Ад мядзведзяў да львоў: ці зможа Магілёў паўтарыць поспех Беластока?

У Магілёве плануюць запусціць новы гарадскі праект «МагіЛёвы». Яго ідэя простая і зразумелая: на вуліцах горада павінны з’явіцца мініяцюрныя бронзавыя львы розных прафесій.

Першы персанаж ужо выбраны – леў-ліцейшчык. У далейшым аўтар праекта, скульптар Андрэй Вараб’ёў, прапануе стварыць льва-лекара, льва-настаўніка, льва-школьніка і іншых герояў, звязаных з жыццём горада.

На першы погляд гэта можа падацца проста мілай гарадской забавай. Але насамрэч у такіх праектаў ёсць сур’ёзны турыстычны сэнс. Яны ствараюць маршрут, прымушаюць людзей гуляць па горадзе, шукаць новыя фігуркі, фатаграфавацца і вяртацца зноў. Менавіта так невялікія скульптуры ператвараюцца ў пазнавальны гарадскі брэнд.

Вельмі блізкі прыклад ужо ёсць у польскім Беластоку. Там праект Białystok WidziMisie ператварыў мініяцюрных мядзведзяў у адну з папулярных славутасцяў горада. Фігуркі стаяць у розных месцах Беластока, кожная мае свой характар і звязана з канкрэтнай гарадской тэмай.

Асабліва важна, што ініцыятарам гэтай ідэі стаў этнічны беларус, журналіст і грамадскі актывіст Лукаш Леанюк.

Леанюк прапанаваў праект праз грамадзянскі бюджэт, а скульптар Даміян Куцаба стварыў самі фігуркі. У выніку горад атрымаў не проста серыю малых форм, а паўнавартасны турыстычны маршрут.

Леанюк вядомы не толькі дзякуючы мядзведзям. Ён шмат гадоў звязаны з беларускай культурнай супольнасцю Падляшша, працаваў на “Радыё Рацыя” і займаўся тэмай беларускай спадчыны Беластока.

На афіцыйным турыстычным партале горада размешчаны маршрут «Беларускія сляды ў Беластоку», аўтарам тэкстаў якога пазначаны Лукаш Леанюк.

Таму гісторыя WidziMisiów цікавая яшчэ і тым, што гарадскі турыстычны праект аказаўся звязаны з беларускім культурным следам у Польшчы.

У гэтым кантэксце магілёўскія «МагіЛёвы» выглядаюць не выпадковай ідэяй, а спробай выкарыстаць ужо правераную мадэль. Розніца толькі ў сімвале. У Беластоку гэта мядзведзі, а ў Магілёве – львы.

Для Магілёва такі выбар натуральны: леў даўно замацаваўся ў гарадской культуры, а бронзавыя львы Андрэя Вараб’ёва на мосце праз Дняпро ўжо сталі папулярнымі арт-аб’ектамі і фотазонай.

Каб праект сапраўды запрацаваў, адной фігуркі будзе мала. Патрэбная сістэма: зразумелыя лакацыі, гісторыя кожнага персанажа, карта маршруту і рэгулярнае з’яўленне новых львоў. Менавіта гэта адрознівае паўнавартасны гарадскі маршрут ад разавай скульптуры каля ўстановы.

У праекта «МагіЛёвы» ёсць некалькі моцных бакоў:

  • леў ужо з’яўляецца пазнавальным сімвалам Магілёва;
  • міні-скульптуры могуць стаць асобным турыстычным маршрутам;
  • кожная фігурка здольная расказваць пра канкрэтную прафесію або месца;
  • праект можна развіваць паступова, дадаючы новых персанажаў;
  • прыклад Беластока паказвае, што такая ідэя здольная працаваць гадамі.

Галоўнае пытанне цяпер у тым, наколькі паслядоўна Магілёў зможа развіваць гэтую ідэю. Калі «МагіЛёвы» абмяжуюцца адной фігуркай, праект хутка застанецца лакальнай навіной. Але калі львы пачнуць з’яўляцца ў розных частках горада і атрымаюць уласныя гісторыі, у Магілёва можа з’явіцца новы турыстычны маршрут – такі ж пазнавальны, якім для Беластока сталі WidziMisie.

