Tag: вёска

Ліст з мінулага перадалі Лукашэнку ў Шклове

Навіна ад

У Шклове Лукашэнку перадалі ліст, які ён пісаў у маладосці, абяцаючы выратаваць вёску. Паводле падлікаў журналістаў, у сярэднім кожны тыдзень знаходжання “ратавальніка” пры ўладзе ў Беларусі знікае адна вёска.

Падчас паездкі ў Шклоўскі раён Аляксандру Лукашэнку ўручылі ліст, напісаны ім яшчэ ў гады, калі ён балатаваўся ў дэпутаты. Па сутнасці, гэта яго тагачасныя абяцанні выбаршчыкам – перш за ўсё пра будучыню беларускай вёскі.

Ліст перадаў старшыня Шклоўскага райвыканкама Сяргей Барташ. Рарытэт адносіцца да перыяду, калі Лукашэнка ўзначальваў саўгас «Гарадзец».

Паводле слоў чыноўніка, у тэксце гаварылася пра намер захаваць вёскі і сельскія населеныя пункты і забяспечыць роўныя ўмовы жыцця для гараджан і сельскіх жыхароў.

Сам Лукашэнка адзначыў, што наўрад ці ліст тады публікаваўся, спаслаўшыся на складаныя адносіны з партыйнымі органамі, і паабяцаў яго прачытаць.

Цікава іншае: калі супаставіць гэтыя абяцанні з тым, што адбылося за дзесяцігоддзі яго кіравання, карціна атрымліваецца жудаснай.

За апошнія 30 гадоў з карты Беларусі знікла амаль 1700 населеных пунктаў. Многія вёскі фармальна яшчэ існуюць, але фактычна ўжо без жыхароў, а ў сярэднім кожны з 118 раёнаў краіны страціў каля 14 вёсак.

Паводле падлікаў журналістаў, у кожны тыдзень знаходжання Лукашэнкі пры ўладзе ў Беларусі знікае адна вёска.

Прычым знікаюць нават тыя населеныя пункты, якія калісьці змаглі аднавіцца пасля разбурэнняў Другой сусветнай вайны.

Скарачаецца і само сельскае насельніцтва. За 30 гадоў яно зменшылася на 1,3 мільёна чалавек – з 3,2 мільёна да 1,9 мільёна. Сёння ўсе беларускія вёскі разам налічваюць менш жыхароў, чым адзін Мінск.

Карціна па ключавых паказчыках выглядае так:

  • смяротнасць на вёсцы прыкладна ў тры разы перавышае нараджальнасць;
  • узровень беднасці вышэйшы, чым у горадзе: 6 працэнтаў супраць 2,9 працэнта;
  • сям’я ў вёсцы ў сярэднім мае на 20 працэнтаў меншыя рэсурсы.

Праблемы заўважныя і ў інфраструктуры. За апошнія гады:

  • закрыты 178 дзіцячых садоў і 161 школа;
  • дзіцячыя сады наведваюць 58 працэнтаў сельскіх дзяцей супраць 96 працэнтаў у гарадах;
  • штогод знікаюць сотні крам, а доля вёскі ў тавараабароце ўпала да 13,4 працэнта.

Нават базавыя ўмовы жыцця застаюцца няроўнымі: гарачая вада ёсць менш чым у палове сельскіх дамоў, а сярэдняя працягласць жыцця сельскага жыхара прыкладна на чатыры гады ніжэйшая, чым у гараджан.

Такім чынам, ліст з мінулага, у якім гаварылася пра захаванне вёскі і роўныя магчымасці, сёння выглядае хутчэй як напамін пра невыкананыя абяцанні. Стараннямі Лукашэнкі беларускае сяло за гэтыя гады не наблізілася да горада, а працягнула губляць людзей, інфраструктуру, перспектывы і надзею.

Фота БелТА

Жыхары Магілёўскага раёна весяляцца на ўсю катушку

Навіна ад

Раённая газета Магілёўскага раёна задала чытачам пытанне: як вы праводзіце вольны час? Жыхары вёсак адказалі. Мяркуючы па адказах – ад весялосці пыл слупам.
Магілёўская “раёнка” апытала жыхарак рэгіёна наконт весялосці ў сельскай мясцовасці. Аказалася, што яе хоць адбаўляй.

