Клімавіцкі старшыня захапіўся міжнароднасцю “Белагра”

Старшыня Клімавіцкага райвыканкама Віктар Пугач (на фота) з’ездзіў на «Белагра-2026» і захапіўся маштабам выставы.

Ды і як тут не выпасці ў асадак: 575 кампаній з 12 краін. Але калі адкінуць ліслівыя захапленні і паглядзець на форум цвярозым поглядам, усё можна апісаць адным словам – дакаціліся.

Формула «575 кампаній з 12 краін» зручная для загалоўкаў. Яна адразу стварае адчуванне шырокай геаграфіі і сур’ёзнай знешняй цікавасці да беларускага аграпраму.

Але яшчэ да адкрыцця выставы паведамлялася, што з пададзеных заявак пераважная большасць прыйшлася на Беларусь. Паводле даных, апублікаваных перад форумам, беларускія арганізацыі падалі 441 заяўку. Расія падала 73 заяўкі, Кітай – 25. Астатнія краіны былі прадстаўлены больш сціпла. Асаблівую ролю ў замежным прадстаўніцтве адыграла Расія.

На афіцыйнай старонцы выставы гаворыцца, што ў «Белагра-2026» удзельнічалі прадпрыемствы з 18 расійскіх рэгіёнаў. Асобныя калектыўныя стэнды падрыхтавалі Бранская, Белгародская, Мурманская і Чалябінская вобласці, а таксама Краснадарскі край. Акрамя таго, была прадстаўлена экспазіцыя Расійскага экспартнага цэнтра «Сделано в России».

Яшчэ адна важная дэталь – само слова «кампанія». У выставачнай статыстыцы побач з вытворцамі могуць улічвацца ведамствы, навуковыя арганізацыі, абласныя экспазіцыі, канцэрны, аб’яднанні і калектыўныя стэнды. Гэта не 575 замежных прадпрыемстваў. Гэта агульны масіў удзельнікаў, большую частку якога забяспечыла сама Беларусь.

То-бок, калі шчыра – самі выставіліся, самі пазахапляліся.

Фота раённай газеты.

У Шклоўскім раёне карыстацца водаразборнымі калонкамі будуць не ўсе

Цяпер у Шклоўскім раёне водаразборнымі калонкамі будуць карыстацца толькі тыя, хто жыве ў радыусе 120 метраў ад крыніцы вады. Ім выдадуць спецыяльную ручку, якую адбяруць, калі не будзеш своечасова аплачваць ваду.

Аргументы ў супрацоўнікаў “Водаканала” жалезабетонныя:

  • калонкамі нярэдка працягваюць карыстацца ўсе запар;
  • за выкарыстаную ваду многія не плацяць;
  • няўлічаныя «рэкі», якія сыходзяць у зямлю, адчувальна б’юць па фінансавым становішчы водаканалізацыйнай гаспадаркі.

Начальнік вытворча-тэхнічнага аддзела філіяла «Магілёўскі водаканал» Міхаіл Драздоўскі разважае наконт новаўвядзення так: вядома, кожны мае законнае права карыстацца такім прыродным багаццем, як вада, аднак бескантрольны яе расход недапушчальны.

Логіка нагадвае рашэнне Астапа Бендэра, які вырашыў браць з турыстаў грошы за ўваход у “Правал”. Ён таксама жорстка аргументаваў сваё рашэнне неабходнасцю рамонту “Правала” – каб не занадта праваліўся.

А калі без жартаў, то справа, вядома, не ў тым, што водаканал збяднее ад рэк, якія ўцякаюць у зямлю. Ну, не стануць жа паліваць свой агарод бясплатнай вадой тыя, хто жыве ад калонкі далей чым за 120 метраў – на шлангах збанкрутуеш.

Проста вадой, як нацыянальным здабыткам, зацікавіўся Лукашэнка. А ён, як вядома, вельмі не любіць, калі нацыянальнымі здабыткамі карыстаецца нехта, акрамя яго. Такім чынам найгоршыя асцярогі беларусаў, якія мяркуюць, што хутка давядзецца плаціць за паветра, спраўджваюцца. І вельмі паказальна, што выкараняць бясплатныя калонкі сталі на Шклоўшчыне. Бо менавіта адтуль трыццаць гадоў таму і пачалася агульнанацыянальная катастрофа.

Фота раённай газеты.

У Крычаве дзікі попыт на пустуючыя дамы

Свой знакаміты ўказ аб продажы развалюх за базавую велічыню Лукашэнка падпісаў у 2021 годзе. Чакалася, што народ накінецца на хаткі ў вёсках, але… Здаецца, фінт не спрацаваў. Упіхваць закінутыя хаты нават па адной базавай аказалася няпроста.

Але ў Крычаве ўпэўненыя, што ўсё ідзе як па масле.

