Прыбіралі, але не прыбралі: ААТ «Краснапольскі» пакінуў пасля сябе смецце ў вёсцы Ясенка

Адзінае сельгаспрадпрыемства раёна, якое афіцыйна прызнана яшчэ і неплацёжаздольным, не змагло давесці да канца нават элементарную ўборку.

Адзіны на ўвесь раён

ААТ «Краснапольскі» – не проста адно з прадпрыемстваў Краснапольскага раёна. Гэта адзінае сельскагаспадарчае прадпрыемства на ўсю тэрыторыю: каля 23 тысяч гектараў угоддзяў, малочная і мясная вытворчасць, збожжавыя і кармавыя культуры. Альтэрнатывы няма, канкурэнтаў няма, параўноўваць няма з чым. І менавіта таму працуе гэты калгас, проста скажам, своеасабліва.

Яшчэ ў 2016 годзе ААТ трапіла ў афіцыйны пералік неплацёжаздольных сельскагаспадарчых арганізацый Магілёўскай вобласці, фінансавае аздараўленне якіх патрабуе прыцягнення сторонніх інвестараў. Указ выйшаў са спазненнем гадоў на дваццаць – гаспадарка стратная фактычна з моманту распаду СССР. Інвестараў за гэтыя гады так і не знайшлі, бо дурняў няма.

Што засталося пасля «ўборкі»

А зусім нядаўна ААТ «Краснапольскі» праявіла сябе ў вёсцы Ясенка. Работнікі гаспадаркі абслугоўвалі сіласныя траншэі пры ўездзе ў населены пункт – і пакінулі пасля сябе пейзаж, на які без слёз глядзець немагчыма:

  • абрыўкі поліэтылену, якія вецер разносіць па наваколлі;
  • кавалкі бетонных пліт, кінутыя проста каля траншэй;
  • выкарчаваныя дрэвы, пакінутыя на ўзбочыне.

Усё кінута дагніваць там, дзе аказалася зручней – у гэтым усё Краснаполле.

Сезон не апраўданне

Май – гарачая пара і да ўборкі рукі не даходзяць у прынцыпе. Не таму што няма часу. Проста таму што няма каму і няма навошта: гаспадарка мёртвая ўжо трыццаць гадоў, а дзяржаўныя праграмы фінансавага аздараўлення “Краснапольскаму” як мёртваму прыпарка.

Паказальна, што ў красавіку 2026 года Краснапольскі раён удастоіўся асабістага візіту Лукашэнкі. Той прыехаў інспектаваць рыбаводства ў рыбгасе «Палуж», а заадно высветлілася, што мінеральныя ўгнаенні ў гаспадарках Магілёўшчыны захоўваюцца абы як.

Пасля адбылося звыклае старэчае бурчанне: пагрозы, праверкі па ўсёй краіне, даручэнне старшыні КДК «разабрацца і пасадзіць». Поліэтылен каля сіласных траншэй у вёсцы Ясенка ў гэты грозны спіс не ўвайшоў. Каму цікавае смецце, калі ў “Палужы” рыбы столькі, што яна выскоквае на бераг.

Фота раённай газеты.

Адкрылі з помпай, закінулі са смеццем: як у Крычаве абыходзяцца з дзіцячымі пляцоўкамі

КДК выявіў аварыйнае абсталяванне і бытавое смецце на тых самых дзіцячых пляцоўках, урачыстае адкрыццё якіх крычаўская прэса асвятляла як свята.

Традыцыя адкрываць з аркестрам

У Крычаўскім раёне склалася ўстойлівая традыцыя: адкрыццё кожнай новай дзіцячай пляцоўкі ператвараецца ва ўрачыстае мерапрыемства з ганаровымі гасцямі, прамовамі і фотаздымкамі для раённых СМІ.

