У Магілёве з аўкцыёна прададуць дзесяць пустых дамоў

28 лютага пройдзе аўкцыённы продаж нежылых і нічыйных дамоў у Магілёве – паведамляецца на сайце гарвыканкама. Усяго на продаж выстаўлена дзесяць такіх хат. 

Ступень зносу амаль усіх дамоў, пераважна – больш за 60 %. За самы дарагі стартавы кошт складае 30 700 рублёў, за самы танны 9 900. Для ўдзелу ў аўкцыёне загадзя неабходна ўнесці задатак у 20% ад стартавай сумы. 

Як пісалі mogilev.media, у пачатку студзеня дзяржаўны камітэт Беларусі па маёмасці запусціў анлайн-платформу, на якой можна знайсці ўсе жылыя дамы, якія зараз пустуюць. На Магілёўшчыне такіх дамоў на дадзены момант налічваецца больш за тысячу. У Магілёве – некалькі дзясяткаў.

Аўкцыён адбудзецца 28 лютага 2023 года ў 15.00 па адрасе: г. Магілёў, зав. Камісарыяцкі, 5. Апошні дзень прыёму заяў і ўнясення задатку – 23 лютага 2023 года да 17.00 гадзін.

Фота: mogilev.media

Инвестиции в экономику Могилевской области рухнули на 12% за прошлый год – экономический анализ

Промышленность Могилевского региона традиционно представляют как драйвер экономического роста. Но как дела в этой сфере обстоят на самом деле? Читайте продолжение экономической аналитики в новом исследовании mogilev.media, а предыдущий выпуск – здесь.

Инвестиции в основной капитал являются предпосылкой для устойчивого развития области и обеспечения прироста занятости населения. В инвестициях нуждаются все отрасли экономики: вновь создаваемые предприятия требуют первоначальных инвестиций, уже функционирующие – вложений в обновление оборудования и его модернизацию, общественная инфраструктура – в реновации и расширении. 

Сила воздействия инвестиций – в наращивании их объемов и обеспечении эффективного использования. Следует отметить, что инвестиции в экономику Могилевской области во-многом носят вынужденный характер – другие возможности для роста производства практически исчерпаны.

Писаная торба могилевских инвестиций

Не удивительно, что могилевские чиновники носятся с инвестициями как с писаной торбой, делая на них ставку, задумываясь о продлении своей чиновничьей службы. Особенно делается акцент на инвестициях долговременного характера. Это все понятно. Но как правило, за бортом оказываются другие возможности экономического оздоровления. Например, полная загрузка уже существующих производственных мощностей (переход на трехсменную работу), создание филиалов по области (для производства мороженого, например), частно-государственное партнерство с более качественной мотивацией труда работников всех уровней управления и исполнения. Кстати, насчет филиалов – нам могут сказать, смотрите, сколько их создается по области. Но проблема здесь в том, что многие филиалы создаются путем присоединения иных предприятий, часто банкротов или глубоко убыточных. Это точно не оздоравливает экономику.

Так вот, с динамикой инвестиций в области дела не совсем хороши: в 2020 году к уровню 2019 года недовложили в экономику 9,6 %. В 2021 г. остались на прежнем уровне, в 2022 г. произошло снижение к уровню предыдущего года еще на 12 %. О какой устойчивости роста можно говорить? 

Снова слышно проповедование фактов многомиллионных вложений в производство химических нитей, цемента и шин для разного рода техники. С другой стороны, в отчетности о перспективных инвестициях замелькали такие предприятия, как Зенит, Ольса, ОАО «Молочные горки», бобруйский завод тракторных деталей и агрегатов, осиповичский завод агрегатов. Это как раз те предприятия, которые в условиях санкций набирают экономический ход. Почему бы отделу экономики облисполкома более скрупулезно не поработать с определением других точек экономического роста на подвластной территории? 

Ан, нет, сегодня областное руководство озабочено возможностью строительства завода по выпуску беленой термомеханической массы на территории СЭЗ «Могилев». И вся эта химия на головы местных жителей, но с ростом объема инвестиций на 700 млн. бел. рублей. Проект весьма грандиозный: объем производства готовой химической продукции 280 тыс. тонн за год и обслуживать эту химическую бомбу доведется всего лишь 200 работникам. Нужны ли такие инвестиции городу?

