У сакавіку гэтага года было афіцыйна абвешчана, што галоўны магілёўскі мост праз Днепр атрымаў назву «мост імя Героя Савецкага Саюза М.М. Яшына». Адпаведнае рашэнне прыняла гарадская тапанімічная камісія, нягледзячы на тое, што падобная форма назвы парушае адразу тры заканадаўчыя нормы: яна занадта доўгая і мае такія забароненыя для тапонімаў элементы, як ініцыялы і слова “імя”.
Але пазней высветлілася цікавая дэталь – аказваецца, заканадаўства наогул не дапускае афіцыйнае найменаванне які-кольвек мастоў у Беларусі.
Пра гэта паведаміў Тэлеграм-канал “Спадчына”, аўтар якога накіраваў афіцыйны зварот у Дзяржкаммаёмасць. З адказу ведамства вынікае наступнае: заканадаўства Беларусі дазваляе прысвойваць найменні элементам вулічна-дарожнай сеткі. Спіс такіх элементаў канкрэтны, гэта вуліцы, завулкі, праспекты, плошчы, паркі, скверы, бульвары, тракты, набярэжныя і шаша. Мост у гэты пералік не ўваходзіць, а значыць, не з’яўляецца такім элементам а выступае як інжынернае збудаванне. Пагэтаму любое рашэнне пра найменаванне маста аўтаматычна губляю любую юрыдычную сілу. На практыцы гэта выглядае так: магілёўскія гарадскія ўлады могуць павесіць на мосце хоць пяцьдзясят таблічак, нават размаляваць яго ўвесь з галавы да ног словамі “мост імя Героя Савецкага Саюза М.М. Яшына”, але ні ў адным афіцыйным рэестры гэта не можа быць зафіксавана. Фота тэлеграм-канала «Магілёў – мой горад!».
У Санкт-Пецярбургу на 95-ым годзе жыцця памёр магілёвец Леанід Сіманоўскі, мастак-акварэліст і аўтар серыі аўтабіяграфічных успамінаў. Сіманоўскі нарадзіўся ў Магілёве, на Дубравенцы, у 1932 годзе ў яўрэйскай сям’і. Яго бацька быў інвалідам Грамадзянскай вайны, а маці хатняй гаспадыняй. У 1941 годзе бацькі былі забітыя немцамі. Васьмігадовы Леанід і яго сястра выратаваліся, схаваўшыся па-за межамі гета. Наступныя некалькі гадоў хлопчык жабраваў, тулячыся ў закінутых будынках Магілёва і яго ваколіцаў. Бліжэй пад канец вайны ён згубіў таксама і сястру – немцы распазналі ў ёй яўрэйку і расстралялі.
Гэтыя ўспаміны ляглі ў аснову некалькіх публікацый Леаніда Сіманоўскага, якія потым перараслі ў дзве асобныя кнігі: “Чуеш? Чую…” і “Бачыш? Бачу…”. Яны былі выдадзены часопісам “Нева” ў 2000-х гадах.
Крытыкі высока ацанілі мастацкі стыль аўтара. “Незвычайная форма апавядання Сіманоўскага – аповед вядзецца ад імя дзіцяці, пазбаўленага падтрымкі сям’і, вымушанага хавацца ад усіх, і падзеі як бы адбываюцца тады, у тых 1941, 1942, 1943-м, гэта тагачасныя ўчора, сёння, заўтра. Гэта дзённік пачуццяў, перажыванне страшных падзей. «Страшная рэальнасць і цудоўная ірэальнасць суседнічаюць, змяняюць і пераборваюць адно аднаго. У іх барацьбе само адчуванне “Я”, якое супадае з паняццямі “Сям’я”, “Дом”, “Прыгажосць”, “Каханне”, пачынае пульсаваць – то сціскацца амаль да знікнення, да памераў дзіцячага дрыготкага цела, то пашырацца бязмежна, убіраючы ў сябе траву, дрэвы, катоў вершы, зоркі» – пісала пра ўспаміны Сіманоўскага крытык І. Дняпрова. Пасля вайны Леанід Сіманоўскі паступіў у мастацкую вучэльню імя Мухінай у Санкт-Пецярбургу, потым працаваў мастаком на фабрыцы “Гознак”. З 1957 па 2012 гады Сіманоўскі быў вядучым мастаком фабрыкі, дзе ствараў вадзяныя знакі для дакументаў і банкнот.
Сусветны дзень барацьбы з апустыньваннем і засухай (World Day to Combat Desertification and Drought, з 1995 года).
Устаноўлены Генеральнай Асамблеяй ААН у сувязі з гадавінай з дня прыняцця Канвенцыі ААН па барацьбе з апустыньваннем (1994).
Чвэрць сушы на планеце знаходзіцца пад пагрозай апустыньвання. Гэта пагроза для крыніц сродкаў існавання звыш за 1 мільярд чалавек больш як у 100 краінах.
Апустыньванне – адзін з найболей трывожных сусветных працэсаў дэградацыі навакольнага асяроддзя.
Пад засухай разумеюць працяглы і значны недахоп ападкаў, які адбываецца пры падвышанай тэмпературы і паніжанай вільготнасці паветра. Засуха прыводзіць да памяншэння запасаў вільгаці ў глебе, што, у сваю чаргу, прыводзіць да зніжэння ці гібелі ўраджаю.
