Category: Навіны Крычава

У Крычаве дзікі попыт на пустуючыя дамы

Навіна ад

Свой знакаміты ўказ аб продажы развалюх за базавую велічыню Лукашэнка падпісаў у 2021 годзе. Чакалася, што народ накінецца на хаткі ў вёсках, але… Здаецца, фінт не спрацаваў. Упіхваць закінутыя хаты нават па адной базавай аказалася няпроста.

Але ў Крычаве ўпэўненыя, што ўсё ідзе як па масле.

Прыводзіцца пераможная статыстыка:

  • за 5 месяцаў бягучага года ў Беларусі прададзена 2,6 тысячы дамоў;
  • разам з дамамі 577,5 га зямель вярнуліся да добрых гаспадароў;
  • Магілёўская вобласць займае 4 месца па ўцягванні пустуючых дамоў у абарот;
  • усяго тут прададзена 402 дамы і 65,4 га зямлі;
  • больш за ўсё дамоў прададзена менавіта ў Магілёўскім раёне – 45;
  • з іх 26 праз аўкцыён;
  • 19 за адну базавую велічыню.

На думку крычаўскіх аналітыкаў народ удалося ўзяць у абарот, а рэестр пустуючых дамоў – выдатны інструмент, але… Дваццаць шэсць тысяч дамоў у краіне прададзена ўсяго, і пераважная большасць з іх ніякага дачынення да развалюх не мае.

А вось і крычаўская статыстыка:

  • за адну базавую велічыню куплена 4 дамы: 3 у горадзе і 1 у сельскай мясцовасці;
  • за ўвесь мінулы год прададзена 8 дамоў;
  • у рэестры застаюцца 72 дамы, якія нікому не патрэбныя.

То-бок, па сутнасці справы не прададзена нічагуткі. Супакойвае толькі тое, што

“грамадзяне, не выходзячы з дому анлайн могуць азнаёміцца ў рэестры з участкамі па ўсёй краіне і выбраць сабе ўчастак па душы”.

Могуць-та, могуць, але ж не выбіраюць. 

Фота з рэестра.

Уздоўж мяжы Магілёўшчыны з Расіяй ідуць два вандроўнікі

Навіна ад

Вандроўнікі Уладзімір Пасанен і Ігар Касабуцкі выправіліся ў экспедыцыю ўздоўж беларуска-расійскай мяжы. Зараз яны праходзяць па тэрыторыі Магілёўшчыны.

Мэта падарожнікаў – пешшу пераадолець увесь маршрут ад самай паўднёвай кропкі беларуска-расійскай мяжы да Кургана Дружбы на стыку межаў Беларусі, Расіі і Латвіі. Гэта 1283 кіламетры. 

Экспедыцыя стартавала ў сакавіку і ўжо прайшла тэрыторыю Гомельскай вобласці. Цяпер вандроўнікі знаходзяцца на Магілёўшчыне, у Крычаўскім раёне. Маршрут падзелены на дзевяць тыднёвых этапаў, а завяршыць падарожжа плануюць у лістападзе.

Кіраўнік экспедыцыі – Уладзімір Пасанен, а ўласна праект арганізаваны Беларускім геаграфічным таварыствам. Пасанен – вядомы беларускі падарожнік, даследчык і краязнаўца, які за гады вандровак прайшоў дзясяткі складаных маршрутаў і вывучыў многія куткі краіны.

Нават падчас кароткага знаходжання ў Крычаўскім раёне ўдзельнікі экспедыцыі паспелі пазнаёміцца з мясцовымі славутасцямі. “Уражанні самыя лепшыя. Мы наведалі гарадзішчы, мясцовыя цэрквы, палац Пацёмкіна. Усё вельмі цікава, але, на жаль, часу на больш падрабязнае знаёмства не хапае”, – адзначыў Пасанен.

Вандроўнікі прызнаюцца, што графік экспедыцыі вельмі шчыльны. Штодня неабходна праходзіць не менш за дваццаць кіламетраў незалежна ад надвор’я. “Снег, дождж або сонца – мы ўсё адно ідзём наперад. І гэта прыносіць вялікае задавальненне”, кажа кіраўнік экспедыцыі.

