Tag: шклов

Дзень у гісторыі. 3 студзеня. Нарадзіліся Тадэвуш Кандрусевіч, Уладзімір Канаплёў

Навіна ад

1738 год. Нарадзіўся Казімір Нарбут. 

Мысліцель, асветнік і філосаф эпохі Асветніцтва, член ордэна піяраў. Прафесар філасофіі.

Вучыўся ў піярскіх навучальных установах ВКЛ, у Рыме. Працаваў прафесарам і прэфектам піярскіх калегіумаў, прэфектам піярскай друкарні, пробашчам у розных гарадах.

Аўтар падручніка «Логіка, або Навука разважання і меркавання пра прадметы навукі», курса «Эклектычная філасофія». Пераклаў з французскай мовы на польскую кнігу «Ваенная навука прускага караля для яго генералаў». У прадмове да яе выказаў сваё захапленне грамадскімі мерапрыемствамі, што ажыццяўляліся ў тагачаснай Беларусі, у прыватнасці будаўніцтвам Пінскага канала. 

Як член Адукацыйнай камісіі, займаўся рэформай школьнага навучання ў Беларусі і Літве, лічыў свецкую этыку адной з асноўных адукацыйных дысцыплін. Член «Таварыства па складанні элементарных кніг», напісаў 2 раздзелы для школы «Статута парафіяльных школ» і настаўленне «Аб інспектаванні школ».

Выступаў за вызваленне філасофіі ад схаластыкі і багаслоўя, за развіццё навукі.

Памёр 17 сакавіка 1807 года.

Казімір Нарбут

1834 год. У в. Асінаўка Магілёўскай губерні (цяпер – Віцебскі раён) нарадзіўся Зміцер Сямёнаў. 

Першы беларускі, другі рускі метадыст,  папулярызатар геаграфічнай адукацыі, пісьменнік.

Настаўнічаў у Віцебску, Пецярбургу. Адзін з ініцыятараў адкрыцця ў Расіі настаўніцкіх семінарый. Першая такая семінарыя адкрыта ў Маладзечне ў 1864 годзе. 

Дырэктар Кубанскай, Закаўказскай (г. Горы) настаўніцкіх семінарый. 

Стаў другім, пасля К. Ушынскага метадыстам геаграфіі, рускай мовы. 

Першым у Расіі стаў друкаваць у педагагічных часопісах паурочныя распрацоўкі па прадметах. 

Распрацаваў шэраг першых наглядных дапаможнікаў для гімназій. Аўтар геаграфічнай хрэстаматыі «Айчыназнаўства» (6 тамоў), метадычнага дапаможніка для настаўнікаў “Каментары да нагляднага навучання па карцінках”, больш за 300 артыкулаў педагагічнага, біяграфічнага, крытычнага і гістарычнага зместу. 

Распрацоўшчык краязнаўчага (радзімазнаўчага) прынцыпу выкладання геаграфіі. Яго ідэі закладзены ва ўведзеным у 1996 годзе вучэбным прадмеце для беларускай пачатковай школы “Мая Радзіма – Беларусь”. 

Памёр 21 сакавіка 1902 года.

Зміцер Сямёнаў

1855 год. Памёр Антон Марціноўскі. 

Беларускі выдавец і публіцыст, апякун здольнай моладзі. Адзін з арганізатараў Віленскага друкарскага таварыства, літаратурна-грамадскага аб’яднання шрубаўцаў, рэдактар «Вулічныя навіны», «Dziennik Wileński», уладальнік друкарні, у якой друкаваліся «Статут ВКЛ» (1819), літаратурныя творы. 

Сакратар Камісіі Часовага ўрада ВКЛ (1812). Марціноўскі стаў узорам новага тыпу патрыёта Беларусі: будучы палякам, любіць Беларусь, а будучы беларусам, любіць Польшчу.

1870 год. У Нью-Ёрку пачалося будаўніцтва Бруклінскага моста праз праліў Іст-Рывер. 

Да будаўніцтва прыцягнулі 2 000 транспартных сродкаў і 150 000 гараджан. Мост будаваўся 13 гадоў, злучае Манхэтэн і Бруклін, яго даўжыня  1 825 метраў (цэнтральны пралёт – 486 метраў) пры шырыні 26 метраў, максімальная вышыня над Іст-Рывер – 41 метр. 

Палатно маста ўтрымліваецца чатырма тросамі дыяметрам каля паўметра, прычым кожны з іх складаецца з 5434 сталёвых жыл. Гэтыя апорныя тросы абапіраюцца на дзве пабудаваныя ў гатычным стылі вежы, якія ўзвышаюцца над вадой на 84 метры.

