На Кругляншчыне адраджаюць свой рэцэпт дранікаў – з тварагом

Пакуль іх рэцэптам валодае толькі сям’я загадчыцы сельскага дома культуры.

У Круглянскім раёне папулярызуецца старадаўні рэцэпт дранікаў з тварагом, паведамляе газета “Сельскае жыццё”. Носьбітамі спецыяльнага рэцэпту дранікаў з’яўляецца загадчыца філіяла Цяцерынскага сельскага Цэнтра культуры Ірына Шагун, а таксама яе маці і дачка.

Днямі спецыялісты філіяла Цяцерынскага сельскага Цэнтра культуры правялі паказальную фальклорную праграму для клубных працаўнікоў Круглянскага раёна па папулярызацыі свайго рэцэпту. А ў маі 2022 года рэцэпт круглянскіх дранікаў маглі ацаніць ўдзельнікі VΙΙ Міжнароднага форуму “Традыцыйная культура як стратэгічны рэсурс устойлівага развіцця грамадства”, адзін з дзён якога праходзіў на базе адпачынку “Глухарыны ток” у Бялыніцкім раёне.

Нагадаем, што Беларуская рэспубліканская навукова-метадычная рада па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны пры Міністэрстве культуры аднагалосна падтрымала прапанову аб наданні статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці традыцыям прыгатавання і спажывання страў з таркаванай бульбы – дранікаў, бульбяных бліноў, бабкі.

Фота: “Сельскае жыццё”

Тавары, пратэрмінаваныя больш чым на два месяцы, знайшлі ў адной з крам Кіраўска

Камітэтам дзяржкантролю Магілёўскай вобласці за найгрубейшыя парушэнні заканадаўства прыпынена праца гандлёвага аб’екта індывідуальнага прадпрымальніка ў Кіраўску.

Праверка крамы высветліла, што ў продажы знаходзіліся 12 найменняў каўбасных вырабаў і мясных паўфабрыкатаў са скончанымі тэрмінамі прыдатнасці да 71 сутак. Пры гэтым 19 найменняў – кандытарскія вырабы, рыба – без неабходнай маркіроўкі, а таксама без дакументаў аб іх набыцці і якасці.

На мяса птушкі гандлёвая надбаўка была завышана на 5%. На большчым дваццаці відах тавараў, якія прапаноўваліся пакупнікам, адсутнічалі цэннікі. Цяпер праца крамы прыпыненая.

Фота: КДК

Эксперт растлумачыла, чым небяспечная зімняя адліга для глыбінкі

Падчас зімняй адлігі для рэгіёнаў, дзе няма цэнтралізаванага вадаправода, вялікай праблемай становіцца якасць пітной вады.

Зімняя паводка – падобная той, што склалася на Магілёўшчыне – можа выклікаць непрыемныя наступствы для чалавека. У такі час павялічваецца каламутнасць вады не толькі ў вадаёмах, але і ў крыніцах нецэнтралізаванага пітнога водазабеспячэння, адбываецца масавае забруджванне вады ў студнях, крыніцах, дробных свідравінах – расказала памочнік урача-гігіеніста Наталля Лаўрэнава выданню “Веснік Чэрыкаўшчыны”.

Ваду забруджваюць бруд і гной з ферм, ачышчальных збудаванняў, са сметнікаў, з гаспадарчых двароў і туалетаў. А таксама ў верхавыя грунтавыя воды паступаюць сцёкі з палёў, з  прысядзібных участкаў, якія змяшчаюць як хімічныя элементы, якія ўваходзяць у склад мінеральных угнаенняў, так і арганічныя забруджванні (той жа гной, змесціва выграбных ям). 

Фільтраванне праз глебу з ападкамі такіх забруджванняў прыводзіць да пагаршэння якасці пітной вады па органалептычных (мутнасць, пах, прысмак), мікрабіялагічных і па санітарна-хімічных паказчыках (па нітратах), што ў сваю чаргу ўплывае на здароўе чалавека.

Фота ілюстрацыйнае

У Магілёўскай вобласці – рэзкае змяншэнне даследчыкаў, дактароў і кандыдатаў навук

Колькасць дактароў навук скарацілася ў два разы, кандыдатаў на 43%, і гэта яшчэ старыя дадзеныя, за 2021 год. Зараз лічбы яшчэ больш жахлівыя.