1696 год. Пайшоў з жыцця Ян Сабескі (1629-1696).
Кароль польскі і вялікі князь літоўскі (1674-1696).
Скончыў Ягелонскі ўніверсітэт, падарожнічаў па краінах Заходняй Еўропы, ведаў італьянскую, лацінскую, нямецкую, татарскую і французскую мовы.
Удзельнічаў у пасольстве ў Асманскую імперыю, у вайне супраць Маскоўскай дзяржавы, Швецыі, супраць казакоў Б. Хмяльніцкага. Праславіўся перамогай над туркамі і татарамі ў бітве пад Хоцімам (1673).
Правёў радыкальную рэформу ва ўзбраенні і арганізацыі войска.
У 1683 годзе, калі турэцкая армія аблажыла Вену, з 27-тысячным войскам падышоў да горада і ўзначаліў агульнае войска аўстрыйскага імператара і германскіх князёў (агулам 70 000), якое 12 верасня разграміла асманаў. У выніку гэтага, Польшча вярнула сабе Падолію і крэпасць Камянец. Пры ім Рэч Паспалітая зведала свой апошні ўздым.
Увайшоў у гісторыю як выдатны палкаводзец, мецэнат, апякун навукі і мастацтва ў Рэчы Паспалітай.
1848 год. Памёр Максімільян Станіслаў Рыла (1802-1848).
Філосаф, археолаг, арыенталіст, каталіцкі місіянер на Блізкім Усходзе і ў Паўночнай Афрыцы
Скончыў Полацкую езуіцкую акадэмію, вучыўся ў Віленскім, Грыгарыянскім (Рым) універсітэтах. Прафесар філасофіі. 3 1833 года святар.
Упершыню даследаваў руіны старажытнага Вавілона і ахвяраваў музею Ватыкана багатую калекцыю археалагічных знаходак. У 1837 абраны ў Папскую археалагічную акадэмію і Арыенталагічнае таварыства Францыі.
Адкрыў у Бейруце Каталіцкую акадэмію, якая была пераўтворана ў Бейруцкі ўніверсітэт Святога Іосіфа. У 1841-1843 гадах на Мальце надрукаваў каментарыі да выдання заснавальніка ордэна езуітаў Ігнація Лаёлы «Духоўныя практыкаванні».
Быў рэктарам Рымскага калегіума, апостальскім вікарыям Цэнтральнай Афрыкі ў Хартуме (Судан).
1882 год. Нарадзіўся Павел Вент (1882-1971).
Беларускі, чэхаславацкі вайсковы дзеяч
Скончыў Маскоўскі 3-ці кадэцкі корпус, Міхайлаўскае артвучылішча, ваенныя электратэхнічную, аўтамабільную школы, Акадэмію Генеральнага штаба.
Прайшоў шлях ад унтэр-афіцэра да капітана рускай арміі.
З’яўляўся начальнікам штаба арміі БНР, фарміраваў дывізію БНР у Адэсе (1918), генерал-маёр беларускага войска.
У Адэсе перайшоў на бок камуністаў і стаў фарміраваць 1-ю беларускую брыгаду, але ў маі 1919 года пад час антыбальшывіцкага паўстання Н. Грыгор’ева, далучыўся з брыгадай да паўстанцаў.
Пасля Адэсы быў саветнікам місіі БНР у Парыжы, Эстоніі, Латвіі, саветнікам Генеральнага штаба літоўскай арміі, удзельнічаў у распрацоўцы аператыўных планаў для беларускіх часцей.
З ліпеня 1921 года паступіў на службу ў армію Чэхаславакіі. Падпалкоўнік Генштаба.
З 1942 года сябра Беларускага камітэта самапомачы ў Празе.
Памер у 1971 годзе, пахаваны на Вышаградскіх могілках.
1882 год. Нарадзіўся Ігар Стравінскі (1882-1971).
Рускі кампазітар беларускага паходжання, дырыжор і піяніст, адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў сусветнай музычнай культуры XX стагоддзя. Грамадзянін Францыі, ЗША.
Паходзіць з беларускай шляхты Стравінскіх герба «Суліма».
Аўтар шматлікіх музычных твораў: скерца, санаты, балетаў («Жар-птушка», «Пятрушка», «Вясна святая»), опер, песень. Актыўна гастраляваў па Еўропе, Амерыцы.
Памёр 6 красавіка 1971 года, пахаваны на могілках Сан-Мікеле ў Венецыі.
1885 год. У Нью-Ёрк прыбыў дар французскага народа Злучаным Штатам Амерыкі – статуя Свабоды.
Гэта падарунак да 100-й гадавіны амерыканскай рэвалюцыі. Праўда, прыбыў са спазненнем на 10 гадоў.
Для перавозкі на борце французскага парахода “Ізеры”, статую разабралі на 350 частак і запакавалі ў 214 скрыняў. Яе правая рука з паходняй, што была скончана раней, ужо экспанаваліся на Сусветнай выставе ў Філадэльфіі ў 1876, а затым у Мэдысан-скверы ў Нью-Ёрку.
Статую сабралі на яе новым фундаменце за 4 месяцы. Урачыстае адкрыццё статуі з выступленнем прэзідэнта ЗША Гровера Кліўленда адбылося 28 кастрычніка 1886 года.