Другі ўдзельнік экспедыцыі – Ігар Касабуцкі. Ён матэматык па адукацыі і аўтар шэрагу турыстычных выданняў. На працягу апошніх пятнаццаці гадоў ён займаецца турызмам, а разам з Пасаненам даследаваў найвышэйшыя пункты Беларусі і працаваў над краязнаўчымі даведнікамі.

Для ўдзельнікаў экспедыцыі гэта не толькі навуковы праект. Яны хочуць пабачыць жыццё прыгранічных тэрыторый, зафіксаваць прыродныя ландшафты і сустрэцца з людзьмі, якія жывуць удалечыні ад буйных гарадоў.

“Галоўнае ў любой экспедыцыі – гэта людзі. Мясцовыя жыхары заўсёды гатовыя дапамагчы, падказаць дарогу ці проста падтрымаць добрым словам”, – кажа Пасанен.

Такая падтрымка шмат значыць, сцвярджае ў сваю чаргу Касабуцкі, бо без яе пераадолець больш за тысячу кіламетраў было б значна цяжэй.

Увесь шлях вандроўнікі праходзяць пешшу. Начуюць у палатцы і самастойна рыхтуюць ежу. На сняданак у іх каша з тушонкай, на абед – гарачы суп, а на вячэру – зноў каша або макароны з тушонкай. Дзень праходзіць у руху, а вечары каля вогнішча становяцца часам для адпачынку і размоў.

Наперадзе ў Пасанена і Касабуцкага яшчэ сотні кіламетраў дарогі. Калі праект будзе паспяхова завершаны, падарожнікі плануюць працягнуць даследаванне межаў Беларусі і прайсці астатнія 3617 кіламетраў дзяржаўнай граніцы краіны.

Фотаздымак: krichevlive.by

Адкрылі з помпай, закінулі са смеццем: як у Крычаве абыходзяцца з дзіцячымі пляцоўкамі

Навіна ад

КДК выявіў аварыйнае абсталяванне і бытавое смецце на тых самых дзіцячых пляцоўках, урачыстае адкрыццё якіх крычаўская прэса асвятляла як свята.

Традыцыя адкрываць з аркестрам

У Крычаўскім раёне склалася ўстойлівая традыцыя: адкрыццё кожнай новай дзіцячай пляцоўкі ператвараецца ва ўрачыстае мерапрыемства з ганаровымі гасцямі, прамовамі і фотаздымкамі для раённых СМІ.

У кастрычніку 2025 года на тэрыторыі дзіцячага сада N19 адкрылі інклюзіўную гульнявую пляцоўку – з манежам, інтэрактыўнымі стэндамі, інклюзіўнай пясочніцай і пражэктарамі для вячэрняга выкарыстання. На цырымоніі прысутнічалі прадстаўнікі «Белай Русі», Беларускага фонду міру і раённага аддзела адукацыі.

У 2022 годзе ў Дзіцячым парку з не меншай урачыстасцю адкрылі пляцоўку «О малой родине с любовью» ў рамках абласнога праекта. У аграгарадок Чырвоная Буда на адкрыццё пляцоўкі прыехаў асабіста старшыня райвыканкама, адзначыўшы, што адкрываць пляцоўкі стала «добрай традыцыяй» раёна. Аналагічныя цырымоніі праходзілі ў аграгарадках Маляцічы і Чырвоная Буда.

Што знайшоў КДК

Рэальнасць аказалася далёкай ад святочных рэпартажаў. Па выніках маніторынгу КДК Магілёўскай вобласці на крычаўскіх дзіцячых пляцоўках былі выяўлены парушэнні. На вуліцы Паўднёвай кантралёры зафіксавалі:

  •     разбураную агароджу гульнявой зоны;
  •     аварыйнае абсталяванне, якое ўяўляла небяспеку для дзяцей;
  •     бытавое смецце непасрэдна на тэрыторыі пляцоўкі;
  •     небяспечныя будаўнічыя адходы на прылеглай тэрыторыі;
  •     няскошаную траву і нефарбаваныя лаўкі.