Бруклінскі мост – папулярнае месца адпачынку і веласіпедных прагулак для жыхароў Нью-Ёрка, адзін з сімвалаў горада.

Бруклінскі мост

1888 год. Дзень нараджэння саломінкі для кактэйляў. 

Першую штучную саломінку для кактэйлю вынайшаў амерыканскі прадпрымальнік Марвін Стоўн, уладальнік фабрыкі па вытворчасці папяровых цыгарэтных мунштукоў. 

Ён вынайшаў яе падчас дэпрэсіі, калі папіваў кактэйль праз жытнюю саломінку. Некаторыя валокны жытняй саломінскі расшчапіліся і падчас чарговага ўцягвання вадкасці загразлі ў Марвіна на зубах. І гэта моцна яго раздражняла. 

Тады ён узяў палоску паперы і намазаў яе край па ўсёй даўжыні клеем, наматаў спіраллю на аловак, а затым зняў атрыманую трубачку. Але звычайная папера хутка намакала і пераставала трымаць форму. Тады ён стаў выкарыстоўваць устойлівую паперу з манільскай пянькі, а дыяметр абраў такім, каб праз трубачку не праскоквала цытрынавая костачка.

Яшчэ ў старажытныя часы сярод арыстакратаў Егіпта і Месапатаміі лічылася модным піць праз залатую або срэбную трубачку.

У 1906 годзе была вынайдзена аўтаматычная машына для вырабу папяровых саломінак. У 1939 годзе амерыканец Джозэф Фрыдман заснаваў карпарацыю “Flexible Straw Corporation” і стаў выпускаць гафраваную саломінку, якая магла згінацца над шклянкай. Фрыдман знайшоў рынак збыту не толькі ў рэстаранах, але і ў шпіталях: ляжачых пацыентаў было зручна паіць з іх дапамогай.

У ІІ палове XX стагоддзя балтыморац Ота Дайфенбах вынайшаў пластыкавую саломінку для піцця.

кактэйль

1900 год. Нарадзіўся Аляксандр Адамовіч. 

Партыйны і дзяржаўны дзеяч БССР. Намеснік наркама земляробства БССР. Працаваў на дзяржаўных і партыйных пасадах па ўсёй краіне, у тым ліку ў Бабруйску, Клімавічах. Загадваў аддзелам друку ЦК КП(б)Б, быў намеснікам рэдактара газеты «Беларуская вёска».

Арыштаваны НКУС 19 ліпеня 1930 года. Пакаранне адбываў у Салавецкім, Беламорска-Балтыйскім лагерах. Расстраляны 15 верасня 1937 года каля станцыі Сягежа ў Карэліі.

Аляксандр Адамовіч

1905 год. Нарадзіўся Уладзімір Хадыка. 

Беларускі паэт, перакладчык.

Настаўнічаў, служыў у Чырвонай Арміі, працаваў сакратаром Дудзіцкага сельсавета. Быў сябрам літаратурнага аб’яднання «Маладняк».

Аўтар вершаў, паэтычных зборнікаў, лірычных цыклаў.

Пераклаў на беларускую мову аповесць К. Гарбунова «Ледалом», кнігу выбраных твораў У. Бахмецьева «Людзі і рэчы», шэраг твораў М. Горкага, якія ўвайшлі ў 5 і 6-ы тамы Збору твораў М. Горкага на беларускай мове, раман М. Шолахава «Ціхі Дон» і іншыя. На яго верш «Расцём і дужэем» А. Туранкоў напісаў песню.

У лістападзе 1936 года арыштаваны НКУС, у 1937 асуджаны на 10 год пазбаўлення волі. Пакаранне адбываў у лагерах Сібіры. 

Загінуў 12 мая 1940 года на будоўлі чыгункі каля Улан-Удэ.

Уладзімір Хадыка

 

1944 год. Нарадзіўся Міхаіл Раманюк. 

Беларускі мастацтвазнавец, мастак, этнограф. Кандыдат мастацтвазнаўства, прафесар. Даследчык народнага мастацтва, матэрыяльнай культуры Беларусі, зрабіў мастацтвазнаўча-этнаграфічнае раянаванне беларускага народнага адзення ХІХ— пачатку ХХ стагоддзяў. 

Аўтар альбомаў, кніг, серыі паштовых марак па народнаму адзенню, сцэнічных касцюмаў для розных мастацкіх калектываў, альбома «Беларускія народныя крыжы».

Кансультант «Беларусьфільма».

Памёр 4 верасня 1997 года.

Раманюк
Марка з малюнкам Раманюка

1946 год. Нарадзіўся Тадэвуш Кандрусевіч. 

Каталіцкі архібіскуп-мітрапаліт Мінска-Магілёўскі (да 3 студзеня 2021 года). Доктар тэалогіі. Член Мальтыйскага ордэна.

