Дзень у гісторыі. 8 снежня. Забіты Джон Ленан. Распаўся СССР

Міжнародны дзень мастака (International Artist Day, з 2007 года). 

Устаноўлены па ініцыятыве Міжнароднай Асацыяцыі “Мастацтва народаў свету”.

Гэта не адзіная дата, што звязана з прафесіяй мастака. Некаторыя творчыя аб’яднанні прапануюць правядзенне свята 25 кастрычніка, у дзень нараджэння Пабла Пікаса.

Прафесіі мастака тысячы гадоў – яшчэ старажытныя людзі стваралі карціны наскальнага жывапісу, выявы, якія прадстаўлялі сабой адлюстраванне іх бытнасці і паўсядзённага існавання.

Дзень мастака – гэта свята не толькі прафесіяналаў і аматараў жывапісу. Творчасць захоўвае ў чалавеку магчымасць радавацца свету і любіць яго.

Знаёмства з выяўленчым мастацтвам дазваляе не толькі пашырыць свае веды і кругагляд, але і далучыцца да гэтага цудоўнага свету. Бо, усе мы калісьці спрабавалі свае сілы, узяўшы ўпершыню ў рукі аловак і пэндзлі…

Дзень мастака

1154 год. Расціслаў Мсціславіч стаў вялікім князем кіеўскім. 

Князь смаленскі (1125-1159), вялікі князь кіеўскі (1154, 1159-1167), заснавальнік дынастыі смаленскіх князёў.

У гады яго княжання Смаленскае княства дасягнула росквіту і ахапіла тэрыторыі Верхняга Падняпроўя і Верхняга Паволжа, быў заснаваны Мсціслаў, Смаленская епархія (1136), да якой адносіліся Копысь, Лучын, Басея, Мірачыцы, Вітрына, Прупой, Крэчут.

Памёр у 1167 годзе. Пахаваны ў Кіеве ў Фёдараўскім манастыры.

За міралюбнасць, імкненне вырашаць спрэчкі мірным шляхам і дапамогу царкве атрымаў мянушку Набожны. Прылічаны да ўгоднікаў божых і ўваходзіць у Сабор беларускіх святых. Дзень святкавання памяці Расціслава Мсціславіча 14 (27) сакавіка.

Расціслаў Мсціславіч

1432 год. Ашмянская бітва паміж войскамі вялікіх князёў Свідрыгайлы Альгердавіча і Жыгімонта Кейстутавіча. 

Першая буйная бітва феадальнай вайны ў ВКЛ.

Войска Свідрыгайлы, у тым ліку значная дапамога з Цверы, выйшла з Ашмян і неўзабаве спаткала сілы Жыгімонта Кейстутавіча, якія складаліся з літоўцаў, жамойтаў і палякаў Драгічынскай зямлі. 

Да абодвух бакоў маглі падыйсці падмацаванні ад саюзнікаў, аднак яны не сталі гэтага чакаць. Бітва працягвалася да ночы. Колькасная перавага была на баку Свідрыгайлы, і спачатку ён браў верх і тры мілі гнаў праціўніка. 

Жыгімонт, аднак, здолеў пераламіць ход бітвы і змусіў Свідрыгайлу ўцякаць. У палон патрапілі многія значныя прыхільнікі Свідрыгайлы, у тым ліку князі Юрый Лугвеневіч, Федка Адынцэвіч, Мітка Зубравіцкі, Васіль Красны, баяры Юрый Гедыгольд, Юшка Гойцавіч.

Свідрыгайла страціў 10 000 забітымі і 4 000 палоннымі.

князь Свідрыгайла

1506 год. Жыгімонт Стары абраны каралём польскім. 

Жыгімонт І (1467-1548) – пяты сын Казіміра Ягелончыка, унук Ягайлы. Да гэтага 20 кастрычніка 1506 года быў абраны на велікакняжацкі сталец. 

Імнуўся ўмацаваць дзяржаву. Пры ім быў уведзены Статут Вялікага Княства Літоўскага (1529), распаўсюдзілася Рэфармацыя,  што садзейнічала далейшаму ўздыму гуманізму і адукацыі.