У кастрычніку 2025 года на тэрыторыі дзіцячага сада N19 адкрылі інклюзіўную гульнявую пляцоўку – з манежам, інтэрактыўнымі стэндамі, інклюзіўнай пясочніцай і пражэктарамі для вячэрняга выкарыстання. На цырымоніі прысутнічалі прадстаўнікі «Белай Русі», Беларускага фонду міру і раённага аддзела адукацыі.

У 2022 годзе ў Дзіцячым парку з не меншай урачыстасцю адкрылі пляцоўку «О малой родине с любовью» ў рамках абласнога праекта. У аграгарадок Чырвоная Буда на адкрыццё пляцоўкі прыехаў асабіста старшыня райвыканкама, адзначыўшы, што адкрываць пляцоўкі стала «добрай традыцыяй» раёна. Аналагічныя цырымоніі праходзілі ў аграгарадках Маляцічы і Чырвоная Буда.

Што знайшоў КДК

Рэальнасць аказалася далёкай ад святочных рэпартажаў. Па выніках маніторынгу КДК Магілёўскай вобласці на крычаўскіх дзіцячых пляцоўках былі выяўлены парушэнні. На вуліцы Паўднёвай кантралёры зафіксавалі:

  •     разбураную агароджу гульнявой зоны;
  •     аварыйнае абсталяванне, якое ўяўляла небяспеку для дзяцей;
  •     бытавое смецце непасрэдна на тэрыторыі пляцоўкі;
  •     небяспечныя будаўнічыя адходы на прылеглай тэрыторыі;
  •     няскошаную траву і нефарбаваныя лаўкі.

Парушэнні ліквідаваны толькі пасля ўмяшання дзяржкантролю. Падобныя заўвагі былі прад’яўлены яшчэ да трох дзіцячых гульнявых пляцовак райцэнтра.

Гісторыя паўтараецца

Паказальна, што праблемы з крычаўскай ЖКГ маюць сістэмны характар. Яшчэ ў 2021 годзе КДК ужо правяраў камунальную гаспадарку раёна і выявіў куды больш сур’ёзныя парушэнні: незаконнае атрыманне крычаўскім УКВП «Камунальнік» сродкаў раённага бюджэту на суму больш за 190 тысяч рублёў, неэфектыўнае выкарыстанне дзяржаўнай маёмасці і прымяненне неправераных прыбораў уліку цяпла.

Карціна, якая складваецца з гэтых фактаў, выглядае так: сродкі на добраўпарадкаванне выдзяляюцца, пляцоўкі будуюцца і ўрачыста адкрываюцца, пасля чаго застаюцца без нармальнага абслугоўвання і паступова занепадаюць. Свята заканчваецца ў дзень разразання стужачкі. І так жыве ўжо трыццаць гадоў не толькі Крычаў, але і ўся Беларусь.

Фота раённай газеты.

КДК выявіў завышэнне цэн і пратэрміноўку амаль у кожнай – правяралі сельскія крамы Магілёўшчыны

У Быхаўскім і Крычаўскім раёне завышалі цэны і парушалі тэрміны прыдатнасці прадуктаў.

Камітэт дзяржаўнага кантролю Магілёўскай вобласці праверыў гандлёвыя аб’екты ў сельскай мясцовасці – у Быхаўскім і Крычаўскім раёнах. Парушэнні знайшлі практычна ў кожнай краме.

У дзвюх прыватных крамах кошт тавараў быў завышаны. Гандлёвыя надбаўкі на прысмакі перавышалі норму ў два разы – пад праверку трапілі імпартныя вафлі, печыва і карамель.

Акрамя таго, прадавалі яблыкі і таматы з парушэннем тэрмінаў прыдатнасці. Пакупнікам, у адпаведнасці з законам, вярнулі грошы.

У пяці крамах прадавалі хлеб, у якога тэрміны прыдатнасці скончыліся некалькі сутак таму.

Таксама, у крамах адсутнічалі абавязковыя тавары – соль, яйкі, смятана і яблыкі. Такі дэфіцыт кваліфікаваны як грубае парушэнне правілаў гандлю.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

КДК узяўся за “Гігант”: што здарылася з адной з лепшых гаспадарак Магілёўшчыны?