1907 год. На з’ездзе ў Вільні створана Краёвая партыя Літвы і Беларусі.
Палітычная партыя ліберальна-кансерватыўнага кірунку, якая сумяшчала ў сваёй праграме «краёвыя» (аўтанамісцкія) і ліберальна-кансерватыўныя лозунгі.
З прапановай стварэння партыі ўпершыню выступіў адзін з ідэолагаў «краёвасці» Раман Скірмунт (1868-1939). Партыя патрабавала ўвядзення ўсіх дэмакратычных свабод і найперш свабоды нацыянальнага жыцця і палітычнае роўнасці нацыянальнасцяў, краёвага самакіравання.
Лозунгам партыі абвяшчаліся словы «Справядлівасць для ўсіх». Заяўлялася, што партыйны клопат пра разьвіццё «краю» не будзе супярэчыць культурна-нацыянальнай працы асобных народаў. Раман Скірмунт выступіў таксама за ўтварэнне ў Дзяржаўнай Думе Расійскай імперыі асобнай фракцыі дэпутатаў ад «Літвы і Русі».
Э. Вайніловіч, 1910.
1938 год. Расстраляны ўраджэнец в. Бацэвічы сённяшняга Клічаўскага раёна Аркадзь Смоліч (1891-1937).
Беларускі навуковец, палітычны і грамадскі дзеяч.
Адзін з заснавальнікаў БНР. Вучоны ў галіне эканомікі, сельскай гаспадаркі, геаграфіі. Першы беларускі прафесар геаграфіі, член Прэзідыума Беларускай акадэміі навук. Суарганізатар Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі, тэарэтык беларускай сацыял-дэмакратыі.
Старшыня Таварыства беларускай школы, Цэнтральнага Бюро краязнаўства, загадчык планава-эканамічнага аддзела Наркамата земляробства БССР, намеснік старшыні Інбелкульта.
Пачынальнік беларускай геаграфічнай навукі, аўтар першага акадэмічнага падручніка «Геаграфія Беларусі» (1919; 2-е выд. 1922; 3-е выд. 1923).
Рэпрэсаваны ў 1930 годзе. Расстраляны ў Омскай турме.
1940 год. Савецкія войскі акупавалі Латвію і Эстонію. Дзень савецкай акупацыі.
У ноч на 15 чэрвеня 1940 года савецкія памежныя войскі атакавалі латвійскіх памежнікаў, 17 чэрвеня савецкія войскі ўвайшлі ў Латвію і Эстонію, на талінскім рэйдзе ўсталі караблі Балтыйскага флота. Быў высаджаны марскі дэсант і фактычная ўлада ў краінах перайшла да амбасадаў СССР пад кантролем якіх былі сфарміраваны новыя органы ўлады і забяспечана далучэнне Латвіі і Эстоніі да СССР.
СССР акупавалі дзве незалежныя краіны на падставе нібыта таго, што ўрады Эстоніі і Латвіі быццам бы парушылі пакт аб ненападзе 1932 года і пакт аб узаемнай дапамозе 1939 года, уключыўшы ў эстонска-латвійскі ваенны саюз Літву.
Савецкімі ваеннымі ўладамі былі забаронены народныя сходы, у насельніцтва на працягу 24 гадзін была канфіскавана зброя.
Уваход савецкіх акупацыйных войск у Рыгу.
1954 год. Памёр ураджэнец Бабруйска Барыс Мікуліч (1912-1954).
Беларускі пісьменнік, празаік, крытык.
Член бабруйскага філіяла «Маладняка», працаваў у бабруйскай газеце «Камуніст». У Мінску працаваў у Дзяржвыдавецтве, у газеце «Літаратура і мастацтва», у Інстытуце журналістыкі.
Да 1936 года выдаў 7 мастацкіх кніг, шэраг апавяданняў, аповесцей, рэцэнзій, аглядаў тэатральнага рэпертуару.
Зведаў нападкі на свае творы. Арыштаваны ў лістападзе 1936 года, асуджаны за «антысавецкую дзейнасць» да 10 гадоў сібірскіх лагераў.
Пасля вызвалення ў 1946 годзе пераехаў у Ашгабад да сястры, нягледзячы на тое, што яму было забаронена жыць у сталіцах. Тут ён напісаў 1-ю частку рамана «Адвечнае» з задуманай эпапеі пра вайну 1812 года, пісаў пра падзеі Вялікай Айчыннай вайны, аднак апальнага пісьменніка ніхто не друкаваў.
З 1947 года без дазволу ўлад вярнуўся ў Беларусь, жыў у Бабруйску, у Цераховічах на Лагойшчыне. Працаваў у бабруйскай бібліятэцы.
Арыштаваны паўторна 28 красавіка 1949 года, высланы ў Сібір на вечнае пасяленне.
Памёр у с. Машукоўка Краснаярскага края.
Аповесць «Развітанне» прысвечаная М. Багдановічу апублікаваная ў 1959 годзе. Напісаў успаміны пра беларускіх пісьменнікаў, літаратурнае і тэатральнае жыццё Беларусі ў 1920-1950-я, пра сваё жыццё ў лагерах і турмах.
1998 год. У межах Клічаўскага і Бялыніцкага раёнаў створаны рэспубліканскі гідралагічны заказнік “Астравы Дулебы”.