Вёў абарончыя войны супраць Маскоўскай дзяржавы. Пры ім да Польшчы была далучана Мазовія.

Вядомы як мецэнат. Падтрымаў першадрукара Францыска Скарыну.

Жыгімонт Стары

1914 год. Нарадзіўся Часлаў Сіповіч

Грэка-каталіцкі біскуп, актыўны дзеяч беларускай эміграцыі ў Вялікабрытаніі. Доктар тэалогіі.

У Брытаніі выступаў з рэфератамі гісторыка-культуралагічнага характару на курсах беларусазнаўства. Заснавальнік Беларускай бібліятэкі і музея імя Францішка Скарыны.

Член рэдкалегіі навуковага часопіса «The Journal of Byelorussian Studies».

Генерал ордэна айцоў марыянаў у Рыме. Ганаровы віцэ-прэзідэнт Таварыства Яна Златавуста ў Лондане.

Член Згуртавання беларусаў Вялікай Брытаніі.

Памёр   4 кастрычніка 1981 года.

Часлаў Сіповіч

1935 год. Нарадзіўся Эдуард Скобелеў

Беларускі рускамоўны дзіцячы пісьменнік, паэт, грамадскі і палітычны дзеяч. Заслужаны дзеяч культуры.

Знаходзіўся на дыпламатычнай службе, працаваў у апараце ЦК КПБ, галоўным рэдактарам часопіса «Інфармацыйны бюлетэнь адміністрацыі прэзідэнта Рэспублікі Беларусь».

Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі ў галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры за кнігі для дзяцей «Новыя незвычайныя прыгоды Арбузіка і Бябешкі» і «Дзіўныя прыгоды пана Дылі…».

Аўтар прыгодніцкіх кніг для дзяцей.

Памёр 15 кастрычніка 2017 года.

Эдуард Скобелеў

1955 год.  Парламенцкая асамблея Савета Еўропы зацвердзіла афіцыйны сцяг гэтай арганізацыі, які пасля перайшоў у спадчыну да Еўрасаюза.

Сцяг уяўляе сабой блакітнае прастакутнае палотнішча, у цэнтры якога па крузе размешчаныя 12 пяціканцовых залатых зорак. 12 сімвалізуе дасканаласць і паўнату, як 12 знакаў задыяку прадстаўляюць увесь сусвет.

Аўтар сцяга Хейтц прызнаўся ў 1990-я гады, што ён узяў ідэю з іконы Маці Божай з зорным вянком на блакітным фоне.

Сцяг ЕС

1980 год. У Нью-Ёрку забіты лідар “The Beatles” Джон Ленан. 

Яго забіў псіхічна неўраўнаважаны 25-гадовы фанат Марк Чэпмэн. У 22:50 Джон разам з жонкай Ёка Она, вярнуўшыся са студыі гуказапісу, каля свайго дома сустрэў натоўп фанатаў, якія прагнулі аўтографа. Сярод іх быў і Чэпмэн. Ён зрабіў пяць стрэлаў з рэвальвера 38-га калібру, з якіх чатыры дасягнулі мэты.

Забойца прагнуў прыцягнуць ўвагу да сябе, самазацвердзіцца. Суд прыгаварыў яго да пажыццёвага зняволення.

Апошняе фота Ленана: ён дае аўтограф свайму забойцы М. Чэпмэну

Забойства Джона Ленана

1991 год. У Белавежскай пушчы кіраўнікамі БССР, РСФСР і УССР дэнансаваны дагавор аб стварэнні СССР. 

Кіраўнікі Расіі Барыс Ельцын, Украіны Леанід Краўчук і Беларусі Станіслаў Шушкевіч падпісалі ў рэзідэнцыі Віскулі ў Белавежскай пушчы пагадненне аб дэнансацыі дагавора аб стварэнні Саюза ССР ад 1922 года і дамову аб стварэнні Садружнасці Незалежных Дзяржаў, якое павінна было стаць прынцыпова іншым, у параўнанні з Савецкім Саюзам, аб’яднаннем рэспублік.

Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь ратыфікаваў Пагадненне аб утварэнні Садружнасці Незалежных Дзяржаў 10 снежня 1991 года.