Прыводзіцца пераможная статыстыка:

  • за 5 месяцаў бягучага года ў Беларусі прададзена 2,6 тысячы дамоў;
  • разам з дамамі 577,5 га зямель вярнуліся да добрых гаспадароў;
  • Магілёўская вобласць займае 4 месца па ўцягванні пустуючых дамоў у абарот;
  • усяго тут прададзена 402 дамы і 65,4 га зямлі;
  • больш за ўсё дамоў прададзена менавіта ў Магілёўскім раёне – 45;
  • з іх 26 праз аўкцыён;
  • 19 за адну базавую велічыню.

На думку крычаўскіх аналітыкаў народ удалося ўзяць у абарот, а рэестр пустуючых дамоў – выдатны інструмент, але… Дваццаць шэсць тысяч дамоў у краіне прададзена ўсяго, і пераважная большасць з іх ніякага дачынення да развалюх не мае.

А вось і крычаўская статыстыка:

  • за адну базавую велічыню куплена 4 дамы: 3 у горадзе і 1 у сельскай мясцовасці;
  • за ўвесь мінулы год прададзена 8 дамоў;
  • у рэестры застаюцца 72 дамы, якія нікому не патрэбныя.

То-бок, па сутнасці справы не прададзена нічагуткі. Супакойвае толькі тое, што

“грамадзяне, не выходзячы з дому анлайн могуць азнаёміцца ў рэестры з участкамі па ўсёй краіне і выбраць сабе ўчастак па душы”.

Могуць-та, могуць, але ж не выбіраюць. 

Фота з рэестра.

У Асіповіцкім раёне прайшлі расійска-беларускія ядзерныя вучэнні

У Асіповіцкім раёне 19-21 траўня 2026 года прайшла трэніроўка з вайсковымі часцямі баявога прымянення ядзернай зброі і ядзернага забеспячэння. 

Пра тое, што вучэнні праходзяць менавіта на Магілёўшчыне, стала вядома з тэлеграм-канала беларускага Міністэрства абароны. 21 траўня ў Асіповіцкі раён да ракетчыкаў прыязджаў Лукашэнка. Там яму прадэманстравалі пускавую ўстаноўку “Іскандэр-М” і нанясенне ўмоўнага ракетнага ядзернага ўдару (электроннага пуску). 

Пасля вучэнняў ён заявіў, што Беларусь не збіраецца ўцягвацца ў вайну ва Украіне, бо ў гэтым няма ніякай неабходнасці. 

Да 2022 года Лукашэнка запэўніваў украінцаў, што з Беларусі на іх ніколі ніхто не нападзе. 24 лютага таго года на мірныя гарады Украіны з беларускай тэрыторыі паляцелі бомбы і расійскія войскі перайшлі беларуска-ўкраінскую мяжу.

Скрыншот: ТГ Мінабароны РБ

Тыповы ўзор чыноўніка эпохі Лукашэнкі: Мікалай Кароцін, знаёмімся

Мікалай Кароцін – адзін з тых чыноўнікаў, на прыкладзе якіх лепш за ўсё відаць, як працуе лукашэнкаўская вертыкаль і адкуль набіраюцца ў яе кадры.

Бранскі след 

Мікалай Мікалаевіч Кароцін нарадзіўся ў вёсцы Алефіна Бранскай вобласці ў 1969 годзе. Горацкую сельгасакадэмію скончыў у 1992-м. На вытворчасць так і не патрапіў – працаваў асістэнтам, старшым выкладчыкам, затым дацэнтам кафедры кіравання. Нават быў першым дырэктарам Вышэйшай школы аграбізнесу – усё гэта ў ліхія дзевяностыя. У 2002-м Кароцін сышоў з “навукоўцаў-глебазнаўцаў” і працаваў у сістэме Магілёўаблмаёмасці: спачатку намеснікам старшыні, затым старшынёй. 

У 2004 скончыў акадэмію кіравання пры Лукашэнку, а ў 2007-м быў прызначаны старшынёй Быхаўскага райвыканкама. У гэтым жа годзе, ужо праз два месяцы пасля прызначэння, у Быхаў прыязджаў Лукашэнка і разам з Кароціным развіваў фантасмагарычныя планы выратавання Быхаўскага раёна. 

У 2012-м, так і не выцягнуўшы Быхаў з эканамічнай і карупцыйнай багны, Мікалай Мікалаевіч (на загалоўным фота – злева) вярнуўся ў Магілёўскі аблвыканкам. З 2013-2018 год кіраваў РУП «Праектны інстытут Магілёўгіпразем», а ў лістападзе 2018 года быў прызначаны першым намеснікам старшыні Магілёўскага аблвыканкама. У сакавіку 2019-га, пасля скандалу з каровамі і адстаўкі Уладзіміра Даманеўскага, пару дзён выконваў абавязкі старшыні Магілёўскага аблвыканкама. 