Месціцца на былым ваенным палігоне, плошча ў 26 600 гектар. Мае статус водна-балотнага ўгоддзя міжнароднага значэння.
Назва заказніка нагадвае пра старажытных дулебаў-славян, якія жылі ў VI-X стагоддзях. Ян Длугаш паведамляў легендарную версію паходжання назвы племя ад імя князя Дулеба, чыё племя стала звацца дулебамі. Былі і іншыя князі, а менавіта Радзім і Вятка, адзін з якіх, Радзім, застаўся на Сожы, другі, Вятка, – асеў на Ацэ, даўшы свае імёны землям і народам: ад Радзіма – радзімічы, ад Вяткі – вяцічы. Славяне, якія аселі па Бугу, назваліся дулебамі, пасля яны сталі звацца валынянамі, лучанамі.
Заказнік уяўляе сабой адзін з нямногіх лесабалотных масіваў на ўсходзе краіны, на водападзеле Друці і Ольсы. Ядро заказніка складаюць балоты Дулебскае і Вялікае, адкуль бярэ пачатак цэлы каскад рэк, месцяцца рэшткавыя азёры.
Лясы займаюць амаль 85% тэрыторыі, пераважаюць хвойнікі. Балоты займаюць 16% тэрыторыі. У заказніку прадстаўлены ўсе асноўныя тыпы балот тайгі. У флоры 705 відаў вышэйшых сасудзістых раслін, з якіх 15 відаў уключаны ў Чырвоную кнігу. Фауна наземных пазваночных жывёл налічвае 192 віды.
2011 год. У Магілёве адчынена мемарыяльная дошка ў гонар Канстанціна Бахановіча (1931-2007).
З’явілася на адміністрацыйным будынку Магілёўскай абласной бальніцы ў памяць аб беларускім ўрачы-гігіенісце, арганізатары сістэмы аховы здароўя, заслужанага ўрача Беларусі, заснавальніку і першым галоўным урачы абласной бальніцы (на працягу 27 гадоў).
Пры яго ўдзеле была ўведзены ў эксплуатацыю бальніца на 1100 ложкаў з 20-цю спецыялізаванымі аддзяленнямі, паліклінікай на 500 наведванняў за змену і арганізацыйна-метадычны цэнтр.
Частуючыся крывянкай з Брэсцкага мясакамбіната магілёвец ледзьве не праглынуў частку свіной косткі, якую прыняў за кіпцюр пацука.
Беларускія мясныя вырабы, якія шмат хто лічыць ледзьве не паказчыкам якасці, насамрэч часцяком хаваюць небяспеку для здароўя. У адным з папярэдніх артыкулаў мы распавядалі пра кавалак алюмініевага дроту ў калбасе з Магілёўскага мясакамбіната. Цяпер – выпадак з магілёўцам Аляксеем, пра які ён расказаў журналістам.
Колца “Сялянскай” ад Брэсцкага мясакамбіната мужчына купіў у краме “Родны кут” на Грышына, 118. Гэта было ў суботу, 13 чэрвеня. Паводле магілёўца, ён там набыў ліверку і крывянку.
Мужчына распавёў, што такую каўбасу ён ніколі не рэжа. У выніку “кіпцюр” папаў адразу ў рот. “Ужо даядаў, як адчуў нешта. Дастаў з рота “гэта!“ і выплюнуў. Мяне ледзь не вырвала! Рэшткі аддаў сабаку”, – пракаментаваў ён.
Прычым пакупнік не паляніўся вярнуцца ў магазін і распавесці аб здарэнні. Прадавец таксама была ў шоку. У Брэсцкі мясакамбінат тым жа днём не датэлефанаваліся.
Потым журналісты “Магілёў.Анлайн” звязаліся з аддзелам маркетынгу Брэсцкага мясакамбіната, які адказвае за скаргі. Там адразу ж запыталі ўсю інфармацыю і панеслі яе на вытворчасць. Прапанавалі вярнуць “гэты прадмет” для экспертызы.
Паводле папярэдняй ацэнкі тэхнолагаў, гэта магла быць частка свіной косткі пад’язычнай з храсткамі гартані і трахеі, якую выкарыстоўваюць у вырабе каўбасы – яна больш за ўсё падобная. Але адназначна не кіпцюр, запэўнілі ў Брэсцкім мясакамбінаце. Магчыма, спрацаваў чалавечы фактар – гэта высвятляць па камерах, якія ёсць на ўсіх этапах вытворчасці, і дэпрэмуюць вінаватага.
Аднак каб дакладна зразумець, неабходна забраць прадмет на лабараторнае даследаванне. Яго дастаўку паабяцалі арганізаваць.
Толькі пасля ўмяшання праўладнага прафсаюза бабруйскае прадпрыемства выплаціла свайму былому работніку належную выхадную дапамогу.
Падчас маніторынгу выканання працоўнага заканадаўства на адным з прадпрыемстваў Бабруйска прафсаюзны інспектар выявіў парушэнне правоў работніка, прызванага на вайсковую службу.
Як высветлілася, пасля атрымання позвы малады чалавек спыніў працоўныя адносіны з наймальнікам. Пры гэтым выхадную дапамогу, якая належыць у такіх выпадках паводле заканадаўства, ён не атрымаў.