Парушэнні ліквідаваны толькі пасля ўмяшання дзяржкантролю. Падобныя заўвагі былі прад’яўлены яшчэ да трох дзіцячых гульнявых пляцовак райцэнтра.

Гісторыя паўтараецца

Паказальна, што праблемы з крычаўскай ЖКГ маюць сістэмны характар. Яшчэ ў 2021 годзе КДК ужо правяраў камунальную гаспадарку раёна і выявіў куды больш сур’ёзныя парушэнні: незаконнае атрыманне крычаўскім УКВП «Камунальнік» сродкаў раённага бюджэту на суму больш за 190 тысяч рублёў, неэфектыўнае выкарыстанне дзяржаўнай маёмасці і прымяненне неправераных прыбораў уліку цяпла.

Карціна, якая складваецца з гэтых фактаў, выглядае так: сродкі на добраўпарадкаванне выдзяляюцца, пляцоўкі будуюцца і ўрачыста адкрываюцца, пасля чаго застаюцца без нармальнага абслугоўвання і паступова занепадаюць. Свята заканчваецца ў дзень разразання стужачкі. І так жыве ўжо трыццаць гадоў не толькі Крычаў, але і ўся Беларусь.

Фота раённай газеты.

Мікалай Статкевіч: расійскія ядзерныя боегалоўкі захоўваюцца каля Крычава

Навіна ад

Расійскія ядзерныя боегалоўкі захоўваюцца ў цэнтралізаваных сховішчах, адно з якіх хуткімі тэмпамі будавалася ў Беларусі каля Крычава, сцвярджае былы вайсковец Мікалай Статкевіч.

Былы палітвязень працягвае аналізаваць магчымыя варыянты развіцця падзей, звязаныя з расійска-ўкраінскай вайной і ўцягнутасцю ў яе Беларусі. Паводле яго, Масква зараз знаходзіцца ў тупіковай сітуацыі і гэта патрабуе ад яе новых падыходаў. 

Мікалай Статкевіч разглядае тры варыянты, якія можа прымяніць Крэмль, каб пастпрабаваць пераламіць нядобрую для яго сітуацыю на сваю карысць.

1) Мабілізацыя. Але ва ўмовах росту тэхналагічнай перавагі Украіны на полі бою яна можа прывесьці толькі да рэзкага павелічэння баявых страт, незадаволенасці ў грамадстве, эміграцыі мужчын, росту выдаткаў на выплаты сем’ям загінулых, змяншэнню колькасці занятых у эканоміцы. 

2) Пашырэнне лініі баявых сутыкненняў за кошт Беларусі. Паўтор аперацыі 2022 года пры адсутнасці фактару раптоўнасці і гатоўнасці ўкраінскага боку не атрымаецца. 

Прымушэнне да ўдзелу ў вайне беларускага рэжыму вялікай карысці не прынясе, бо нават напад ўсіх 23 тысяч сухапутных войскаў Беларусі пры адсутнасці ў іх баявога досведу, навыкаў масавага баявога прымянення дронаў, ды і неабходнай колькасці саміх дронаў прывядзе толькі да знішчэння нафтаперапрацоўчых заводаў, бліжэйшых чыгуначных станцый ды блакавання маршрутаў забеспячэння групоўкі ўварвання. І ў выніку – да яе знішчэння. Шматлікія “спецназы” ўнутраных войскаў, навучаныя для разгону бяззбройных дэманстрантаў ды затрымання ўзброеных кухонным нажом п’яных зламыснікаў, толькі падвысяць лік баявых страт. Масавая ж мабілізацыя людзей, якія ў сваёй масе хочуць палітычных перамен, можа прывесці толькі да масавай здачы ў палон ці пераходу цэлых падраздзяленняў на супрацьлеглы бок, ці, нават, да ўзброеных мяцяжоў. Карацей, лепш і не спрабаваць.

