У Мсціславе закрываюць могілкі, а за лішнія метры на ўчастках для пахавання прыйдзецца плаціць

Зачыняюцца могілкі па вуліцах Энгельса, Леніна і Магілёўскай. Цяпер тут можна будзе пахаваць нябожчыка толькі да ужо існуючай магілы роднага чалавека. Адпаведную пастанову мсціслаўскага райвыканкама публікуе Нацыянальны прававы партал pravo.by. 

У выпадку, калі сямейны ўчастак для пахавання на гэтых могілках перавышае адведзеныя нарматывы, за кожны квадратны метр звыш гэтых нарматываў прыйдзецца даплочваць адну базавую велічыню.

Могілкі ў горадзе і наваколіцах, на якіх дазволеныя новыя пахаванні, знаходзяцца на вуліцы Лясной і ў вёсцы Шумянічы. 

У глыбінцы абнаўляюць базы «дармаедаў». Як праходзяць пасяджэнні камісіяў паказваюць фотаздымкі

На такіх камісіях людзі вымушаныя тлумачыць з чаго жывуць, каб не плаціць 100 працэнтаў камуналкі. Іх чыноўнікі настойліва заклікаюць афіцыйна працаўладкавацца.

У Мсціславе камісія па каардынацыі працы ў садзейнічанні занятасці насельніцтва пачала аналізаваць базу дадзеных працаздольных грамадзян, не занятых у эканоміцы, за трэці квартал 2022 года.

«Набліжаецца ацяпляльны перыяд. Жыхары раёну, не занятыя ў эканоміцы, будуць абавязаны аплачваць паслугі з кампенсацыяй затрат на гарачае водазабеспячэнне, цеплазабеспячэнне, газазабеспячэнне ў поўным аб’ёме. У сярэднім плата за гарачую ваду, ацяпленне, газ, вырасце прыкладна ў пяць разоў, – тлумачыць мясцоваму інтэрнэт-рэсурс Mstlife старшыня Мсціслаўскага райсавету і кіраўніца камісіі Алена Клеянкова.

Як вынікае з публікацыі раёнкі, камісія займаецца спраўджаннем спісаў, каб пазбегнуць памылак у неабгрунтаваным уключэнні жыхароў раёну ў базу дадзеных незанятага ў эканоміцы насельніцтва. Адзначаецца, што беспрацоўным прапанаваныя варыянты працы і яны накіраваны да наймальнікаў.

У Мсціслаўскім раёне няма буйных прадпрыемстваў. Мясцовая эканоміка трымаецца на працы сельгаспрадпрыемстваў, камунальных арганізацыяў ды прыватным бізнесе. Людзі радуюцца заробку ў 700 рублёў на рукі. Многія выязджаюць зарабляць у суседнюю Расію.

Дэкрэт «Аб папярэджанні сацыяльнага ўтрыманства» нормы якога вызначалі, хто працаўладкаваны, а хто не, быў прыняты ў 2015 годзе. Лукашэнка запатрабаваў ад ураду «неадкладна паставіць на ўлік дармаедаў і прымусіць іх працаваць». У 2017 годзе «дэкрэт аб дармаедах» выклікаў масавыя пратэсты. Закон падправілі і змянілі назву: «Аб садзейнічанні занятасці насельніцтва». Цяпер замест штрафаў прапануецца працаўладкаванне, а калі гэта не спрацоўвае, то «беспрацоўнага» страшаць 100 працэнтнай аплатай камунальных паслугаў.

Жыццё глыбінкі. Адрамантуйце дарогі, калонкі і прыпынак для аўталаўкі

Гэта звыклы набор праблемаў для аддаленых паселішчаў Магілёўскай вобласці. Сяляне агучваюць іх на кожнай сустрэчы з прадстаўнікамі ўлады, а тыя абяцаюць даць рады. Праблемы, аднак, зрэдку вырашаюцца.