Куда расти городу?

Есть инвестиционные проблемы системного характера, вернее непродуманности в развитии территории в отдельных городах. Например, очевидно, что Могилев прирастает окраинами, поглощая плодородные земли сельскохозяйственного назначения, одновременно усложняя финансовую ситуацию города и отдельных предприятий. 

Расширение городской территории требует прокладки новых инженерных сетей (водопровод, канализация, газопровод, электросети, продление транспортных маршрутов). Вот и в I квартале текущего года намечено пустить по новому маршруту в Казимировку троллейбусы с автономным ходом и с устройством зарядной станции. В то же время в районе ул. Лазаренко непродуктивно используется огромная территория частного сектора – не пора ли найти общий язык с его жителями и прекратить уничтожать плодородные земли вокруг города. А территория “Строммашины”?

Интересное трактование у чиновников понятия “иностранные инвестиции”. Губернатор области Анатолий Исаченко в начале января 2023 г. на встрече с активом заявил, что за 9 месяцев прошлого года во время ужесточения экономических санкций, в экономику области было привлечено четверть миллиарда долларов прямых иностранных инвестиций, что на 110 млн. долларов больше уровня 2021 г. 

Но оказалось, что основную лепту в графу “иностранные инвестиции” внесло российское предприятие ИООО “Омск Карбон Могилев” с возможностью производства сотни тысяч тонн химической продукции. Во-первых, определитесь, являются ли предприятия из территории так называемого Союзного государства иностранными? А  во-вторых, сколько можно подобными инвестициями травить местный люд?

Фото иллюстративное

На кожным пятым аб’екце вобласці – парушэнні санітарных норм

На 800 аб’ектах з абследаваных 4382 тэрыторый Магілёўскай вобласці ў студзені бягучага года а гэта 18,3% – выяўлены парушэнні патрабаванняў санітарна-эпідэміялагічнага дабрабыту насельніцтва, паведамляе санэпідслужба.

Традыцыйнымі ўжо становяцца неахайныя адносіны да ўтрымання кантэйнерных пляцовак і прылеглых да іх тэрыторый, несвоечасовы вываз камунальных адкідаў, утварэнне несанкцыянаваных звалак, несвоечасовая ачыстка снегу, прымяненне супрацьгалалёдных мер. 

Вынесена 12 пастаноў аб накладанні штрафу, выдадзена 168 прадпісанняў, рэкамендацый, ліквідавана 7 несанкцыянаваных звалак.

Да дысцыплінарнай адказнасці прыцягнуты толькі 1% вінаватых: 8 асоб на 800 аб’ёктаў.

Фота мае ілюстрацыйны характар

Асудзілі двух дырэктараў “Магатэкса” – штраф і ўмоўны тэрмін

Дырэктар па вытворчасці, а таксама дырэктар фабрыкі па аздабленні на магілёўскім прадпрыемстве “Магатэкс” атрымалі ўмоўныя тэрміны і штраф за прыпіскі ў справаздачах – паведамляе прэс-служба Вярхоўнага суда Беларусі. 

– Наўмысна, з мэтай утойвання адмоўных вынікаў гаспадарчай дзейнасці прадпрыемства, штомесяц, з дапамогай аботнікаў аздобнай фабрыкі якія нічога не падазравалі – гаворыцца ў судовым рашэнні – падсудныя арганізавалі складанне афіцыйных дакументаў аб выкананні фабрыкай плана выпуску прадукцыі, якія змяшчалі недакладныя звесткі аб выкананні фабрыкай плана выпуску прадукцыі і аб выкананні паказчыкаў і ўмоў прэміравання аддзелачнай фабрыцы, якія падпісаў абвінавачаны А. і прадаставіў для подпісу абвінавачанай І.

Абодва прызнаныя вінаватымі ў перавышэнні службовых паўнамоцтваў, а менавіта ў тым, што падраблялі справаздачнасць дзеля атрымання высокіх прэмій. У выніку нанесеная шкода ацэньваецца ў 32 225,39 рублёў. Іх прыгаварылі да трох гадоў пазбаўлення волі з адтэрміноўкай на два гады і штрафу ў 300 базавых велічынь (11 100 рублёў), а таксама пазбавілі права займаць кіраўнічыя і адміністрацыйныя пасады на пяць гадоў.