Кіраўнікі іншых рэспублік СССР, акрамя Латвіі, Літвы, Эстоніі, Грузіі, выказалі жаданне, каб іх дзяржавы сталі раўнапраўнымі членамі – заснавальнікамі СНД.

Распад СССР

“Гэты знак – не проста ўказальнік” – у Мсціславе і Крычаве паднавілі ў’язныя знакі

У Крычаве і Мсціславе былі ў чарговы раз ўпарадкаваны ўяўзныя зкакі: першы кардынальна змяніў свой выгляд, другі абнавіў афарбоўку.   

Уяздны знак Крычава, які знаходзіцца пры заездзе у горад з боку Чэрыкава і Слаўгарада зноўку змяніў свой знешні выгляд. Верхняя яго частка была пафарбавана ў чырвоны колер, а таксама быў нанесены раслінны арнамент. На самім пастаменце з’явіўся герб горада: чырвоны крыж са срэбраным мячом на чырвоным шчыце. Такім чынам, уяздны знак стаўся больш каляровым і заўважным з боку дарогі чым папярэдні яго варыянт, пра што раней згадвалі  mogilev media.  

Не адстаюць ад суседзяў і жыхары Мсціслава. Падчас суботніку супрацоўнікі раённага Дома рамёстваў перафарбавалі ўяздны знак горада, што знаходзіцца на вуліцы Магілёўскай.

Мсціслаў знак

“Гэты знак – не проста ўказальнік, а сімвал гонару за родны горад, візітоўка, якая гасцінна сустракае кожнага, хто, як кажуць, пераступае парог Мсціслава. Таму важна, каб ён заўсёды меў акуратны выгляд.” цытуе словы жырэктара Дома рамёстваў Арцёма Сяргеева мсціслаўская газета “Святло Кастрычніка”

Мстиславль и Кричев “демонстрируют стремление к улучшению экологической ситуации”

В Мстиславле и Кричеве демонстрирует стремление с к минимизации негативного воздействия на окружающую среду твердых коммунальных отходов.

Сотрудники могилевского областного комитета природных ресурсов и охраны окружающей провели ряд контрольно-аналитических мероприятий и выяснили, что

в Мстиславском и Кричевском районах ведется работа по приведению полигонов ТБО в соответствие с природоохранными требованиями, но до идеала еще далеко. 

В этом году в регионе:

  • выявлено 330 нарушений;
  • привлечено к административной ответственности 90 лиц;
  • сумма штрафов составила 156,4 тысячи рублей.

Речь идет  о неправильной эксплуатации полигонов ТБО.  

Если говорить проще, комитету природных ресурсов и охраны окружающей среды по-хорошему, надо бы закрыть полигоны, где нарушаются нормы, но “закрытие даже одного полигона способно создать коллапс в системе утилизации отходов, привести к несанкционированным свалкам, увеличению транспортных расходов и росту социальной напряженности”.

Отсюда и странный вывод о том, что “несмотря на трудности, Мстиславль и Кричев демонстрируют стремление к улучшению экологической ситуации в регионе. Работа ведется планомерно, и, хотя до идеала еще далеко, уже видны позитивные изменения”.

Однако пока все сводится к простой форме: нарушил, заплатил штраф и нарушаешь дальше. И бережное отношение к природе в этом случае – просто красивые слова.

Фактически комитет природных ресурсов и охраны окружающей среды облисполкома расписывается в бессилии и, на всякий случай, перестраховывается.

Ведь позитивных изменений ждать не приходится. Особенно в Кричеве, где со свалками борются “жесточайше” – путем написания писем в вышестоящие инстанции.

Фото “Могилевские ведомости”.

Новый автобусный маршрут в Мстиславле оказался невостребованным

Меньше трех недель курсировал автобус по новому маршруту “Город 5” в Мстиславле. Тест показал его невостребованность.

О том, что курсирование автобуса прекращается, изданию “Mst life – Новости Мстиславля” сообщили в участке Мстиславль «Могилевского филиала Автобусный парк №1 ОАО «Могилевоблавтотранс». Такое решение принято в связи с низкой востребованностью данного маршрута среди населения, объяснили в автопарке.

