Помнік Дэмбавецкаму і варварства ў парку. Навіны мінулага тыдня – дайджэст

На мінулым тыдні высветлілася, хто пабіў вокны ў касцёле св. Станіслава ў Магілёве.

У магілёўскім парку Горкага па-варварску абкарналі дрэвы. І ў ім жа запланавалі паставіць помнік заснавальніку парка, губернатару Аляксандру Дэмбавецкаму.

Стала вядома, што крымінальнае лідарства ў рэгіёне захапіў Чэрыкаўскі раён.

У Чэрыкаве ўжо тыднямі ў водаправодзе – брудная, жалезістая вада.

У Магілёве ў Спаскім саборы абласному МНС уручылі харугву.

Мужчына з дачкой выратаваліся ў пажары ў бабруйскім інтэрнаце, калі загарэўся суседні пакой.

Крымінальны талент прыкінуўся прыбіральшчыкам у рэстаране і абакраў наведвальніцу.

У Слаўгарадскім раёне заснавалі новае свята, а ў Дрыбіне адкрыўся першы магазін кветак.

А яшчэ на мінулым тыдні магілёўскі фатограф Алесь Сабалеўскі паказаў, дзе адпачываюць зімовыя сонейкі.

 

Коррупция в Могилевской области удорожает строительство на 30-50% – анализ

Строительство на Могилевщине и инвестиции в него – продолжение экономического анализа, а предыдущий материал цикла читайте здесь.

Весьма негативное влияние на эффективность функционирования строительной отрасли оказывает коррупционная составляющая, связанная с присвоением средств, уклонением от выплаты налогов, махинациями и воровством, завышением объемов и стоимости проектных и строительных работ. 

Коррупция пронизывает белорусское строительство сверху донизу. По оценкам экспертов, именно коррупционная составляющая приводит к удорожанию строительства на 30-50 %. Истоки коррупции в строительстве во-многом предопределяются его высокой затратностью, привлекающей крупные инвестиционные потоки.

Строительная отрасль Могилевской области также является одной из наиболее коррумпированных сфер экономической деятельности. Ежегодно правоохранительными органами в области выявляется до 50 преступлений коррупционной направленности, совершенных должностными лицами предприятий, организаций и учреждений в сфере строительства, что составляет до 13 % от общего количества выявленных коррупционных преступлений в области. 

Половину из них составляет злоупотребление служебным положением, 24 % – факты взяточничества. В строительстве фиксируется до 20 % от общего количества нарушений в виде отступлений от требований налогового и бюджетного законодательств.

При этом, вред и негативное воздействие коррупции в строительстве, на самом деле, не всегда определяется только цифрами и показателями. Впрочем, даже официально зарегистрированные суммы предотвращенного вреда измеряются десятками миллионов рублей, что характеризует отрасль как наиболее непрозрачную и подверженную коррупции.

Системность всепроникающего зла

Коррупции подвержены все уровни в организации строительных работ, независимо от источников финансирования, форм собственности и местонахождения объектов. К примеру, еще в 2013 г. Комитет государственного контроля (КГК) Могилевской области предотвратил завышение стоимости строительства 101 объекта и ряда государственных программ, финансируемых из бюджета, на общую сумму в 37,2 млрд. руб. (до деноминации). 

В частности, при выполнении строительно-монтажных работ при строительстве многоквартирного дома в Горках генподрядчиком в акт выполненных работ необоснованно включены работы и материалы на сумму 1,4 млрд. руб. По итогам проверок эта сумма была снята из расчетов и, таким образом, предотвращен соответствующий урон государственным интересам. Виновные понесли наказание.

Не изменилась ситуация и в 2015 г. – уже на другом «конце» Могилевской области, в Кричевском районе при проверке Комитетом деятельности местного управления капитального строительства (УКС) выявлено необоснованное завышение подрядчиками объемов строительно-монтажных работ на общую сумму более 1 млрд. руб., в том числе на бюджетных строительных объектах. 

Наглость подрядчиков вышла далеко за пределы разумного: в отдельных случаях стоимость использованных материалов  была завышена в 2 500 раз. Естественно, нарушался порядок проведения тендеров, что «потянуло» на перерасход бюджетных средств еще на 300 млн. руб. Опять выводы, опять наказания должностных лиц.

Повсеместно в области при проверке УКСов выявляются нарушения порядка проведения подрядного строительства, организации строительного процесса, нормативных сроков введения ряда объектов, некачественное исполнение на них строительно-монтажных работ, искажения государственной статистической отчетности. И из всех изложенных позиций «торчат уши» коррупции, минимум в виде воровства, незаконно полученных зарплат и премий.

Казалось бы, во главе борьбы с нарушениями в строительстве должно стоять областное руководство УКСов. Но отнюдь – ситуация оказалась не лучше, чем в районных подразделениях, а вот масштабы ограбления государства гораздо «солиднее». Только в период 2013-2016 гг. на 39 бюджетных объектах завышение объемов строительства составило 90,9 млрд. руб. Кстати, по итогам проверки оштрафовано 5 должностных лиц и 8 работников предприятия.