Фота з адкрытых крыніц

Шэсце і паніхіда ў памяць аб бязвінна забітых у гады ліхалецця пройдзе ў Магілёве

У нядзелю 5 лютага адбудзецца шэсце ад былога замкавага сквера да крыжа насупраць мясакамбіната і паніхіда біскупа ў памяць новых пакутнікаў праваслаўнай царквы.

Крыжы ля мясакамбіната – вядомае месца смутку і памяці нявінных ахвяр сталінскіх рэпрэсій. Раней народны мемарыял па традыцыі грамадскасць наведвала на восеньскія Дзяды. 

Але ў апошнія гады правядзенне хроснага хода да месца расстрэлаў так званых “ворагаў народу” у 1918 – 1930-х гадах стала новай традыцыяй праваслаўнай царквы.  

Вось і 5 лютага на свята сабора новых пакутнікаў Рускай царквы ўладыка Магілеўскі і Мсціслаўскі Сафроній здзейсніць боскую літургію ў царкве царскіх мучанікаў, усіх новых пакутнікаў 20 стагоддзя. Пачатак а 9-й гадзіне.

А пасля літургіі ў 11.00 адбудзецца шэсце ад царквы да Паклоннага крыжа на праспекце Дзімітрава для выканання паніхіды ў памяць пра бязвінна забітых у гады ліхалецця мінулага стагоддзя.

Маршрут хроснага хода:

  • Храм царскіх пакутнікаў, новых пакутнікаў і спавядальнікаў 20-га стагоддзя (парк Горкага)
  • Пушкінскі праспект 
  • праспект Дзімітрава (каля прыпынку “Мясакамбінат”) 
  • Спаса-Праабражэнскі сабор

Працягласць шэсця – 4,5 кіламетра.

Час правядзення: 11.00 – 12.30. 

Фота архіўныя, з адкрытых крыніц

Дзень у гісторыі. 2 лютага. Параза на Стрэве. Абранне каралём Ягайлы. Нарадзіліся рэфарматарка Бона Сфорца, асветнік Пётр Скарга, паўстанец Кастусь Каліноўскі

Сусветны дзень водна-балотных угоддзяў (World wetlands day, з 1997 года).

Устаноўлены ў гонар  падпісання ў іранскім горадзе Рамсар “Канвенцыі аб водна-балотных угоддзях”. 

Асноўнай мэтай канвенцыі з’яўляецца захаванне і рацыянальнае выкарыстанне водна-балотных угоддзяў як сродку дасягнення ўстойлівага развіцця ва ўсім свеце. 

Слова “балота” паходзіць з балта-славянскіх моў. Таму нядзіўна, што прарадзімай славян называюць багністую мясцовасць паміж Беларускім Палессем і Балтыйскім морам.

Водна-балотныя ўгоддзі – адны з самых прадуктыўных, з’яўляюцца прадуцэнтамі кіслароду, месцамі біялагічнай разнастайнасці, крыніцамі вады і першаснай прадуктыўнасці, ад якіх залежыць існаванне шматлікіх відаў раслін і жывёл, памяншэнне ўтрымання вуглякіслага газу ў паветры.

Балота Ельня 

Грамніцы (Стрэчанне).

Дзень прынясення ў Іерусалімскі храм немаўляці Ісуса Хрыста яго бацькамі на 40-вы дзень пасля Нараджэння і на 32-гі дзень пасля Абразання. У Іерусалімскім храме Святое сямейства сустрэў  (адсюль «стрэчанне») на ганку Сімяон Багапрыімец. 

 «Калі на Грамніцы нап’ецца певень вадзіцы, то на Юр’я наесца вол травіцы», «Грамніца – хлебу палавіца».

У гэты дзень, у 1914 годзе зафіксаваны самы ранні сход снега на Магілёўшчыне.

Невядомы аўтар. «Стрэчанне», 1731 год. Успенская царква, аграгарадок Басценавічы  Мсціслаўскага раёна

1348 год. Бітва на рацэ Стрэве каля Коўна паміж арміяй Тэўтонскага ордэна і злучанымі войскамі Вялікага Княства Літоўскага і Смаленскага княства. 