Парушэнне выявілі падчас планавай праверкі дакументаў. Паводле Працоўнага кодэкса, работніку, прызванаму на тэрміновую вайсковую службу, павінна быць выплачана выхадная дапамога ў памеры двухтыднёвага сярэдняга заробку.
Пасля таго як наймальніку накіравалі рэкамендацыі па ліквідацыі парушэння, прадпрыемства выплаціла цяперашняму вайскоўцу належныя грошы. Агульная сума выплат склала больш за 400 рублёў.
Дзень горада Магілёў будзе сёлета святкаваць чатыры дні – з 24 па 28 чэрвеня. Вось падрабязная праграма мерапрыемстваў.
Праграма святкавання Дня горада Магілёва
24 чэрвеня
10.00 – Грамадзянска-патрыятычны квэст «Моладзь – гэта мы!» Спартыўны комплекс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта харчовых і хімічных тэхналогій
11.00 – Адкрыццё скаладрома вул. Індустрыяльная, 28
16.00–18.00 – Спартыўна-забаўляльнае свята «Рытм Перамог» Адкрытыя пляцоўкі: вул. Чалюскінцаў, 148; вул. Сіманава, 55; б-р Непакораных, 44
25 чэрвеня
14.30 – Спартыўна-патрыятычнае мерапрыемства «Беларусь – гэта мы! Планета пад назвай МОЛАДЗЬ» Тэрыторыя Магілёўскага дзяржаўнага індустрыяльнага каледжа
18.30 – Святочны канцэрт «Музычны саюз гарадоў-пабрацімаў» Заслужанага калектыву Рэспублікі Беларусь Магілёўскай гарадской капэлы Магілёўскі гарадскі Цэнтр культуры і вольнага часу, вул. Першамайская, 34
26 чэрвеня
11.45 – Народная зарадка, прысвечаная Дню горада Магілёва Адкрытая пляцоўка Магілёўскага дзяржаўнага тэхналагічнага каледжа
14.00–16.00 – Арт-пляцоўка «Творчая хваля» Адкрытыя пляцоўкі на тэрыторыі: СШ № 7, СШ № 44, СШ № 41
15.00 – Канцэртна-гульнявая праграма «Квітней, любімы Магілёў» Адкрытая пляцоўка па вул. Цыялкоўскага, 13
16.00 – Адкрыццё выставы работ расійскіх мастакоў – удзельнікаў пленэру «Магілёў на палотнах расійскіх мастакоў» Выставачная зала Музея гісторыі Магілёва
18.00–23.00 – Мерапрыемства «ALFA SUNSET» з удзелам хард-тэхна-дуэта «POLICE IN PARIS», ды-джэяў Sahar і Katrin_clane Тэрыторыя каля Святога возера
21.30 – Урачыстае адкрыццё аб’екта «Музычны фантан» Набярэжная Дубравенкі
27 чэрвеня
11.00 – Забаўляльна-гульнявая праграма «Нашы ўсмешкі – табе, Магілёў» Адкрытая пляцоўка па зав. Гогаля, 2
11.00 – Канцэртна-забаўляльная праграма «Квітней, мой беларускі край!» Адкрытая пляцоўка па вул. Кулешова, 20
12.00–18.00 – Выстава-кірмаш рамеснікаў «Магілёўскі сувенір»; выстава-прэзентацыя прадпрыемстваў горада «Нашы дасягненні – табе, Магілёў!»; фестываль марожанага «Салодкі Магілёў» Камсамольскі сквер
12.00–18.00 – Свята настрою «Магілёў са смакам» вул. Ленінская
12.00–18.00 – Тэрыторыя натхнення «Табе, наш Магілёў» Плошча Зорак
12.00–18.00 – Літаратурная платформа «Магілёў на старонках гісторыі» Тэатральны сквер
12.00–21.00 – Святочныя гулянні «Магілёўскія традыцыі» Парк у Падніколлі
13.00 – Фестываль паветраных змеяў «Стракатае неба» Парк у Падніколлі
13.00 – Святочная праграма «Нашы таленты – табе, родны Магілёў!» Адкрытая пляцоўка каля корпуса № 2 Магілёўскай дзяржаўнай гімназіі-каледжа мастацтваў імя Яўгена Глебава, вул. Крыленкі, 12
14.00–14.30 – Адкрыццё Яраслаўскага дворыка Пляцоўка ў двары рэлігійнай арганізацыі «Іудзейская рэлігійная абшчына “Хабад” у Магілёве»
На працягу дня – Арт-галерэя «Магілёў вачыма сяброў», «Магілёў вачыма дзяцей» Плошча Адзінства
12.00–14.00 – Святочная канцэртная праграма «Магілёў сустракае сяброў» Плошча Адзінства
14.00–15.00 – Канцэртная праграма ўдзельнікаў шоу «Фактар BY. Дзеці» Плошча Адзінства
15.00 – Канцэрт Цэнтральнага пагранічнага ансамбля Федэральнай службы бяспекі Расійскай Федэрацыі Магілёўскі абласны метадычны цэнтр народнай творчасці і культурна-асветніцкай работы
15.00–16.00 – Канцэртная праграма «Табе, любімы Магілёў!»; творчы праект «Стыль нашага горада» – дэфіле-дэманстрацыя вырабаў майстроў і рамеснікаў горада, адзення, абутку, сумак і галантарэі вядомых брэндаў горада і Рэспублікі Беларусь Плошча Адзінства