  1. Начальніца паштовага аддзялення з Вендрыжа заявіла, што жывуць весела. Адзінае яе пажаданне – адрадзіць свята Мядовага Спаса. Бо край мядовы.
  2. Жыхарка вёскі Амхавая-1 растлумачыла: калі ёсць агонь у душы, ехаць за ўражаннямі не абавязкова. У іх праходзяць Дні вёскі, там песні, танцы, конкурсы. Была на «Купаллі» ў Дубінцы. Уражанняў хопіць на ўсё астатняе жыццё.
  3. Старшыня сельвыканкама з аграгарадка Рэчкі паведаміла, што культура ў іх б’е ключом. Прычым «з такім размахам, што часам і горад пазайздросціць».

А што на самой справе, без прапагандысцкіх штучак? Прыводзім рэальны “калейдаскоп весялосці”:

Апошні факт асабліва паказальны – улады спрабуюць выціснуць з магілёўскай вёскі ўсё, да апошняй кроплі малака, да апошняга кілаграма мяса і прымусіць вяскоўцаў скакаць ад радасці на адкрыцці прыпыначнага пункта для аўталаўкі.

Фота “Прыдняпроўская ніва”.

Горад – не нашае, нам бы на зямельцы папрацаваць. Так думаюць у Слаўгарадзе?

Навіна ад

Слаўгарадскія прапагандысты пераконваюць народ пераязджаць у вёску і не сячы дрэвы, калі мясцовыя жыхары ездзяць за горад на пікнік.

Слаўгарадская раёнка вучыць сваіх чытачоў, як «правільна» жыць на сяле: з раннімі пад’ёмамі, дзесяцігоддзямі на ферме і любоўю да цялят.

Гэта з аднаго боку. З другога журналісты звяртаюцца да тых, хто выязджае за горад на пікнік у наваколле Сожа, за Казакоўку, беражлівей ставіцца да навакольнага асяроддзя – не сячы дрэвы пад корань.

Усё гэта – у адным нумары газеты. І самавучыцель па працы на ферме стратнага калгаса, і пералік рэкамендацый для тых, хто выязджае на прыроду.

Найбольш цікава ж тое, што аўтары гэтых павучанняў належаць да другой катэгорыі насельніцтва Слаўгарада.

Яны складаюць крывадушныя заклікі:

  • вярнуцца на зямлю;
  • працаваць у гаспадарцы;
  • захоўваць традыцыі.

Аднак самі абмяжоўваюць зносіны з зямлёй пікнікамі. Адсюль і веданне тонкасцяў здабычы трэсак для вогнішча.

А што да беларускага сяла, то за трыццаць гадоў угавораў вярнуцца да вытокаў, яно выглядае як тое самае дрэва, падсечанае вандаламі.

Фота раённай газеты.

На Кругляншчыне памерла вёска Саладоўня

Навіна ад

Вёска Саладоўня ў Круглянскім раёне афіцыйна спыніла сваё існаванне.

Пра тое, што населенага пункту больш няма, паведамляе Дзяржаўны камітэт па маёмасці. 

“Такое рашэнне прымаецца не спантанна: звычайна статус населенага пункта здымаюць, калі ў ім не застаецца пастаянных жыхароў. Моладзь і працаздольнае насельніцтва паступова пераязджае ў гарады – туды, дзе больш магчымасцяў для працаўладкавання, развітая інфраструктура і звыклы ўзровень камфорту. У выніку маленькія паселішчы губляюць не толькі насельніцтва, але і гаспадарчую, сацыяльную значнасць” – гаворыцца ў паведамленні.

Афіцыйна вёска скасавана рашэннем Круглянскага райсавета 26 лютага 2026 года.

Паводле перапісаў насельніцтва, у 1999 годзе ў вёсцы пражывалі шасцёра чалавек, праз дзесяць гадоў – двое. А ў 2019-ым ужо нікога не было.