Сістэма Белдзяржстраху, у якой потым апынуўся былы дацэнт і былы кіраўнік Быхаўшчыны, відавочна азначае заход кар’еры Кароціна. У 2025 годзе прафсаюзная структура ўручала дырэктару філіяла Белдзяржстраху па Магілёўскай вобласці Мікалаю Кароціну ўзнагароду «За заслугі ў справе развіцця і ўмацавання прафсаюзнага руху». Такім чынам, куды б ні трапляў Кароцін, ён гарманічна ўпісваўся ў сістэму і заўсёды меў заслугі. 

Злёгку адхіляючыся ад тэмы, варта згадаць і іншага ўраджэнца Браншчыны, які да гэтага часу пакідае свой след у Быхаўскім раёне. Гэта – Віктар Агнетаў. Ён быў намеснікам старшыні райвыканкама, займаўся ідэалогіяй і сацыяльнай сферай, а таксама ўзначальваў раённыя выбарчыя камісіі. У 2020-м Агнетаў перапужаўся так, што не стаў вывешваць пратаколы выбарчай камісіі, а ўжо ў 2025 годзе ён распавядаў пра «дэмакратычныя і спакойныя» выбары, якія ў Беларусі даўно сталі адміністрацыйнай працэдурай па афармленні патрэбнага выніку. Пасля райвыканкама Агнетаў апынуўся на ганаровай пасадзе дырэктара ў сацыяльным пансіянаце «Ірдзіца». А ў аграрнай прафсаюзнай вертыкалі Быхава з’явілася яго жонка – Святлана Агнетава: яна стала новым прафсаюзным лідарам аграрыяў Быхаўшчыны.

Быхаўскія справы 

Такім чынам, у 2007 годзе Кароцін атрымаў Быхаўскі раён. Быхаўшчына тады мела патрэбу не ў чарговым начальніку з вертыкалі, а ў нармальным кіраванні. Замест гэтага раён атрымаў тыповага прадстаўніка лукашэнкаўскай школы: зверху прызначылі чалавека, які пачаў расстаўляць вакол сябе сваіх. Пазней, калі Кароцін ужо паднімаўся вышэй, яго біяграфію падалі як гісторыю паспяховага кіраўніка. У рэальнасці быхаўскі перыяд пакінуў пасля сябе іншыя пытанні: хто атрымаў доступ да эканамічных рашэнняў, якія аб’екты апынуліся ў зоне інтарэсу, чаму побач са старшынёй райвыканкама так хутка выраслі людзі з асабістага кола. 

Галоўнае прозвішча тут – Сяргей Чуканаў. Сяргей Чуканаў быў кумам Кароціна. Да трапляння ў раённую ўладу ён, паводле мясцовай інфармацыі, працаваў шафёрам. Пры Кароціне гэты чалавек паступіў усё ў тую ж Горацкую сельгасакадэмію, але авансам, яшчэ будучы ўсяго толькі студэнтам-завочнікам, стаў намеснікам старшыні Быхаўскага райвыканкама па эканоміцы. 

Гэта і ёсць класічны лукашэнкаўскі кадравы ліфт: не прафесійная рэпутацыя, не публічны конкурс, не даказаная кампетэнцыя, а асабістая блізкасць да ”дацэнта”. Учора шафёр, сёння намеснік старшыні па эканоміцы. Для раёна такая пасада азначае ўплыў на прадпрыемствы, маёмасць, інвестыцыі, камунальную і гаспадарчую павестку. Для кумаўской вертыкалі гэта азначае іншае: побач са старшынёй з’яўляецца свой чалавек на кірунку, дзе зарабляюцца асабістыя грошы, аб’екты і рэсурсы. Менавіта таму быхаўская гісторыя Кароціна не зводзіцца да радка ў біяграфіі. Яна пра тое, як асабістыя сувязі ператвараліся ў адміністрацыйныя пасады.

Будынкі, Чыгірынка і «свае» людзі 

Кароцін прыйшоў у Быхаў з сістэмы дзяржмаёмасці, а калі ён сышоў, у раёне, натуральна, засталіся гісторыі пра будынкі і аб’екты ў зоне адпачынку каля Чыгірынскага вадасховішча, набытыя на падстаўных асоб. Быхаўскі кіраўніцкі правал выкрыў знаёмую для лукашэнкаўскай вертыкалі схему: старшыня, яго кум, прыватызаваныя будынкі і інтарэс да «смачных» аб’ектаў у турыстычна прывабным месцы. 

Гэтая звязка выглядае занадта паказальна, каб лічыць яе выпадковасцю. Чалавек з абласной маёмасці атрымлівае раён. Яго кум становіцца намеснікам па эканоміцы. Вакол іх з’яўляюцца размовы пра будынкі і аб’екты адпачынку. Потым абодва сыходзяць з публічнай увагі, а раён працягвае жыць з наступствамі. Да гэтага часу законсерваваным стаіць будынак былой аптэкі, пазней сумешчаны з раённым судом. Належыць ён, па чутках, парачцы Кароцін-Чуканаў. А колькі яшчэ такіх аб’ектаў у Быхаўскім раёне? 