Перад бітвай ордэнскае войска – прускія рыцары і наёмныя – англійскія, французскія і іншыя – на працягу тыдня спусташала землі Панямоння. 

Гэта быў паход ці не ўсёй Еўропы супраць ВКЛ. Саюзныя войскі Альгерда і Кейстута складалася, апроч уласна ліцвінаў, з атрадаў Уладзіміра-Валынскага, Бярэсця, Віцебска, Смаленска, Полацка.

Бітва скончылася вельмі цяжкай паразай вялікалітоўскіх сіл, сярод загінулых адзначаны князь Нарымонт, але і заваёўнікі стратэгічна нічога не выйгралі.

1348 год. У бітве на Стрэве загінуў Нарымонт-Глеб Гедзімінавіч. 

Князь полацкі (1336-1345), пінскі.

Другі сын Гедзіміна. Быў князем у Ноўгарадзе (1333-1335), атрымаў у кармленне Ладагу, Арэшак, Карэлу і палову Капор’я. Ускосна згадваецца як полацкі кароль у дагаворы Смаленска з Рыгай (1340).

Пасля 1345 года атрымаў Пінскае княства, якое заставалася і за яго нашчадкамі – Нарымонтавічамі да канца XIV стагоддзя. 

З’яўляўся буйнейшым землеўладальнікам і, відаць, найуплывовейшым князем ВКЛ. Супраць яго і Яўнута выступілі браты Альгерд і Кейстут, што прымусіла да ўцёкаў у 1345 годзе да залатаардынскага хана Джанібека (Альгерд перадаў Полацкае княства свайму сыну Андрэю).

Нарымонт вярнуўся ў ВКЛ і браў удзел у паходзе супраць Тэўтонскага ордэна.

1386 год. Вялікі князь ВКЛ Ягайла абраны каралём Польшчы пад імем Уладзіслаў II Ягайла. 

Ягайла – старэйшы сын вялікага князя Альгерда ў другім яго шлюбе, з цвярской князёўнай Ульянай Аляксандраўнай, князь віцебскі, вялікі князь літоўскі (1377–1392), кароль польскі (1386–1434) і вярхоўны князь літоўскі (з 1392).

Падпісаў Крэўскую унію (1385) – дынастычны саюз паміж Польскім каралеўствам і ВКЛ, прыняў каталіцтва і быў ахрышчаны як Уладзіслаў у Кракаве, ажаніўся з каралевай Ядвігай.

У 1410 годзе разам з Вітаўтам кіраваў саюзным войскам у час Грунвальдскай бітвы.

Ягайла заклаў падмурак для шматвяковай польска-літоўскай уніі, заснаваў дынастыю Ягелонаў – галіну Гедзімінавічаў, якая да канца XVI стагоддзя правіла ў ВКЛ і Польшчы і стала адной з самых уплывовых дынастый у канцы сярэдневяковай і ранняй сучаснай Цэнтральнай і Усходняй Еўропы.

1494 год. Нарадзілася Бона Сфорца. 

Каралева польская і вялікая княгіня літоўская, другая жонка Жыгімонта I Старога, маці Жыгімонта II Аўгуста.

Імкнулася ўзмацніць палітычную ўладу і эканамічную моц манархіі, абараняла дзяржаўныя землі ад незаконнага прысваення феадаламі.

Правяла эканамічную рэформу Валочная памера (1557) на прынцыпах інтэнсіўнага вядзення гаспадаркі, з выкарыстаннем меліярацыі, палепшанага севазварота, з унармаваным падаткаабкладаннем.

Паспрыяла пашырэнню найноўшых заходнееўрапейскіх кулінарных, культурных, тэхнічных дасягненняў, спажывецкіх прыхільнасцяў эпохі Рэнесансу ў Польшчы і ВКЛ. З яе дзейнасцю звязваюць з’яўленне або пашырэнне ў меню арыстакратыі экзатычнай усходняй садавіны (апельсінаў, лімонаў, гранатаў, фігаў), прыпраў (шафрану, фенхелю, імбіру, цынамону, цукру), а таксама аліўкаў,  разынак, мігдалаў, марцыпанаў, рысу і іншых. Найбольш яскравым новаўвядзеннем лічыцца салата і іншая агародніна, а таксама ўвядзенне ў карыстанне відэльцаў.