Фотаздымак: МогилевOnline

Паміж царствам вечнай мерзлаты і каралеўствам цяпла ў Касцюковічах – чатыры кіламетры

Навіна ад

Ці гатовы гандаль на вёсцы да Новага года? Касцюковіцкія журналісты праверылі гэта на прыкладзе двух магазінаў – у вёсках Дзямідавічы і Тупічына.

Друкаваны орган Касцюковіцкага райвыканкама, правяраючы гандаль на вёсцы, ацаніў сітуацыю ў двух сельскіх магазінах – і вось што атрымалася:

  • магазін № 104 у Дзямідавічах сустрэў журналістаў «шалёным холадам». На паліцах – падгнілыя яблыкі, морква, зморшчаны перац. Навагодніх фруктаў не было зусім. На частцы тавараў адсутнічалі цэннікі. Салодкія падарункі – толькі па замове;
  • у магазіне № 250 у Тупічына ўсё інакш: цёпла, чыста, акуратна, паліцы поўныя, вітрыны блішчаць. Цытрусавыя ёсць, марожанае – ажно 17 відаў, зала ўпрыгожаная па-навагодняму, прадавец працуе ўпэўнена.

Тупичино
Трэба прызнаць, што касцюковіцкая газета, не ў прыклад іншым «раёнкам», дзе ўсё «узвейваецца-развейваецца», часта падымае вострыя тэмы.

Але ў выпадку з двума паралельнымі рэальнасцямі ў магазінах аднаго прадпрыемства, у адным раёне – відавочны перабор. 

Не бывае ні шалёнага холаду, ні пякельнай спёкі ў магазінах райспажыўтаварыства. І рэзкіх кантрастаў там не бывае. Ні шатка, ні валка – вось звычайная норма Белспажыўсаюза. Дзесьці лепш, дзесьці горш, але сітуацыя прыкладна аднолькавая.

Ну, а тое, што намеснік старшыні райвыканкама Святлана Смолікава распавядае пра нейкі маніторынг – казкі венскага лесу.

Сумная сутнасць у тым, што ўлады Касцюковіч нават не змаглі захаваць сваё райспажыўтаварыства як самастойную структуру – цяпер гэта ўсяго толькі падраздзяленне Мсціслава. Усё астатняе – дэталі.

Фота раённай газеты.

Жадаў выкупіць жыллё, але краў дызельнае паліва – Ісачанка адмовіў

Навіна ад

На прыём да Анатолія Ісачанкі прыйшоў жыхар Бабруйскага раёна. Ён хацеў выкупіць службовае жыллё, але быў злоўлены на крадзяжы дызельнага паліва.

На асабістым прыёме грамадзян старшыні Магілёўскага аблвыканкама Анатолію Ісачанку давялося разбірацца з выкупам службовага жылля.

З гэтым пытаннем звярнулася да «губернатара» сям’я з аграгарадка Гарбацэвічы Бабруйскага раёна.

Глава сям’і больш за 10 гадоў працаваў на адным з сельскагаспадарчых прадпрыемстваў Бабруйскага раёна, сям’я пражывала ў службовым жыллі і планавала яго выкупіць, атрымаўшы папярэднюю згоду ад кіраўніцтва гаспадаркі.

Аднак Ісачанку далажылі, што ўсё не так проста. Мужчына ўжо не працуе на сельгаспрадпрыемстве, а падчас працы быў злоўлены на крадзяжы дызельнага паліва. Акрамя таго, сям’я была прызнана такой, што знаходзіцца ў сацыяльна небяспечным становішчы пасля побытавага канфлікта.

А паводле калектыўнага дагавора права на выкуп службовага жылля мае работнік, які добрасумленна, без парушэнняў працоўнага заканадаўства і іншых спагнанняў адпрацаваў у гаспадарцы 10 гадоў.

Анатолій Ісачанка вырашыў, што за сям’ёй неабходна захаваць жыллё да канца навучальнага года, каб даць дзецям магчымасць давучыцца. 

Мужчыне прапанавалі вярнуцца на ранейшае сельгаспрадпрыемства, дзе з ім заключаць кантракт, і калі ён будзе працаваць без парушэння працоўнай дысцыпліны, сям’я ў бліжэйшы час атрымае права выкупу жылога памяшкання.