Так працуе не асобная памылка кіравання, а цэлая мадэль. У ёй раён для чыноўніка – не адказнасць перад людзьмі, а тэрыторыя магчымасцяў. Але калі вярнуцца да прамых абавязкаў Кароціна на пасадзе старшыні. Памятаеце, яму даручалі “ратаваць Быхаўшчыну”. Што ж ён выратаваў? Больш за ўсё шуму было вакол мясцовага кансервава-агароднінасушыльнага завода. Стараннямі Кароціна ён стаў адным з сімвалаў таго, як лукашэнкаўскія «моцныя гаспадарнікі» ўмеюць разараць усё, што ім даверана. 

Завод гадамі «ратавалі», мадэрнізавалі за кошт крэдытаў, заганялі ў даўгі, уводзілі санацыі, а потым фактычна давялі да банкруцтва і перадалі прыватніку. Такія гісторыі зручныя для разумення Кароціна і яго асяроддзя. Яны паказваюць вынік сістэмы, дзе начальнікі змяняюцца, справаздачы гучаць бадзёра, святы праходзяць урачыста, а рэальныя прадпрыемствы знікаюць. Вінаватым потым прызначаць каго заўгодна, толькі не саму вертыкаль, якая гадамі распараджалася раёнам.

Быхаў працягвае прымаць свайго 

Як мы бачым, пасля Быхава Кароцін не быў выкінуты з сістэмы. Наадварот, ён пайшоў вышэй. Падазроная быхаўская спадчына Мікалая Мікалаевіча не стала падставай для судовага разбору. Для рэжыму гэта падстава для чарговых прызначэнняў на кіруючыя пасады. Вось і з Быхава Кароцін не знік. Яго працягваюць бачыць на раённых святах, урачыстасцях і мерапрыемствах. 

Сістэма не саромеецца такіх людзей. Наадварот, яна працягвае трымаць іх у ганаровым коле. Такім чынам, Мікалай Кароцін – класічны ўзор лукашэнкаўскага чыноўніка з лёгкім флёрам карупцыянера. Не таму, што яго злавілі за руку з канвертам. А таму, што ўся яго біяграфія пабудаваная на галоўных прыкметах гэтай сістэмы: доступ да маёмасці, пасады зверху, асабістыя сувязі, прасоўванне сваіх, гаспадарчыя правалы без адказнасці і спакойны працяг кар’еры. 

Фота ведамаснага сайта Быхаўскага райвыканкама.

Магілёўшчына зноў у топах. Цяпер – яшчэ і па любові да Лукашэнкі

Магілёўская вобласць хваліць Лукашэнку. Не толькі масава, але і сінхронна. Журналісты выявілі, што ў сацсеткі хлынула армія чыноўнікаў, каб хваліць уладу. Пераважна з Магілёўшчыны.

Магілёўшчына зноў апынулася ў беларускіх топах. Праўда, падставы для гонару – на вялікага аматара. У нас па-ранейшаму самая нізкая сярэдняя зарплата ў краіне: у сакавіку 2026 года яна склала 2453,2 рубля, ніжэй, чым ва ўсіх іншых абласцях і Мінску. Тут жа, паводле даных Белстата за 2023 год (пазней дадзеныя былі засакрэчаны), быў самы высокі ўзровень спажывання алкаголю сярод рэгіёнаў – 12,5 літра абсалютнага алкаголю на чалавека ў год. А цяпер вобласць засвяцілася яшчэ і як адзін з самых прыкметных рэзерваў публічнай любові да Аляксандра Лукашэнкі.

Актыўнасць мутных акаўнтаў

Падставай стала навіна пра абмен зняволенымі паміж Беларуссю і Польшчай. 28 красавіка на беларуска-польскай мяжы прайшоў абмен у фармаце «пяць на пяць»: Беларусь перадала Польшчы палітвязня Анджэя Пачобута, двух грамадзян Польшчы і двух грамадзян Малдовы. У адваротны бок уехалі двое беларускіх шпіёнаў, двое грамадзян Расіі і яшчэ адзін чалавек, асоба якога публічна не раскрывалася.

Пасля гэтага ў Threads раптам ажывіліся каментатары, якія пачалі масава пісаць пра «гуманізм», «мудрасць» і «канструктыўны дыялог».

На першы погляд – звычайная хваля падтрымкі. Але журналісты «Зеркала», якія вывучылі гэтыя акаўнты, заўважылі цікавую дэталь: многія з іх не падобныя на жывую грамадскую дыскусію. Адны профілі былі амаль пустымі, але раптам пакідалі па некалькі аднатыпных каментароў у розных галінках. Іншыя, наадварот, аказаліся цалкам рэальнымі людзьмі – чыноўнікамі, ідэолагамі, работнікамі бюджэтнай сферы і раённых медыя.