Днямі да жыхароў вёскі Картыжы, што ў Мсціслаўскім раёне, наведаліся міліцыя, пажарныя і старшыня Ракшынскага сельсавету. Кожны з іх расказваў пра тое, як зрабіць жыццё на вёсцы бяспечным і дабротным.

 

Ад Картыжоў да Мсціслава тры дзясяткі кіламетраў. Да Ракшына, дзе сельсавет, з дзясятак.

Насельніцтва Картыжоў 11 чалавек, пераважна пенсіянеры. Сяляне заклапочаныя станам вясковай дарогі, неадрамантаванымі водаразборнымі калонкамі і прыпынкам для аўталаўкі. Сваю незадаволенасць людзі агучылі візіцёрам.

«Нас асабліва хвалюе стан дарогі ў вёсцы. Улетку, калі суха, па ёй можна прайсці, але як толькі ідзе дождж, праехаць да аддаленых дамоў не можа аўтамабіль хуткай дапамогі» – пераказвае нараканні вяскоўцаў інтэрнэт-рэсурс «Mstlife».

Узнятыя вяскоўцамі праблемы, паабяцалі госці, узятыя на кантроль.

Па словах старшыні сельсавету «сустрэчы з жыхарамі аддаленых вёсак дазваляюць даведацца, што іх хвалюе, асабіста абгаварыць шляхі вырашэння праблем, якія ўзнікаюць».

На развітанне для сялянаў артысты раённага Цэнтру культуры і народнай творчасці зладзілі канцэрт. А траім мясцовым жыхарам уручылі лісты падзякі за падтрыманне парадку на сваёй тэрыторыі.

Картыжы – вёска з 250-гадовай гісторыяй. Упершыню яна згадваецца ў 1756 годзе як паселішча Мсціслаўскага ваяводства Вялікага княства Літоўскага.

У 1910 годзе ў вёсцы было 43 двары і пражывала 266 чалавек (123 мужчыны і 143 жанчыны). Паводле перапісу 2009 году, у Картыжах засталося 23 чалавекі. За наступныя 13 гадоў вяскоўцаў паменела ўдвая.

фота: mstlife.by

У Мсціславе рыцарскі фэст. У рысталішчах клубы гістарычнай рэканструкцыі высвятляюць, хто з іх дужэйшы

Традыцыйна месцам правядзення рысталішчаў становіцца мясцовая замкавая гара. На ёй сёлета, паводле афіцыйнай інфармацыі, сабралася 160 чальцоў клубаў гістарычнай рэканструкцыі.

Адраджэнцы рыцарскай культуры на замчышчы застаюцца пакуль трывае фэст. Завершыцца ён 7 жніўня.

У Беларусі цяпер назіраецца росквіт клубаў гістарычнай рэканструкцыі. Для многіх іх удзельнікаў магчымасць апрануць даспехі альбо вопратку мінулых эпох – сапраўдныя, а не рафінаваныя патрыятызм і павага, нават прага да мінулага 

У мінулыя гады фэст прымяркоўвалі да ўгодкаў Грунвальдскай бітвы – 15 ліпеня. З цягам часу яго пачатак стаў рухомым.

Свята сярэднявечнай культуры ўпершыню было арганізавана ў 2007 годзе. У анонсах сёлетняга фэсту не згадваецца, што яго ініцыяваў тагачасны мсціслаўскі ксёндз Караль Тамэцкі. Ажыццявіць задуманае яму дапамаглі Цэнтр сацыяльных інавацыяў з Мінску і выканаўчая ўлада. У арганізацыі фэсту прадугледжваўся ўдзел актыўнай часткі мясцовага грамадства.

Свята мелася быць рэсурсам для развіцця тутэйшай супольнасці і павелічэння яе ўплывовасці. У далейшым незалежныя ад дзяржавы грамадскія структуры ўладаю былі адсунутыя ад арганізацыі і фэст ператварыўся выключна ў забаўляльнае дзейства. Яго арганізацыя цалкам пад кантролем ідэолагаў.