Характерным для строительных организаций стало уклонение от налогообложения. В частности, в 2017 г. бухгалтер домостроительного комбината в Бобруйске осуждена на 2,5 г. за неуплату налогов в сумме 182,9 тыс. руб.

В частном секторе ситуация еще сложнее: к 6 годам заключения приговорен гендиректор могилевской фирмы в том числе и за уклонение от уплаты налогов в особо крупном размере (1,6 млрд. руб.).

К сожалению, в 2017 г. был задержан один из самых авторитетных руководителей стройорганизации из Круглого, который в тюрьме и скончался, а ПМК, им возглавляемое, закономерно потеряло ведущую роль в отрасли строительства в стране.

В 2018 г. гендиректор могилевской стройорганизации дал подчиненным указания на закупку оборудования в коммерческой фирме по ценам в 5 раз превышающим стоимость на рынке. Государству нанесен ущерб на 630 тыс. руб., а гендиректор сел на 6,5 лет,  директор-взяткодатель коммерческой фирмы – на 6 лет. Также в 2018 г. за взятку в размере 1 400 долларов США осужден главный специалист управления архитектуры и градостроительства Могилевского горисполкома.

В 2019 г. привлечены к уголовной ответственности директор и начальник участка одного из ОАО в Могилеве за подделку документов, для необоснованного перечисления денежных средств в сумме 85 633 руб.

В 2020-2021 гг. исполняющий обязанности директора одной из организаций по предварительному сговору с главным бухгалтером похитил 8,9 тыс. руб. В 2021 г. в Могилеве ОБЭП раскрыл аферу в строительной сфере: задержаны местный бизнесмен и его сын, обманувшие десятки человек почти на 2,5 миллиона рублей.

В 2022 г. оперативники по борьбе с экономическими преступлениями задержали должностное лицо одного из предприятий Бобруйска, который отвечал в организации за линию капитального строительства. 

Кстати, благодаря КГК в Могилевской области в 2022 г. сэкономлено более Br9 млн при возведении объектов с господдержкой.

Так что в  строительстве воруют всюду, воруют как у государства, так и у граждан, в реале коррупция в Могилевской области приобрела системный характер.

Как победить непобедимое?

Правоохранительные органы отмечают, что во время проверок строительных организаций фиксируется рост выявленных излишков основных средств и товарно-материальных ценностей, безосновательное списание горюче-смазочных материалов, фиктивных документов по командировкам. Настоящим бичом строительства является воровство материалов.

Еще одна проблема строительной отрасли – это латентные прибыли и расходы – высокая цена квадратного метра жилья определяется существующей системой откатов и других подобных манипуляций. Способствует данной ситуации тот факт, что свыше 90 % проектной документации исполняется с недоработками и ошибками.

Более того, коррупция в строительстве становится возможной из-за закрытости для общества процедуры закупок, аргументом для чего является необходимость сохранения коммерческой тайны участников и организации-заказчика. Естественно, требует совершенствования работа правоохранительных органов по оперативному сопровождению закупок, осуществляемых для реализации в регионах государственных программ.

Для строительной отрасли Могилевской области характерно грубое нарушение подрядными организациями графиков строительства и превышение договорных сроков строительства. Создается впечатление, что графики производства строительных работ составляются формально и с одной целью – для обеспечения получения от заказчика максимального объема денежных средств и минимизации потерь от индексации несвоевременно отработанных авансов.

Ликвидация данных предпосылок и действий в строительном процессе позволит заметно снизить стоимость вводимых в эксплуатацию объектов. Впрочем, важно элементарное наведение порядка, сохранение трудовой и технологической дисциплины, обеспечение исполнения регламента строительного процесса, повышение культуры строительства.

Очевидно коррупционный характер носит деятельность руководителей ряда строительных организаций, которые занимаются строительством жилья. Аукционы, как правильно, выигрывают заинтересованные застройщики, потом сразу же утверждаются разрешение и проект. Различного рода юридические нюансы, в том числе и общественное обсуждение, реализуются формально.

Эффективной профилактической мерой ограничения коррупции в строительстве могло бы стать создание при крупных строительных организациях независимых служб безопасности, расходы на функционирование которых в обозримом будущем окупятся  эффективностью всей экономики страны.

Необходимо отметить, что коррупционные преступления в строительстве, кроме экономического вреда, как правило, имеют большой общественный резонанс. Высоким остается в области – особенно в Могилеве и Бобруйске – и количество обращений граждан и юридических лиц о работе строительных организаций. 

Кроме объективных составляющих, большое количество обращений стало возможным из-за недостаточной проработки решений гор-райисполкомами, самоустранение местного управления капитальным строительством от функции единого заказчика-застройщика и отсутствия соответствующего контроля строительной отрасли со стороны исполнительной власти.

Как проявления коррупции в строительстве, так и меры борьбы с ней многолики и есть надежда, что в Беларуси коррупция будет заметно ограничена и ее влияние на экономику сведется к минимуму.