15.00–17.00 – Культурна-забаўляльнае мерапрыемства «Код культуры» Адкрытая пляцоўка па вул. Церашкіна-Златавусцкага
15.00 – Душэўны канцэрт «Класіка ў Тэатральным» у выкананні Заслужанага калектыву Рэспублікі Беларусь Магілёўскай гарадской капэлы Тэатральны сквер
16.20 – Урачыстае адкрыццё стэл, якія сімвалізуюць пабрацімскія адносіны паміж Магілёвам і гарадамі Чалябінскам і Екацярынбургам Пляцоўка каля Магілёўскага гарадскога выканаўчага камітэта
16.40 – Адкрыццё малой архітэктурнай формы «Курган бессмяротнасці», перададзенай у дар Магілёву ад горада-партнёра Бранска Камсамольскі сквер з боку вул. Першамайскай
17.00 – Музычныя сустрэчы «Караоке пад аркестр у Тэатральным» у выкананні духавога аркестра ДУК «Магілёўскія гарадскія аркестры» Тэатральны сквер
17.00 – Інтэрактыўная гульня «Вау! Музычнае лато» Плошча Адзінства
19.00–23.00 – Святочны канцэрт «Магілёў – гэта мы!», прысвечаны Дню горада Магілёва, з удзелам расійскага музычнага выканаўцы Лёшы Свіка, расійскага дыджэйскага дуэта «Swanky Tunes», ды-джэя Krase Плошча Славы
13.00 – Спартыўнае свята «Самы моцны магіляўчанін» Пляцоўка каля ФАК «H2O», вул. Златавусцкага, 1
17.00–22.00 – Моладзевы медыяпікнік «На Дубравенцы» пад адкрытым небам Набярэжная Дубравенкі
18.00–20.00 – Вечар адпачынку «Магілёў – лепшы горад зямлі!» з удзелам духавога аркестра дзяржаўнай установы культуры «Магілёўскія гарадскія аркестры» Сквер 40-годдзя Перамогі
Жанчына паказала на відэа кавалак алюмініевага дроту, з-за якога яна ледзьве не зламала зуб, спрабуючы каўбасу з Магілёўскага мясакамбіната.
«Зашыбісь, я сабе ледзь зуб не зламала. Афігенна. Ахрэнець, у каўбасе”, – сказала ў відэа ў ТіkTоk карыстальніца Яна.
Многія каментары падпісчыкаў на паказаны кавалак алюмінію былі даволі спакойныя.
“Нічога страшнага, гэта проста кліпса!” – напісаў Юрый Пытлеў.
“Тут нічога такога няма”, – піша Сяргей.
“Трошкі не туды запакавалі”, – адзначыў sviderski1985.
Іншыя выказалі агульнае адмоўнае стаўленне да прадукцыі Магілёўскага мясакамбіната.
“Я з Магілёва, не памятаю, калі ў апошні раз купляла магілёўскую каўбасу”, – распавяла Doramochka.
“Магілёўскую ніколі не купляю, толькі Гродна, Брэст”, – напісала pante-ra.
“Самая дрэнная і нясмачная прадукцыя – гэта наш мясакамбінат”, – сцвярджае Ірышка.
Некаторыя карыстальнікі параілі звярнуцца па кампенсацыю.
“Прэтэнзію пішыце, фота, відэа прыкладзіце, патрабуйце кампенсацыі маральнай шкоды, а калі ёсць прычыненне шкоды здароўю, то пацвярджаеце афіцыйна і зверху яшчэ кампенсацыю лячэння”, – раіць Йоу.
“Гэта з прэтэнзіяй да мясакамбіната трэба звяртацца”, – піша Сашка Беларусь.
У Чавускім раёне аб’яўлены вучэнні. Жыхароў рэгіёна просяць звярнуць увагу на адну важную дэталь. “Калі вы сустрэнеце людзей з сінімі павязкамі на рукавах, неабходна тэрмінова паведаміць у міліцыю па тэлефоне 102” – гаворыцца ў лаканічным паведамленні раённай газеты. Іншых падобных вучэнняў у раёнах Магілёўскай вобласці пакуль не аб’яўлялася. Сінія павязкі на рукавах (а таксама жоўтыя і зялёныя) з’яўляюцца знакамі адрознення украінскіх вайскоўцаў яшчэ з часоў антытэрарыстычнай аперацыі на Данбасе 2014 года. Першапачаткова жоўтымі павязкамі пазначалі сябе ўкраінскія вайскоўцы, а сінімі – байцы Нацыянальнай гвардыі.
1797 год. У беларускай Дуброўне нарадзіўся Аляксандр Казарскі (1797-1833).
Ваенна-марскі дзеяч, падарожнік.
У 1831 годзе адшукаў найкарацейшы водны шлях з Колы (Мурманск) у Пецярбург, па якому пазней пракладзены Беламорска-Балтыйскі канал.
14 мая 1829 года на чале 18-гарматнага брыгу “Меркурый” уступіў у бой з турэцкімі караблямі, якія ўдзесяцёра пераўзыходзілі па сілах, і выйшаў пераможцам.