Маршрут «Город 5» был открыт в начале октября в тестовом режиме. На городском автобусе без пересадок по будням в вечернее время можно было добраться от Автопарка до поселка Кирова и назад. 

Фотоснимок: Mst life – Новости Мстиславля

Мсціслаўскага дыджэя асудзілі за “экстрэмізм”

Беларускамоўны дыджэй Анатоль Вольскі з Мсціслава трапіў пад палітычны пераслед – яго асудзілі за нібыта садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці.

Як піша “Наша ніва”, Вольскаму 35 гадоў. Акрамя арганізацыі розных фестываляў і дыскатэк, узначальваў Мсціслаўскую раённую цэнтралізаваную клубную сістэму.

Жанаты, любіць падарожжы, гісторыю і краязнаўства.

“Анатолий – личность творческая, с детства играл на аккордеоне, с 14 лет до 20 был органистом в костеле в Мстиславле (о юном даровании, кстати, даже книгу написали)”, – пісала пра яго ў кастрычніку 2020 года “Советская Белоруссия”.

“Наша Ніва” мяркуе, што Анатоль Вольскі быў асуджаны сёлета па справе “Беларускага Гаюна”. Верагодна, яму прысудзілі абмежаванне волі з накіраваннем у папраўчую ўстанову адкрытага тыпу ці ўвогуле зняволенне.

Фотаздымак: Mst life – Новости Мстиславля

Рыцарский фест в Мстиславле: опубликована полная программа

В выходные 2 и 3 августа Мстиславль вновь превратится в живую историческую декорацию с боями, музыкой, старинной кулинарией и настоящими рыцарями.

Опубликована программа фестиваля «Рыцарский фест. Мстиславль-2025».

2 августа:

  • 9.00 – 10.00 – театрализованная встреча гостей. Перекресток улицы Пролетарской. Угощения блюдами белорусской кухни и прохладительными напитками. Стоимость билета 2 рубля;
  • 10.00 – торжественное открытие фестиваля средневековой культуры. Замковая гора. Вход свободный;
  • с 10.00 – уличная батлейка: кукольные представления «Сказ о храбром рыцаре», «О рыцаре и принцессе», «Как старик со старухой пекли кулебяку». Мастер-класс по созданию батлеечной куклы. Улица Советская. Стоимость билета: 2 рубля;
  • 13.30 – 20.00 – квест «Тайны рукописи Средневековья». Стоимость билета одному участнику 3 рубля;
  • 13.30 – 20.00 – фотозона. Стоимость билета 2 рубля;
  • 10.30 – 24.00 – интерактивная выставка «Охота на ведьм». Стоимость билета – 5 рублей (взрослый), 3 рубля (детский);
  • 11.00 – город мастеров: выставки, фотозоны. Улицы Советская, Пироговская, Юрченко;
  • 11.00 – 22.00 – смотровая площадка «Под покровительством Огнебога». Улица Комсомольская (пожарная каланча).  Стоимость билета: 2 рубля. (взрослый), 1 рубль (детский);
  • 12.00 – 19.00 – интерактивная площадка «Сокровища старого города». Улица Юрченко (территория школы искусств). Стоимость билета 3,5 рубля;
  • 12.00 – 19.00 – музыкальная импровизация «Дыхание ветра».улица Юрченко (спуск к Замковой горе); 
  • 10.00 – 22.00 – уличный кинотеатр «5D». Стоимость билета 5 рублей;
  • 14.00 – фестиваль красок «Краски лета». Районный центр культуры (улица Пролетарская, 42) детский парк. Стоимость билета 6 рублей;
  • 11.00 – 22.00 – выставка «Оружие пяти веков» (башня-донжон). Замковая гора. Стоимость билета 10 рублей;
  • 11.00 – 22.00 – экскурсия «Древнее городище Замчище (XII–XIII веков)»;
  • 11.00 – 22:00 – выставка «Элегантная история» – мода и красота средневековья. Стоимость билета 2 рубля (взрослый), 1 рубль (детский);
  • 11.30 -13.10 – конно-историческое шоу «Помста і Магіла льва» клуба «Золотая шпора». Стоимость билета 8 рублей;
  • 14.00 – 15.40 – шоу клуба «Шотландская пехота» (г. Молодечно): трюки, танцы, концерт группы «Арацэя». Стоимость билета 8 рублей;
  • 16.30 – 18.10 – турнир «Гусарская Карусель»: бугурты, массовые сражения, лучники. Стоимость билета 8 рублей;
  • 21.30 – 23.30 – Фаер-шоу «Атомамаори», шоу цирка «Крэсива», концерты групп «Неврида» и «КаS» (Минск). Стоимость билета 10 рублей;