Фото иллюстративное.

Пайшоў на абгон – пад Бабруйскам у аварыі загінулі двое

Два пасажыры аўтамабіля Ford, якім кіраваў 25-гадовы мужчына, загінулі ў аварыі. Кіроўца пайшоў на абгон на трасе Бабруйск-Мазыр увечары 27 студзеня, і сутыкнуўся з аўтамабілем Peugeot. Сам вадзіцель і яшчэ адзін пасажыр атрымалі траўмы. Ахвярамі лабавога сутыкнення сталі 56-гадовая жанчына і 35-гадовы мужчына. Кіроўца і пасажыр Peugeot таксама атрымалі траўмы і былі шпіталізаваныя – паведамляе прэс-служба абласнога УУС.

Фота: УУС

Амаль паўтара дзясяткі помнікаў археалогіі на Магілёўшчыне пазбаўлены аховы

14 помнікаў Асіповіцкага, Бабруйскага, Бялыніцкага і Мсціслаўскага раёнаў выключаны са Спісу помнікаў і фактычна прызнаны страчанымі.  

Пастановай Міністэрства культуры на падставе рашэння Навукова-метадычнай рады ў студзені 2023 года шэраг помнікаў археалогіі рэгіёна – найперш курганы ды курганныя могільнікі, а таксама адно гарадзішча – пазбаўлены ахоўнага статусу.

У Беларусі помнікі гісторыі і культуры, у тым ліку археалогіі, знаходзяцца на асаблівым палажэнні і могуць быць выключаны з Дзяржаўнага спісу пры наяўнасці заключэння аб іх поўным вывучэнні і толькі па рашэнні Міністэрства культуры. Такая высокая ступень аховы павінна забяспечваць захаванасць помнікаў ад знішчэння. 

І вось Міністэрства вырашыла вельмі спецыфічна ахоўваць археалагічную спадчыну вобласці – выключыць помнікі з ахоўнага спісу. У Асіповіцкім раёне выключана найбольшая колькасць помнікаў – 9, у Бабруйскім – 2, у Бялыніцкім – 1, у Мсціслаўскім – 2. 

Абвінавачванне ў знішчэнні гісторыка-культурнай спадчыны ў адрас Міністра культуры А. Маркевіча будуць па-чалавечы зразумелыя, але горкая праўда заключаецца ў тым, што дэ факта пастанова прызнае існуючы стан рэчаў. З-за нездавальняючай аховы амаль усе гэтыя курганы ўжо знішчаны ў ранейшыя або цяперашнія часы. Іх папросту няма. Часам спецыялісты  не могуць нават знайсці месца, дзе раней быў курган. 

У дадзенай сітуацыі археолагаў і краязнаўцаў заўсёды найбольш бянтэжыць выключэнне гарадзішчаў, бо той жа вал ці роў – гэта элементы фартыфікацыйнага дойлідства. І таму пры поўным вывучэнні археалагічнага пласта яны працягваюць мець гісторыка-архітэктурную вартасць, і было б лагічна захоўваць іх як помнікі гісторыі, а не проста выкідаць са Спісу. 

Адзінае ліквідаванае ў пастанове гарадзішча І тыс. г. нашай эры знаходзіцца каля вёскі Лютня на 0,3 км на захад ад вёскі на беразе ракі Суточка.  Як можна было непрыкметна знішчыць цэлае гарадзішча – незразумела. 

На вялікі жаль, адсутнасць рэальнай сістэмы аховы помнікаў археалогіі пры іх фармальнай юрыдычнай абароне дазваляе думаць, што гэтая пастанова Савета Міністраў будзе не апошняй. І яшчэ шмат археалагічных помнікаў будзе выведзена са спісу гісторыка-культурных каштоўнасцяў.

Палымяныя абяцанні некаторых магілёўскіх парламентарыяў пра тое, што распрацоўка сістэмы абароны помнікаў, найперш археалогіі – іх галоўнае перадвыбарчае абяцанне народу, так і застаецца пустым гукам. 

Фота з адкрытых крыніц.

Віцебскіх дэсантнікаў пабачылі ў Запарожскай вобласці, але пытанняў больш чым адказаў

Паведамленне пра ўдзел беларускіх вайскоўцаў у вайне ва Ўкраіне ўскалыхнула інфармацыйную прастору. Бацькі дэсантнікаў у Бабруйску і Магілёве забілі трывогу. Але цвярозы аналіз інфармацыі паказвае, што найхутчэй мы маем справу з ваеннымі чуткамі. 

Украінскія крыніцы спасылаюцца на мэра акупаванага Мелітопаля Івана Фёдарава, які заявіў, што ў Кірылаўцы заўважылі беларускіх вайскоўцаў. Прычым ён настойвае, што “на самай справе гэта беларусы”, і што “гэта тое, што бачаць нашы жыхары”. Паведамлялася нават пра “шаўроны брыгады з Віцебска”.