У гонар нашага земляка і яго гераізму пастаўлены помнікі і памятныя знакі ў Дуброўна, Севастопалі, Мікалаеве, прысвечаны палотны мастака Айвазоўскага.
Памёр 16 (28) чэрвеня 1833 года.
1828 год. Нарадзіўся Пётр Бяссонаў (1828-1898).
Рускі славянафіл, гісторык літаратуры, выдавец беларускага фальклору, этнолаг і публіцыст.
Служыў у Маскоўскім архіве Міністэрства замежных спраў, сінадальнай друкарні, старшынём Віленскай археаграфічнай камісіі, дырэктарам Віленскіх рэальнага вучылішча, гімназіі, бібліятэкарам Маскоўскага ўніверсітэта.
Вынікам яго дзейнасці ў Вільні стаў зборнік «Беларускія песні», у які ўвайшлі валачобныя, юр’еўскія, куставыя, мікольскія, пятроўскія, купальскія, калядныя і масленічныя песні.
Аўтар працы «Сепаратизм в Северо-Западном крае. Рассказ очевидца» ў выглядзе палемікі аўтара з умоўным апанентам. Апанент, пецярбургскі ліберал, сумняецца ў мэтазгоднасці прымусовай русіфікацыі края, папракае чыноўнікаў у няведанні спецыфікі і празмернай жорсткасці. П. Бяссонаў у адказ тлумачыць сваё разуменне праблемы беларускага і польскага сепаратызму, апраўдвае палітыку расійскага ўрада.
1834 год. Нарадзіўся Аляксандр Ельскі (1834-1916).
Беларускі пісьменнік, гісторык, этнограф, краязнавец.
Адзін з першых гісторыкаў беларускай літаратуры і збіральнікаў беларускіх рукапісаў, патрыярх прафесійнага беларусазнаўства.
Яму належаць словы: «Родная мова ў дакладным значэнні ёсць самая любімая спадчына нацыі; праз яе пасрэдніцтва лягчэй за ўсё пранікнуць у душу нацыі, закрануць пачуцці, праясніць розум, падштурхнуць адпаведную думку, заклікаць да дзеяння, змагацца са страсцямі, стварыць дабрачыннасці!»
Памёр 10 верасня 1916 года.
1875 год. Нарадзіўся Канстанцін Галкоўскі (1975-1963).
Літоўскі і беларускі кампазітар, дырыжор, прафесар Літоўскай кансерваторыі. Народны артыст Літвы.
Бацька яго паходзіў з Магілёўшчыны.
Вучань М. Рымскага-Корсакава, А. Глазунова, А. Лядава. Сябра Максіма Танка, Рыгора Шырмы.
Аўтар многіх твораў, заснаваных на беларускім фальклоры, музыкі рамансаў і хораў на вершы беларускіх паэтаў Ф. Багушэвіча, Я. Купалы, Я. Коласа, М. Танка, Зм. Бядулі, К. Буйло.
Р. Шырма і К. Галкоўскі разам з маладымі беларускімі літаратарамі Н. Арсенневай, Максімам Танкам, Х. Ільяшэвічам, Я. Бартулем, М. Шчорсам і іншымі. Канец 1920-х гг.
1897 год. Нарадзіўся Аляксандр Шлюбскі (1897-1942).
Беларускі літаратуразнавец, этнограф, фалькларыст, бібліёграф.
Скончыў Віцебскае аддзяленне Маскоўскага археалагічнага інстытута.
Арганізатар архіўнай справы ў Веліжы, Віцебску, Оршы, Полацку, працаваў у Інбелкульце, Інстытуце гісторыі АН БССР. Сябра і паплечнік Вацлава Ластоўскага.
Склаў разгорнутую інструкцыю «Звесткі па збіранні вуснай народнай творчасці ў Беларусі».
Арыштаваны ДПУ у красавіку 1930 года па справе «Саюза вызвалення Беларусі», у 1931 годзе высланы ў Ніжні Ноўгарад. Паўторна арыштаваны ў Ленінградзе ў 1935 годзе.
Мабілізаваны ў ліпені 1942 года ў армію. Лічыцца зніклым без вестак з 26 жніўня 1942 года.
1903 год. Заснавана аўтамабільная фірма “Форд мотар компані”.
Малады амерыканскі інжынер Генры Форд, заручыўшыся падтрымкай групы фінансістаў, заснаваў сваю ўласную фірму з мэтай ператварэння аўтамабіля з прадмета раскошы ў прадмет першай неабходнасці.
Форд імкнуўся выпускаць надзейныя і недарагія аўтамабілі. Напрыклад, ў 1908 годзе “Форд-Т” каштаваў 825 долараў, у 1912 – 375, што зрабіла яго самым даступным сродкам перамяшчэння ў Амерыцы.
Зараз “Форд” выпускае кожны 20-ты аўтамабіль у свеце. Акрамя гэтага кампанія вырабляе беспілотнікі, ваенную тэхніку.
1903 год. У ЗША зарэгістравана гандлёвая марка «Pepsi».
Сама рэцэптура была вынайдзена ў 1893 годзе фармацэўтам Калебам Брэдхэмам: газіраваная вада, цукар, ваніль, алеі, арэхі колы.