Здаецца, сістэма “моцнага гаспадарання” імя Лукашэнкі разваліла яшчэ адно прыстойнае сельгаспрадпрыемства.

КДК Магілёўскай вобласці пачаў праверку СВК “Гігант” Бабруйскага раёна. Правяраць будуць фінансы, выкананне планавых паказчыкаў, законнасць расходавання бюджэтных сродкаў, бухулік, насенняводства, своечасовасць выплаты заробкаў. Але асобным радком вылучаны адзін пункт: падзёж буйной рагатай жывёлы.

Гаспадарка гэта няпростая і з гісторыяй.

У маі 1950 года сем калгасаў Бабруйскага раёна аб’ядналіся і далі новай гаспадарцы імя “Гігант”. Назва не выпадковая: амаль сем тысяч гектараў зямлі, сем ферм, малочна-таварны комплекс, больш за чатыры тысячы галоў буйной рагатай жывёлы і дзве з лішнім тысячы свіней.

Гаспадарка ўваходзіла ў лік шасцідзесяці валаўтваральных прадпрыемстваў рэспублікі, якім аказваецца дзяржаўная падтрымка.

Дзесяцігоддзямі “Гігант” сапраўды дзяржпадтрымку апраўдваў. Гаспадарка, нібыта, працавала з высокім узроўнем рэнтабельнасці і стабільным прыбыткам, праца своечасова і годна аплачвалася. СВК атрымліваў ганаровыя дыпломы Міністэрства сельскай гаспадаркі, Магілёўскага аблвыканкама і Бабруйскага райвыканкама за высокія паказчыкі ў вытворчасці зерня, бульбы, рапсу, малака і мяса.

Самую высокую ўраджайнасць бульбы ў Магілёўскай вобласці рэгістравалі таксама тут.

На тэрыторыі “Гіганта” – школа, дзіцячы сад, дом культуры, бальніца, банк, гасцініца. Цэлы аграгарадок Вялікія Бортнікі жыве жыццём кааператыва.

І вось – праверка КДК з асаблівай увагай да падзяжу жывёлы.

На фоне таго, што адбываецца ў вобласці ў цэлым, гэта нядзіўна. За 2025 год у гаспадарках Магілёўскай вобласці загінула больш за дваццаць адну тысячу галоў буйной рагатай жывёлы. Прычына – парушэнне рэгламентаў, несвоечасовая вакцынацыя, неэфектыўнае лячэнне.

У студзені 2026 года рост падзежу па вобласці склаў амаль сто сорак пяць працэнтаў – адразу ў семнаццаці раёнах, у тым ліку ў Бабруйскім. Па фактах утойвання падзежу распачата шэсцьдзесят сем крымінальных спраў.

Што менавіта здарылася ў “Гіганце” – пакажа праверка. Гаспадарка, якая дзесяцігоддзямі служыла была флагманам бабруйскай сельскай гаспадаркі, відавочна перажывае не лепшыя часы.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

КДК: у Магілёўскай вобласці не хапае каля 330 механізатараў

Магілёўская вобласць сустракае пасяўную кампанію 2026 года з шэрагам вострых праблем: недахопам кадраў, дэфіцытам угнаенняў і нізкай гатоўнасцю тэхнікі. 

Як вынікае з маніторынгу Камітэта дзяржаўнага кантролю, найбольш прыкметная праблема – кадравы дэфіцыт. Па стане на другую палову сакавіка ў рэгіёне не хапала каля 330 механізатараў, што складае прыкладна 10% ад патрэбы. Гэта значыць, што кожнае дзясятае рабочае месца, неабходнае для правядзення палявых работ, застаецца вакантным.

Сур’ёзныя пытанні выклікае і тэхнічная гатоўнасць. У шэрагу раёнаў, у тым ліку Быхаўскім, Шклоўскім, Глускам і Асіповіцкім, значная частка трактароў і сельгасмашын дагэтуль не падрыхтаваная да выхаду ў поле. Пры гэтым у некаторых гаспадарках рэальныя паказчыкі спрабавалі схаваць: кантралёры зафіксавалі выпадкі, калі ў справаздачах гатоўнасць тэхнікі завышалася.