У гэтым эпізодзе, як у люстэрку, адлюстроўваецца жыццё ў беларускай вёсцы. Тут і прыгоннае права ў выглядзе калектыўнага дагавора, і бытавыя канфлікты, і службы, якія прызнаюць, што нехта знаходзіцца ў сацыяльна небяспечным становішчы, і крадзёж паліва.

Зразумела, на падставе такіх бедных звестак нельга судзіць, што было, а чаго не было.

Аднак тое, што на вёсцы п’юць, крадуць і канфліктуюць ад безграшоўя і безнадзейнасці – факт бясспрэчны. І Ісачанку лепш за іншых вядома, што вобласць, якой ён кіруе, самая пітушчая і самая бедная ў краіне. А крадзёж сярод шараговых работнікаў, як, дарэчы, і службовыя злачынствы кіраўнікоў – у нас звычайная справа.

Фота: «Магілёўскія ведамасці».

Мары здзейсніліся: дамамі па 42 рублі ўжо гандлююць на Магілёўшчыне

Навіна ад

Чарговы этап адраджэння вёскі на Магілёўшчыне: продаж раней закінутых дамоў.

За трыццаць гадоў дзеяння праграмы па адраджэнні вёскі закінутых дамоў на той самай вёсцы стала столькі, што чыноўнікі ўжо не ведаюць, што з імі рабіць. Прынята рашэнне прадаваць дамы па 42 рублі.

Народ спакушаюць тым, што разам з дамамі ідуць зямельныя ўчасткі і ёсць магчымасць вырашыць – жыць у развалюхах, ці будаваць новае жыллё.

Бяда ў тым, што дамы закінутыя не выпадкова, а па вельмі важкіх прычынах: адсутнасць дарог, крамаў, школ і нармальных прадпрыемстваў паблізу.

Варта таксама ўлічваць, што, купіўшы такі бясплатны сыр у мышалоўцы, вы апыняецеся ў поўнай уладзе сельвыканкамаў, якія адразу прыйдуць замяраць вышыню травы, правяраць, ці не паліце вы лісце на агародзе, і абавязкова прыцягнуць вас да добраўпарадкавання чагосьці.

Таму прывабная цана – не больш чым пастка для дурняў, кім сваіх грамадзян і лічаць беларускія ўлады.

Фота: дом у вёсцы Гарадзішча Магілёўскай вобласці.

У вёсцы на Кругляншчыне зачыненыя школа і крама, але ФАП пашкадавалі

Навіна ад

“Пытанне аб закрыцці ФАПа нават не стаяла” – чыноўнікі круглянскага райвыканкама праявілі высакароднасць.

У вёсцы Круча Круглянскага раёна ФАП давялося перанесці з будынка базавай сярэдняй школы – яе закрылі якраз на Дзень ведаў 1 верасня. Добра, што ў вёсцы месца хапае. Цяпер фельчарска-акушэрскі пункт будзе працаваць у пустуючых памяшканнях гандлёвага аб’екта магілёўскага райспажыўсаюза.

З школай і крамай у вёсцы разабраліся раз і назаўжды. На гэтым фоне вельмі цынічна гучыць фраза ў рэпартажы БелТА: “пытанне закрыцця ФАПа ў вёсцы, як адзначылі ў райвыканкаме, нават не разглядалася”.

Атрымліваецца, што людзі павінны яшчэ і падзякаваць чыноўнікам, якія маглі закрыць да халеры яшчэ і ФАП, але не зрабілі гэтага з гуманітарных меркаванняў?

Фота: БелТА.

У Касцюковічах былы пажарны стварыў хатні музей

Навіна ад

Супрацоўнік МНС з Касцюковічаў выйшаў на пенсію і ператварыў вясковую хату у вёсцы Вязовец ў сапраўдны казачны куточак.

Сяргей Радчанка, былы ратавальнік з Касцюковічаў, стварыў у вясковай глушы свой уласны рай на зямлі.

Ён – дасведчаны пчаляр, удалы паляўнічы і захоплены рыбак. А яшчэ – майстар на ўсе рукі. Балота каля дома ператварыў у возера, куды запусціў малькоў, вывеў гатункавую маліну, развёў апенькі, а з вулляў зрабіў казачныя хаткі.