3) Прымяненне тактычнай ядзернай зброі. Пагрозы гэтага ўжо прагучалі напярэдадні параду 9 траўня. “Не сумняюся – піша Статкевіч –  што “дазвол” Зяленскага на парад 9 траўня расійскія генералы ўжо трактавалі свайму галоўнаму начальніку, як вымушаны страхам перад пагрозай ядзернай зброяй. Таму гэтыя пагрозы будуць працягвацца.” Найбольш эфектыўным відам такіх пагроз у Крамлі лічаць трэніроўкі па баявому прымяненню ядзернай зброі. Звычайна ядзерныя боегалоўкі ў расійскім войску, адрозна ад NATO, захоўваюцца ў цэнтралізаваных сховішчах, адно з якіх хуткімі тэмпамі будавалася ў Беларусі каля Крычава. Перад іх прымяненнем боегалоўкі калонамі закрытых грузавых аўтамабіляў пад аховай развозяцца да сродкаў іх прымянення – самалётаў ці ракет. Сама гэта дастаўка перыядычна трэніруецца. Але такія трэніроўкі маюць і іншы сэнс. 

Вываз нечага з цэнтралізаваных сховішчаў адразу ж выяўляецца сродкамі касмічнай выведкі краін NATO. Адразу ж узнікае пытанне, што яны вывозяць – сапраўдныя боегалоўкі ці іх макеты. Усе ж разумеюць, што пачатак ядзернага нападу будзе замаскіраваны пад такую трэніроўку. Таму сама трэніроўка ўжо з’яўляецца пагрозай ядзерным нападам. Пасля пачатку расійска-украінскай вайны Пуцін неаднаразова аб’яўляў такія трэніроўкі ў маштабах усёй Расіі, каб напалохаць Захад і прымусіць яго спыніць падтрымку Украіны. Але ядзерная трэніроўка толькі ў Беларусі гэта пагроза, найперш, Еўропе. У першую чаргу, Украіне і суседнім краінам NATO.

Фотаздымак: Sputnik

У Крычаве адменена дзяржзакупка ў звыш 100 тыс. рублёў

Навіна ад

Дзяржаўная закупка на больш чым 100 тыс. рублёў на рэканструкцыю спортпляцоўкі ў Крычаве была адменена пасля ўмяшання пракуратуры.

Мясцовае камунальнае прадпрыемства закупала за свой кошт агароджу, футбольныя вароты, наліўное пакрыццё і яго мантаж. Пры гэтым, як высветліла пракуратура, на сайце было выстаўлена для пастаўшчыка толькі абавязацельства па дастаўцы тавара на склад, прычым без мантажу. 

Надзорны орган палічыў, што з-за гэтага ўзнікае рызыка невыканання мантажных прац пастаўшчыком і далейшае павелічэнне выдаткаў. Акрамя гэтага, да прапаноў некаторай катэгорыі ўдзельнікаў былі неабгрунтавана прадастаўлены перавагі ў выглядзе прымянення прэферэнцыйнай папраўкі. 

У выніку прадпрыемства было вымушана адмяніць закупку. Пры правядзенні паўторнай агульная яе сумма зменшылася на 16 тыс. рублёў.

Фотаздымак: Генеральная прокуратура

Цэментныя заводы Магілёўшчыны завінаваціліся сотні мільёнаў долараў

Навіна ад

Беларускі цэментны завод (БЦЗ) ў Касцюковічах і “Крычаўцэментнашыфер” вінны рэспубліканскаму бюджэту больш за 580 млн долараў. 

Згодна з указам №156, які Лукашэнка падпісаў 7 траўня і які апублікаваны на Нацыянальным прававым інтэрнэт-партале 9 траўня, у Беларускага цэментнага завода на 1 лістапада 2025 года ўтварылася запазычанасць перад рэспубліканскім бюджэтам у памеры 203,72 млн долараў. Гэта за выплаты па кітайскіх крэдытах, зробленыя за кошт бюджэту ў 2015–2024 гадах.