Вайсковы дрон трапіў у гараж у Чавускім раёне

Раніцай 3 чэрвеня 2026 года беспілотнік трапіў у гараж у вёсцы Благавічы Чавускага раёна.

Паводле тэлеграм-канала “Рэальная Беларусь”, пацярпелых ад удару дрона няма, але ў бліжэйшых дамах павыбіла вокны. У хуткім часе ў вёску прыбылі сілавікі і затрымалі мужчыну, які спрабаваў зняць здарэнне на тэлефон.

Нагадаем, што 16 верасня 2025 года расійскі дрон упаў на ўсходзе Магілёўшыны. Падзенне ваеннага беспілотніка суправаджалася грохатам. Больш дакладнае месца падзенне дрона вядома рэдакцыі, але з прычыны бяспекі крыніц інфармацыі, мы не ўказваем яго ў гэтым тэксце.

Паводле сведак, гэта быў першы такі выпадак на Магілёўшчыне. Пры гэтым, мясцовым жыхарам на тэлефоны прыходзілі СМС-паведамленні-папярэджанні “аб нераспаўсюдзе недакладнай інфармацыі”. Як казалі сведкі, гэтыя папярэджанні паступалі ад спецслужб.

Ілюстратыўны фотаздымак: “Рэальная Беларусь”

Чаму тэма мсціслаўскага могільніка так хвалюе ўлады?

Працягваючы тэму меркаванага ядзернага могільніка на Мсціслаўшчыне, міжволі заўважаеш дзіўную непаслядоўнасць у дзеяннях уладаў. Чаму лукашысты пачалі пераконваць людзей у тым, што вельмі правільна забабахаць радыеактыўную памыйніцу ў адным з найбольш пацярпелых ад радыяцыі раёнаў яшчэ да завяршэння ацэнкі ўздзеяння на навакольнае асяроддзе?

Бо выбар пляцоўкі для пункта пахавання радыеактыўных адходаў яшчэ працягваецца. Сярод трох фінальных варыянтаў названы Астравецкі, Хойніцкі і Мсціслаўскі раёны.

Ацэнка ўздзеяння на навакольнае асяроддзе яшчэ толькі рыхтуецца, грамадскія слуханні яшчэ наперадзе, канчатковае рашэнне афіцыйна не абвешчана. Аднак сустрэчы з насельніцтвам ужо пачынаюцца.

Калі бяспеку аб’екта яшчэ толькі трэба ацаніць, чаму насельніцтва пачалі пераконваць загадзя? І ці змогуць будучыя грамадскія слуханні рэальна паўплываць на рашэнне, калі грамадскую думку ўжо рыхтуюць да патрэбнага варыянту?

Выснова, і вельмі крыўдная, напрошваецца сама сабой: улады Беларусі не збіраюцца цырымоніцца з тымі, хто і так ужо напалову мутанты.

Могільнікам менш, могільнікам больш – якая розніца?

А між тым па грамадскую думку далёка хадзіць не трэба. Калі б могільнік вырашылі пабудаваць у Драздах або Александрыі, то падтрымка была б сапраўды ўсенароднай.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

Стваральнікі будучага ядзернага магільніка сустрэнуцца з жыхарамі Магілёўшчыны

На Магілёўшчыне і Гомельшчыне пройдуць сустрэчы кіраўніцтва Беларускай арганізацыі па абыходжанні з радыеактыўнымі адходамі з мясцовымі жыхарамі.

Раней стала вядома, што будучы ядзерны магільнік можа быць пабудаваны ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Гэтае месца, як і пляцоўка непадалёк ад Беларускай АЭС у Гарадзенскай вобласці і паблізу Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалагічнага запаведніка, разглядаецца як адно з магчымых тэрыторый размяшчэння ядзерных адходаў.