Служыў у Літве, Расіі і Беларусі. 

Адлічаны з Гродзенскага педінстытута за наведванне касцёла і ўдзел у набажэнствах. Скончыў Ленінградскі політэхнічны інстытут, каўнаскую Духоўную семінарыю. Працаваў інжынерам на Вільнюскім заводзе шліфавальных станкоў. Вынайшаў «Прамысловы ўзор спецыяльнага высакахуткаснага шліфавальнага станка для Волжскага аўтамабільнага завода».

Служыў у Вільні, Друскеніках, біскупам Мінскай дыяцэзіі (1989-1991), у Расіі (1991-2007), архібіскупам-мітрапалітам Мінска-Магілёўскім (2007-2021), заснаваў Гродзенскую вышэйшую духоўную семінарыю, спрыяў вяртанню і адкрыццю каля 100 раней зачыненых касцёлаў і прычыніўся да выдання «Парадку Імшы» і «Катэхізіса» на беларускай мове, заснаваў маскоўскі Каледж каталіцкай тэалогіі імя святога Тамаша Аквінскага з 3 філіяламі, «Радыё Марыя» і Вышэйшую духоўную семінарыю «Марыя — Каралева Апосталаў» у Санкт-Пецярбургу,

Пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, жорсткага разгону акцый пратэстаў, звярнуўся да беларускіх уладаў з заклікам спыніць насілле і неадкладна вызваліць усіх затрыманых на мірных акцыях нявінных грамадзян. Заявіў аб наяўных падставах меркаваць, што прэзідэнцкія выбары 2020 года ў Беларусі праходзілі несумленна.

31 жніўня 2020 года, пасля вяртання з паездкі ў Польшчу, беларускія памежнікі адмовілі мітрапаліту ва ўездзе ў краіну. МУС Беларусі прызнала пашпарт Кандрусевіча несапраўдным.

24 снежня 2020 года вярнуўся ў Беларусь і 3 студзеня 2021 года завяршыў пастырскую дзейнасць.

Кандрусевіч

1947 год. Нарадзіўся Васіль Гігевіч. 

Беларускі пісьменнік.

Настаўнічаў у Харкаўскай вобласці, арганізатар ашмянскай раённай газеты «Красное знамя», працаваў на Барысаўскім шклозаводзе, на кінастудыі «Беларусьфільм», у часопісе «Маладосць».

Аўтар апавяданняў, 10 зборнікаў прозы, раманаў.

Выкарыстоўваючы своеасаблівыя мастацкія формы, даследуе сучасныя праблемы існавання цывілізацыі ў Сусвеце: паводзіны звычайнага чалавека, які па няволі апынуўся ў чужым грамадстве; магчымасці найноўшых тэхналогій стварыць штучны розум, каб устанавіць дыктат над людзьмі; рэакцыя зямлян на незвычайныя бытавыя праявы, якія выкліканы кантактамі з іншапланецянамі.

Васіль Гігевіч

1954 год. У в. Акулінцы Магілёўскага раёна нарадзіўся Уладзімір Канаплёў. 

Беларускі палітык, спартыўны функцыянер. Выхаванец геаграфічнага факультэта Магілёўскага педінстытута.

Працаваў настаўнікам, намеснікам дырэктара школы ў Шклове, у Шклоўскім РАУС, памочнікам дэпутата Вярхоўнага Савета А. Лукашэнкі, галоўным памочнікам прэзідэнта. 

Дэпутат Вярхоўнага Савета XIII склікання, Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу, узначальваў дэпутацкую фракцыю “Згода”, быў намеснікам Старшыні Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу I і II склікання, старшынёй Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь III склікання. 

Прэзідэнт Федэрацыі гандбола. Падтрымаў стварэнне рэгіянальнага часопіса “Магілёўскі мерыдыян”, выданне манаграфіі П. Лярскага “Прырода Магілёўскай вобласці”, праект мемарыялізацыі навуковай спадчыны вучоных-географаў Магілёўскага педінстытута.

Уладзімір Канаплёў

2005 года. Зацверджаны гербы Бабруйска, Дрыбіна, Слаўгарада, Чавус, Асіповічаў, Клічава, Касцюковічаў, Краснополля.

геральдыка

2008 год. Памерла Вольга Ладыгіна. 

Беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар.

Працавала архітэктарам, галоўным архітэктарам Белдзяржпраекта, у Белдзяржпраекце, Дзяржбудзе, старшынёй праўлення Саюза архітэктараў БССР (1961-1965).

Аўтар шматлікіх праектаў па ўсёй Беларусі, а таксама моста праз р. Дняпро (1955) і Палаца культуры вобласці (1976) у Магілёве.

