20,3 мільёна рублёў.
Рост рознічнага тавараабароту ў Крычаўскім раёне не варта аўтаматычна ўспрымаць як прыкмету рэзкага паляпшэння жыцця. Так, у першым квартале 2026 года жыхары купілі тавараў больш, чым годам раней. Аднак амаль 60 працэнтаў продажаў прыйшлося на прадукты харчавання, гэта значыць на абавязковыя штодзённыя выдаткі. Таму статыстыка хутчэй паказвае ўмеранае ажыўленне гандлю, чым прыкметны рост дабрабыту насельніцтва.