А мы ўсё святкуем

У хуткім часе ў Магілёў, пасля Гомеля, прыбудзе экспазіцыя «Беларусь інтэлектуальная», якая працавала ў мінскім Белэкспа напярэдадні Дня беларускай навукі –  анансуюць падзею дзяржаўныя СМІ. Але, давайце прааналізуем стан навуковых распрацовак на актуальны час у Магілёўскім рэгіёне.

Магілёўскае абласное упраўленне статыстыкі выпусціла да Дня навукі-2023 актуальны прэс-рэліз са статыстычнымі дадзенымі на 2021 год (засяроджваем увагу на год), паводле якіх у рэгіёне назіраецца прырост навукоўцаў і навуковых арганізацый.

Але параўнальны аналіз сведчыць пра істотнае зніжэнне колькасці даследчыкаў і рэзкае змяншэнне дактароў (напалову) і кандыдатаў навук (на 43%) у параўнанні з базавымі гадамі – 2010-2020.

У прадстаўленым дакуменце даецца лічба ў 25 устаноў, якія у 2021 годзе праводзілі навуковыя даследаванні. Сапраўды, тут назіраецца рост ледзь не на 1/5, бо на працягу 2010-2020 гадоў іх колькасць была нязменнай – 21.

Колькасць персанала  (катэгорыі: даследчыкі, тэхнікі, дапаможны персанал), які займаўся навуковымі даследаваннямі і распрацоўкамі ў 2010-2020 гадах складала 733-774 чалавек. Так што ў 2021 годзе сапраўды адбыўся прырост удзельнікаў распрацовак адразу на 114 чалавек (да 888, на 113%).

Але колькасны рост забяспечылі тэхнікі і дапаможны персанал, вага якіх у 2010-2020 гадах памяншалася і ў вобласці і па краіне (сусветны трэнд): у 2020 годзе іх вага ў вобласці была 33,85%, у 2021 годзе дасягнула паказчыка – 44,70%.

Непасрэдна даследчыкаў ва ўстановах Магілёўскай вобласці ў 2010-2020 гадах працавала 315-512 чалавек. Гэта азначае, што толькі за год 2020/2021 адбылося падзенне іх колькасці да 491 і вагі з 66,15% да 55,30% ад усёй колькасці супрацоўнікаў даследчых устаноў.

Эксперты тут не і спрабуюць выбудоўваць гіпотэзы, па якой прычыне гэта адбылося – ці то каранавірус, ці то масавыя звальненні даследчыкаў з вну.

Тры дактары навук на ўвесь рэгіён

З навуковымі ступенямі ў 2010-2020 гадах працавалі 41-42 даследчыкі, у тым ліку 5-6 дактароў навук, кандыдатаў – 35-37. Тут маюцца на ўвазе навукоўцы, якія займаліся менавіта даследаваннямі, і сюды не ўлічваюцца тыя, хто займаўся толькі выкладаннем.

А вось па стане на 2021 год навуковымі распрацоўкамі ў вобласці займаліся толькі 3 дактары навук (скарачэнне ў 2 разы) і 21 кандыдат (падзенне на 43,3%).

У Магілёўскай вобласці ў 2021 годзе больш за ўсё даследчыкаў працуе у галіне тэхнічных навук – 93,3% (па Беларусі – 59,1%), сельскагаспадарчых – 5,5 (5,3%, значны сектар займае Беларуская сельскагаспадарчая акадэмія ў Горках), сацыяльна-эканамічныя і грамадскія – 0,8 (6,5), прыродазнаўчыя – 0,2 (20,6), гуманітарныя – 0,2 (3,5). 

Эксперты выказваюць меркаванне наконт публікацыі дадзеных за 2021 год тымі абставінамі, што статыстычныя паказчыкі па навуцы ў вобласці на 2023 год будуць больш жахлівымі.

Магілёўскія падлеткі ледзь не атруціліся мухаморамі

Пятнаццаці- і шаснаццацігадовыя падлеткі, адзін хлопец і тры дзяўчыны ў снежні мінулага года вырашылі атрымаць новыя ўражанні і наеліся мухамораў – паведамляе прэс-служба Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз. Устаноўлена, што адзін з хлопцаў набыў сушаныя мухаморы масай 30 гр на інтэрнет-сайце. З іх прыкладна 25 гр падлеткі спажылі на чацвярых, елі лыжкай, запіваючы вадой.