Запланаваны яшчэ шэраг сустрэч з працоўнымі калектывамі Магілёўскай і Гомельскай абласцей. “Мы ў гэтым плане цалкам транспарэнтныя. Закрытых тэм для размовы няма. Тлумачым тэхналагічныя ланцужкі, увесь цыкл праходжання адкідаў, якія гэта будуць адкіды (нізкаактыўныя і сярэднеактыўныя кароткачасовыя), якім чынам будзе праводзіцца фінальная ізаляцыя”, – цытуе дырэктара прадпрыемства БелРАА Міхаіла Кіселя (на здымку) БелТА.

Паводле яго, адна з пляцовак будзе выбрана пасля аналізу і падрыхтоўкі ўсіх неабходных дакументаў. “БелРАА ўжо пачала працу з грамадскасцю ў тых раёнах, дзе вызначаны перспектыўныя пляцоўкі. За паўгоддзе праведзена больш за 20 сустрэч з жыхарамі населеных пунктаў, прадстаўнікамі працоўных калектываў”, – заявіў Кісель.

Па ўсёй верагоднасці, гэтыя сустрэчы з насельніцтвам насілі і будуць насіць супакойваючы характар. Супрацоўнікі БелРАА патлумачаць, што з сябе ўяўляе пункт пахавання радыеактыўных адходаў, “што гэта высокатэхналагічны інжынерны аб’ект, які прызначаны для фінальнай ізаляцыі адходаў, без выхаду ў навакольнае асяроддзе на ўвесь тэрмін небяспекі гэтых адходаў, а гэта не адно дзесяцігоддзе”.

Фотаздымак: БелТА

У цяжкахворай дзяўчынкі з Магілёва з’явіўся шанец на выратавальны ўкол

Трохгадовая Ксюша Маісеенка з Дому дзіцяці, для якой было сабрана 1,8 млн долараў, цяпер можа разлічваць, што выратавальны ўкол дасць плён.

“Ксюша адчувае сябе выдатна, настрой у яе цудоўны. Яна прайшла курс медыцынскай рэабілітацыі на базе Магілёўскай абласной дзіцячай бальніцы. На наступным тыдні плануецца перавод у рэспубліканскі цэнтр «Маці і дзіця», для таго, каб зрабіць забор крыві на антыцелы і вырашыць пытанне аб далейшым увядзенні геназамяшчальнай тэрапіі”, – напісала ў Інстаграме галоўны доктар Дома дзіцяці для дзяцей з арганічнай паразай цэнтральнай нервовай сістэмы з парушэннем псіхікі Юлія Падалякіна.

Паводле яе, ад праведзенага лячэння і рэабілітацыі ёсць вынік. Па словах доктара, стан дзяўчынкі стабільны, станоўчыя змены бачныя і ў рухах, і ў тым, як яна ўпэўнена сядзіць.

На выкладзеным відэа бачна, што дзяўчынка сядзіць у інвалідным вазочку ў прыгожай сукенцы, пасміхаецца, есць вафельку і моцна трымае пакет з падарункамі. Хоць яшчэ нядаўна медыкі адзначалі, што Ксюша страціла магчымасць самастойная сядзець і трымаць галаву.

Ксюшы Маісеенка з Магілёва тры гады. У 2024 годзе ёй паставілі дыягназ спінальная мышачная атрафія (СМА) другога тыпу – рэдкае генетычнае захворванне, якое паступова пазбаўляе чалавека здольнасці рухацца, дыхаць і ў выніку прыводзіць да смерці.

У свеце існуе эфектыўнае лячэнне – генная тэрапія Zolgensma, якая ўводзіцца аднаразова. Аднак яе кошт складае каля 1,8 мільёна долараў, а ў Беларусі гэтае лячэнне не ўваходзіць у праграмы бясплатнай медыцынскай дапамогі.

Асаблівасць гісторыі Ксюшы ў тым, што дзяўчынка жыве ў магілёўскім Доме дзіцяці. Яе маці засталася адна, не справілася з цяжарам сітуацыі і здала дзяўчынку. Толькі пасля таго як пра яе даведаліся валанцёры, быў арганізаваны збор сродкаў, і неабходную суму ўдалося сабраць усяго за месяц.