І тут зноў усплыла Магілёўшчына. Сярод тых, хто нахвальваў Лукашэнку, «Зеркало» выявіла намесніка дырэктара па выхаваўчай рабоце Горацкага педагагічнага каледжа, начальніц аддзелаў ідэалагічнай работы са Шклова і Быхава, рэдактараў раённых газет з Крычава і Краснаполья, а таксама супрацоўнікаў камунальных і дзяржаўных структур.

Гэта значыць гэта былі не толькі ананімныя акаўнты з нулявой гісторыяй, а цалкам пазнавальныя прадстаўнікі той самай вертыкалі, якая ў звычайным жыцці адказвае за «ідэалогію», выхаванне, раённую прэсу і бадзёры настрой на месцах.

П’ём за здароўе старога

Выглядае гэта асабліва паказальна на фоне афіцыйных электаральных лічбаў. Паводле агучаных даных Магілёўскай абласной камісіі, на «прэзідэнцкіх» выбарах 2025 года за Лукашэнку ў рэгіёне нібыта прагаласавалі 675 114 чалавек – 92,45% тых, хто галасаваў. У цэлым па краіне ЦВК абвясціў вынік Лукашэнкі на ўзроўні 86,82%, хаця заходнія палітыкі і назіральнікі называлі гэтыя выбары несвабоднымі і фіктыўнымі.

Гэта значыць паводле афіцыйнай статыстыкі Магілёўская вобласць не толькі рэгіён з самымі нізкімі зарплатамі і найбольшай колькасцю п’яніц, але і адзін з самых «удзячных» Лукашэнку рэгіёнаў. І цяпер гэтая ўдзячнасць, здаецца, перамясцілася з актавых залаў, раённых газет і пратаколаў камісій проста ў Threads.

Сінхроннае захапленне

Супадзенне выглядае яшчэ больш дзіўным з-за часу. Усяго за некалькі дзён да гэтай хвалі каментароў першы намеснік кіраўніка адміністрацыі Лукашэнкі Уладзімір Перцаў на з’ездзе партыі «Белая Русь» адкрыта заклікаў праўладную моладзь больш актыўна ўдзельнічаць у грамадскіх дыскусіях у сацсетках і «ўступаць у палеміку ў каментарыях» да пастоў, дзе, паводле яго слоў, «нядобразычліўцы разганяюць сацыяльную, камунальную або іншую праблему».

Пасля такога закліку ў Threads сапраўды з’явіліся людзі, якія пачалі спрачацца не толькі пра абмен зняволенымі. Яны хвалілі раддом і школу, якія наведваў Лукашэнка, падтрымлівалі пазіцыю Міністэрства аховы здароўя ў гісторыі Ксюшы Маісеенка, якой беларусы збіралі грошы на лячэнне, абаранялі добраахвотна-прымусовыя падпіскі на дзяржаўныя газеты і прыносілі ў абмеркаванні афіцыйныя версіі Міністэрства абароны.

Зарплата за адданасць

Атрымліваецца амаль ідэальная карціна беларускай «грамадскай дыскусіі»:

знізу – незадаволенасць зарплатамі, падпіскамі, бальніцамі, камуналкай і бяспраўем;

зверху – інструкцыя больш актыўна каментаваць;

пасярэдзіне – бюджэтнікі, ідэолагі і рэдактары раёнак, якія ідуць у Threads тлумачыць усім, што насамрэч усё добра.

Галоўнае пытанне тут нават не ў тым, боты гэта ці не боты. У Беларусі мяжа паміж ботам і бюджэтнікам даўно стала размытая. Бот піша па метадычцы, бо яго для гэтага стварылі. Бюджэтнік піша па метадычцы, бо занадта добра разумее, дзе працуе, хто яго начальнік і што бывае з тымі, хто публічна сумняваецца.

Таму масавая любоў да Лукашэнкі – гэта не столькі любоў, колькі службовы абавязак асоб, якія атрымліваюць зарплату за адданасць.

Фотаклаж: «Зеркало».

Цялятам у Дрыбіне вырашылі даць дах над галавой

Магілёўская вобласць дала краіне вугля на рэспубліканскім суботніку. У вёску Нікольск Дрыбінскага раёна прыехаў “губернатар” Анатоль Ісачанка і “дэпутат” Аляксандр Гарашкін, якім Лукашэнка нядаўна растлумачыў, што нават у Дрыбіне ў кароўніка можа быць дах.

Прэс-рэліз “Магілёўскіх ведамасцей” коратка тлумачыць, у чым сутнасць гістарычнага моманту. Прафілакторый у Дрыбіне «дазволіць поўнасцю адмовіцца ад вулічнага ўтрымання цялят у індывідуальных доміках і перанесці працэс пад дах».