“Крычаўцэментнашыфер” з той жа прычыны завінаваціўся дзяржаве 241,37 млн долараў, а таксама 133,013 млн долараў і 16,159 млн рублёў па гарантыях, якія дзяржава выканала перад беларускімі банкамі.

Раней было вызначана, што бюджэтныя выплаты па кітайскіх крэдытах гэтыя заводы мусілі пачаць кампенсаваць з 2029 года. Кампенсацыі ад “Крычаўцэментнашыфера” па выплачаных банкам з бюджэту дзяржгарантыях былі разлічаныя на 2030–2038 гады. Плаціць па валютных даўгах яны былі абавязаныя ў рублях, але паводле незамацаванага курсу – не менш за 5% сумы запазычанасці на год.

Новы ўказ пасунуў пачатак выплат на 2026 год (да 2029 года – не менш як 2,5% выручкі, у 2030–2033 гадах – не менш як 4%, з 2034-га – не менш як 5%). Разам з тым разлічвацца па валютных запазычанасцях, якія ўтварыліся да 5 траўня 2026 года, заводы будуць паводле “замарожанага” на гэтую дату курсу долара (2,8315 рубля), то бок даўгі не вырастуць, нават калі амерыканская валюта падаражэе.

Да 20 траўня кожнае прадпрыемства мае адкрыць у “Беларусбанку” адмысловы рахунак для акумулявання сродкаў на пагашэнне даўгоў. Грошы маюць пералічвацца штотыдзень і могуць быць выкарыстаныя выключна на мэту, пад якую адкрыты рахунак. Пры гэтым Міністэрства фінансаў мае права без згоды завода спісаць сродкі з гэтага рахунку, калі плацеж па даўгу не пералічаны своечасова.

Акрамя фінансавых абавязацельстваў перад дзяржавай заводы маюць запазычанасць перад “Беларусбанкам”. Гэта рэшткі асноўных даўгоў па крэдытах, прыцягнутых пад гарантыі ўрада. У БЦЗ – 12,5 млн рублёў, у “Крычаўцэментнашыфера” – 27,855 млн долараў. Запазычанасці маюць быць пагашаныя да канца 2026 года.

У красавіку 2026 года стала вядома, што гэтыя прадпрыемствы перададуць дзяржаве свае акцыі наўзамен сумы, выдзеленай на іх падтрымку ў 2025 годзе.

За мінулы год Беларускі цэментны завод атрымаў 2,5 млн рублёў дапамогі, а “Крычаўцэментнашыфер” – 9 млн рублёў. У першага акцыя каштуе пяць рублёў, а ў другога – дзве капейкі. Адпаведна, БЦЗ перадасць 500 824 свае акцыі, а “Крычаўцэментнашыфер” – 453 315 591 акцыю.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Магілёўскі КДК зноў не дазволіў пілаваць крычаўскі бюджэт

Навіна ад

Шматлікія парушэнні выяўлены Камітэтам дзяржаўнага кантролю Магілёўскай вобласці ў працы дзяржаўнай установы «Цэнтр па забеспячэнні дзейнасці бюджэтных арганізацый Крычаўскага раёна».

Высветлілася, што ў крычаўскім цэнтры, які забяспечваў дзейнасць бюджэтных арганізацый шмат чаго не забяспечылі.

У тым ліку:

  • не забяспечана своечасовае аднаўленне ў бюджэт затрат ад аказання платных паслуг на агульную суму больш за 100 тысяч рублёў;
  • неабгрунтавана налічаны і выплачаны кіраўнікам асобных бюджэтных арганізацый прэміі ў суме 25,3 тысячы рублёў;
  • неэфектыўна расходавана на ўтрыманне гэтых арганізацый больш за 26 тысяч рублёў;
  • дапушчаны аплата завышаных аб’ёмаў будаўніча-мантажных работ,
  • парушаны парадак правядзення дзяржаўных закупак, складання дзяржаўнай статыстычнай справаздачнасці, вядзення бухгалтарскага ўліку, распараджэння дзяржаўнай маёмасцю і іншыя.