Аднак пасля рэспубліканскага кансіліуму беларускія медыкі прыйшлі да высновы, што стан дзяўчынкі значна пагоршыўся. На думку спецыялістаў, на той момант правядзенне геннай тэрапіі магло несці больш рызык, чым карысці, таму Zolgensma ёй не рэкамендавалі.

Замест гэтага Ксюшы прызначылі працягваць лячэнне прэпаратам «Рысдыплам», які не вылечвае СМА, але запавольвае развіццё хваробы і падтрымлівае рухальныя і дыхальныя функцыі. Для тэрапіі неабходныя дзясяткі флаконаў штогод, а кошт кожнага можа дасягаць 11 тыс. долараў.

Валанцёры не пагадзіліся з рашэннем кансіліуму і працягнулі дамагацца перагляду справы. У выніку сітуацыя зрушылася з месца і цяпер у Ксюшы зноў з’явіўся шанец атрымаць выратавальную генную тэрапію.

Скрыншот: Інстаграм my.mogilev

У Клімавіцкім раёне ствараецца маштабная інфраструктура для расійскай ваеннай базы

Лагістычны цэнтр у Клімавіцкім раёне, што будуецца, насамрэч з’яўляецца інфраструктурай для грузаў расійскай ваеннай базы, ствараемай на месцы былой авіабазы “Крычаў-6”, высветлілі расследавальнікі.

Як стала вядома “Супольнасці чыгуначнікаў Беларусі”, на меркаваным лагістычным цэнтры прадугледжаны даволі разгалінаваныя пуці. Там праводзяцца як мінімум восем пуцей рознага прызначэння і стрэлачная развязка, прызначаная для палягчэння і паскарэння манеўровых аперацый.

На тэрыторыю гэтага “лагістычнага цэнтра” вядзе наноў уладкаваны пад’язны пуць, выкананы ў выглядзе прымыкання да перагону Крычаў-1 – Шасцёраўка.

На месцы прымыкання арганізаваны фактычна паўнавартасны паасобны пункт, які ўяўляе сабой пуцявы пост з назвай «Пуцявы пост 245 км» з адпаведным абсталяваннем у выглядзе сігнальных пунктаў – уваходных і выходных святлафораў як з боку станцый Крычаў-1 і Шасцёраўка, так і з боку непасрэдна меркаванага “лагістычнага цэнтра”.

Расследавальнікі адзначаюць, што “лагістычны цэнтр” у Клімавіцкім раёне з’яўляецца прыкрыццём для будаўнічых работ на тэрыторыі былой авіябазы, дзе насамрэч ствараецца ваенная база, насельнікамі якой стануць, цалкам відавочна, расійскія вайскоўцы. А ўладкаванне чыгуначнай інфраструктуры там у прыведзеных аб’ёмах можа сведчыць аб маштабнасці планаваных воінскіх перавозак у гэтым напрамку ў бліжэйшы час.

Створаная там чыгуначная інфраструктура дазволіць эфектыўна і, самае галоўнае, дастаткова ўтойліва праводзіць работы па пагрузцы-выгрузцы воінскага інвентару, абсталявання, тэхнікі, боепрыпасаў, сцвярджаюць у “Супольнасці чыгуначнікаў Беларусі”.

На карысць таго, што пабудаваны «лагістычны цэнтр» з’яўляецца аб’ектам ваеннай інфраструктуры, служыць факт яго размяшчэння, што ў значна большай ступені прадугледжвае магчымасці рэалізацыі пагрузачна-разгрузачных аперацый на закрытай тэрыторыі ў любы час сутак з прыцягненнем найменшай колькасці работнікаў чыгункі для пропуску саставаў на аб’ект і з аб’екта.