Вольга

2018 год. Памерла Людміла Яфімава. 

Народная артыстка Беларусі, харавы дырыжор.

Прадстаўнік Ленінградскай школы харавога дырыжыравання.

Працавала ў Мінскім музычным вучылішчы імя Міхаіла Глінкі, дзе заснавала канцэртны хор. З 1987 года мастацкі кіраўнік і галоўны дырыжор Дзяржаўнай акадэмічнай харавой капэлы імя Р. Шырмы. 

Выканаўчай манеры Яфімавай былі ўласцівы глыбокае пранікненне ў змест твору, апора на класічны вакал.

Узнагароджана ордэнам Францыска Скарыны, ордэнам Крыжа прападобнай Ефрасінні Полацкай Беларускай праваслаўнай царквы.

Людміла Яфімава

Былы палітвязень Шклоўскай калоніі: гэта былі катаванні ва ўсіх сэнсах

Навіна ад

Умовы, у якіх знаходзяцца палітвязні, гэта катаванні ва ўсіх сэнсах, сцвярджае праваабаронца, былы зняволены Шклоўскай калоніі №17 Уладзімір Лабковіч.

“Умовы былі надзвычай цяжкія. Напрыклад, у калоніі №17 мне адразу начальнік гэтай установы сказаў: ты ж ведаеш, што твае сябры на волі робяць з цябе сакральную ахвяру. Мы ім, канешне, дапаможам у гэтым ва ўсім. Формула простая – мы проста пеленгуем інтэрнэт, адна ўзгадка (пра цябе – заўв. mogilev.media) ў прэсе, незалежна дзе, і ты адразу едзеш у ШЫЗА. Узгадак было шмат, ШЫЗА таксама хапала” – распавёў Лабковіч на прэс-канферэнцыі былых палітвязняў у Вільні.

Асаблівыя пакуты ў ШЫЗА ў яго выклікала знаходжанне ў камеры-адзіночцы. 

“Гэта адзіночкі, гэта надзвычай халоднае памяшканне. У кожнага розны ўзровень сацыяльнай моцы. Для мяне асабліва цяжка было ў адзіночках, калі ты там адзін тыдзень, два, тры, чатыры, пяць, і іх было шмат. І сутак было шмат бесперапынна. Тады сапраўды становіцца цяжка” – ўзгадвае праваабаронца, падкрэсліваючы, што катаванні камерамі-адзіночкамі “вельмі-вельмі цяжкія”.

“Ёсць шмат момантаў, пра якія я не гатовы ўзгадваць, калі сапраўды былі і фізічны ўздзеянні, а маральныя і псіхалагічныя былі кожны раз” – кажа Уладзімір Лабковіч.

Уладзімір Лабковіч – юрыст Праваабарончага цэнтру “Вясна”, каардынатар кампаніі “Праваабаронцы за свабодныя выбары”. Уладзімір быў затрыманы разам з жонкай Нінай Лабковіч 14 ліпеня 2021 г. пасля вобшуку ў іх кватэры па так званай “справе Вясны”. Па некалькіх артыкулах Крымінальнага кодэксу яму прысудзілі сем гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму. 

13 снежня 2025 г. Уладзімір Лабковіч разам з іншымі палітвязнямі быў выдвараны з Беларусі ва Украіну, а затым пераехаў у Літву.

Скрыншот: YouTube-канал Святланы Ціханоўскай

Прадаецца маёмасць Шклоўскай ПМК-2, што пагразла ў даўгах

Навіна ад

Маёмасць Шклоўскай ПМК-2, якая знаходзіцца ў санацыі, спрабуюць прадаць з аўкцыёна.

Арыштаваныя транспартныя сродкі, большасць з якіх нагадвае аўтахлам, спрабуе рэалізаваць Шклоўская ПМК-2. Сярод выстаўленых на пляцоўцы “БелЮрЗабеспячэнне” лотаў – аўтобусы, легкавыя аўтамабілі, будаўнічая аўтатэхніка. Па многіх машынах ужо праходзіді аўкцыёны, але яны не адбываліся, бо жадаючых прыняць у іх удзел не было.

Як піша тэлеграм-канал Orsha.eu, Шклоўская ПМК-2 – прадпрыемства, якое ў 2017 годзе было прызнана банкрутам. І толькі ў 2022 годзе выйшла на бясстратную працу, стабілізаваўшы працу ў рэжыме санацыі. Для выратавання прадпрыемства прыйшлося значна паменшыць транспартныя выдаткі, павялічыўшы аб’ём будаўніча-мантажных работ. Але праблемы з дэбіторскай запазычанасцю застаюцца нявырашанымі дагэтуль.