вёска Вязовец

У ягоным доме-музеі кожная рэч мае сваё месца.

Сяргей валодае ўнікальным талентам бачыць асаблівасць у самых звычайных рэчах, а ў шэрай рэчаіснасці – рысы казачнага свету.

дом музей

Большасць з нас страцілі гэты дар яшчэ ў дзяцінстве, а Радчанку ўдалося яго зберагчы і развіць.

У сённяшняй Беларусі цяжка знайсці нешта па-сапраўднаму пазітыўнае. Але нават Лукашэнка са сваёй паталагічнай прыхільнасцю да татальнага добраўпарадкавання не здольны вытравіць з беларусаў жаданне марыць і фантазіраваць.

костюковичи

Фота раённай газеты “Голас Касцюкоўшчыны”.

Калі дзяржава прыходзіць з «дапамогай»: як аграэкатурызм стаў чарговай ахвярай бюракратычнай фантазіі

Навіна ад

У Беларусі зноўку «паляпшаюць» жыццё прадпрымальнікаў: цяпер пад прыцэлам — аграэкатурызм. Міністэрства спорту і турызму прапануе ўвесці новыя правілы, якія, па сутнасці, могуць ператварыць самабытныя сельскія сядзібы ў яшчэ адзін бюракратычны галаўны боль для іх уладальнікаў.

Мае сваякі жывуць у вёсцы пад Клімавічамі, дзе кожны другі мае сваю сядзібу, а кожны трэці — марыць ператварыць яе ў аграэкатурыстычны аб’ект. Тут, сярод палёў і лясоў, людзі знаходзяць спакой, а гараджане — магчымасць адпачыць ад мітусні. Але, здаецца, дзяржава вырашыла, што гэты спакой — занадта вялікая раскоша без яе ўдзелу.

Міністэрства спорту і турызму прапануе новы закон, які прадугледжвае ўвядзенне абавязковага дзяржаўнага рэестра для ўсіх, хто займаецца аграэкатурызмам. Мэта — «павышэнне якасці паслуг і кантроль за дзейнасцю». Але ці не ператворыцца гэта ў чарговы інструмент ціску на дробных прадпрымальнікаў?

У краіне, дзе бюракратыя часта перашкаджае развіццю малога бізнесу, новыя ініцыятывы выклікаюць не столькі надзею, колькі страх. Асабліва, калі яны суправаджаюцца патрабаваннямі рэгістрацыі, справаздачнасці і магчымасцю праверак.

Першае, што кідаецца ў вочы, — гэта неабходнасць рэгістрацыі ў дзяржаўным рэестры. Для многіх вяскоўцаў, якія прапануюць простыя паслугі, гэта можа стаць непераадольнай перашкодай. Бо не кожны мае магчымасць разабрацца ў складаных правілах і сабраць усе неабходныя дакументы.

Другое — гэта магчымасць праверак і кантролю з боку розных інстанцый. Ужо цяпер многія прадпрымальнікі сутыкаюцца з неабгрунтаванымі патрабаваннямі і штрафамі. Новы закон можа толькі ўзмацніць гэты ціск.

Трэцяе — гэта страта самабытнасці. Аграэкатурызм у Беларусі — гэта не толькі бізнес, але і спосаб захавання традыцый і культуры. Калі ўсё будзе рэгламентавана і стандартызавана, мы рызыкуем страціць тое, што робіць нашы сядзібы ўнікальнымі.

Можа, замест таго каб уводзіць новыя правілы і абмежаванні, варта было б падтрымаць тых, хто ўжо працуе ў гэтай сферы? Дапамагчы з навучаннем, прасоўваннем і развіццём інфраструктуры. Бо сапраўдны турызм — гэта не толькі пра правілы, але і пра людзей, іх гасціннасць і жаданне падзяліцца сваёй культурай.

Можа, і не варта баяцца змяненняў. Але калі яны прыходзяць не для таго, каб дапамагчы, а каб кантраляваць, то ці не лепш нам застацца з тым, што маем, і развіваць гэта самастойна?

Якуб Ясінскі

Фота: mogilev.media