Па афіцыйнай інфармацыі, заказчыкам работ па ўладкаванні пад’язных пуцей на тэрыторыю былой авіябазы «Крычаў-6» з мэтай арганізацыі там “лагістычнага цэнтра” выступае Магілёўскі аблвыканкам. Аднак расследавальнікі высветлілі, што ініцыятарам дадзенага будаўніцтва з’яўляецца Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі, і менавіта расійскі бок ёсць заказчыкам гэтага аб’екта. 

Фотаздымак: БелТА

Найстарэйшы кінатэатр Магілёва сыходзіць на рэканструкцыю

З 9 мая “Чырвоная Зорка”, найстарэйшы кінатэатр Магілёва, знік з гарадскіх афіш. Спачатку супрацоўнікі спасылаліся на абстрактныя тэхнічныя прычыны, затым “Кінавідэапракат” даў лаканічны адказ: установа закрыта ў сувязі з праектнымі і вышукальнымі работамі ў рамках падрыхтоўкі да рэканструкцыі.

Кінатэатр на Першамайскай быў перабудаваны ў 1930 годзе з дарэвалюцыйнага ілюзіёна “Чары”, а той стаяў на фундаментах згарэлага манежа-экзерцыргаўза, узведзенага архітэктарам Васілём Стасавым.

Будынак, нягледзячы на ваенныя разбурэнні і перабудовы 1948 і 1954 гадоў, у цэлым захаваў першапачатковы выгляд помніка канструктывізму.

Што з’явіцца пасля рэканструкцыі

Згодна з заданнем на праектаванне, зацверджаным у 2025 годзе, унутраная прастора кінатэатра будзе цалкам перафарматаваная. На двух паверхах размесцяцца чатыры глядзельныя залы, зоны адпачынку і харчавання.

Першы паверх:

  • вялікая зала на 200 месцаў з функцыяй імерсіўнага кіно і планетарыя;
  • сямейная зала на 60 месцаў;
  • камерная зала-“камфорт” на 30 месцаў;
  • кінабар з паўнавартаснай кухняй;
  • фудкорт і агульны гардэроб.

Другі паверх:

  • VIP-зала на 30 месцаў з асобным гардэробам;
  • гульнявая зона з гардэробам;
  • кінабар і фудкорт.
  • Тэхнічнае аснашчэнне:
  • 4K лазерныя праектары ва ўсіх залах;
  • сістэмы аб’ёмнага гуку;
  • цэнтралізаваная музычна-інфармацыйная сістэма ва ўсіх памяшканнях;
  • адзіная апаратная для кіравання чатырма заламі;
  • ліфт для маламабільных наведвальнікаў.

Тэрміны

Распрацоўка праектна-каштарыснай дакументацыі павінна была завяршыцца да канца мая. Будаўнічыя работы запланаваныя на 2027 год. Зрэшты, мяркуючы па закрыцці кінатэатра пад падставай “праектных работ”, якія па плане павінны былі ўжо завяршыцца, праект прыкметна адстае ад графіка.

Фота з адкрытых крыніц.

У Магілёве перакрываюць праспект Міра – наступае самая складаная фаза будаўніцтва кальцавой (шмат фота)

У ноч з 28 на 29 мая участак праспекта Міра ад універсітэта імя Куляшова і да кінатэатра “Кастрычнік” будзе цалкам перакрыты для транспарта прыкладна. З гэтага моманту пачнецца самая складаная фаза будаўніцтва ўнутрыгарадской кальцавой магістралі ў Магілёве. На працягу прыкладна месяца немагчыма будзе дабрацца да мікрараёна “Спадарожнік” альбо Казіміраўкі, выехаць на Мінск звыклым маршрутам. Кіроўцам прыйдзецца рабіць аб’езд праз Дачны альбо па новым пуцеправодзе ад плошчы Касманаўтаў да абласной бальніцы.

Прычына – работы на новым транспартным кальцы і падземным пераходзе на скрыжаванні праспекта Міра з вуліцамі Касманаўтаў і Якубоўскага выйшлі ў “сэрца” скрыжавання. За месяц тут плануюць сфарміраваць бетонную аснову кальца і працягнуць падземны пераход. 

