Tag: рэгіёны

Ліст з мінулага перадалі Лукашэнку ў Шклове

Навіна ад

У Шклове Лукашэнку перадалі ліст, які ён пісаў у маладосці, абяцаючы выратаваць вёску. Паводле падлікаў журналістаў, у сярэднім кожны тыдзень знаходжання “ратавальніка” пры ўладзе ў Беларусі знікае адна вёска.

Падчас паездкі ў Шклоўскі раён Аляксандру Лукашэнку ўручылі ліст, напісаны ім яшчэ ў гады, калі ён балатаваўся ў дэпутаты. Па сутнасці, гэта яго тагачасныя абяцанні выбаршчыкам – перш за ўсё пра будучыню беларускай вёскі.

Ліст перадаў старшыня Шклоўскага райвыканкама Сяргей Барташ. Рарытэт адносіцца да перыяду, калі Лукашэнка ўзначальваў саўгас «Гарадзец».

Паводле слоў чыноўніка, у тэксце гаварылася пра намер захаваць вёскі і сельскія населеныя пункты і забяспечыць роўныя ўмовы жыцця для гараджан і сельскіх жыхароў.

Сам Лукашэнка адзначыў, што наўрад ці ліст тады публікаваўся, спаслаўшыся на складаныя адносіны з партыйнымі органамі, і паабяцаў яго прачытаць.

Цікава іншае: калі супаставіць гэтыя абяцанні з тым, што адбылося за дзесяцігоддзі яго кіравання, карціна атрымліваецца жудаснай.

За апошнія 30 гадоў з карты Беларусі знікла амаль 1700 населеных пунктаў. Многія вёскі фармальна яшчэ існуюць, але фактычна ўжо без жыхароў, а ў сярэднім кожны з 118 раёнаў краіны страціў каля 14 вёсак.

Паводле падлікаў журналістаў, у кожны тыдзень знаходжання Лукашэнкі пры ўладзе ў Беларусі знікае адна вёска.

Прычым знікаюць нават тыя населеныя пункты, якія калісьці змаглі аднавіцца пасля разбурэнняў Другой сусветнай вайны.

Скарачаецца і само сельскае насельніцтва. За 30 гадоў яно зменшылася на 1,3 мільёна чалавек – з 3,2 мільёна да 1,9 мільёна. Сёння ўсе беларускія вёскі разам налічваюць менш жыхароў, чым адзін Мінск.

Карціна па ключавых паказчыках выглядае так:

  • смяротнасць на вёсцы прыкладна ў тры разы перавышае нараджальнасць;
  • узровень беднасці вышэйшы, чым у горадзе: 6 працэнтаў супраць 2,9 працэнта;
  • сям’я ў вёсцы ў сярэднім мае на 20 працэнтаў меншыя рэсурсы.

Праблемы заўважныя і ў інфраструктуры. За апошнія гады:

  • закрыты 178 дзіцячых садоў і 161 школа;
  • дзіцячыя сады наведваюць 58 працэнтаў сельскіх дзяцей супраць 96 працэнтаў у гарадах;
  • штогод знікаюць сотні крам, а доля вёскі ў тавараабароце ўпала да 13,4 працэнта.

Нават базавыя ўмовы жыцця застаюцца няроўнымі: гарачая вада ёсць менш чым у палове сельскіх дамоў, а сярэдняя працягласць жыцця сельскага жыхара прыкладна на чатыры гады ніжэйшая, чым у гараджан.

Такім чынам, ліст з мінулага, у якім гаварылася пра захаванне вёскі і роўныя магчымасці, сёння выглядае хутчэй як напамін пра невыкананыя абяцанні. Стараннямі Лукашэнкі беларускае сяло за гэтыя гады не наблізілася да горада, а працягнула губляць людзей, інфраструктуру, перспектывы і надзею.