Аднак замест чаканага эфекту неўзабаве ўсе чацвёра адчулі сябе дрэнна, сталі губляць прытомнасць. Каля палуначы «хуткая дапамога», якая прыбыла па выкліку, даставіла ўсіх у лякарню, дзе іх шпіталізавалі ў рэанімацыйнае аддзяленне. У бальніцы маладым людзям пастаўлены дыягназ “вострае пераральнае атручэнне мухаморамі”.

Фота: прэс-служба Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз.

У Магілёве гарэў інфекцыйны корпус бальніцы №1, які будуецца

1 лютага ў 3 гадзіны ночы здарыўся пажар у адным з кабінетаў новага інфекцыйнага корпуса Магілёўскай гарадской бальніцы №1 па вуліцы Акадэміка Паўлава – паведамляе прэс-служба МНС. Будынак інфекцыйнага корпуса не эксплуатуецца – толькі ідзе яго будаўніцтва. Персанал і пацыенты ў ім адсутнічаюць. Гарэнне адбывалася ў вучэбна-метадычным кабінеце на шостым паверсе. У выніку пажару пашкоджана медыцынская маёмасць, якая складуецца, закурана памяшканне кабінета. Пацярпелых няма. Прычына пажару высвятляецца.

Фота: МНС

Двух п’яных трактарыстаў-прыбіральшчыкаў затрымалі ў Магілёве

Інцыдэнт адбыўся раніцай 26 студзеня – супрацоўнікі ДАІ спынілі двух механізатараў у раёне дома №3 па праспекце Шмідта ў Магілёве. У абодвух работнікаў Дарожна-маставога прадпрыемства аказалася 0,8-1 праміле алкаголю. Як паведамілі ў ведамстве, перад пачаткам працоўнай змены трактарысты праходзілі медыцынскае асведчанне і былі цвярозымі. Гэта значыць, што алкаголь яны ўжывалі ўжо на працоўным месцы, падчас начной змены. У службовыя абавязкі работнікаў уваходзіла ўборка вуліц і ямачны рамонт на дарогах горада. 

Дзеля прадухілення далейшых падобных выпадкаў кіраўніцтва ДМП вырашыла рабіць рэгулярныя рэйды па сваіх супрацоўніках на працоўныя месцы, а таксама ўвесці практыку медыцынскага асведчання пасля заканчэння змены. Праштрафіўшыяся трактарысты-прыбіральшчыкі былі звольненыя.

Фота ілюстрацыйнае.

У Магілёве затрымалі 16-гадовага кур’ера тэлефонных махляроў

Пажылой жыхарцы абласнога цэнтра патэлефанавалі невядомыя і расказалі, што яе дачка нібыта стала вінаватай у ДТЗ з пацярпелымі – паведамляе Тэлеграм-канал прэс-службы магілёўскага УУС. Для яе вызвалення ад крымінальнай адказнасці нібыта патрабавалася буйная сума. Нягледзячы на тое, што 64-гадовая жанчына ведала аб такім спосабе махлярства, у стрэсе яна аддала зламыснікам 8 тысяч еўра.

Супрацоўнікі Ленінскага РУУС Магілёва затрымалі кур’ера – 16-гадовага мясцовага жыхара. Ён растлумачыў, што знайшоў аб’яву аб падпрацоўцы ў інтэрнэце. Забраўшы грошы па ўказаным наймальнікам адрасе, адвёз іх на таксі ў Мінск і перадаў пасярэдніку, атрымаўшы свой працэнт. “Заробленае” патраціў на пакупку смартфона.

Фота ілюстрацыйнае.

Прагноз на люты – невялікія маразы, нязначныя ападкі, тэмпературы ад 0 да -6º

Папярэдні доўгатэрміновы прагноз надвор’я.

Шматлікія мадэлі надвор’я на люты сведчаць пра тое, што месяц будзе з марозным надвор’ем, у сярэднім ад 0 да -6ºС, у асобныя дні ад -3 да +2 ºС, самыя мінімальныя начныя тэмпературы могуць дасягнуць адзнакі -9 -12 ºС. Большая частка дзён месяца будуць пахмурнымі, з невялікімі ападкамі. 

