Што не так з гербам Чавусаў?

Васемнаццаць год таму статус афіцыйнага геральдычнага сімвала Чавусаў атрымаў расійскі герб

Калі ў 2001 годзе паўстала пытанне аб выбары афіцыйнага геральдычнага сімвала, Чавускі райвыканкам на чале з старшынёй А. Мацюліным аддаў перавагу гербу часоў Расійскай імперыі як «больш адпаведнаму менталітэту грамадзян». і пачынаючы са студзеня 2005 года статус афіцыйнага геральдычнага сімвала Чавусаў атрымаў герб горада, дадзены яму ў часы Расійскай імперыі. 

Прыняты ў 2005 годзе герб мае сваё паходжанне з XVIII стагоддзя, калі ў часы расійскага панавання на беларускіх землях, імператрыца Кацярына ІІ 16 жніўня 1781 года даравала Чавусам новы герб замест ранейшага магдэбургскага: «У верхняй частцы шчыта частка герба Магілёўскага: у залатым полі палова Расійскага герба. У ніжняй — у чырвоным полі шпага, пакладзеная крыжападобна з мячом, злучаныя лаўровым вянком, у памяць слаўнай перамогі, здабытай над шведамі, у наваколлях гэтага горада пад Лясным».

Цяперашні геральдычны сімвал Чавусаў уяўляе сабой выяву на чырвоным полі французскага шчыта шпагі і мяча, размешчаных крыжападобна і злучаных лаўровым вянком.

Першы гістарычны герб Чавусаў быў нададзены гораду разам з Магдэбурскім правам каралём польскім і вялікім князем літоўскім Уладзіславам Вазам 12 жніўня 1634 года. Ён выглядаў так: «у блакітным полі на белым кані святы Марцін з мячом у руцэ, на плячах чырвоны плашч». Прычым гэты герб варта адносіць да шэрага гарадскіх знакаў, якія адлюстроўваюць ідэі абароны і перамогі хрысціянскіх каштоўнасцей. Аднак гэты герб так і не стаў сімвалам цяперашніх Чавусаў.

Фота з адкрытых крыніц

Ёсць рэкорд – на кватэры ў Чавусах знайшлі 150 літраў самагонкі

У  жыхара Чавус было выяўлена 150 літраў самагоннай брагі – паведамляе chausynews.   Як сведчыць мясцовы ўчастковы інспектар міліцыі І. Гулькоў, гэта першы ў Чавускім раёне вядомы выпадак вырабу моцных алкагольных напояў у такім аб’ёме.

Самагооншчыку цяпер пагражае штраф у памеры да 5  базавых велічынь (1 БВ зараз складае 37 рублёў) з канфіскацыяй названых напіткаў, паўфабрыкатаў і апаратаў.

На пажары ў Чавускім раёне загінуў пенсіянер

20 студзеня, у выніку пажару ў Чавускім раёне загінуў гаспадар дома 1948 года нараджэння – паведамляе chausynews.by


Раніцай, у цэнтр аператыўнага ўпраўлення Чавускага РАНС паступіла паведамленне аб гарэнні прыватнага жылога дома ў вёсцы Дрокаўка.

На месца прыбыла дзяжурная змена. У гэты час гарэў дом знутры. Ратавальнікам удалося аператыўна патушыць полымя, але не змаглі выратаваць гаспадара. Прычыны пажару высвятляюцца

Дзень беларускай кухні правялі ў школе ў Чавусах

Навучэнцаў і настаўнікаў сустракалі прыказкамі і прымаўкамі пра хлеб, бульбу, сала і іншую ежу, рэцэптамі страў беларускай кухні, якія пасля ўсе змаглі пакаштаваць у сталовай.

Школьныя павары пастараліся, каб зрабіць шэраг страў звязаных з народнай кухняй. На сняданак яны прыгаваталі бутэрброд “Купалле”, на абед – крупеню, салат  «Агеньчык», дранікі, калбаскі па-магілёўску, а на полудзень – бабку, узвар з сухафруктаў, кісель з яблык. 

Гэтая падзея адбылася ў сценах чавускай сярэдняй школы №1. У холе першага паверха школьнага будынку была зладжана сустрэча-прэзентацыя «Прывiтанне – запрашэнне» для навучэнцаў у стылі беларускіх традыцый, з музычным суправаджэннем у стылізаваных народных касцюмах. Падчас мерапрыемства была асветніцкая частка, дзе ўсіх прысутных пазнаёмілі з асаблівасцямі беларускай кухні, з спосабамі апрацоўкі і прыгатавання прадуктаў і страў рознага кшталту. 