Фота БелТА

Усё больш замежных турыстаў імкнецца да Трафімавай крыніцы

Навіна ад

Улады Магілёўскай вобласці разлічваюць амаль удвая павялічыць экспарт турыстычных паслуг. Аднак у цяперашніх умовах відавочна, што асноўную дынаміку забяспечваюць самі беларусы і замежнікі-расіяне.

Перад Магілёўшчынай у бягучай пяцігодцы пастаўлена задача развіваць турыстычную інфраструктуру і павышаць якасць сэрвісу. Пра гэта заявіў старшыня аблвыканкама Анатоль Ісачанка.

Паводле яго слоў, у вобласці плануюць рэалізаваць дзясяткі праектаў, звязаных з будаўніцтвам новых аб’ектаў і развіццём ужо існуючых пляцовак.

Сярод ключавых турыстычных кропак рэгіёна Ісачанка назваў:

  • Падміколле і драмтэатр у Магілёве;
  • Бабруйскую крэпасць і сінагогу ў Бабруйску;
  • Блакітную крыніцу ў Слаўгарадзе;
  • Замкавую гару ў Мсціслаўлі;
  • Трафімаву крыніцу ў Шклове;
  • Музей Славы Магілёўшчыны;
  • палацава-паркавы ансамбль у Жылічах.

Быхаўскі замак і касцёл у Княжыцах ужо выпалі з кола інтарэсаў “губернатара”. Гэта цалкам зразумела. Першы ўсё часцей фігуруе як сімвал зацягнутай гісторыі з аднаўленнем і разбурэннем спадчыны, другі як аб’ект, на кансервацыю якога ўжо збіраюць сродкі ўсім светам і, як паказвае досвед, ніколі не збяруць.

Ісачанка аперуе статыстыкай, якая дэманструе рост тургаліны за пяцігодку:

  • валютная выручка ад замежных турыстаў вырасла ў 2,7 разы;
  • загрузка гасцініц павялічылася на 10 працэнтных пунктаў;
  • колькасць арганізаваных турыстаў вырасла ў 2,5 разы;
  • сярэдняя працягласць знаходжання павялічылася амаль удвая;
  • экспарт турыстычных паслуг у 2025 годзе склаў каля 7,5 мільёнаў долараў.

Аднак на фоне санкцый і абмежаванай знешняй мабільнасці лагічна меркаваць, што значную частку гэтага росту забяспечваюць унутраныя паездкі, арганізаваныя ўладамі, і “замежнікі” з Расіі.

Асаблівае замілаванне выклікае згадка Анатоля Ісачанкі пра Трафімаву крыніцу ў Шклоўскім раёне як пра турыстычны аб’ект і параўнанне яе з буйнымі гісторыка-архітэктурнымі аб’ектамі кшталту замкаў ці касцёлаў.

Магчыма, што пасля наведвання Лукашэнкам у Пхеньяне Кымсусанскага палаца Сонца так і будзе. Памяць продкаў – рэч сур’ёзная.

Фота з адкрытых крыніц.

На Магілёўшчыне рэалізавалі 25 праектаў, але старыя выдавалі за новыя

Навіна ад

У Магілёве Дзмітрый Круты прызнаўся, што ў рэгіёнах мухлююць з ініцыятывай «Адзін раён – адзін праект».

Расказваючы пра пераможнае шэсце па Магілёўскай вобласці ініцыятывы «Адзін раён – адзін праект», Дзмітрый Круты агучваў ужо парадкам надакучылыя ўсім лічбы пра тое, як мудрая ідэя Лукашэнкі падымае народную гаспадарку і як старыя і маладыя радуюцца рэалізацыі розных праектаў.

Адзінай свежай навіной і, магчыма, нечаканым прызнаннем Крутога стала тое, што ў раёнах «старыя праекты спрабуюць выдаць за новыя, частка аб’ектаў пераходзіла на наступны пяцігадовы цыкл праз затрымкі з будаўнікамі і набыццём абсталявання».