3 августа. Замковая гора:

00.10 – 03.30 – ночное фаер-шоу, концерты групп «РэдФоксбэнд», «Eibelstraat». Просмотр фильма «Черный замок». Стоимость билета 9 рублей.

Льготы и бонусы:

  1. Бесплатно: дети-сироты, инвалиды (при предъявлении документа).
  2. Скидка 50 процентов детям от 5 до 10 лет.
  3. Комплексный билет на 11.30, 16.30, 19.00, 21.30, 00.30 – подарок: бесплатный вход на блок 14:00–15:40. Акция действует до первого августа.
  4. Один билет стоимостью 8 рублей можно использовать на любой блок с такой же стоимостью.

Фото: “Могилевские ведомости”.

Жыхар Мсціслаўскага раёна займаўся махлярствам з рамонтам мэблі

Магілёўскі абласны суд пакінуў у сіле прысуд па справе жыхара Мсціслаўскага раёна, які пад выглядам рамонту мэблі падмануў два дзясяткі кліентаў, а таксама ўхіляўся ад выплаты аліментаў.

Як паведамляе абласны суд, з лістапада 2023 па красавік 2024 года фігурант справы, грамадзянін М., размяшчаў у інтэрнэце аб’явы аб рамонце мэблі. Атрымаўшы заказы, ён прыязджаў да кліентаў, заключаў дамовы і забіраў мэблю, атрымаўшы перадаплату за будучую працу. Аднак свае абавязанні выконваць не спяшаўся — грашыма распараджаўся як хацеў, а на званкі заказчыкаў з часам перастаў адказваць.

Як высветлілася, ад дзеянняў М. пацярпелі 20 чалавек. Агульная сума шкоды склала 8 910 рублёў. У ходзе праверкі праваахоўнікі выявілі мэблю толькі ў часткі пацярпелых: шэсць чалавек атрымалі яе назад у адрамантаваным стане, у астатніх яна захоўвалася ў разабраным выглядзе або зусім стала непрыдатнай.

Таксама было ўстаноўлена, што М. сістэматычна ўхіляўся ад выплаты аліментаў на непаўналетнюю дачку. Нягледзячы на рашэнне суда аб абавязку штомесяц пералічваць 25% усіх відаў даходу, ён больш за тры месяцы цягам года не рабіў гэтага, не працаўладкоўваўся і іншай матэрыяльнай дапамогі не аказваў. Запазычанасць па аліментах склала 1 404 рублі.

У судзе абвінавачваны не прызнаў віны ў махлярстве, спасылаючыся на цяжкае фінансавае становішча, але прызнаў віну ва ўхіленні ад выплаты аліментаў і раскаяўся. Суд у Мсціславе прызначыў яму два гады пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму і накіраваў на прымусовае лячэнне ад алкагалізму.

На карысць пацярпелых ён павінен выплаціць 5 160 рублёў.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Ночная забава в Мстиславле обернулась госпитализацией

Пара жителей Мстиславля выпивали, а ночью решили запустить петарду. В итоге оба попали в больницу с травмами рук и глаз.

Мужчины 1977 и 1980 годов рождения оказались в больнице после того, как решили взорвать петарду, поместив ее в стакан, сообщает областное управление МЧС.

Идея поразвлекаться с пиротехникой родилась у друзейя после того, как они приняли на грудь. В итоге, что-то пошло не так.

Фото иллюстративного характера из открытых источников.

«Заробак ёсць, але яго не бачна» – нататкі з Мсціслаўскага раёна

У красавіку 2025 года сярэдняя намінальная налічаная заработная плата ў Магілёўскай вобласці склала 2 181,3 рублі. Гэта найменшы паказчык сярод усіх рэгіёнаў Беларусі. І хоць афіцыйная статыстыка сцвярджае, што ўзровень зарэгістраванага беспрацоўя складае ўсяго 0,1%, рэальнасць на месцах сведчыць пра іншае.