Не лепшая сітуацыя і з матэрыяльным забеспячэннем. Узровень забяспечанасці мінеральнымі ўгнаеннямі ў сярэднім па вобласці не дасягае нават 70% ад неабходнага. У Круглянскім, Мсціслаўскім і Асіповіцкім фосфарныя ўгнаенні ўвогуле не былі пастаўлены.

Праблемы назіраюцца і з насеннем. Нягледзячы на агульны паказчык забяспечанасці, у гаспадарках не стае каля 460 тон насення зернебабовых культур. У асобных раёнах сітуацыя крытычная: у Быхаўскім забяспечанасць складае толькі 19%, у Мсціслаўскім – 20%, у Глускім – 29%, у Чавускім – 38%. Аналагічныя цяжкасці ўзнікаюць і з насеннем лёну і шматгадовых траў.

Прычыны праблем носяць сістэмны характар. КДК указвае на недахоп запасных частак, запазычанасці за іх закупку і нізкую выканальніцкую дысцыпліну, што тармозіць рамонт тэхнікі і падрыхтоўку да сезона.

Фотаздымак: sb.by

Перабралі з прэміямі і надбаўкамі – магілёўскіх бюджэтнікаў выявілі і пакаралі

Па выніках праверкі КДК галоўныя “загадчыкі гаспадаркі” Магілёўшчыны аштрафаваны на 1,6 тысячы рублёў за нямэтавае выкарыстанне 185 тысяч рублёў.

Камітэт дзяржаўнага кантролю Магілёўскай вобласці па выніках праверкі дзяржаўнай установы «Цэнтр па забеспячэнні дзейнасці бюджэтных арганізацый Магілёўскага раёна» прыцягнуў да адміністрацыйнай адказнасці Цэнтр і шэраг яго службовых асоб на агульную суму 1,6 тысячы рублёў.

Што гэта за арганізацыя?

Некалькі гадоў таму ў бюджэтнай сферы адбылася маштабная працэдура па “аптымізацыі” – ва ўсіх установах культуры і адукацыі зачыніліся бухгалтэрыі, а на замену ім прыйшоў цэнтралізаваны орган – гэты самы «Цэнтр па забеспячэнні дзейнасці бюджэтных арганізацый Магілёўскага раёна». Ён павінен быў забраць на сябе ўсе ключавыя функцыі па забеспячэнні функцыянавання бюджэтных арганізацый. 

Здавалася б, ідэя лагічная – будзе менш бухгалтараў і эканамістаў у штаце, а значыць, будзе эканомія бюджэту. Але на практыцы гэта прывяло да таго, што адбыўся разрыў паміж самой арганізацыяй і сістэмай яе забеспячэння, што і прывяло да непазбежных парушэнняў.

Парушылі ўсё, што можна

Да пакрыцця ў бюджэт Магілёўскага раёна прад’яўлена звыш 185 тысяч рублёў, неабгрунтавана выдаткаваных установай на прэміраванне і выплату надбавак работнікам сфер культуры і адукацыі.

Таксама кантралёрамі ўстаноўлены парушэнні пры правядзенні:

  • дзяржаўных закупак;
  • вядзенні бухгалтарскага ўліку;
  • складанні статыстычнай справаздачнасці;
  • распараджэнні дзяржаўнай маёмасцю;
  • ўзаемадзеянні з пасярэдніцкімі структурамі і іншыя.

Асаблівае замілаванне выклікае фармулёўка “і іншыя”. Здавалася б, спецыялісты па забеспячэнні бюджэтнікаў парушылі ўсё, што можна было парушыць. Аказваецца, мяжы дасканаласці няма.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

КДК выявіў чарговы “распіл” бюджэтных сродкаў у Магілёве

Зноў «асвойвалі»: у Магілёве на дарожным прадпрыемстве знайшлі парушэнняў амаль на 1,5 мільёна рублёў.