Памерла 19 лістапада 1557 года.

Імем Боны Сфорцы была названа цэнтральная плошча мястэчка Моталь (зараз – плошча Леніна).

Бона Сфорца пэндзля Банавентуры Дамброўскага, 1840-я гады

1536 год. Нарадзіўся Пётр Скарга. 

Царкоўны і палітычны дзеяч Рэчы Паспалітай, пачынальнік польскай аратарскай прозы. 

Прафесар, першы рэктар Віленскай акадэміі, стваральнік і першы рэктар полацкага езуіцкага калегіума, заснавальнік калегіумаў у Рызе і Дэрпце (Тарту). Ініцыятар і прапагандыст Брэсцкай уніі 1596 года. 

Празваны сучаснікамі Златавустам. У ХІХ стагоддзі разглядаўся польскай інтэлігенцыяй як прарок трагічнага лёсу краіны, бо папярэджваў, што прамаруджванне цэнтралізацыі ўлады шкодна адаб’ецца на лёсе краіны.

Памёр 12 верасня 1612 года.

1838 год. Нарадзіўся Кастусь Каліноўскі. 

Палітычны дзеяч, публіцыст, паэт. Адзін з кіраўнікоў паўстання 1863–1864 гадоў.

Прымаў удзел у таемнай ваенна-рэвалюцыйнай арганізацыі афіцэраў Генштаба, якую ачольвалі Зыгмунт Серакоўскі і Яраслаў Дамброўскі. На Гародзеншчыне ствараў рэвалюцыйныя арганізацыі, у 1862 годзе з паплечнікамі распачаў выпуск «Мужыцкай праўды» – першай у гісторыі газеты на беларускай мове. 

У 1862 годзе ачоліў Літоўскі правінцыяльны камітэт па падрыхтоўцы паўстання, у студзені 1863 распачаў паўстанне, 1 лютага 1863 года узначаліў Часовы правінцыяльны ўрад Літвы і Беларусі.

29 студзеня 1864 года выдадзены царскім уладам камісарам Магілёўскай губерні Вітаўтам Парфяновічам. 

Публічна павешаны 22 сакавіка 1864 года на гандлёвай плошчы Лукішкі ў Вільні.

Таемна пахаваны на Гедзімінавай (Замкавай) гары ў Вільні, побач з іншымі лідарамі і ўдзельнікамі паўстання, забітымі на загад расійскай акупацыйнай улады. Усе магілы былі зроўнены з зямлёй.

Урачыстае перапахаванне К. Каліноўскага і іншых паўстанцаў адбылося 22 лістапада 2019 года на могілках Росы у Вільні.

Адзін з першых беларускіх мастацкіх фільмаў быў «Кастусь Каліноўскі» (1928). У 1943 годзе ў гонар героя была названая савецкая партызанская брыгада, якая дзейнічала каля Гродна і Беластока.

У гонар деяча названыя вуліцы ў Мінску, Гродна, Магілёве, Пінску і іншых гарадах Беларусі, гімназія № 1 у г. Свіслач. Адзіны беларускі помнік усталяваны ў Свіслачы. Бюст усталяваны ў Нью-Ёрку.

Указ прэзідэнта Беларусі ад 15 студзеня 1996 года № 26 зацвердзіў Ордэн Кастуся Каліноўскага. Узнагарода не выкарыстоўваецца, але не выходзіла і адпаведнай пастановы аб яе скасаванні.

У 2022 годзе на Украіне створаны беларускі добраахвотнікі полк імя Каліноўскага.

1892 год. Памёр Люцыян Крашэўскі. 

Беларускі і польскі мастак, фатограф. Прыродазнавец, краязнавец. Брат Юзэфа Крашэўскага і Каятана Крашэўскага. Ілюстратар іх твораў. 

Аказваў дапамогу ўдзельнікам паўстання 1863–1864 гадоў, за што быў сасланы на Урал.

Рабіў замалёўкі помнікаў архітэктуры і народных тыпаў на Гродзеншчыне. У ссылцы навучыўся фатаграфаваць, рабіў здымкі краявідаў Панямоння.