То бок дагэтуль, усю гісторыю суверэннай Беларусі цяляты на Дрыбіншчыне жылі на вуліцы. Пад дажджом, снегам і крыху пад сонцам. І толькі цяпер у рэгіёне саспела ідэя: а што, калі ў памяшкання будзе дах?

Маштаб задумы ўражвае. Ісачанка паведаміў, што па вобласці запланавана 43 такіх прафілакторыя. Сорак тры дахі.

Гэта, безумоўна, вялікая рэгіянальная стратэгія – такая вялікая, што ўкладваецца акурат у трыццаць два гады кіравання Аляксандра Лукашэнкі. Па даху на кожны год, плюс яшчэ крыху зверху.

Суботнік – працяг таго, як месяц таму Лукашэнка асабіста прыязджаў ратаваць Дрыбін.

Пасёлку было абяцана:

  • удваенне пагалоўя да 2030 года;
  • «зялёная вуліца» праекту;
  • «жалезная дысцыпліна»;
  • і «дакладны разлік».

На развітанне састарэламу лідару нацыі ўручылі цельную карову.

Асобную пікантнасць сітуацыі надаюць лічбы, якія сельгаспрадпрыемствы звычайна ва ўрачыстых прамовах не згадваюць.

За паўтара года Дрыбінскі раён страціў больш за 2 000 галоў буйной рагатай жывёлы, у тым ліку 645 кароў. То бок генеральная лінія выглядае так: пагалоўе змяншаецца хутчэй, чым рост колькасці дахаў над ім.

Да 2030 года, калі тэмпы захаваюцца, на кожнае выжыўшае цяля будзе прыходзіцца па персанальным ангары, а то і два.

Рэспубліканскі суботнік – зручны момант, каб падводзіць вынікі эпохі. У Дрыбінскім раёне вынік фармулюецца так: трыццаць з лішнім гадоў улада была занята пытаннямі стратэгічнай глыбіні – выбарамі, рэферэндумамі, шматвектарнай палітыкай, барацьбой з экстрэмізмам у месенджарах.

Было проста не да дробязяў. І вось нарэшце дайшлі да самага галоўнага. Як у Булгакава: калі яны зоймуцца прамым сваім абавязкам, чысткай хлявоў ад гною, разруха знікне сама сабой.

Фота: “Могилевские ведомости”.

Лукашэнка ў Краснаполлі хаміў, пагражаў і рабіў выгляд, што ён тут ні пры чым

Аляксандр Лукашэнка падчас паездкі ў Магілёўскую вобласць зноў выступіў з жорсткімі заявамі ў адрас чыноўнікаў і аграрыяў.

У Краснаполлі Лукашэнка разбіраўся з рыбамі, а заадно і з мінеральнымі ўгнаеннямі, якія, паводле яго слоў, у шэрагу гаспадарак захоўваліся і выкарыстоўваліся неналежным чынам.

За чарговымі гучнымі патрабаваннямі «разабрацца і пасадзіць» зноў застаўся без адказу галоўны пытанне: хто нясе адказнасць за сістэмныя правалы ў сельскай гаспадарцы краіны, якой адзін чалавек кіруе ўжо тры дзесяцігоддзі.

«Разбярыцеся і пасадзіце»: рыторыка замест выніку

Лукашэнка заявіў, што дзяржава свядома адмовілася ад выгадных экспартных продажаў угнаенняў, каб забяспечыць імі ўнутраны рынак. Паводле яго слоў, Беларусь магла прадаць прадукцыю ў некалькі разоў даражэй і атрымаць валютную выручку, але замест гэтага накіравала рэсурсы аграрыям.

Тым не менш, як сцвярджае сам Лукашэнка, частка гэтых угнаенняў аказалася сапсаванай або выкарыстанай неэфектыўна. Рэакцыя была звыклая:

  • даручэнне правесці праверкі па ўсёй краіне;
  • патрабаванне «пасадзіць вінаватых»;
  • пагрозы ў адрас чыноўнікаў аж да міністраў.

Сямідзесяцігадовы кіраўнік наўпрост заявіў старшыні Камітэта дзяржкантролю: «па ўсёй краіне разбярыцеся і пасадзіце».

Такая рыторыка выкарыстоўваецца не ўпершыню. За 30 гадоў ва ўладзе Лукашэнка рэгулярна рэагуе на эканамічныя праблемы праз пошук вінаватых і сілавы ціск, а не праз змяненне самой сістэмы кіравання.

30 гадоў кіравання і тыя ж праблемы

Сітуацыя з угнаеннямі не выглядае як выключэнне. Наадварот, яна падкрэслівае хранічны характар праблем у беларускім сельскай гаспадарцы.

Калі за тры дзесяцігоддзі ў краіне па-ранейшаму ўзнікаюць пытанні базавага ўзроўню, захоўвання рэсурсаў, іх уліку і выкарыстання, гэта сведчыць не пра лакальныя збоі, а пра сістэмную неэфектыўнасць.