Што да паўднёва-ўсходняга рэгіёна Магілёўскай вобласці, то сем раёнаў удзельнічалі ў падпраграме паводле індывідуальнага ўказа змагара з асвятленнем.

Хоць фармальны тэрмін яе дзеяння завяршыўся ў 2025 годзе, Лукашэнку будзе прапанавана працягнуць падатковыя і іншыя «цыклы» да 2030 года.

А калі абысціся без цыклічнай хлусні, то ўсё проста: прымусам мілым не станеш, і праект не рэалізуеш.

Фота: БелТА.

Магілёў на «БелЭкспа»: у трэндзе – “Трафімава крыніца”

Навіна ад

Магілёўшчына згуляла “джокерам” на выставе “БелЭкспа” – выставіла “Трафімаву крыніцу”, нібыта звязаную з дзедам Лукашэнкі.

Шмат цікавых экспанатаў можна было пабачыць на выставе ў міжнародным выставачным цэнтры «БелЭкспа».

Магілёўшчына актыўна ўдзельнічала ў мерапрыемстве і дамаглася “глыбокага пагружэння ў багатую спадчыну, жывыя рамёствы і самабытную атмасферу народных традыцый”.

Сярод галоўных напрамкаў пагружэння – гістарычныя помнікі, што распавядаюць пра слаўнае мінулае рэгіёна.

Мабыць, галоўным экспанатам стаў макет, так званай, “Трафімавай крыніцы”.

Легенду пра дзеда Лукашэнкі, які, прадчуваючы з’яўленне геніяльнага ўнука, добраўпарадкаваў крыніцу, стварылі прапагандысты, выдаліўшы з біяграфіі шклоўскага самародка усе падазроныя факты і дадаўшы новыя. 

А вось стваральнікі макета забяспечылі яго дваістасным надпісам надпісам: “П’еш ваду – памятай пра крыніцу”.

Што яна павінна азначаць – нецяжка здагадацца. Маўляў, не забывай, да чаго дакранаешся.

Але трактаваць гэты заклік можна і словамі Алёнушкі, якая папярэджвае Іванушку пра тое, што той можа стаць казляняткам. І народная мудрасць пра калодзеж, у які плюнуць нельга, але вельмі хочацца, таксама дарэчы.

Фота: “Магілёскія ведамасці”

Гродна ці Магілёў — дзе сапраўдная другая сталіца Беларусі?

Навіна ад

Ці можа ў Беларусі быць другая сталіца, акрамя Мінска? Новы краязнаўчы падкаст прапануе незвычайны погляд на гэтую тэму праз параўнанне двух гарадоў — Магілёва і Гродна.

Падкаст пра гарады з амбіцыямі

Краязнаўцы Аляксей Бацюкоў з Магілёва і Аляксей Шота з Гродна запусцілі серыю падкастаў, у якіх параўноўваюць два буйныя рэгіянальныя цэнтры Беларусі. Першы выпуск прысвечаны сталічным амбіцыям гэтых гарадоў і іх гістарычным прэтэнзіям на асаблівы статус.

Паслухаць падкаст можна на ўсіх асноўных стрымінгавых платформах — спасылкі можна знайсці вось тут — а таксама на Youtube.

гродна магілёў
Што робіць горад сталічным?

У падкасце краязнаўцы разважаюць, што азначае “быць сталіцай” у беларускім кантэксце. Ці дастаткова багатай гісторыі і культурнай значнасці, каб прэтэндаваць на такі статус?

Гродна, напрыклад, называюць трэцяй сталіцай Рэчы Паспалітай, а таксама — другой сталіцай БНР. У сваю чаргу Магілёў у розныя часы разглядаўся як патэнцыйная сталіца БССР. Такія гістарычныя факты надаюць сучасным гарадам дадатковую сімвалічную вагу.

дзве сталіцы

Суперніцтва ці партнёрства?