Усяго праект унутрыгарадской кальцавой падзелены на 23 чаргі, зараз работы вядуцца на 11-ай, а першыя чатыры ўжо рэалізаваныя і ўведзеныя ў эксплуатацыю – там арганізаваны рух. 

Вось як выглядае працэс будаўніцтва ў розных лакацыях – у раёне Дачнага пасёлка, на вуліцы Арлоўскага і іншых (увага, напрыканцы будзе рапсавае поле).

Не бойся цені
новы раён
будоўля
старыя гаражы
экскаватар
пуцеправод
мост
унутраная
кальцавая
дарога
пункт
рапсавае поле

У Асіповіцкім раёне прайшлі расійска-беларускія ядзерныя вучэнні

У Асіповіцкім раёне 19-21 траўня 2026 года прайшла трэніроўка з вайсковымі часцямі баявога прымянення ядзернай зброі і ядзернага забеспячэння. 

Пра тое, што вучэнні праходзяць менавіта на Магілёўшчыне, стала вядома з тэлеграм-канала беларускага Міністэрства абароны. 21 траўня ў Асіповіцкі раён да ракетчыкаў прыязджаў Лукашэнка. Там яму прадэманстравалі пускавую ўстаноўку “Іскандэр-М” і нанясенне ўмоўнага ракетнага ядзернага ўдару (электроннага пуску). 

Пасля вучэнняў ён заявіў, што Беларусь не збіраецца ўцягвацца ў вайну ва Украіне, бо ў гэтым няма ніякай неабходнасці. 

Да 2022 года Лукашэнка запэўніваў украінцаў, што з Беларусі на іх ніколі ніхто не нападзе. 24 лютага таго года на мірныя гарады Украіны з беларускай тэрыторыі паляцелі бомбы і расійскія войскі перайшлі беларуска-ўкраінскую мяжу.

Скрыншот: ТГ Мінабароны РБ

Пад былым магілёўскім граданачальнікам завагалася міністэрскае крэсла

Калі не будзе паляпшэння ў будаўнічай галіне цягам пяці месяцаў міністру будаўніцтва, былому главе Магілёўскага гарвыканкама Аляксандру Студневу пагражае звальненне.

21 траўня 2026 года прэм’ер-міністр Аляксандр Турчын сабраў спецыяльнае пасяджэнне, дзе галоўнай тэмай сталі сур’ёзныя праблемы ў будаўнічай галіне краіны. Як паведамілі ва ўрадавай прэс-службе, размова атрымалася вельмі жорсткай, а шэраг чыноўнікаў сутыкнуліся з вострай крытыкай за нездавальняючыя вынікі працы.

У цэнтры ўвагі былі тэмпы ўзвядзення жылля, рэалізацыя дзяржаўных праектаў і тое, як расходуюцца бюджэтныя сродкі. Паводле агучаных даных, у некалькіх абласцях за пачатак 2026 года істотных зрухаў фактычна не адбылося.

Асобна Турчын прайшоўся па працы чыноўнікаў, якія курыруюць будаўнічую галіну. Дасталося і кіраўніку Мінбудархітэктуры Аляксандру Студневу, які нясе адказнасць за сітуацыю ў сектары.

Прэм’ер заявіў, што чакае хуткіх і канкрэтных вынікаў. Ён даў зразумець: калі да канца пяцімесячнага перыяду становішча не палепшыцца, магчымыя сур’ёзныя кадравыя меры. Гаворка можа ісці нават пра адстаўкі высокапастаўленых чыноўнікаў, уключна з міністрам.

Студнеў узначаліў ведамства адносна нядаўна. На пасаду быў прызначаны ўвесну 2025 года. Да гэтага быў старшынёй Магілёўскага гарвыканкама.

Цяпер улады робяць стаўку на больш хуткія тэмпы будаўніцтва жылля і выкананне дзяржаўных планаў у гэтай сферы. Сёлета плануюць увесці ў эксплуатацыю прыкладна чатыры мільёны квадратных метраў жылля. Для параўнання: у 2025 годзе гэты паказчык складаў каля 4,4 мільёна квадратных метраў.