Пры гэтым адказнасць фактычна перакладаецца на:

  • кіраўнікоў гаспадарак;
  • рэгіянальныя ўлады;
  • профільных міністраў.

На ўсё што заўгодна, толькі не на мадэль кіравання, выбудаваную самім Лукашэнкам.

Абразы суседзяў на ўзроўні кіраўніка дзяржавы

Асаблівую ўвагу ў гэтай гісторыі прыцягвае не толькі эканамічная частка, але і хамская рыторыка былога старшыні саўгаса “Гарадзец”.

Падчас выступлення Лукашэнка дазволіў сабе адкрыта абразлівыя выказванні ў адрас краін Балтыі, заявіўшы, што Беларусь магла б «нос падцерці гэтым лабусам і іншым мудакам».

Гаворка ідзе не пра кулуарную фразу, а пра публічную заяву кіраўніка дзяржавы.

Гэта важна па некалькіх прычынах:

  • падобная лексіка выкарыстоўваецца на афіцыйным узроўні;
  • яна накіраваная на цэлыя краіны і народы;
  • яна дэманструе стыль палітычнай камунікацыі.

Фактычна эканамічнае пытанне выкарыстання ўгнаенняў было пераведзена ў плоскасць палітычных абразаў.

Польшча: лішак як прыкмета працуючай сістэмы

На гэтым фоне паказальны прыклад Польшчы, дзе сельская гаспадарка сутыкнулася з іншай сітуацыяй – перавытворчасцю.

У краіне ўтварыўся лішак бульбы, і фермеры сапраўды не ведаюць, куды дзяваць ураджай. Аднак гэта не вынік неэфектыўнага выкарыстання рэсурсаў, а наступства працуючай аграрнай вытворчасці.

У адрозненне ад беларускай сітуацыі:

  • рэсурсы выкарыстоўваюцца па прызначэнні;
  • прадукцыя вырабляецца ў дастатковым аб’ёме;
  • праблема ўзнікае ўжо на этапе рынку, а не вытворчасці.

І галоўнае – ніхто не патрабуе «саджаць» фермераў за лішак бульбы.

Польская сітуацыя паказвае, што аграрны сектар здольны вырабляць больш, чым патрабуецца ўнутранаму рынку, калі, вядома, яму не замінаюць “крэпкія гаспадарнікі”.

А Лукашэнка – зноў назіральнік

Гісторыя з угнаеннямі – гэта не проста эпізод. Гэта чарговае пацвярджэнне таго, што мадэль кіравання ў Беларусі застаецца нязменнай дзесяцігоддзямі.

Праблемы паўтараюцца, а рэакцыя на іх застаецца той жа. Пры гэтым сам Лукашэнка працягвае выступаць як знешні назіральнік, хоць менавіта ён вызначае правілы гульні ў эканоміцы краіны.

Заявы пра неабходнасць «саджаць» за сапсаваныя ўгнаенні гучаць гучна, але не адказваюць на галоўнае пытанне – чаму такія сітуацыі наогул узнікаюць.

Калі адна і тая ж мадэль кіравання існуе 30 гадоў і рэгулярна прыводзіць да аднолькавых праблем, адказнасць ужо немагчыма звесці да асобных чыноўнікаў або гаспадарак.

Фота БелТА.

Ліст з мінулага перадалі Лукашэнку ў Шклове

У Шклове Лукашэнку перадалі ліст, які ён пісаў у маладосці, абяцаючы выратаваць вёску. Паводле падлікаў журналістаў, у сярэднім кожны тыдзень знаходжання “ратавальніка” пры ўладзе ў Беларусі знікае адна вёска.

Падчас паездкі ў Шклоўскі раён Аляксандру Лукашэнку ўручылі ліст, напісаны ім яшчэ ў гады, калі ён балатаваўся ў дэпутаты. Па сутнасці, гэта яго тагачасныя абяцанні выбаршчыкам – перш за ўсё пра будучыню беларускай вёскі.

Ліст перадаў старшыня Шклоўскага райвыканкама Сяргей Барташ. Рарытэт адносіцца да перыяду, калі Лукашэнка ўзначальваў саўгас «Гарадзец».

Паводле слоў чыноўніка, у тэксце гаварылася пра намер захаваць вёскі і сельскія населеныя пункты і забяспечыць роўныя ўмовы жыцця для гараджан і сельскіх жыхароў.

Сам Лукашэнка адзначыў, што наўрад ці ліст тады публікаваўся, спаслаўшыся на складаныя адносіны з партыйнымі органамі, і паабяцаў яго прачытаць.

Цікава іншае: калі супаставіць гэтыя абяцанні з тым, што адбылося за дзесяцігоддзі яго кіравання, карціна атрымліваецца жудаснай.

За апошнія 30 гадоў з карты Беларусі знікла амаль 1700 населеных пунктаў. Многія вёскі фармальна яшчэ існуюць, але фактычна ўжо без жыхароў, а ў сярэднім кожны з 118 раёнаў краіны страціў каля 14 вёсак.