«Калі фэст становіцца толькі забаўляльным мерапрыемствам, а жыхары гораду – толькі гледачамі, то пра развіццё гораду казаць цяжка», – адзначалі грамадскія актывісты, які арганізоўвалі першыя фэсты ў Мсціславе.

Тым часам улады абяцаюць, што сёлетні фэст стане рэкордны колькасцю наведнікаў. Асабліва падкрэсліваецца, што на свята беларускага рыцарства прыедзе багата расіян, якія пасля кавідных абмежаванняў «гатовыя павесяліцца» 

Жыццё глыбінкі. Не даяжджае аўталаўка, кепскія дарогі, някошаная трава і могілкі ў бураломе

Дарогі і праца камунальных службаў – асноўныя праблемы паселішчаў Мсціслаўскага раёну. Паводле чыноўнікаў, пытанні на гэтыя тэмы найбольш уздымаюцца вяскоўцамі на сустрэчах з імі. Людзям абяцаюць дапамагчы.

Для жыхароў вёскі Рамястова актуальная праблема – аўталаўка. Вяскоўцы наракаюць, што яна не даяжджае да іхнага паселішча.

У Рамястове жыве меней за тры дзясяткі чалавек. Ад яго да Мсціслава 26 кіламетраў. У 1910 годзе ў вёсцы было 35 двароў, у якіх жыло 258 чалавек.

У Капачах дзе месціцца адзін з сельсаветаў Мсціслаўшчыны, жыве больш за паўтысячы чалавек. Тут ёсць школа, паштовае аддзяленне, крама ды нарыхтоўчы пункт. Паводле чыноўнікаў, мясцовыя вяскоўцы наракаюць на стан дарогі, якая пасля рамонту цеплатрасы прасела і цяпер ёсць праблемы з праездам.

Капачы за 25 кіламетраў ад Мсціслава. У 1997 годзе насельніцтва вёскі сягала пад 1 тысячу чалавек.

Той жа клопат – дарогі – ў жыхароў Падсолтава. Яны даймаюць чыноўнікаў тым, што не могуць па-людску даехаць да суседняй Занькаўшчыны, якая за 5 кіламетраў ад іх.

Жыхары Пірагова не даюць чыноўнікам спакою праз «глыбокія яміны», зноў жа, на дарозе. Паселішча за дзясятак кіламетраў ад райцэнтру. Дванаццаць гадоў таму ў вёсцы было прапісана 27 чалавек.

Старшыні сельскіх выканаўчых камітэтаў не могуць даць рады бураломам на вясковых могілках. А некаторыя паселішчы просяць скасіць разрослую траву.

Старшыня Мсціслаўскага райсавету Алена Клеянкова на семінар-нарадзе па павышэнні якасці работы з насельніцтвам сельскіх выканаўчых камітэтаў паабяцала калегам, што праблемы вяскоўцаў будуць занесеныя ў пратакол даручэнняў, а тэрміны выканання ўзятыя на кантроль, піша на сваім сайце мсціслаўская раёнка «Святло кастрычніка».

Нарада з прадстаўнікамі органаў тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання, дэпутацкага корпуса праходзіла ў Капачах, дзе «прасела» дарога пасля рамонту цеплатрасы.

фота: mstlife.by

Папараць-кветка, зёлкі, аголеныя дзявочыя ногі. Купалле у глыбінцы Магілёўшчыны

Мінулай ноччу беларусы шукалі таямнічую папараць-кветку са спадзевам, што яна прынясе ім шчасце.

Купальскі Мсціслаў

На Магілёўшчыне купалле, якое мае быць напоўненае эратызмам і таямнічасцю, адзначалі ў райцэнтрах. Ва ўмовах татальнага падпарадкавання ўладнай вертыкалі і праграме купальскага фэсту пад Шкловам, рэліктавымі і тым больш каштоўнымі выглядаюць спробы захаваць традыцыю народных гулянняў менавіта ў глыбінцы.

mstlife.by

Таму, Магілёў.media зазірнуў на купалле ў Мсціслаў. На фотаздымках, на сайце мясцовай раёнкі «Святло Кастрычніка», свята падавалася цнатлівым: традыцыйныя сцэны з выступленнямі самадзейных артыстаў, забавы для дзяцей і дарослых.