У Магілёўскай вобласці зноў выявілі знаёмую схему: бюджэтныя грошы нібыта трацяцца, але з нюансамі. На гэты раз Камітэт дзяржкантролю прыйшоў з праверкай на адно з дарожна-будаўнічых прадпрыемстваў – і знайшоў цэлы букет парушэнняў.

Паводле дадзеных КДК, кошт будаўніча-мантажных работ быў завышаны амаль на 1 мільён рублёў. Але гэта толькі частка карціны.

Праверка таксама выявіла:

  • нявыплату ў бюджэт больш за 400 тысяч рублёў за рэалізаваныя зваротныя матэрыялы;
  • незаконнае атрыманне звыш 130 тысяч рублёў бюджэтных сродкаў;
  • недаплату кампенсацый пры распрацоўцы пясчанага кар’ера – больш за 150 тысяч рублёў.

У суме – класічны набор, які ў Беларусі пяшчотна называюць «парушэннямі», хоць па факце гаворка ідзе пра цалкам канкрэтныя фінансавыя страты для бюджэту.

Асобна адзначаецца, што пасля ўмяшання КДК прадпрыемства «аптымізавала праектныя рашэнні» больш чым на паўмільёна рублёў. Звычайна гэта азначае, што грошы раптам можна было траціць больш эканомна.

Па выніках рэвізіі ў бюджэт удалося вярнуць больш за 1,5 мільёна рублёў. Падобныя праверкі ў рэгіёне адбываюцца рэгулярна і кожны раз паказваюць адно і тое ж: бюджэтныя сродкі знаходзяць спосаб «пашырацца» ў патрэбны бок, пакуль у працэс не ўмяшаецца кантрольны орган. І так да наступнай праверкі.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

У калгасах Магілёўшчыны ў цэлым усё добра, а паасобку – дрэнна

Падрыхтоўка да бітвы за пасяўную ў Магілёўскай вобласці па традыцыі вядзецца з дапамогай прыпісак.

Камітэт дзяржаўнага кантролю Магілёўскай вобласці паведаміў, што ў цэлым сельскагаспадарчыя арганізацыі рэгіёна актыўна рыхтуюцца да вясновых палявых работ: рамантуюць тэхніку і назапашваюць угнаенні і насенне.

Аднак праверкі паказалі, што дабрабытная карціна ў справаздачах не заўсёды супадае з рэальнасцю. У шэрагу гаспадарак тэхніка на пачатак сакавіка заставалася ў рамонце. Напрыклад, у адной з гаспадарак Быхаўскага раёна былі не гатовыя два з пяці энерганасычаных трактароў, а таксама сеялкі і культыватар.

Пры гэтым некаторыя прадпрыемствы прыпісваюць гатоўнасць тэхнікі ў справаздачнасці. Так, у гаспадарцы Чэрыкаўскага раёна паводле дакументаў тэхніка ўжо была гатовая выйсці ў палі, хаця фактычна ў рамонце знаходзіліся пасяўны агрэгат, культыватар і сеялка.

Праблемы выяўлены і з падрыхтоўкай да пасяўной: у асобных гаспадарках павольна назапашваюцца мінеральныя ўгнаенні, а насення сельскагаспадарчых культур не хапае. Менш за ўсё насення на пачатак сакавіка было ў гаспадарках Быхаўскага, Мсціслаўскага і Глускага раёнаў.

Калі не спрабаваць рабіць добрую міну пры дрэннай гульні, то ўсё выглядае прасцей за пару на рэпе: тут не адрамантавалі, там не назапасілі, яшчэ дзесьці прыпісалі.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

Каровы шклоўскага аграхолдынга «Купалаўскі» зноў чакаюць сустрэчы з Лукашэнкам

КДК выявіў шматлікія парушэнні пры зімова-стойлавым утрыманні жывёлы ў Магілёўскай вобласці.