Акрамя музычна-забаўляльнай і асветніцкай часткі ў Дзень беларускай кухні навучэнцам раздавалі анкеты “Мая любімая беларуская страва”. Між іншым частымі адказамі чавускіх школьнікаў былі бабка, дранікі, бліны і калдуны. Заканчэнне гастранамічнага свята ў сценах установы адукацыі адзначылася правядзеннем інтэрв’ю «Беларуская кухня для мяне…» для навучэнцаў старэйшых класаў і маніторынгам «Пустая талерка» сярод школьнікаў малодшых класаў. 

Натуральна, што падобныя мерапрыемствы вельмі важныя, асабліва ў школах, каб нагадаць навучэнцам пра іх карані, асабліва на фоне заціскання і згортвання ўсяго нацыянальнага афіцыйнай уладай у Беларусі. 

Фота: mogilevnews.by

У Чавускім раёне дэмантуюць 67 калонак, і гэта агульнанацыянальная тэндэнцыя для эканоміі вады

Абавязковым элементам звычайнага вясковага ландшафта апошніх 30 гадоў з’яўлялася водазаборная калонка, як сведчанне спрычынення да цывілізацыі. 

Амаль ці не на кожнай сельскай вуліцы і ў прыватным сектары гарадоў і гарадскіх пасёлкаў была або ёсць такая калонка, якой карыстаюцца не толькі тыя, у каго няма ў хаце цэнтральнага вадаправода, але і кожны жадаючы, любы мінак. 

Праўда, яшчэ 25-30 гадоў таму нікому не прыходзіла ў галаву лічыць, колькі ж вады праз іх выцякала. А калі камунальнікі пачалі працаваць ва ўмовах жорсткай эканоміі, тады, каб скараціць страты, колькасць калонак вырашылі аптымізаваць.

Раней па вобласці, у 21 раёне, дзейнічала пад 30 000 такіх калонак, у тым ліку ў Магілеве па стану на 2015 год – 1500 у прыватным сектары.   

З кожным годам скарачаецца колькасць жыхароў сельскіх населеных пунктаў, і там няма мэтазгоднасці ў рабоце калонак. Ды і мала зараз засталося двароў, дзе няма вады ў самім доме.

Закрыццё водаразмеркавальных калонак у апошняе дзесяцігоддзе набыла агульнацыянальны маштаб. 

У большасці населеных пунктах  па тэрыторыі Магілёўскай вобласці ўздоўж буйных аўтадарог водазаборныя калонкі ўжо або дэмантаваны, або закансерваваны, або доступ да іх маюць толькі мясцовыя жыхары.

Увогуле,   забор вод з прыродных водных крыніц у вобласці за 1990-2020-я гады скараціўся у 3 разы, з 300 да амаль 110 млн. м³, у тым ліку з падземных гарызонтаў з 160 да 100 млн. м³.

Тэндэнцыя дакацілася і да аддаленных ад сталіцы сельскіх раёнаў. 

Як распавёў начальнік Чавускага ўчастка філіяла «Магілёўскі водаканал» Сяргей Сцяканаў, у Чавускім раёне дэмантуюць 67 водаразборных калонак з агульнай колькасці больш за 1000.

Зараз вядзецца праца па частковым адключэнні, а пасля і зусім іх прыбяруць. Чыноўнік растлумачыў, што перад тым, як убраць калонку, іх службай вядзецца маніторынг запатрабаванасці і апытанне насельніцтва: 

– Калонкі мы прыбіраем у мэтах зніжэння страт і няўлічаных расходаў вады, а таксама змяншэння затрат на аказанне паслуг водазабеспячэння, выключэння выпадкаў несанкцыянаванага адбору вады.

Пры гэтым варта адзначыць, што ў дачыненні да ліквідацыі калонак дзейнічае строгі сацыяльны стандарт: калі ў радыусе 100 метраў пражывае хаця б адзін грамадзянін без праведзенага ў дом вадаправода, калонка не будзе адключана і дэмантавана.

Для вызначэння магчымасці дэмантажу водаразборнай калонкі на першапачатковым этапе калонка адключаецца ад сеткі і на працягу 3 месяцаў праводзіцца маніторынг па зваротах грамадзян. У выпадку адсутнасці зваротаў прымаецца рашэнне па дэмантажы. Пры гэтым, каб карыстацца вадой з калонкі на законных падставах, у грамадзян павінна быць заключана дамова з водаканалам.