Усё выглядала б будзённа, каб не група дзяўчат, якія агаліўшы ногі, увайшлі ў раку, каб кінуць у яе купальскі вянок. Купальскага качання ў расе аголеных маладзіц камера не выхапіла. Па-за ўвагай засталася вандроўка ўдзельнікаў у лес па папараць-кветкі.

 

Асаблівасці святкавання купалля беларусамі

Першапачаткова паганскае свята трывала ўвайшло ў народны каляндар. У ноч з 6 на 7 ліпеня купалу славяць Хрысціяне праваслаўнай традыцыі.

У архаічныя часы яно святкавалася ў дзень летняга сонцастаяння, якое прыпадае на 23 чэрвеня. У гэты ж дзень цяпер адзначаюць Купалле ў заходніх рэгіёнах краіны, дзе больш распаўсюджанай застаецца каталіцкая святочная традыцыя.

Праваслаўнае насельніцтва  перанесла святкаванне на ліпень у сувязі з выкарыстаннем юліянскага календара.

На купалу палявыя зёлкі напаўняцца цудадзейнымі ўласцівасцямі.

Лічыцца, што на купалу ўсе жыццятворныя сілы зямлі набываюць найбольшую моц. Палявыя зёлкі напаўняцца цудадзейнымі ўласцівасцямі. Таму, ад раніцы, калі яшчэ не спала раса, дзяўчаты і жанчыны збіралі купальскае разнаквецце – купальскія зёлкі.

Яны захоўваліся ў доме на працягу ўсяго года як надзейны лекавы сродак і абярэг ад рознай злыбяды. Звітыя з кветак вянкі былі абрадавым галаўным уборам і сімвалізавалі дзявоцкую чысціню. На іх таксама варажылі пра будучую шлюбную долю.

фота: mstlife.by

 

Сапраўднае Купалле адсвяткуюць у Дрыбіне і Мсціславе – для астатніх рыхтуецца шклоўская версія

Хрысціяне праваслаўнай традыцыі адзначаюць свята Купалля ў ноч з 6 на 7 ліпеня. Гэтае першапачаткова паганскае свята трывала ўвайшло ў народны каляндар. З 2010-х гадоў яно паступова ператварылася ў афіцыйнае дзейства, якое мала чым нагадвае старажытнае купалле.

У архаічныя часы яно святкавалася ў дзень летняга сонцастаяння, якое прыпадае на 23 чэрвеня. У гэты ж дзень зараз святкуюць Купалле ў заходніх рэгіёнах краіны, дзе больш распаўсюджанай застаецца каталіцкая святочная традыцыя. Праваслаўнае насельніцтва змясціла святкаванне Купалля на ліпень у сувязі з доўгім выкарыстаннем юліянскага календара.

kormanews.by

На Магілёўшчыне пачынаючы з 2010-х гадоў гэтае свята паступова ператварылася ў персанальнае мерапрыемства “Александрыя збірае сяброў” і перастала наогул прывязвацца да народнага календара. Сёлета “Купалле” ў Александрыі запланаванае на 9-10 ліпеня.

sp-ao.shortpixel.ai

Ва ўмовах татальнага падпарадкавання ўладнай вертыкалі праграме купальскага фэста пад Шкловам, рэліктавымі і тым больш каштоўнымі выглядаюць спробы захаваць традыцыю народных гулянняў у некаторых рэгіёнах вобласці.

Так, 6 ліпеня народнае свята Купалля пройдзе ў Дрыбіне і Мсціславе. У Дрыбіне яно пачнецца ў 21.00 на вуліцы Раснянскай. Чакаюцца тэатралізаваная праграма, купальскі касцёр, пошукі “папараць-кветкі” і дыскатэка.

Такая самая праграма запланаваная ў Мсціславе на пляжы “Пяты пясочак”, пачынаючы з 21.30.