Паводле падлікаў журналістаў, у кожны тыдзень знаходжання Лукашэнкі пры ўладзе ў Беларусі знікае адна вёска.

Прычым знікаюць нават тыя населеныя пункты, якія калісьці змаглі аднавіцца пасля разбурэнняў Другой сусветнай вайны.

Скарачаецца і само сельскае насельніцтва. За 30 гадоў яно зменшылася на 1,3 мільёна чалавек – з 3,2 мільёна да 1,9 мільёна. Сёння ўсе беларускія вёскі разам налічваюць менш жыхароў, чым адзін Мінск.

Карціна па ключавых паказчыках выглядае так:

  • смяротнасць на вёсцы прыкладна ў тры разы перавышае нараджальнасць;
  • узровень беднасці вышэйшы, чым у горадзе: 6 працэнтаў супраць 2,9 працэнта;
  • сям’я ў вёсцы ў сярэднім мае на 20 працэнтаў меншыя рэсурсы.

Праблемы заўважныя і ў інфраструктуры. За апошнія гады:

  • закрыты 178 дзіцячых садоў і 161 школа;
  • дзіцячыя сады наведваюць 58 працэнтаў сельскіх дзяцей супраць 96 працэнтаў у гарадах;
  • штогод знікаюць сотні крам, а доля вёскі ў тавараабароце ўпала да 13,4 працэнта.

Нават базавыя ўмовы жыцця застаюцца няроўнымі: гарачая вада ёсць менш чым у палове сельскіх дамоў, а сярэдняя працягласць жыцця сельскага жыхара прыкладна на чатыры гады ніжэйшая, чым у гараджан.

Такім чынам, ліст з мінулага, у якім гаварылася пра захаванне вёскі і роўныя магчымасці, сёння выглядае хутчэй як напамін пра невыкананыя абяцанні. Стараннямі Лукашэнкі беларускае сяло за гэтыя гады не наблізілася да горада, а працягнула губляць людзей, інфраструктуру, перспектывы і надзею.

Фота БелТА

Канфлікт інтарэсаў: ад крычаўскага калгаса да сям’і Лукашэнкі

Чаму заатэхнік з Крычава не ўзяла самаадводу і чаму не бярэ самаадводу галоўны ахоўнік справядлівасці ў Беларусі?

Пракуратура Крычаўскага раёна запатрабавала ліквідаваць парушэнне антыкарупцыйнага заканадаўства на адным з мясцовых сельгаспрадпрыемстваў, дзе назіраўся “канфлікт інтарэсаў”.

Галоўны заатэхнік прадпрыемства самастойна ўзгадняла дадатковыя выплаты сваёй дачцэ, якая працуе там жа аператарам. Пры гэтым жанчына не паведаміла кіраўніцтву пра канфлікт інтарэсаў і не заявіла пра самаадвод. Наймальнік, у сваю чаргу, таксама ніяк не адрэагаваў, хоць быў абавязаны зрабіць гэта неадкладна. Пракурор раёна вынес прадпісанне кіраўніку прадпрыемства. Па яго выніках канфлікт урэгуляваны: паўнамоцтвы па налічэнні выплат дачцэ чыноўніцы перададзены іншаму работніку.

Пры гэтым самы маштабны канфлікт інтарэсаў у Беларусі пракуратуру асабліва не турбуе. Аляксандр Лукашэнка рэгулярна прызначае свайму сыну Мікалаю “прэзідэнцкую” стыпендыю для «адораных студэнтаў» з фонду, які сам жа і фарміруе.

Коля атрымлівае яе з першага курса БДУ, і паводле падлікаў выдання «Зеркало», сумарныя выплаты за час навучання ўжо перавысілі 6500 рублёў, не лічачы звычайнай стыпендыі.

Меркаваная маці Мікалая, Ірына Абельская, узначальвае Рэспубліканскі медыцынскі цэнтр Кіраўніцтва справамі прэзідэнта, прывілеяваную клініку для беларускай наменклатуры.

У 2024 годзе яна таксама стала членам Савета Рэспублікі.

Нявестка Лукашэнкі Ганна, якая выступае пад псеўданімам Ганна Сялук, выбудавала цэлую медыяімперыю: музычны прадакшн, тры радыёстанцыі, рэкламны холдынг. Лукашэнка асабіста прысудзіў ёй прэмію «За духоўнае адраджэнне», ужо другую па ліку.

Крычаўскі заатэхнік трапілася на ўзгадненні даплат уласнай дачцэ. Гэта парушэнне, і пракуратура правільна адрэагавала. Іншае пытанне: хто і калі вынесе прадпісанне Лукашэнку? Няўжо разлічваць давядзецца толькі на Міжнародны крымінальны суд?

Фота з адкрытых крыніц.