Беларускія як незалежныя, так і афіцыйныя крыніцы скептычна аднесліся да паведамлення. Узнікла гіпотэза, што магчыма мэр Мілітопаля, які сам знаходзіцца не ў горадзе і толькі звязваецца са сваімі гараджанамі з дапамогай інтэрнэта, пераказаў ваенную байку. 

Напачатку ўзнікла гіпотэза пра наяўнасць вайсковай формы беларускай арміі ў расійскіх вайскоўцаў. У Расіі ў сувязі з правядзеннем мабілізацыі назіраецца недахоп вайсковай амуніцыі. Многія магілёўскія швейныя прадпрыемствы загружаны ваеннымі заказамі. У межах супрацоўніцтва ў Расію магла быць пастаўлена і гатовая беларуская вайсковая форма.

Але больш рэалістычнай выглядае версія звычайнай блытаніны. У Амурскай вобласці Расіі дыслакуецца 38-я асобная гвардзейская матарызаваная стралковая Віцебская ордэна Леніна, Красназнамённая, ордэна Суворава брыгада Расійскай Федэрацыі. Брыгада ніяк не звязана з Беларусю, але яе вайскоўцаў маглі прыняць за беларусаў.

Летам мінулага году было шмат паведамленняў пра беларускіх добраахвотнікаў, якіх пачалі вербаваць на вайну. Размова ішла як пра вайскоўцаў, так і пра цывільных грамадзян. Сур’ёзныя эксперты называлі лічбу да 16 тыс беларусаў, якія ваююць за Расію ў Данбасе. Але за гэты час пацверджанняў тым паведамленням няма. Украінцы пакуль не ўзялі ваеннапалонных беларусаў, няма фота ці відэаматэрыялаў.

Найбольш верагодна, што паведамленні пра віцебскіх дэсантнікаў у Запарожскай вобласці не больш, чым недакладная і неправераная інфармацыя. 

На Магілёўшчыне адрамантуюць дзесяць малочна-таварных комплексаў

Савет Міністраў  вызначыў пералік арганізацый і інвестыцыйных праектаў па будаўніцтве, рэканструкцыі малочнатаварных комплексаў –  паведамляецца на Нацыянальным прававым інтэрнет-партале.

У кожнай вобласці будзе рэалізавана па 10 інвестыцыйных праектаў. З 10 праектаў на тэрыторыі Магілёўскай вобласці 2 будуць рэалізаваныя  ў Бабруйскім раёне, 3 – у Кіраўскім, 4 – у Магілёўскім раёне.

Асіповічы і Бабруйск рыхтуюць да прыёму атамнай энергіі

Энергію з БелАЭС няма куды дзяваць, пагэтаму ў Асіповічах і Бабруйску будуюць новыя электрасеткі.

Амаль 42 кіламетры размеркавальных сетак 0,4-10 кВ пабудавалі і рэканструявалі ў мінулым годзе «Бабруйскія электрасеткі». Інтэнсіўнае будаўніцтва завязана на неабходнасці выкарыстання пакуль не вельмі патрэбнай “атамнай” энергіі з БелАЭС. 

РУП «Магілёўэнерга», паведаміла, што за мінулы год толькі па філіялу «Бабруйскія электрычныя сеткі» было пабудавана і рэканструявана амаль чатыры дзясяткі кіламетраў размеркаваных сетак. 

Асаблівая ўвага была нададзена кабельным сеткам у 10 кВ у Бабруйску і Асіповічах, дзе рэканструявана 16,36 км кабельных ліній 10 кВ. Электрычныя сеткі 10 кВ былі рэканструяваны ў паселішчах Даманава і Думаноўшчына Бобруйского района, Азярышча Асіповіцкага раёна, а таксама ў Асіповічах. Агульная даўжыня сетак склала 20,62 км, 

Паралельна будаўніцтву электрасетак было ўстаноўлена 9 камплектных трансфарматарных падстанцый. Акрамя таго, гаспадарчым спосабам былі мадэрнізаваны KРУН-10кВ на падстанцыях 35 кВ «Туркі», «Бортнікі», «Тэйкавічі», «Обча». У бягучым годзе плануецца мадэрнізацыя ПС-35 кВ «Цэль».

Чым выклікана такая ўвага да будаўніцтва новых электрычных магутнасцяў у вобласці? Развіццё электрасетак – нармальны працэс, але ўвага да іх рэканструкцыі відавочна павялічылася ў апошнія гады. І гэтаму павінны быць важкія прычыны. 

Афіцыйнае паведамленне дае наступны адказ: “Для рэалізацыі плана развіцця электраэнергетычнай прамысловасці да 2025 года з улікам нескарыстаных сёння магутнасцяў Беларускай атамнай электрастанцыі неабходна павялічваць магутнасць трансфарматарных падстанцый і развіваць электрычныя сеткі”. 