1892 год. Уільям Пэйнтэр атрымаў патэнт на металічны бутэлькавы корак, які быў названы Crown Cork – кронен-корак. 

У 1880-я гады коркі, якія ўжываюцца для бутэлькавай укупоркі розных напояў, не зачынялі бутэльку досыць шчыльна і нярэдка разбураліся. У выніку якасць напою псавалася, вуглякіслы газ не ўтрымліваўся ўнутры, а звонку трапляла паветра. 

Каб вырашыць гэтую праблему, амерыканскі вынаходнік У. Пэйнтэр з Балтымора, вынайшаў корак у форме кароны, які герметычна закаркоўваў бутэлькі. 

Корак меў гафрыраваны фланцавы край і тонкі ўкладны дыск з кары коркавага дуба на донцы. Такі корак просты і эканамічны ў вырабе. Кронен-корак шырока выкарыстоўваецца і дагэтуль, толькі колькасць зубцоў на гафрыраваным фланцавым краі паменшана з 24 да 21.

1902 год. Нарадзіўся Станіслаў Грынкевіч. 

Беларускі лекар-псіханеўролаг, пісьменнік, культурны, грамадскі і палітычны дзеяч, публіцыст, перакладчык, папулярызатар навукі.

Вучыўся на медыцынскіх факультэтах Віленскага, Познаньскага ўніверсітэта. Працаваў лекарам-псіханеўролагам у клініках Познаньскага ўніверсітэта, Беластока, Вільні, быў прызнаны найлепшым маладым псіхіятрам Польшчы 1937 года. 

Выкладаў гігіену ў Віленскай беларускай гімназіі, псіхіятрыю ў Медыцынскім інстытуце ў Новай Вілейцы. Узначальваў Беларускае навуковае таварыства, актыўна друкаваўся ў беларускіх газетах і часопісах.

З лекцыямі па медыцыне ездзіў па заходнебеларускіх мястэчках і вёсках.

Аўтар прац «3 зацемак аб характары беларусаў», «Аб праве на Бацькаўшчыну», «Гігіена псіхічная як праблема асноўных адносін да жыцця», «Псіхааналіз і праблемы літаратурныя і грамадскія», «Узгадаванне характару», «Народ», кніг «Парады хворым і здаровым», «Аб тэатры», шэрагу п’ес, апавяданняў, аповесцяў, эсэ.

З прыходам у Вільню савецкіх войск арыштаваны, але здолеў уцячы з цягніка падчас вывазу вязняў. У гады нямецкай акупацыі ў Вільні браў удзел у нацыянальным падполлі. Арыштаваны НКДБ у 1944 годзе і вывезены спачатку ў Мінск, потым у Магілёў.

18 мая 1945 года ваенным трыбуналам прыгавораны да вышэйшай меры пакарання. Расстраляны 25 ліпеня 1945 года ў Магілёве. Існуюць таксама версіі, што памёр на этапе, альбо ў лагеры.

1957 год. Нарадзіўся Аляксей Ляляўскі. 

Беларускі рэжысёр тэатра лялек, заслужаны дзеяч мастацтваў, лаўрэат Нацыянальнай тэатральнай прэміі.

У 1982–1986 гадах працаваў галоўным рэжысёрам Магілёўскага тэатра лялек. З 1986 года – галоўны рэжысёр Беларускага дзяржаўнага тэатра лялек.

Значнае месца ў яго творчасці займаюць сучасныя інсцэніроўкі дзіцячай класікі. Сярод найлепшых пастановак для дзяцей у Магілёўскім тэатры «Віні-Пух і ўсе, усе, усе…» паводле А. Мілна, «Дзіўныя прыгоды ката ў ботах» Н. Слепаковай паводле Шарля Перо, «Дзед і жораў» В. Вольскага.

Цікавыя і моцныя яго пастаноўкі і для дарослых.

Ставіў спектаклі ў тэатрах Літвы, Нідэрландаў, Польшчы, Расіі, Славеніі.

1983 год. Трагічна загінуў на пажары Мікола Прашковіч. 

Беларускі дысідэнт, перакладчык, адзін з самых таленавітых беларускіх літаратуразнаўцаў ХХ стагоддзя.