Грошы вернуцца ў бюджэт, вінаватыя службовыя асобы атрымаюць адміністрацыйныя спагнанні, а іх дзеянні ацэняць праваахоўныя органы.

Карацей кажучы, зноў нікога не пасадзяць.

Фота ілюстрацыйнага характару.

У Крычаве адкрылі новы пляж «Пясчаны бераг»

Навіна ад

У Крычаве да летняга сезона з’явілася новая зона адпачынку. 1 мая ў горадзе адкрылі пляж «Пясчаны бераг», які знаходзіцца ў мікразоне «Цэмзаводская».

Для новага пляжа ў Крычаве расчысцілі зараснікі, зрабілі пад’езд, абсталявалі паркоўку, падвялі электрычнасць і сувязь.

Цяпер там ёсць:

  • ляжакі;
  • душавая;
  • пітны фантанчык;
  • арэлі;
  • пляцоўка для пляжнага валейбола;
  • трыбуны для глядачоў.

Акрамя таго, тэрыторыя пляжа абсталявана 12 камерамі відэаназірання і знаходзіцца пад аховай дэпартамента аховы. 

Сімвалічна, што разам са старшынёй райвыканкама Аляксеем Шараем у адкрыцці пляжа з відэаназіраннем удзельнічала кіраўніца “дэпутацкага” корпуса Ірына Пруднікава, якую ў даносе КДБ абвінавачвалі ў лабіраванні інтарэсаў сына – кіраўніка мясцовага дэпартамента аховы.

Фота крычаўскай раённай газеты.

Новая зорка TikTok – крычаўская котка, што выхоўвае куранят

Навіна ад

У Крычаве хатняя котка стала зоркай TikTokу пасля таго, як узялася даглядаць за дзевяццю дзясяткамі куранят. Відэа з незвычайнай «сям’ёй» ужо набралі больш за мільён праглядаў.

На кадрах відаць, што котка паводзіць сябе амаль як маці: грэе малых, даглядае за імі і ўвесь час знаходзіцца побач. Курыцы такое суседства, відаць, не перашкаджае – птушка спакойна дзеліць з коткай клопат пра птушанят.

Кураняты бегаюць па кошцы, уладкоўваюцца побач з ёй і спяць усе разам. Гаспадыня кажа, што забраць гадаванку назад дадому цяпер складана: кошка не хоча сыходзіць ад сваіх маленькіх падапечных і застаецца з імі ў куратніку.

Фота: скрыншот відэа.

Крычаўляне сталі больш купляць, але жыць лепш не сталі

Навіна ад

Жыхары Крычаўскага раёна ў першым квартале 2026 года сталі больш актыўна траціць грошы ў крамах.

Паводле даных Галоўнага статыстычнага ўпраўлення Магілёўскай вобласці, рознічны тавараабарот Крычаўскага раёна за студзень-сакавік склаў 55,9 мільёна рублёў. У супастаўных цэнах гэта на 4,6 працэнта больш, чым за такі ж перыяд мінулага года.

Асноўная частка продажаў прыйшлася на гандлёвыя арганізацыі. Яны рэалізавалі насельніцтву тавараў на 50,7 мільёна рублёў.

Больш за ўсё крычаўляне трацілі на прадукты. На харчовыя тавары прыйшлося 59,9 працэнта ад агульнага аб’ёму продажаў гандлёвых арганізацый, або 30,4 мільёна рублёў.

Нехарчовых тавараў за першы квартал было прададзена на 20,3 мільёна рублёў.

Рост рознічнага тавараабароту ў Крычаўскім раёне не варта аўтаматычна ўспрымаць як прыкмету рэзкага паляпшэння жыцця. Так, у першым квартале 2026 года жыхары купілі тавараў больш, чым годам раней. Аднак амаль 60 працэнтаў продажаў прыйшлося на прадукты харчавання, гэта значыць на абавязковыя штодзённыя выдаткі. Таму статыстыка хутчэй паказвае ўмеранае ажыўленне гандлю, чым прыкметны рост дабрабыту насельніцтва.

Фота: з адкрытых крыніц.