Аказваецца, амбіцыйны праект будаўніцтва БелАЭС павялічыў магутнасці электрастанцый краіны і выклікаў іх лішак. Планы па экспарту электраэнергіі ў Еўропу праваліліся з-за пазіцыі краін Балтыі, а спажыванне электраэнергіі ўнутры Беларусі амаль не расце з 2014 года з-за эканамічнага крызісу і дэпрэсіі.

Усё гэта і прывяло да распрацоўкі планаў штучнага павелічэння спажывання электрычнасці ўнутры краіны. Цяпер праектуюцца мікрараёны буйнапавярховых дамоў з электрычным абагрэвам. Найперш яны будуюцца ў Мінску, але ёсць і ў Магілёве – Міжгор’е (Саломенка-2), новы мікрараён на Першамайскай, пра які пісалі mogilev.media. 

Для павелічэння спажывання электрычнасці неабходна развіццё прапускных магчымасцяў электрасетак і павелічэнне магутнасці трансфарматарных падстанцый. 

Фота з адкрытых крыніц.

На пажарах у Бабруйску загінулі трое, у Асіповічах цягнік збіў дзяўчыну – ранішняя зводка

Два чалавекі загінулі на пажары ў прыватным доме па вуліцы Спартакаўскай у Бабруйску вечара 23 студзеня – паведамляе прэс-служба МНС. Прычыны ўзгарання высвятляюцца. Таксама ў Бабруйску ў гэты дзень гарэў дом па вуліцы Звязды. Гаспадар дома 1979 года нараджэння атрымаў апёкі і быў выратаваны, а яго сужыцельніца, жанчына 1981 года нараджэння, загінула.

Яшчэ адзін пажар у прыватным доме ў Бабруйску – на вуліцы Кірава – завяршыўся менш трагічна. Гаспадар дома 1958 года нараджэння спрабаваў самастойна загасіць полымя, атрымаў апёкі і быў шпіталізаваны.

Таксама гарэў дом у Чавусах па вуліцы Забалоцкай. Гаспадар дома 1951 года нараджэння выратаваўся, атрымаўшы атручэнне дымам, і быў шпіталізаваны.

У вёсцы Машавое Касцюковіцкага раёна ў сваім доме быў знойдзены мужчына 1969 года нараджэння, які атруціўся ўгарным газам – зарана закрыў дымаход у печы.

У Асіповічах на чыгунцы адбыўся наезд электрацягніка на чалавека. Пацярпела дзяўчына 1999 года нараджэння, якая з траўмамі рознай ступені цяжкасці была шпіталізаваная.

Фота ілюстрацыйнае.

Дзень у гісторыі. 24 студзеня. Дзень эскімо. Землятрус у Чылі. Першы міжгародны аўтобус МАЗ. Нарадзіўся Юрый Тарыч. Памёрлі Уінстан Чэрчыль, Міхал Анемпадыстаў.

Міжнародны дзень эскімо (International Eskimo Pie Day). 

“Салодкае” свята ўстаноўлена таму, што ў гэты дзень у 1922 годзе амерыканец Хрысціян Нэльсан атрымаў патэнт на эскімо.

Нешта падобнае на марожанае вядома з часоў Старажытнай Грэцыі: астуджаная садавіна з дробна наструганым салодкім лёдам, замарожаныя сіропы, адвары і сокі, шчарбеты і фруктовы лёд. Гіпакрат для ўмацавання здароўя рэкамендаваў яго пацыентам.

Рэцэпт блізкага да сучаснага марожанага ў Еўропу ў 1295 годзе прывёз Марка Пола.

Сапраўднае марожанае сталі гатаваць пры двары Кацярыны Медычы.

У 1649 годзе з’явілася ванільнае марожанае французскага кулінара Жэрара Тырсена. 

Вафельны ражок запатэнтаваны ў 1903, брыкетыкі эскімо – у 1920 годзе.

Па адной з версій, слова “эскімо” прыйшло ад французаў, якія так звалі дзіцячы камбінезон, падобны на эскімоскі гарнітур: марожанае, што “апранутае” у шакаладны “камбінезон”. У 1919 годзе Х. Нэльсан пакрыў шакаладнай глазурай брыкет марожанага і назваў яго Eskimo Pie (піражок эскімоса). 

Сучасны выгляд эскімо на палачцы набыло толькі ў 1935 годзе.

У БССР эскімо сталі выпускаць у прамысловых маштабах ў 1936 годзе на Мінскім малочным камбінаце. Да гэтага працавалі невялікія вытворчыя арцелі, у тым ліку ў Магілёве, Чавусах. Напрыклад, у Чавускім парку (у той час – “Бульвар”), яшчэ на пачатку 1930-х можна было набыць эскімо ў “саматужнікаў” па 5 капеек (заробак настаўніка пачатковай школы тады складаў 35 рублёў). Наркам харчавання СССР А. Мікаян лічыў, што савецкі грамадзянін павінен з’ядаць за год не менш як 5 кг марозіва.

Зараз у краіне 39 вытворцаў марожанага. Беларусы у год спажываюць каля 6 кг марозіва (у свеце – 21).

Міжнародны дзень адукацыі (International Day of Education, з 2019 года). 