Адзін з першых пачаў даследаваць паэзію Сімяона Полацкага, абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму “Паэзія Сімяона Полацкага”. Першым напісаў вялікі артыкул пра творчасць Ларысы Геніюш «Шлях паэта» (1967).

Спецыялізаваўся па старажытнай беларускай літаратуры. Некаторыя яго выступленні ў друку вылучаліся асаблівай палемічнай завостранасцю і атрымалі шырокі грамадскі рэзананс у Беларусі. 

Даверлівы, адкрыты і залішне эмацыянальны М. Прашковіч быў выкарыстаны КДБ, пад пільным наглядам якога знаходзіўся, для дыскрэдытацыі некаторых патрыётаў, фабрыкацыі справы і выкрыцця ў 1973–1974 гадах «гнязда беларускіх нацыяналістаў» у АН БССР, у выніку чаго пацярпела цэлая група беларускіх навукоўцаў.

Па абвінавачанні ў беларускім нацыяналізме ў 1974 годзе быў звольнены з работы ў АН БССР.

Пэўны час заставаўся беспрацоўным, затым працаваў грузчыкам, карэктарам у часопісе «Родная прырода» і газеце «Вечерний Минск».

Алесь Белакоз і Мікола Прашковіч (справа)

У Магілёўскай вобласці – рэзкае змяншэнне даследчыкаў, дактароў і кандыдатаў навук

Колькасць дактароў навук скарацілася ў два разы, кандыдатаў на 43%, і гэта яшчэ старыя дадзеныя, за 2021 год. Зараз лічбы яшчэ больш жахлівыя.

А мы ўсё святкуем

У хуткім часе ў Магілёў, пасля Гомеля, прыбудзе экспазіцыя «Беларусь інтэлектуальная», якая працавала ў мінскім Белэкспа напярэдадні Дня беларускай навукі –  анансуюць падзею дзяржаўныя СМІ. Але, давайце прааналізуем стан навуковых распрацовак на актуальны час у Магілёўскім рэгіёне.

Магілёўскае абласное упраўленне статыстыкі выпусціла да Дня навукі-2023 актуальны прэс-рэліз са статыстычнымі дадзенымі на 2021 год (засяроджваем увагу на год), паводле якіх у рэгіёне назіраецца прырост навукоўцаў і навуковых арганізацый.

Але параўнальны аналіз сведчыць пра істотнае зніжэнне колькасці даследчыкаў і рэзкае змяншэнне дактароў (напалову) і кандыдатаў навук (на 43%) у параўнанні з базавымі гадамі – 2010-2020.

У прадстаўленым дакуменце даецца лічба ў 25 устаноў, якія у 2021 годзе праводзілі навуковыя даследаванні. Сапраўды, тут назіраецца рост ледзь не на 1/5, бо на працягу 2010-2020 гадоў іх колькасць была нязменнай – 21.

Колькасць персанала  (катэгорыі: даследчыкі, тэхнікі, дапаможны персанал), які займаўся навуковымі даследаваннямі і распрацоўкамі ў 2010-2020 гадах складала 733-774 чалавек. Так што ў 2021 годзе сапраўды адбыўся прырост удзельнікаў распрацовак адразу на 114 чалавек (да 888, на 113%).

Але колькасны рост забяспечылі тэхнікі і дапаможны персанал, вага якіх у 2010-2020 гадах памяншалася і ў вобласці і па краіне (сусветны трэнд): у 2020 годзе іх вага ў вобласці была 33,85%, у 2021 годзе дасягнула паказчыка – 44,70%.

Непасрэдна даследчыкаў ва ўстановах Магілёўскай вобласці ў 2010-2020 гадах працавала 315-512 чалавек. Гэта азначае, што толькі за год 2020/2021 адбылося падзенне іх колькасці да 491 і вагі з 66,15% да 55,30% ад усёй колькасці супрацоўнікаў даследчых устаноў.

Эксперты тут не і спрабуюць выбудоўваць гіпотэзы, па якой прычыне гэта адбылося – ці то каранавірус, ці то масавыя звальненні даследчыкаў з вну.