Камітэт дзяржаўнага кантролю Магілёўскай вобласці падвёў вынікі праверак утрымання жывёлы ў сельскагаспадарчых арганізацыях рэгіёна.

У 2026 годзе праверкі прайшлі ў 91 сельскагаспадарчай арганізацыі і на 113 жывёлагадоўчых аб’ектах.

Парушана ўсё, што можна было парушыць. Спіс уражвае:

  • занавожанасць жывёлагадоўчых памяшканняў і несвоечасовая ачыстка ферм;
  • нездавальняючы стан дахаў жывёлагадоўчых будынкаў;
  • няспраўнасці сістэм напавання і стойлавага абсталявання;
  • неналежнае захоўванне травяных кармоў;
  • адсутнасць належнага ветэрынарнага суправаджэння;
  • парушэнні санітарных патрабаванняў на фермах;
  • несвоечасовае правядзенне рамонтных работ на аб’ектах.

Асабліва вызначыліся гаспадаркі Глускага раёна – ААТ «Глускі райаграпрамтэхснаб» і ААТ «Эксперыментальная база «Глуск».

Зрэшты і ў іншых раёнах таксама не ўсё гладка. Парушэнні выяўлены:

  • у ААТ «Любінічы-Агра» і ААТ «Новагародзішчанскае» аграхолдынга «Купалаўскае» (Шклоўскі раён);
  • у КСУП «Палашкова» (Клімавіцкі раён);
  • у ААТ «Племянны завод «Ціманава» (Клімавіцкі раён).

Звяртаем увагу, што аграхолдынг «Купалаўскае» здабыў сабе кіслую славу яшчэ падчас знакамітай сустрэчы Лукашэнкі з аб…ранымі каровамі.

Падобна, з часам там нічога не змяняецца, як і ва ўсім “узорна-паказальным” Шклоўскім раёне.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

Вытворца бытавой хіміі ў Магілёве не змог абгрунтаваць свае цэны

Магілёўскае прадпрыемства не змагло даказаць, чаму цэны на прадукцыю менавіта такія. Штраф – 400 000 рублёў.

КДК Магілёўскай вобласці выявіў парушэнні цэнаўтварэння ў вытворцы бытавой хіміі. Праверка паказала, што прадпрыемства павышала цэны на прадукцыю без абавязковага ўзгаднення з аблвыканкамам і не магло пацвердзіць іх эканамічнымі разлікамі.

Як паведамілі ў КДК, гаворка ідзе пра кампанію, якая выпускае мыйныя і чыстячыя сродкі, а таксама парфумерна-касметычную прадукцыю.

Парушэнні:

  • рэалізацыя прадукцыі па цэнах, не пацверджаных эканамічнымі разлікамі;
  • сістэматычнае павышэнне адпускных цэн без абавязковага ўзгаднення з аблвыканкамам;
  • невыкананне ўстаноўленага парадку дзяржаўнага рэгулявання цэн.

Сітуацыя дэманструе тыповую праблему адміністрацыйнага рэгулявання цэн: прадпрыемствы вымушаныя балансаваць паміж ростам сабекошту і жорсткім кантролем з боку дзяржавы, што нярэдка прыводзіць да канфлікту паміж эканомікай вытворчасці і патрабаваннямі планавай сістэмы.

Жорсткая мадэль лукашэнкаўскага кантролю цэн нярэдка прыводзіць да парадаксальнай сітуацыі: прадпрыемствы фактычна працуюць ва ўмовах планавай эканомікі, але пры гэтым нясуць рынкавыя выдаткі – рост сыравіны, лагістыкі і энергарасурсаў.

У выніку спробы кампенсаваць страты праз павышэнне цэн заканчваюцца штрафамі, што робіць вытворчасць яшчэ менш рэнтабельнай.

Па выніках праверкі прадпрыемства аштрафавана на 400 тысяч рублёў.

Вось што атрымліваецца, калі беларускія “селекцыянеры” спрабуюць скрыжоўваць сацыялізм з капіталізмам.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.