Прызначаны Генеральнай Асамблеяй ААН. У гэтым годзе праходзіць пад дэвізам “Інвеставаць у людзей, надаваць прыярытэтную ўвагу адукацыі”. Адукацыя – права кожнага чалавека. ААН прызнае вартасць адукацыі для дасягнення ўстойлівага развіцця і падкрэслівае, што адукацыя можа павысіць індывідуальную прадукцыйнасць і павялічыць патэнцыял эканамічнага росту, садзейнічаць выкараненню галечы і голаду, садзейнічаць здароўю і гендэрнай роўнасці.

Аднак, паводле звестак ААН, цяпер 244 мільёны дзяцей і падлеткаў не наведваюць школу, 617 мільёнаў не валодаюць элементарнымі навыкамі чытання і матэматыкі. Міграцыя і вымушанае перамяшчэнне таксама аказваюць негатыўнае ўздзеянне на атрыманне адукацыі.

Аксіння і Фядос (народны каляндар).

Аксіння дарогу перамяце, а корм падмяце.

Калі на Фядоса цёпла, то вясна будзе ранняй, але дажджлівай.

Адліга абяцае зацяжную вясну.

Сцюжа – да позняга і цяжкага пасева ярыны хлябоў.

Фядосава цяпло – на раннюю вясну пайшло.

Бойся студзеньскай вясны. Хілая зіма – жывучая. Цёплыя дні студзеня нядобрым адгукаюцца.

Надвор’е дня ўказвае на надвор’е лістапада.

1582 год. Вольны горад-дзяржава Рыга далучаны да Рэчы Паспалітай. 

Гэта адбылося паводле Ям-Запольскага перамір’я, якое замацавала перамогу Рэчы Паспалітай і Швецыі ў Лівонскай вайне з Масковіяй. 

У Рэчы Паспалітай Рыга захавала асаблівыя прывілеі – Рыжская ландфагтыя. Горад кантраляваў Рыжскую патрыманіяльную акругу ў 750 км², працягваў чаканіць уласную манету, тут канчаткова зацвердзілася лютэранства. 

Далучэнне да каталіцкай дзяржавы выклікала доўгія Каляндарныя беспарадкі 1583-1589 гадоў, калі Рыжскі рат па ўказе польскага караля паспрабаваў увесці новы грыгарыянскі каляндар.

1885 год. У Полацку нарадзіўся Юрый Тарыч (Аляксееў). 

Беларускі і расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст, заснавальнік беларускага кіно. Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР.

У 1905 годзе як член Варшаўскай ваенна-рэвалюцыйнай арганізацыі быў высланы ў в. Тара Табольскай губерні. Адсюль і псеўданім – Тарыч.

У кінематографе з 1914 года, калі напісаў сцэнарый фільма «Трагедыя сям’і Набатавых».

У 1926 годзе сумесна з Я. Івановым-Барковым зняў першы беларускі мастацкі фільм «Лясная быль» па аповесці М. Чарота «Свінапас».

Працаваў на студыі «Савецкая Беларусь», дырэктарам і мастацкім кіраўніком «Манголкіно» (1943-1945), супрацоўнічаў з “Беларусьфільм”.

Сцэнарыст і рэжысёр 20 кінафільмаў.

Памёр 21 лютага 1967 года ў Маскве.

1901 год. Нарадзіўся Янка Шутовіч

Беларускі літаратуразнавец, выдавец.

Быў членам Беларускага студэнцкага саюза, рэдактарам часопісаў «Студэнцкая думка», «Калосьсе», «Шлях моладзі», працаваў карэктарам у беларускай друкарні імя Ф. Скарыны і ў Беларускім інстытуце гаспадаркі і культуры, настаўнікам, загадчыкам Беларускага музея ў Вільні (1941-1944).

За актыўную дзейнасьць у справе беларускага нацыянальнага адраджэння быў зняволены ў лагеры Бяроза-Картуская (1939). У 1944 годзе арыштаваны НКДБ. Вязень ГУЛАГу, ссыльны.

Пасля ссылкі, з 1957 года працаваў у Віленскім дзяржаўным мастацкім музэі, у часопісе «Полымя».

Аўтар перакладаў твораў літоўскіх і беларускіх пісьменнікаў. Адшукаў у архіве рукапіс рамана-хронікі М. Гарэцкага «Віленскія камунары», знайшоў дзённік А. Станкевіча.

Памёр 9 снежня 1973 года ў Вільні.

Фота: Магіла Яна Шутовіча ў Павільнісе (Павіленскія могілкі), Вільня, 2021

1905 год. Нарадзіўся Фёдар Дамінікоўскі. 

Беларускі географ, геолаг, кандыдат сельскагаспадарчых навук.

Скончыў Варонежскі ўніверсітэт, быў сакратаром беларускага студэнцкага зямляцтва ў Варонежы. 