Спачатку гандлявалася ў аптэках у якасці напою, які дае весялосць, умацоўвае і спрыяе страваванню. Падчас Другой сусветнай вайны “Пепсі-Кола” абыйшла папулярныя “Royal Crown” і “Dr. Pepper” і стала № 2 пасля “Кока-Колы”.
Упершыню савецкія грамадзяне масава пасмакавалі напой у 1959 годзе на прамысловай выставе ЗША ў маскоўскім парку Сакольнікі (выпіта больш за 3 млн шклянак).
Першы завод “Пепсі Колы” ў СССР быў пабудаваны ў 1974 годзе ў Наварасійску.
У нас у краіне працуе PepsiCo-Беларусь. Выпускае PepsiCo з ліпеня 2015 года ААТ «Лідскае піва».
1911 год. Нарадзіўся Дзмітрый Лукас (1911-1979).
Беларускі кампазітар. Заслужаны дзеяч мастацтваў.
Працаваў кіраўніком аддзела музыкі Упраўлення па справах мастацтваў БССР, адказным рэдактарам музычнага вяшчання Беларускага радыё, загадчыкам кафедры спеваў Мінскага педінстытута імя М. Горкага.
Аўтар шэрагу опер, у тым ліку «Кастусь Каліноўскі», «Песня о счастье», «Дочь пограничника», твораў для салістаў, хора і аpкестраў, да драматычных спектакляў і фільмаў, у тым ліку «Человек не сдается», «Нестерка», «Дети партизана», апрацовак беларускіх народных песень.
1927 год. У Магілёве скончана будаўніцтва летняга тэатра.
Меў залу на 900 месцаў, добрую акустыку. Вакол тэатра размяшчаліся арэлі, більярдная, бібліятэка, танцпляцоўка. Тэатр у парку імя М. Горкага працаваў да канца 1980-х гадоў.
1928 год. Пайшоў з жыцця Эдвард Вайніловіч (1847-1928).
Гаспадарчы і палітычны дзеяч Беларусі і Расійскай імперыі. Патрыёт Беларусі.
Старшыня Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі, лідар дваран літоўска-беларускіх губерняў, фундатар касцёлу Св. Сымона і Алены (Чырвоны касцёл у Мінску), праваслаўных цэркваў, заснавальнік камітэта абароны яўрэяў і татар, кіраўнік дэпутацкай фракцыі «Саюз Колаў Каралеўства Польскага і Краёў Літвы і Русі» у Дзяржсавеце.
Фінансава падтрымаў Беларускі Нацыянальны камітэт, член Рады БНР. Катэгарычна выступаў супраць паланізацыі беларускамоўнага насельніцтва Польшчы.
Памёр у Польшчы. 11 чэрвеня 2006 года ўрачыста перапахаваны ў Мінску каля Чырвонага касцёла.
1963 год. На трое сутак космас пакарыўся Валянціне Церашковай.
Церашкова – беларуска, 6-ы ў свеце касманаўт і першая жанчына-касманаўт. Яна зрабіла 48 віткоў вакол Зямлі.
Яе бацька родам з в. Выйлава Бялыніцкага раёна, маці – з в. Ерамееўшчына Дубровенскага раёна.
У дзяцінстве выхоўвалася на беларускай мове.
1979 год. Памёр ураджэнец Віцебска Лазар Лагін (Гінзбург, 1903-1979).
Савецкі пісьменнік і паэт, вядучы прадстаўнік савецкай сатырычнай, фантастычнай і дзіцячай літаратуры, аўтар аповесці-казкі “Стары Хатабыч”.
Псеўданім Лагін – скарачэнне ад Лазар Гінзбург.
Скончыў школу ў Мінску, удзельнічаў у Грамадзянскай вайне, у арганізацыі камсамола ў Беларусі.
Сябраваў з У. Маякоўскім, які ацаніў яго вершы.
Працаваў у рэдакцыях цэнтральных газет, у тым ліку ў “Праўдзе”, у часопісе “Кракадзіл”.
Падчас вайны працаваў у газеце «Чырвоны чарнаморец», удзельнічаў у абароне Адэсы, Севастопаля, Керчы, Наварасійска, у вызваленні Румыніі.
Аўтар фантастычных твораў: «Патэнт АВ», «Востраў расчаравання», «Атавія Проксіма», «Эліксір Сатаны», «Бялявая шэльма» і іншых.
Жыхар Магілёва стаў фігурантам крымінальнай справы, пасля таго, як падманам завалодаў чужым аўтамабілем для продажу па запчастках.
У Кастрычніцкі РАУС Магілёва звярнуўся мясцовы жыхар, які страціў аўтамабіль пасля няўдалай здзелкі праз інтэрнэт. Мужчына размясціў аб’яву аб продажы машыны. Неўзабаве з ім звязаўся 31-гадовы магілёвец. Пасля агляду аўтамабіля ён прапанаваў уладальніку прадаць яго па запчастках, а пасля разлічыцца за транспартны сродак.
Гаспадар пагадзіўся і перадаў пакупніку аўтамабіль. Аднак грошай так і не атрымаў.
Высветлілася, што магілёвец не займаўся продажам запчастак. Атрымаўшы машыну ў сваё распараджэнне, ён здаў яе на металалом. Выручаныя грошы патраціў на асабістыя патрэбы, пасля чаго перастаў выходзіць на сувязь з уладальнікам.
Па факце махлярства распачатая крымінальная справа.