Аляксей Шота і Аляксей Бацюкоў абмяркоўваюць, як рэгіянальныя цэнтры могуць развівацца самастойна, не імкнучыся абавязкова супернічаць з Мінскам. Яны прапануюць зірнуць на Гродна і Магілёў як на самадастатковыя культурныя і інтэлектуальныя цэнтры, кожны са сваім унікальным тварам.

Гэты падкаст — не толькі пра гісторыю, але і пра сучаснасць: як улада, культура і супольнасці ўплываюць на тое, як мы ўспрымаем нашы гарады.

 

Калі дзяржава прыходзіць з «дапамогай»: як аграэкатурызм стаў чарговай ахвярай бюракратычнай фантазіі

Навіна ад

У Беларусі зноўку «паляпшаюць» жыццё прадпрымальнікаў: цяпер пад прыцэлам — аграэкатурызм. Міністэрства спорту і турызму прапануе ўвесці новыя правілы, якія, па сутнасці, могуць ператварыць самабытныя сельскія сядзібы ў яшчэ адзін бюракратычны галаўны боль для іх уладальнікаў.

Мае сваякі жывуць у вёсцы пад Клімавічамі, дзе кожны другі мае сваю сядзібу, а кожны трэці — марыць ператварыць яе ў аграэкатурыстычны аб’ект. Тут, сярод палёў і лясоў, людзі знаходзяць спакой, а гараджане — магчымасць адпачыць ад мітусні. Але, здаецца, дзяржава вырашыла, што гэты спакой — занадта вялікая раскоша без яе ўдзелу.

Міністэрства спорту і турызму прапануе новы закон, які прадугледжвае ўвядзенне абавязковага дзяржаўнага рэестра для ўсіх, хто займаецца аграэкатурызмам. Мэта — «павышэнне якасці паслуг і кантроль за дзейнасцю». Але ці не ператворыцца гэта ў чарговы інструмент ціску на дробных прадпрымальнікаў?

У краіне, дзе бюракратыя часта перашкаджае развіццю малога бізнесу, новыя ініцыятывы выклікаюць не столькі надзею, колькі страх. Асабліва, калі яны суправаджаюцца патрабаваннямі рэгістрацыі, справаздачнасці і магчымасцю праверак.

Першае, што кідаецца ў вочы, — гэта неабходнасць рэгістрацыі ў дзяржаўным рэестры. Для многіх вяскоўцаў, якія прапануюць простыя паслугі, гэта можа стаць непераадольнай перашкодай. Бо не кожны мае магчымасць разабрацца ў складаных правілах і сабраць усе неабходныя дакументы.

Другое — гэта магчымасць праверак і кантролю з боку розных інстанцый. Ужо цяпер многія прадпрымальнікі сутыкаюцца з неабгрунтаванымі патрабаваннямі і штрафамі. Новы закон можа толькі ўзмацніць гэты ціск.

Трэцяе — гэта страта самабытнасці. Аграэкатурызм у Беларусі — гэта не толькі бізнес, але і спосаб захавання традыцый і культуры. Калі ўсё будзе рэгламентавана і стандартызавана, мы рызыкуем страціць тое, што робіць нашы сядзібы ўнікальнымі.

Можа, замест таго каб уводзіць новыя правілы і абмежаванні, варта было б падтрымаць тых, хто ўжо працуе ў гэтай сферы? Дапамагчы з навучаннем, прасоўваннем і развіццём інфраструктуры. Бо сапраўдны турызм — гэта не толькі пра правілы, але і пра людзей, іх гасціннасць і жаданне падзяліцца сваёй культурай.

Можа, і не варта баяцца змяненняў. Але калі яны прыходзяць не для таго, каб дапамагчы, а каб кантраляваць, то ці не лепш нам застацца з тым, што маем, і развіваць гэта самастойна?

Якуб Ясінскі

Фота: mogilev.media