Працаваў у Беларускім доследым інстытуце сельскай і лясной гаспадаркі, ва Усесаюзным інстытуце сельскай гаспадаркі ў Саратаве, маскоўскім Інстытуце паўночнай зерневай гаспадаркі, загадчыкам кафедры геалогіі і глебазнаўства БДУ (з 1943), вучоным сакратаром Савета ўніверсітэта. 

Даследчык гісторыі навукі і культуры Беларусі, аўтар больш як 200 артыкулаў біябібліяграфічнага слоўніка «Выдатныя дзеячы беларускай зямлі» (1945-1947), вялікай колькасці артыкулаў для часопіса “Беларусь”.

Памёр 8 красавіка 1949 года ў Мінску.

1911 год. Памёр Аляксандр Аскерка. 

Удзельнік паўстання К. Каліноўскага. публіцыст, выдавец беларускамоўнага буквара-катэхізіса «Элементаж для добрых дзетак-каталікоў».

Скончыў Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт. Служыў у грэнадзёрскім палку імя караля Фрыдрыха-Вільгельма, паручнік.

Вылучаўся ліберальнымі поглядамі, быў прызначаны мінскім губернатарам у камітэт па падрыхтоўцы сялянскай рэформы, працаваў у рэдакцыйных камісій па рэформе у Санкт-Пецярбургу, Вільні, у Віленскай археалагічнай камісіі.

Пад час паўстання 1863-1864 гадоў быў начальнікам Вільні, памочнікам К. Каліноўскага. Арыштаваны 12 чэрвеня 1863 года, прыгавораны да смяротнага пакарання, замененага на 15 гадоў сібірскай катаргі.

Па вяртанні з катаргі, з 1872 года рэдагаваў варшаўскі часопіс «Ateneum».

У 1882-1885 гадах пабудаваў драўляную вілу «Падгор’е» (Podgórze), частку пакояў якой здаваў пад санаторый. У гэтым доме пабыло нямала знакамітых людзей, у іх ліку паэт А. Адынец, ветэраны паўстання.  

Апошнія гады жыцця правёў у малодшай дачкі – Марыі ў маёнтку Відзы Лаўчынскія каля Браслава. Там жа і пахаваны недалёка ад магілы генерала Томаша Ваўжэцкага – другога пасля Т. Касцюшкі галоўнакамандуючага войск ВКЛ (1794).

1931 год. У в. Мокрае Быхаўскага раёна нарадзіўся Міхась Мушынскі. 

Гісторык беларускай літаратуры беларускі крытык, літаратуразнавец, тэкстолаг, член-карэспандэнт НАН Беларусі, доктар філалагічных навук, прафесар.

Выдаў звыш 340 навуковых прац, у тым ліку 12 індывідуальных і 31 калектыўных манаграфій. Сярод іх – “Шляхі развіцця беларускай савецкай прозы”, “Гісторыі беларускай дакастрычніцкай літаратуры”.

Памёр 8 чэрвеня 2018 года.

1939 год. Пры землятрусе ў Чылі загінула болей за 50 000 чалавек. 

Рэкордны па колькасці ахвяр землятрус на тэрыторыі Чылі. 

Больш за ўсё пацярпелі гарады Чыльян і Кансепсьён, аднак разбурэнні і ахвяры былі практычна ва ўсіх правінцыях Паўднёвага Чылі. Магнітуда па розных ацэнках складала ад 7,8 да 8,8. 

Чыльян адчуваў наступствы моцных землятрусаў у 1751, 1835, 1939, 1953, 1960 і 2010 гадах, але менавіта землятрус 1939 года стаў найбольш трагічным.

1965 год. Памёр Сэр Уінстан Леанард Спэнсэр-Чэрчыль. 

Брытанскі дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр (1940-1945, 1951-1955), гісторык, пісьменнік, мастак. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры. Найвялікшы лідар ваеннага часу ў ХХ стагоддзі, адзін з самых уплывовых людзей у гісторыі Вялікабрытаніі. Першы ў свеце ганаровы грамадзянін ЗША.

Афіцэр, ваенны карэспандэнт, сведка ваенных дзеянняў у Брытанскай Індыі, Судане, Другой англа-бурскай вайне.

Да Першай сусветнай вайны займаў пасады міністраў гандлю, унутраных спраў, першага лорда адміралцейства, камандзіра 6-га батальёну Каралеўскіх шатландскіх стралкоў на Заходнім фронце. 

У міжваенны перыяд – міністр па ўзбраенні, міністр авіяцыі, канцлер казначэйства.

Пасля пачатку Другой сусветнай вайны – першы лорд адміралцейства, прэм’ер-міністр. Яго катэгарычная адмова разгляду варыянтаў паражэння, капітуляцыі або кампраміснага міру натхнілі брытанскі супраціў.

Антыкамуніст, адзін з галоўных ініцыятараў інтэрвенцыі Антанты ў Расію, але ўжо 22 чэрвеня 1941 года заявіў аб падтрымцы СССР.

5 сакавіка 1946 года Чэрчыль вымавіў вядомую Фултанскую прамову, ад якой часам пачынаюць адлічваць час халоднай вайны.