Люты – апошні месяц зімы. У народзе яго называюць па-рознаму, часцей «люцень», паколькі бываюць яшчэ ў гэты час лютыя маразы. А яшчэ “Люты – ілгун: адзін бок грэе, другі студзіць”. Існуе прымаўка: “Люты – месяц люты, пытаецца: як абуты?”.

У гэтым апошнім каляндарным зімовым месяцы хутчэй расце паўдзённая вышыня сонца, падаўжаецца дзень, з ім расце і сонечная радыяцыя, тэмпература паветра. Але месяц застаецца пахмурным. У сярэднім сонца закрыта аблокамі 16 дзён, бывае і 23. Ясных дзён мінімум 2, максімум – 7.

Сярэдняя тэмпература лютага на 0,7ºС вышэйшая за студзеньскую і складае ў Магілёве -6,9ºС, у Бабруйску -6,8º. Самая нізкая тэмпература лютага на Магілёўшчыне ў Горках -7,8ºС. 

Адзін раз на 33 гады сярэдняя тэмпература лютага ніжэй за -15ºС. У лютым 1940 года адзначаны абсалютны мінімум сярэднемесячных тэмператур у вобласці  -19ºС. 

Пад уплывам Атлантыкі і патокаў міжземнаморскіх паветраных мас з Балкан часта фарміруецца цёплае лютаўскае надвор’е.

Так, у 1990 годзе сярэдняя тэмпература лютага склала +1,7 ºС, што было на 8,6 º вышэй за норму. У гэтым жа годзе быў адзначаны і самы высокі абсалютны максімум лютаўскіх тэмператур: у Магілёве +12,9º, Бабруйску +14,9º. 

Амплітуда крайніх тэмператур складае амаль 52ºС, сярэдніх 21º – усё гэта вынік “свавольства” цыркуляцыйных працэсаў.

Паўднёвыя сцены дамоў, схілы дахаў добра праграваюцца і нават у марознае надвоор’е назіраецца капёж. Нездарма месяц называюць “бакагрэй”, “бакі грэй”, бо сонейка пачынае прыпякаць.

У лютым выпадае невялікая колькасць ападкаў – 32-35 мм, але характэрна іх вялікая зменлівасць. У 1890 годзе у Магілёве выпала толькі 1 мм, а у 1926 годзе – 81 мм.

У лютым пераважаюць вятры паўднёвых напрамкаў, у сярэднем хуткасцю 4,1 м/с. У гэтым месяцы да паловы дзён могуць быць з мяцеліцамі.

Прыкметы аб надвор’і ў лютым.

У пачатку лютага цёпла, растае снег – да добрага ўраджаю.

Калі люты халодны – да спрыяльнага лета.

Люты халодны і сухі – жнівень гарачы.

Люты цёплы – да халоднай вясны.

Яркія зоркі ў лютым – да марозу, цьмяныя – да адлігі.

Калі люты выдасца дажджлівым, то такімі ж можна чакаць вясну і лета.

Пагодлівы люты прадвесціць засуху летам.

Моцныя маразы – да кароткай зімы.

У канцы лютага шмат доўгіх ледзяшоў – да доўгай вясны.

Чым халадней апошні тыдзень лютага, тым цяплей будзе ў сакавіку.

Гром у лютым – да моцных вятроў.

У Касцюковічах пабудуюць яшчэ адзін электрадом

У Касцюковічах хутка з’явіцца другі ў горадзе элетрадом, паведамляе рэсурс golk.by

Плануецца ўвод 40 кватэр агульнай плошчай 2488 квадратных метраў у пяціпавярховіку па вуліцы Камсамольскай.   Дом будзе абсталяваны ліфтам,  а ацяпленне, гарачае водазабеспячэнне и кухонныя пліты будуць працаваць толькі ад электраэнергіі. У новабудоўлі прадугледжана сацыяльнае і арэнднае жыллё.

Акрамя гэтага, у 2023 годзе ў раённым цэнтры будзе праведзены капітальны рамонт  жылых дамоў па вуліцах Ленінская, 123 і Мікрараён Маладзёжны, 30. Капітальны рамонт чакаюць у бягучым годзе трохпавярховы дом у аграгарадку Шарэйкі.