Фота: horki.info

У Мсціславе вымагае рамонту мясцовы Курган славы

На ягонае ўпарадкаванне патрабуецца 9 тысяч рублёў.

Намесніца старшыні райвыканкаму Вольга Судзілоўская кажа, што на рамонт помніка пойдзе пералічаная ў бюджэт раёну прэмія за другое месца ў абласным спаборніцтве па выніках працы ў 2021 годзе. Акрамя таго будуць узятыя сродкі, заробленыя жыхарамі раёну на рэспубліканскім суботніку.

Добраўпарадкаванне Кургана Славы, названае данінай памяці мсціслаўчанам, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, адзначана на сайце газеты «Святло Кастрычніка»

фота: mstlife.by

Знішчаны будынак апошняй мсціслаўскай сінагогі – раней яго патаемна прадалі за бясцэнак (фота)

Помнік архітэктуры, які перажыў нацысцкую акупацыю, не вытрымаў абыякавасці сучаснікаў.

Мсціслаў з кожным годам замацоўвае за сабой сумнеўную славу лідара знішчэння архітэктурных помнікаў на Магілёўшчыне. Яшчэ не прайшоў шок ад разбурэння касцёлу езуітаў, як стала вядома пра знішчэнне апошняй мсціслаўскай сінагогі.

 

Будынак бажніцы быў узорам мураванага яўрэйскага правінцыйнага дойлідства. Але не меў ахоўнага статусу

Будынак сінагогі не быў унесены ў Рэспубліканскі спіс гісторыка-культурных каштоўнасці Беларусі. Мясцовая ўлада не парупілася, каб у яго быў ахоўны статус. Паколькі ён яго не меў, то Таварыства аховы помнікаў не ведала пра намеры яго знішчыць. Мсціслаўскай грамадскасці пра тое стала вядома ў самы апошні момант. Нягледзячы на звароты краязнаўцаў у раённую адміністрацыю з просьбай адкласці разбурэнне старажытнага будынку ён усё ж быў знесены.

Мураваны будынак былой бажніцы стаяў на вуліцы Леніна, якая вядзе ад гарадскога цэнтру да кагальнага калодзежа. Назва тутэйшай крыніцы нагадвае пра яўрэйскую спадчыну.

Знішчаную сінагогу пабудавалі ў пачатку ХХ стагоддзя. Яна была ўзорам мураванага яўрэйскага правінцыйнага дойлідства. Будынак перажыў нацысцкую акупацыю, калі вынішчаліся не толькі яўрэі, але і памяць пра іх.

Мясцовыя жыхары цвердзяць, што знесеная будыніна была ў неблагім стане, аднак вымагала рамонту і рэстаўрацыі. Бажніца пуставала і заставалася працяглы час безгаспадарнай.

 

Замест бажніцы – мыйня

Паводле навукоўца Алега Трусава, бажніца стаяла на тэрыторыі колішняга сярэднявечнага гарадскога пасаду. Каля яе знаходзяць мноства артэфактаў. Паколькі новы гаспадар распачаў земляныя работы, то археолагам варта тэрмінова арганізаваць нагляд за іх правядзеннем. Пакуль жа спецыялістаў там не заўважалі.

Па словах мясцовых жыхароў, улады ціхенька правялі тэндар і прадалі будынак сінагогі за адну базавую велічыню.

«Каб пра гэта было шырока вядома, мы б самі набылі будынак і даглядалі б яго, а можа выкупілі б яго самі яўрэі. Быў нават праект з канкрэтнымі прапановамі размяшчэння ў ім галерэі з работамі тутэйшых мастакоў», – з сумам канстатуе адзін з мясцовых актывістаў.

«Але, працягвае ён, тады кошт будынку быў празмерна высокім. Цяпер жа яго прадалі за нішто. Складаецца ўражанне, што яго наўмысна так доўга прыхоўвалі, каб прадаць за сімвалічныя грошы сваім людзям. А як толькі мы пачалі пратэставаць, то адразу ж яго і знеслі. Цяпер нібыта плануюць тутака пабудаваць мыйню аўтамабіляў»

«Улада жыве асобна ад людства», лічыць яшчэ адзін мсціславец. Ён мяркуе, што  людзі ні на што не ўплываюць і таму “маем такія абуральныя вынікі”.