Фотаздымак: e-auction.by

У палітвязня шклоўскай калоніі з’явіўся сімвалічны хросны з Германіі

Навіна ад

Дэпутат нямецкага парламента ад Сацыял-дэмакратычнай партыі Парса Марві стаў “хросным” палітвязня Аляксандра Шабаліна, які знаходзіцца ў шклоўскай калоніі №17.

“Аляксандр Шабалін знаходзіцца ў турме, бо ён мужна адстойваў дэмакратыю ў Беларусі. Ён працаваў у перадвыбарчым штабе Святланы Ціханоўскай і збіраў подпісы, за што быў арыштаваны і асуджаны да шасці гадоў пазбаўлення волі нібыта за “арганізацыю масавых беспарадкаў” і “захоп будынкаў”.
Аляксандр – бацька чацвярых дзяцей, якім цяпер даводзіцца спраўляцца без яго. Падтрымліваючы Аляксандра, я хачу паказаць, што ён не застаўся адзін. Яго мужнасць заслугоўвае прызнання, а яго турэмнае зняволенне несправядлівае. 

Мы не мусім адводзіць позірк, калі людзей караюць за іх прыхільнасць свабодзе і дэмакратыі. Я заклікаю да неадкладнага вызвалення ўсіх палітвязняў у Беларусі, асабліва Аляксандра Шабаліна, і заклікаю міжнародную супольнасць не кідаць яго і ягоную сям’ю” – патлумачыў нямецкі дэпутат сваё далучэнне да акцыі #WeStandBYyou ў якасці сімвалічнага хроснага палітвязня.

Да свайго зняволення Аляксандр Шабалін працаваў таксістам і падтрымліваў кандыдата ў прэзідэнты Святлану Ціханоўскую ў Гомелі вясной 2020 года ў складзе яе ініцыятыўнай групы. Пасля, 7 чэрвеня 2020 года, ён быў арыштаваны, абвінавачаны ў “арганізацыі масавых беспарадкаў” і “захопе будынкаў”.

4 траўня 2021 суд Чыгуначнага раёну Гомеля асудзіў палітвязня на шэсць гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму.

Фотаздымак: ПЦ “Вясна”

У Шклоўскім раёне асфальт у лужы ўжо не кідаюць

Навіна ад

Чыноўнікі Шклоўшчыны сур’ёзна ўзяліся за дарогі. У вобласці многае плануюць выканаць і нават перавыканаць.

Сёлета ў Шклоўскім раёне абноўлена 40 тысяч квадратных метраў дарожнага пакрыцця. Трыццаць працэнтаў з іх адрамантаваныя ў “гравійным выкананні”. 

У планах мясцовых уладаў – удвая павялічыць гэты аб’ём у наступным годзе.

Намеснік старшыні райвыканкама Максім Лісоўскі сцвярджае, што:

  • рамонт не праводзіцца па традыцыйнай для беларускіх дарожнікаў тэхналогіі «асфальт у лужу»;
  • у наступным годзе ў раёне адрамантуюць у два разы больш дарог.

Дарэчы, выраз «павялічыць у разы» ўсё часцей гучыць ад магілёўскіх чыноўнікаў. 

На нарадзе ў Мсціславе, якую праводзіў кіраўнік лукашэнкаўскай адміністрацыі Дзмітрый Круты, заявілі пра планы на трэць павялічыць надоі і заваліць Магілёўшчыну мясам. Што праўда, не заўтра, а да 2030 года.

У казкі пра добрыя дарогі і велізарныя надоі вельмі хочацца верыць. Шкада толькі, што планы чыноўнікаў Магілёўскай вобласці найчасцей не спраўджваюцца – і тады пачынаюцца апраўданні ў стылі «гранаты не той сістэмы».

Фота: скрыншот рэпартажу ТРК «Магілёў».

Шклоўская зоаабаронца хоча павялічыць магчымасць пакарання за жорсткасць да жывёл

Навіна ад

Валанцёрка з групы “Рабі дабро Шклоў” прыйшла на прыём да главы МУС Івана Кубракова папрасіць аб працягу тэрміну пакарання за дрэннае абыходжанне з хатнімі жывёламі.

26 лістапада міліцэйскі міністр парводзіў асабісты прыём грамадзян у Шклоўскім райвыканкаме. Да яго і прайшла мясцовая валанцёрка. Як піша тэлеграм-канал МУС, спачатку наведвальніца падзякавала міністру за тое, што адзін з мясцовых участковых добра правёў разбіральніцтва па выпадку жорсткага абыходжання нейкай жанчыны са сваім гадаванцам. Затым яна перайшла, пэўна, да галоўнага ў сваім візіце.