Вадой з калонкі павінны карыстацца тыя, у каго ў хаце няма вадаправода. Нярэдка водаразборная калонка патрэбна ўсяго толькі аднаму чалавеку, але ёю карыстаецца, па факце, хто жадае, у тым ліку, і для мыцця машын.

У Чавускім раёне 4,5% спажыўцоў не плацяцяць за камунальныя паслугі

Чатыром сотням неплацельшчыкаў пагражае высяленне.

У Чавускім раёне  499 чалавек (4,5%) з агульнай колькасці ў 11 026 спажыўцоў камунальных паслуг у ліку даўжнікоў, паведамляе chausynews. Яны агулам запазычалі дзяржаве 171 000 рублёў. Ёсць асобныя грамадзяне, у якіх сума запазычанасці больш за 3 000 рублёў.

Тыя, хто мае запазычанасці могуць быць выселены па рашэнні суда з арэнднага жылля без прадастаўлення іншага жылля. Калі вялікая сума запазычанасці, то могуць выселіць і з уласнай хаты. 

Такія меры могуць прымяняюцца пасля палугода неплацяжоў. Але да гэтага моманту, пасля 2-х месяцаў неаплаты могуць адключыць электразабеспячэнне, водазабеспячэнне. Калі і гэтыя меры не падзейнічаюць, то тады ўжо камунальнікі накіроўваюць праз натарыуса выканаўчы ліст у службу прымусовага выканання пакаранняў. У Чавускім раёне такіх выканаўчых лістоў каля 400.

Нават калі вы не заплацілі за папярэдні месяц да 25 чысла, з 26-га вам ужо будзе налічвацца пеня 0,3% ад сумы пратэрміноўкі за кожны дзень неаплаты. Гэта амаль 110% гадавых. 

Прычыны запазычанасцей у кожнага свая. Асноўныя неплацельшыкі – гэта беспрацоўныя, людзі, якія вядуць асацыяльны лад жыцця. Але ёсць сярод неплацельшчыкаў і забяспечаныя грамадзяне. Нехта доўгі час не плаціць, а ў кагосьці толькі нядаўна з’явіліся цяжкасці з фінансамі. Пры гэтым тым, хто знаходзіцца ў цяжкай жыццёвай сітуацыі, выдзяляецца безнаяўная жыллёвая субсідыя. Умовы яе прадастаўлення: сума аплаты за ЖКП павінна складаць 20% ад даходу ў гараджаніна,  15% вяскоўца.

Тры дзяўчыны загінулі ў жахлівай аварыі пад Чавусамі

Машыну выкінула ў кювет, дзе яна разбілася аб дрэва і загарэлася. Дааццаціпяцігадовая кіроўца Audiі дзве яе пасажыркі 19 і 24 гадоў узростам загінулі на месцы – перадае Тэлеграм-канал прэс-службы абласнога УУС. Яшчэ адну 22-гадовую пасажырку выкінула з машыны падчас аварыі. Яна выжыла і знаходзіцца ў лякарні.

Трагедыя адбылася а трэцяй гадзіне ночы 29 лістапада. Яе прычынай стала тое, што вадзіцель не справілася з кіраваннем на фоне цяжкага надвор’я і дрэннай дарогі – мяркуюць следчыя. Узбуджана крымінальная справа.

Фота: ДАІ

 

Новая станцыя абезжалезвання адкрылася ў Чавускім раёне

Раней мясцовыя жыхары маглі ўжываць для піцця ваду толькі са студні – з прычыны цёмнага колеру і жалезнага прысмаку вадаправоднай.

У вёсцы Галачова Чавускага раёна ўрачыста адкрылі станцыю абезжалезвання. Гэта  трэцяя па ліку з пачатку года і 11-я ў раёне. Адкрыцце неабходнага аб’екта прымеркавалі па старой савецкай традыцыі да дня  Кастрычніцкай рэвалюцыі.

Старшыня Чавускага раённага Савета дэпутатаў Анатоль Мацюлін павіншаваў галачоўцаў з адкрыццём аб’екта і падкрэсліў, што дзякуючы ўводу ў эксплуатацыю станцыі абезжалезвання жыхары вёскі цяпер будуць спажываць чыстую ваду. 