 

На святы грошы хапае на рэстаўрацыю не

Звычайна ўлады ў выпадку разбурэння ці заняпаду старажытных будынкаў спасылаюцца на недахоп грошай. У Мсціславе ж іншая сітуацыя. Тут узвялі цэлы драўляны замак на замкавай гары, які стаў турыстычным аб’ектам.

Чаму фінансавання хапае на святы і на новабуды, а бракуе на захаванне сапраўдных аўтэнтычных помнікаў. Гэта пытанне хвалюе рупліўцаў захаваньня архітэктурных славутасцяў Мсціслава.

Мсціслаў стаў адным з лідараў у краіне па колькасці знішчаных архітэктурных помнікаў. Рэстаўрацыя кармеліцкага касцёла прыпынілася яшчэ ў пачатку 1990-х. Яго фрэскі паціху знішчаюцца. У першы год ХХІ стагоддзя да свята пісьменства ўлады разбурылі некалькі драўляных і мураваных помнікаў. Сцены езуіцкага касцёла разбурыліся ў 1917 годзе з-за неправядзення супрацьаварыйных і ахоўных работ. Ў 2022 годзе разбурылі апошнюю сінагогу.

 

Гісторыя мсціслаўскага габрэйства сыціла

Мсціслаў, як і большасць гарадоў і мястэчак Беларусі здаўна быў вядомым цэнтрам пражывання яўрэйскай грамады. Паводле перапісу 1897 года ў Мсціслаўскім павеце пражывала каля ста тысяч жыхароў, з іх яўрэяў 16733, а ў самім Мсціславе жыло 5076 яўрэяў з 8514 жыхароў гораду. Яўрэйская грамада жыла сваім жыццём, што адлюстроўвалася і ў будынках. У 1910 у Мсціславе было 11 пераважна драўляных сінагог, прыватнае жаночае вучылішча, могілкі, а ў 1912 утварылася яшчэ і яўрэйскае пазыкова-ашчаднае таварыства.

Паступова ў ХХ стагоддзі мясцовая абшчына зменшылася, але па сябе ў спадчыну беларусам пакінула не толькі знакаміты кагальны калодзеж пад Мсціслаўскім замкам, але і некалькі будынкаў сінагог. Яны б і сёння маглі ўпрыгожваць горад, але правядзенне свята пісьменства ў 2001 годзе  дало мясцовай уладзе  падставы для наўмыснага разбурэння самай вялікай і адметнай Мсціслаўскай сінагогі. У арганізатараў свята да яе рэстаўрацыі рукі не дайшлі, і ім лягчэй было знішчыць помнік архітэктуры, чым займацца яго адраджэннем.

 

Как изменится Мстиславль в этом году?

О том, как изменится Мстиславль и Мстиславский район в этом году рассказала в интервью mstlife.by Галина Драгунова, начальник отдела архитектуры и строительства райисполкома.

На улице Революционной отремонтируют дорожное покрытие, а на Кирова – реконструируют газоны. Велосипедные парковки появятся около центральной районной больницы и магазина “Гермес”. В Мстиславле, Ходосах и Мазолово установят и отремонтируют контейнерные площадки и контейнеры для сбора отходов.

На месте отдыха “Четвертый песочек” и пляжах “Ласточка” и “Пятый песочек” отремонтируют малые архитектурные формы, а на пляже “Пятый песочек” – автомобильную парковку. Для сбора отходов на пляжах и в местах отдыха установят контейнеры. На пляжах “Ласточка” и “Пятый песочек” обустроят спортивные площадки.

В Мстиславском районе снесут 60 пустующих и ветхих домов.

В городе и на селе высадят две тысячи деревьев, райцентр украсят более пятнадцати тысяч цветов.

horki.info

фото: mstlife.by