1971 год. Памёр Уладзімір Уладамірскі. 

Беларускі акцёр, другі ў гісторыі Народны артыст БССР пасля У. Галубка. Народны артыст СССР.

Дзяцінства і юнацтва прайшлі ў Бабруйску.

Працаваў у Другім паказальным тэатры Заходняга фронту ў Бабруйску, Смольным тэатры Петраграда, у мінскім Купалаўскім тэатры.

Стварыў высокамастацкія вобразы ў беларускім рэпертуары.

Зняўся ў фільмах “Кастусь Каліноўскі”, “Хто смяецца апошнім”, “Палеская легенда”, “Наперадзе – круты паварот”.

Быў жанаты на артыстке Кацярыне Азбукінай, сястры адраджэнца Мікалая Азбукіна.

Памёр 24 студзеня 1971 года.

На фота – В.Волкаў. Групавы партрэт дзеячаў беларускага тэатру Г. Глебава, А. Марыкса, У.Уладамірскага (справа). 1959 год

1997 год. Заснаваны філіял Літаратурнага музея Янкі Купалы ў Яхімоўшчыне Маладзечанскага раёна. 

Утвораны па ініцыятыве дырэктара музэя Жанны Дапкюнас і пры спрыянні старшыні калгаса «Яхімоўшчына» Г. Божкі. 

Пасля рэстаўрацыі хаты, ў якой жыў Янка Купала, і падрыхтоўкі экспазыцыі філіял ўпершыню адкрыўся для наведвальнікаў 30 мая 2001 года.

Плошча экспазіцыі больш за 100 м². У двух пакоях размяшчаюцца экспазыцыйныя залы, а трэці пакой-кабінет, дзе жыў Купала – мемарыяльны.

Традыцыйна штогод у Яхімоўшчыне ў дзень нараджэння паэта 7 ліпеня праводзіцца Купальскае свята.

1999 год. На МАЗе выпушчаны першы аўтобус для міжгародных перавозак. 

МАЗ-152 серыйна выпускаўся ў 2000-2014 гадах. Мадыфікацыя МАЗ-152А была больш камфартабельнай, з дадатковымі опцыямі: кандыцыянер, прыбіральня, лядоўня, міні-кухня. Усяго сабрана каля 820 аўтобусаў.

2018 год. Памёр Міхал Анемпадыстаў. 

Беларускі мастак, паэт, дызайнер,  культуролаг, мастацтвазнавец.

Працаваў у жанрах графікі, ілюстрацыі, плаката, фатаграфіі. Быў дызайнерам вядомых лагатыпаў, у тым ліку, кампаніі «Будзьма беларусамі!», рок-фестывалю «Басовішча». Стварыў серыю анімаваных паштовак «Будзьма з беларускімі святамі».

Ілюстратар кніг, альбомных вокладак для CD-дыскаў гуртоў «N.R.M.», «Партызанская школа».

У сваіх фотапрацах засяродзіўся на беларускай гародніне, каб адкрыць глыбейшае вымярэнне беларускай культуры. Меркаваў, што беларусы, як гародніна, хаваюць цікавыя рэчы ў сабе, не паказваюць іх навонкі – нацыя заглыбленых у сябе людзей: выглядаюць звычайна, а ўнутры фантастычныя, пад запэцканай (ад глебы) кажурой бульбы схавана «залатое сонца».

Удзельнік шматлікіх групавых, персанальных выстаў у еўрапейскіх гарадах.

Актыўны стваральнік беларускай рок-паэзіі, у тым ліку, для рок-мюзікла «Народны альбом». Песні на яго вершы выконваюцца гуртамі «Новае Неба», «N.R.M.», «IQ48», спявачкай Касяй Камоцкай.

Удзельнік грамадскай адукацыйнай праграмы «Лятучы ўніверсітэт», чытаў шматлікія лекцыі, у тым ліку, у Магілёве – «Колер Беларусі», «Беларускі стыль», «Межы памежжа».

У 2006 годзе быў абраны «Чалавекам году» па версіі музычнага інтэрнэт-парталу «Тузін Гітоў».

Мужчына з дачкой выратаваліся, калі загарэўся суседні пакой у інтэрнаце – МНС

Пакой у інтэрнаце па вуліцы Ульянаўскай у Бабруйску загарэўся днём 22 студзеня – паведамляе прэс-служба абласнога МНС. У блоку на восьмым паверсе, дзе пражывае сям’я з чатырох чалавек, загарэўся адзін з пакояў. У другім пакоі ў гэты час знаходзіліся муж і дачка 2017 года нараджэння, жонка 2000 года нараджэння і іх сын дома адсутнічалі. Пабачыўшы пажар, мужчына разам з дачкой выскачыў да суседзяў, яны не пацярпелі. Адзначаецца, што спрацавала пажарная сігналізацыя і апавяшчальнік. Усяго з восьмага паверха інтэрната ратавальнікі эвакуявалі 14 чалавек, трое з іх – дзеці.

Фота: МНС