Калі я нядаўна наведаў сваю цётку ў Мсціслаўскім раёне, яна пажартавала: «У нас тут працуе толькі пошта і магазін, а астатнія — на пенсіі або ў пошуку працы». Гэты жарт, хоць і з усмешкай, адлюстроўвае рэальную сітуацыю ў многіх сельскіх раёнах Магілёўшчыны.

Чаму пры афіцыйна нізкім узроўні беспрацоўя і пастаянным росце сярэдняй зарплаты многія жыхары рэгіёна адчуваюць сябе пакінутымі і без перспектыў?

Давайце паглядзім на лічбы і паспрабуем зразумець, чаму статыстыка і рэальнасць так часта не супадаюць.

У красавіку 2025 года сярэдняя зарплата ў Магілёўскай вобласці склала 2 181,3 рубля, што на 25 рублёў больш, чым у сакавіку. Аднак гэты рост не змяніў пазіцыю вобласці — яна застаецца на апошнім месцы па ўзроўні зарплат у краіне. Для параўнання, у Мінску сярэдняя зарплата перавышае 3 500 рублёў.

Але гэтыя лічбы не адлюстроўваюць рэальную сітуацыю. У сельскіх раёнах, такіх як Мсціслаўскі, сярэдняя зарплата можа быць значна ніжэйшай. Напрыклад, у 2021 годзе яна складала каля 594,4 рублі, і няма падстаў меркаваць, што сітуацыя кардынальна змянілася.

Афіцыйны ўзровень беспрацоўя ў вобласці — 0,1%. Але гэта лічба не ўлічвае тых, хто не зарэгістраваны ў службе занятасці або працуе неафіцыйна. Многія маладыя людзі з’язджаюць у іншыя рэгіёны або за мяжу ў пошуках лепшых магчымасцей.

Пры гэтым у агульнанацыянальным банку вакансій на 31 мая 2025 года было размешчана 209 284 прапановы. Але большасць з іх — гэта нізкааплатныя пасады ў сельскай гаспадарцы або прамысловасці, якія не прыцягваюць маладых спецыялістаў.

Улады спрабуюць палепшыць сітуацыю. У 2024 годзе служба занятасці Магілёўскай вобласці дапамагла працаўладкавацца амаль 20 тысячам чалавек. Але гэта не вырашае сістэмных праблем — такіх, як адсутнасць перспектыў для моладзі, нізкія заробкі і недахоп інвестыцый у рэгіён.

Калі я развітваўся з цёткай, яна сказала: «Можа, калі-небудзь і да нас даедзе прагрэс». Я ўсміхнуўся, але ўнутры адчуваў смутак. Бо пакуль статыстыка паказвае рост, людзі працягваюць жыць у чаканні лепшых часоў. І, магчыма, галоўнае пытанне — ці прыйдуць яны калі-небудзь?

Якуб Ясінскі

Фота: mogilev.media

Хлопец са спушчанымі штанамі насіўся за бабулькай у Мсціславе

Пенсіянерка зрабіла заўвагу двум маладым жыхарам Мсціслава ў гарадскім парку Міру – яны на вачах у людзей спраўлялі малую патрэбу. У адказ на заўвагу з боку жанчыны адзін з іх, замест выбачэнняў, стаў бегаць са спушчанымі штанамі за пенсіянеркай. Дзеянні хлопца ацанілі ў мясцовым РАУС – на яго быў складзены адміністрацыйны пратакол за дробнае хуліганства і цяпер пагражае штраф, грамадскія працы альбо арышт – паведамляе раённая газета “Святло Кастрычніка”.

Іншыя падзеі з крымінальнай хронікі ў мсціслаўскай глыбінцы, на якія звяртаю ўвагу выданне – мужчына ўзяў у пазыку 7 000 долараў, а аддаў толькі 1 000. А другі мужчына не разабраўся, як трэба ездзіць па скрыжаванні каля лясніцтва і звярнуўся ў міліцыю.

Фота ілюстрацыйнае