Зоаабаронца папрасіла, каб МУС выступіла з заканадаўчай ініцыятывай па павелічэнні тэрміну магчымасці адміністрацыйнага спагнання за жорсткае абыходжанне з хатнімі жывёламі. У цяперашні час гэтую меру можна выкарыстоўваць не пазней за два месяцы з дня здзяйснення правапарушэння.

Шклоў прыём

Ды і ўвогуле валанцёрка прапанавала актывізаваць узаемадзеянне органаў унутраных спраў з зоаабаронцамі.

Што на ўсё гэта адказаў высокапастаўлены міліцэйскі чын, МУС не паведамляе.

Фотаздымак: тэлеграм-канал МУС

Палітзняволены філосаф Мацкевіч: Шклоўская калонія была найбольшай пакутай

Навіна ад

Філосаф Уладзімір Мацкевіч большую частку свайго зняволення правёў у калоніі ў Шклове і турме ў Магілёве, дзе спазнаў катаванні і здзекі.

Гісторыя катаванняў у калоніі

Праз 14 месяцаў пасля затрымання з палітычных прычын у жніўні 2021 года філосафа Уладзіміра Мацкевіча перавялі з мінскага СІЗА спачатку ў Магілёў, а потым у шклоўскую калонію №17. Ён прызнаецца Праваабарончаму цэнтру “Вясна”: больш за ўсё хацеў выбрацца з камеры і «пабачыць неба», але не ўяўляў, што чакае яго ў лагеры.

Першае «парушэнне» Мацкевіч атрымаў праз дзесяць хвілін пасля прыезду за тое, што не павітаўся з начальнікам. Далей былі чарговыя правакатыўныя парушэнні і першыя суткі ў ШІЗА. У атрад філосаф трапіў ужо пасля ізалятара. Гэта быў так званы «казліны атрад», дзе сядзяць вязні, якія супрацоўнічаюць з адміністрацыяй. Ім загадалі не кантактаваць з Мацкевічам. Гаварыць яму дазвалялася толькі з заўгасам і вязнем-забойцам, які адбываў апошнія гады свайго тэрміну.

Адміністрацыя шукала любыя падставы для пакарання: за «няправільнае павітанне», «няпоўную запіскі пра рэчы» або за тое, што зняволены не так сеў. У выніку філосаф атрымаў каля 30 спагнанняў. За кожнае яму прызначалі ШІЗА або ПКТ, пазбаўлялі перадач і спатканняў.

Самым цяжкім стала катаванне холадам у ШІЗА: у камеры была толькі адна гарачая труба, прыціснуцца да якой немагчыма. «Я адціскаўся і прысядаў, каб не замерзнуць. Не ведаю, колькі скінуў вагі – паўтара месяца там былі пеклам» – кажа Мацкевіч.

Пасля чарговых парушэнняў яго выклікалі да начальніка. Калі палітвязень прапанаваў перавесці яго на турэмны рэжым, кіраўнік калоніі намякнуў і на магчымасць узбудзіць новую справу па арт. 411, што азначае павелічэнне тэрміна зняволення. У Мацкевіча ў той час абвастрылася грыжа, але меддапамога была мінімальнай: аперацыю не планавалі, бялізну не давалі, дазволілі толькі бандаж.

Суд па замене рэжыму адбыўся хутка, і Мацкевіча вярнулі ў турму №4 у Магілёве. «Турма стала палёгкай» – прызнаецца ён. Там ён сустрэў іншых палітвязняў, у тым ліку Аляксея Храловіча, які раскрыў КДБ-шныя матэрыялы па справе Рамана Бандарэнкі.

У Магілёве філосаф дамогся пастаноўкі ў чаргу на аперацыю. Пасля абследавання яго двойчы вазілі ў Рэспубліканскую бальніцу зняволеных у Калодзічы. «Лекары там прафесійныя, абсталяванне добрае, але этапы ў кайданках – прыніжальныя» – адзначае Мацкевіч.

Галоўны ўдар: страта сшыткаў

Найбольш балючай падзеяй зняволення філосаф называе не холад і не ШІЗА, а тое, што ў яго забралі ўсе сшыткі з чатырохгадовай працай. Спачатку ў студзені 2023-га зніклі пяць сшыткаў. Відаць, іх забрала спецслужба. Потым, падчас этапавання, у яго адабралі ўсё: лісты, фотаздымкі, нататкі.

«Гэта была мая праца, мая апора. Я страціў тое, што не змагу аднавіць. Гэта найгоршае, што са мной адбылося ў зняволенні» – кажа ён.

Прымусовы шлях у выгнанне

У верасні 2025 года Мацкевіча раптоўна вывелі з камеры і далі загад збірацца на вызваленне. Разам з іншымі палітвязнямі яго з закрытым тварам адвезлі ў СІЗА КДБ, дзе ўсе чакалі допытаў. Але замест гэтага іх прымусова перадалі літоўскім дыпламатам.