Тры дактары навук на ўвесь рэгіён

З навуковымі ступенямі ў 2010-2020 гадах працавалі 41-42 даследчыкі, у тым ліку 5-6 дактароў навук, кандыдатаў – 35-37. Тут маюцца на ўвазе навукоўцы, якія займаліся менавіта даследаваннямі, і сюды не ўлічваюцца тыя, хто займаўся толькі выкладаннем.

А вось па стане на 2021 год навуковымі распрацоўкамі ў вобласці займаліся толькі 3 дактары навук (скарачэнне ў 2 разы) і 21 кандыдат (падзенне на 43,3%).

У Магілёўскай вобласці ў 2021 годзе больш за ўсё даследчыкаў працуе у галіне тэхнічных навук – 93,3% (па Беларусі – 59,1%), сельскагаспадарчых – 5,5 (5,3%, значны сектар займае Беларуская сельскагаспадарчая акадэмія ў Горках), сацыяльна-эканамічныя і грамадскія – 0,8 (6,5), прыродазнаўчыя – 0,2 (20,6), гуманітарныя – 0,2 (3,5). 

Эксперты выказваюць меркаванне наконт публікацыі дадзеных за 2021 год тымі абставінамі, што статыстычныя паказчыкі па навуцы ў вобласці на 2023 год будуць больш жахлівымі.

Магілёўскія падлеткі ледзь не атруціліся мухаморамі

Пятнаццаці- і шаснаццацігадовыя падлеткі, адзін хлопец і тры дзяўчыны ў снежні мінулага года вырашылі атрымаць новыя ўражанні і наеліся мухамораў – паведамляе прэс-служба Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз. Устаноўлена, што адзін з хлопцаў набыў сушаныя мухаморы масай 30 гр на інтэрнет-сайце. З іх прыкладна 25 гр падлеткі спажылі на чацвярых, елі лыжкай, запіваючы вадой.

Аднак замест чаканага эфекту неўзабаве ўсе чацвёра адчулі сябе дрэнна, сталі губляць прытомнасць. Каля палуначы «хуткая дапамога», якая прыбыла па выкліку, даставіла ўсіх у лякарню, дзе іх шпіталізавалі ў рэанімацыйнае аддзяленне. У бальніцы маладым людзям пастаўлены дыягназ “вострае пераральнае атручэнне мухаморамі”.

Фота: прэс-служба Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз.

У Магілёве гарэў інфекцыйны корпус бальніцы №1, які будуецца

1 лютага ў 3 гадзіны ночы здарыўся пажар у адным з кабінетаў новага інфекцыйнага корпуса Магілёўскай гарадской бальніцы №1 па вуліцы Акадэміка Паўлава – паведамляе прэс-служба МНС. Будынак інфекцыйнага корпуса не эксплуатуецца – толькі ідзе яго будаўніцтва. Персанал і пацыенты ў ім адсутнічаюць. Гарэнне адбывалася ў вучэбна-метадычным кабінеце на шостым паверсе. У выніку пажару пашкоджана медыцынская маёмасць, якая складуецца, закурана памяшканне кабінета. Пацярпелых няма. Прычына пажару высвятляецца.

Фота: МНС

Двух п’яных трактарыстаў-прыбіральшчыкаў затрымалі ў Магілёве

Інцыдэнт адбыўся раніцай 26 студзеня – супрацоўнікі ДАІ спынілі двух механізатараў у раёне дома №3 па праспекце Шмідта ў Магілёве. У абодвух работнікаў Дарожна-маставога прадпрыемства аказалася 0,8-1 праміле алкаголю. Як паведамілі ў ведамстве, перад пачаткам працоўнай змены трактарысты праходзілі медыцынскае асведчанне і былі цвярозымі. Гэта значыць, што алкаголь яны ўжывалі ўжо на працоўным месцы, падчас начной змены. У службовыя абавязкі работнікаў уваходзіла ўборка вуліц і ямачны рамонт на дарогах горада. 

Дзеля прадухілення далейшых падобных выпадкаў кіраўніцтва ДМП вырашыла рабіць рэгулярныя рэйды па сваіх супрацоўніках на працоўныя месцы, а таксама ўвесці практыку медыцынскага асведчання пасля заканчэння змены. Праштрафіўшыяся трактарысты-прыбіральшчыкі былі звольненыя.

Фота ілюстрацыйнае.