Намеснік старшыні райвыканкама Аляксандр Храмянкоў адзначыў, што гэта “адзінаццатая станцыя абезжалезвання, адкрытая ў Чавускім раёне. Дзевяць з іх функцыянуюць у сельскіх населеных пунктах. Рэалізацыя праграмы “Чыстая вада” ў нашым рэгіёне працягваецца”.

Па інфармацыі прадстаўніка «Магілёўскага водаканала» Сяргея Цюканькі якасць вады ў Галачове была нездавальняючай, утрыманне жалеза перавышала 1 мг/л, а пасля таго, як станцыя была ўведзена ў эксплуатацыю, паказчык зніжаны да 0,1 мг /л. Магутнасць станцыі 2,5 кубаметра за гадзіну дазваляе забяспечыць неабходны ўзровень ачысткі вады – паведамляе раённая газета “Іскра”.

фота: chausynews.by

Народныя калектывы з Чавускага раёна святкуюць юбілеі

Адзін з іх мае статус нематэрыяльнай культурнай спадчыны.

Адразу два фальклорных калектыва Чавускага раёна святкуюць на гэтым тыдні свае юбілеі. 65-гадовы юбілей адзначае фальклорны калектыў «Незабудкі» з Галавенчыц Чаускага раёна, 45-гадовы  святкуе ансамбль народнай песні “Раніца” Каменскага сельскага Дома народнай творчасці.

Па водгуках спецыялістаў, народная фальклорная група “Незабудкі” вёскі Галавенчыцы – самы яркі і цікавы аўтэнтычны калектыў у Магілёўскай вобласці. Гэта прыклад сапраўднага аднаўлення і захавання мясцовай традыцыйнай культуры.

Калектыў быў створаны 65 гадоў назад, у 1957 годзе, з мясцовых жыхарак. Цяпер ён аб’ядноўвае трох удзельніц яшчэ першага складу – Людмілу Каханоўскую, Валянціну Філіпчанку і Людмілу Кавалёву, а ансамблю і яго творчасці прысвоены статус нематэрыяльнай культурнай спадчыны.

У рэпертуар “Незабудак” уваходзяць старажытныя народныя песні, абрадавыя і бытавыя.

29 кастрычніка, у Каменскім сельскім Доме народнай творчасці адбудзецца юбілейны канцэрт народнага ансамбля народнай песні «Раніца». 

Ансамбль ўзнік у 1977 годзе з удзельнікаў хора (створаны ў 1972 годзе  маладым старшынёй мясцовага калгаса “Ленінскі шлях” Рыгорам Іванчанка). Аранжыроўкі ансамбля былі смелымі, і традыцыйныя народныя песні гучалі незвычайна сучасна, што заўсёды выклікала жывы водгук у слухача. 

У аснове рэпертуару калектыву доўгі час былі такія творы, як “Вішанька”, “Зялёна лісце”, “Ляшчына”, “Свякроўка”, “Ярыца” і іншыя. За 45-гадовую гісторыю ансамблем было выканана больш за 300 песень.

“Раніца” – удзельнік многіх фестываляў, конкурсаў, свят: “Беларусь – мая песня”, “Таленты роднага краю”, “Гуляй, гамон!”, “Сузор’е талентаў” і іншых, “У госці да радзімічаў”, “Зялёныя святкі”, “Пятроўскія радасці”, “Александрыя збірае сяброў” і іншых. У 1995 годзе ансамблю “Раніца” было прысвоена званне “народны”. 

На сённяшні дзень у складзе «Раніцы» выдатна спяваюць і радуюць слухачоў сваёй творчасцю Тамара Дзюўбакова, Лілія Рамнянок, Алена Мурашка, Святлана Чуркіна, Таццяна Шынкарова, Вікторыя Куцечка, Вольга і Лілія Глінковы. А яшчэ ўвесь час ідзе пошук жамчужын аўтэнтычнай этнаграфічнай спадчыны, вядзецца праца са старажыламі вёсак Каменскага сельсавета, пераймаецца старадаўняя манера выканання.

фота: chausynews.by

 

У Чавусах прадаецца фарш з зацёртым тэрмінам прыдатнасці

На ўсіх пакунках прадукцыі брэнда “Просто вкусно” інфармацыя пра дату прыгатавання аказалася сцёртай – дзеляцца ў беларускіх пабліках жыхары горада. Пры гэтым тэрмін прыдатнасці вырабу – 10 сутак. Фарш для катлет прадаецца ў краме “Радыус”. Паведамляецца, што тыя, хто набыў такія мясныя вырабы, скардзяцца, што яны аказаліся тухлымі.