«Я не хацеў з’язджаць, бо не люблю эміграцыю і ведаю, што нічога добрага ад палітычнай эміграцыі не бывае. Я хацеў застацца ў Мінску, але не пайшоў па шляху Статкевіча, бо вярнуцца ў турму для мяне было непрымальна» – кажа філосаф, які цяпер знаходзіцца ў Літве.

Фотаздымак: ПЦ “Вясна”

У шклоўскай калоніі палітвязням забаронена наведваць царкву і размаўляць па-беларуску

Навіна ад

У шклоўскай калоніі №17 палітычныя зняволеныя па неафіцыйнай забароне пазбаўлены магчымасці наведваць месцы, дзе збіраюцца іншыя асуджаныя. Пра гэта распавёў былы палітвязень.

Былы палітвязень і журналіст Яўген Меркіс знаходзіўся  ў шклоўскай калоніі №17 з верасня 2023 года па верасень 2025 года, і быў прымусова вывезены ў Літву. Як ён распавёў Праваабарончаму цэнтру “Вясна”, усім вязням з прафілактычным улікам №10, гэта значыць палітычным, было забаронена наведваць царкву, бібліятэку, спортзал і стадыён.

Забароны не былі афіцыйна зафіксаваныя, але дзейнічалі пастаянна. Адміністрацыя, па словах Меркіса, баялася кантактаў паміж палітвязнямі і іншымі зняволенымі. Вольны час яны маглі праводзіць толькі ў межах свайго атрада. Кнігі чыталі ўпотай, калі хтосьці з «белых» (звычайных вязняў) пакідаў іх у бараку.

Палітвязні былі пазбаўленыя спатканняў, а любое парушэнне, нават незашпілены гузік, магло прывесці да ШІЗА. Паводле Меркіса, асноўны прынцып жыцця ў калоніі: «зэк мусіць пакутваць і ўвесь час быць занятым». Вязні праводзілі на праверках некалькі гадзін штодня, займаліся бессэнсоўнымі працамі, напрыклад, «сеялі пясок».

Ежа ў калоніі была паўтаральнай: бульба, кашы, рыбныя катлеты з косткамі. Садавіна і малочныя прадукты адсутнічалі. Палітвязням дазвалялі траціць у краме толькі дзве базавыя велічыні на месяц.

Паводле былога зняволенага, у калоніі дзейнічае пастаянны псіхалагічны ціск: абразы, правакацыі, забарона размаўляць па-беларуску. Беларуская мова ўспрымаецца як праява грамадзянскай пазіцыі і можа прывесці да пакарання.

Меркіс правёў у штрафным ізалятары 16 сутак, з якіх 13 – у поўнай ізаляцыі. Пры гэтым у холадзе, без матраца і магчымасці адпачыць. Некаторыя вязні, па яго словах, «ледзь не вар’яцелі ад адзіноты».

Пасля вызвалення Яўген адзначае, што многія былыя палітвязні ў Беларусі сутыкаюцца з «посттурэмным ціскам»: цяжкасці з працаўладкаваннем, кантроль і праверкі. Сам ён прызнаецца, што «вучыцца нанова жыць і пазнаваць сябе».

«Ты змяняешся настолькі, што, калі выходзіш на волю, ужо не ведаеш, кім быў раней», – кажа Меркіс.

Даведка: Гомельскага журналіста Яўгена Меркіса затрымалі восенню 2022 года за яго прафесійную дзейнасць. Яўген зняў відэа для “Белсат” і напісаў некалькі артыкулаў для рэгіянальнага партала “Флагшток”. Абодва медыя беларускія ўлады прызналі “экстрэмісцкімі фармаваннямі”. Палітвязня асудзілі на чатыры гады калоніі ўзмоцненага рэжыму па “экстрэмісцкіх” артыкулах.

Фотаздымак: ПЦ “Вясна”

Могилевщина и субботник – кто во что горазд

Навіна ад

Свое отношение к субботнику его могилевские адепты демонстрировали по разному: были близко к народу, наряжались и придумывали для праздника бесплатного труда новые единицы измерения.

Новую единицу измерения субботника придумали в Могилеве

Провластные профсоюзы Могилевщины измерили масштабность субботника гектаром территории и тонной мусора.

Чем только не измеряют субботник в Могилевской области. То количеством людей, которых в выходной день выгнали с граблями под дождь, то миллионами рублей, которые уйдут в закрома областного бюджета, то саженцами. 

Провластные профсоюзы, которые приводили в порядок сквер на проспекте Мира проявили изобретательность и измерили свой вклад в субботник гектаром территории и тонной убранной листвы, вперемешку с мусором.  

Можно оценивать субботник и количеством граблей, но лучше и солиднее общим числом зубьев на них.  

Соревнования по выдумыванию единиц измерения бесплатного труда напоминают культовый мультфильм советских времен.

Может так статься, что именно в пропагандистских попугаях субботник окажется 

длиннее всего. 

На субботнике в Хотимске самой красивой была “Белая Русь”

Неравноправие наблюдается даже среди карманных партий и объединений режима Лукашенко. На субботнике в Хотимске самыми нарядными были активисты “Белой Руси” – они щеголяли в белых куртках.

Белая Русь Хотимск

Модницам беларуского “Красного Креста”, можно отдать второе место – их красные накидки смотрелись великолепно.

Красный Крест Хотимск

У других активистов из нарядов были только шарфы.

Остальные, скорее всего, бедные работники АПК – пришли на субботник в чем Бог послал. Красивых курток эта отстающая отрасль пока не заслужила.

Несмотря на разный внешний вид, цель у всех участников субботника была одна – сделать Хотимск еще краше. Хотя, куда уж дальше…

Вне зависимости от должностей и профессий собирали листья в Шклове

На субботнике в Шклове Сергей Бартош – председатель райисполкома, которого повысили до этой должности с поста министра сельского хозяйства – продемонстрировал близость к народу. Он собирал листья вместе с рядовыми гражданами и в доказательство сфотографировался.

Сергей Бартош

Председатель шкловского райисполкома Сергей Бартош задал тон субботнику в Шклове –  он “вместе со всеми собирает листву в городском парке”.

Глава района четко сформулировал все плюсы субботника, который объединяет население, укрепляет общий дух и кроме того:

  • дождливая погода никого не напугала – прохладно, не жарко;
  • листва чуть подмокла – она не разлетается, поэтому ее удобно убирать. 

Сергей Бартош никогда не чурался черной работы. Даже на посту министра сельского хозяйства Беларуси, он, по приказу Лукашенко, рыл руками землю, чтобы проверить глубину залегания семян.

Близость Бартоша к народу на субботнике, на всякий случай была зафиксирована на фотокамеру.

Фото “Могилевские ведомости”, БелТА,  хотимской районной газеты.

Аляксандр Ярашук: адміністрацыя шклоўскай калоніі ганарыцца сваім садызмам

Навіна ад

Цяжка знайсці больш садысцкае стаўленне да асуджаных, чым ў шклоўскай папраўчай калоніі №17, сведчыць был палітзняволены Аляксандр Ярашук.

Аляксандру Ярашуку зараз 74 гады. Яго асудзілі за грамадскую актыўнасць у 2022 годзе і далі чатыры гады пазбаўлення волі. На момант арышту ён узначальваў Беларускі кангрэс дэмакратычных прафсаюзаў. Частку тэрміну адбываў у шклоўскай калоніі, пра якую ён раней казаў: фабрыка катаванняў.

Як піша Ярашук у Фэйсбуку, яго становішча ў калоніі было настолькі крытычным, што нават мясцовы псіхолаг быў упэўнены: усё скончыцца самагубствам.

Паводле слоў Ярашука, начальнік калоніі палкоўнік Карніенка і яго падначаленыя ганарацца тым, што ў іх самае жорсткае ШІЗА ў краіне. Цяпер цяжка знайсці ў Беларусі больш садысцкае стаўленне да зняволеных, асабліва палітычных. Вязень быў пазбаўлены ўсяго: перадач, пасылак, спатканняў, магчымасці наведваць бібліятэку, царкву, спартыўную пляцоўку.

“Падчас адной з праверак – успамінае Ярашук – у камеру з’явіўся «гаспадар зоны» палкоўнік Карніенка. Я прапанаваў яму падзяліцца вопытам лячэння майго псіхічнага засмучэння катаваннямі… Карніенка куляй выляцеў з камеры”.

Ярашук кажа, што ў такіх месцах можна выжыць толькі дзякуючы максімальнай канцэнтрацыі валявых намаганняў.

У чэрвені гэтага года Міжнародная арганізацыя працы пацвердзіла мандат Аляксандра Ярашука як члена Адміністрацыйнага савета – кіраўнічага органа МАП.

«Я маю намер споўна выкарыстоўваць свой міжнародны статус на карысць роднай Беларусі, працоўных краіны, пазбаўленых элементарных правоў і свабод» – напісаў Ярашук ў Фэйсбуку.

Нагадаем, што 11 верасня Аляксандр Ярашук у складзе паўсотні зняволеных быў дэпартаваны з Беларусі ў Літву.

Скрыншот: YouTube-канал Святланы Ціханоўскай