Васіля Верамейчыка перавялі са шклоўскай калоніі №17 у магілёўскую турму №4. З гэтага дня былы каліновец, якога КДБ выкраў з В’етнама, адбывае пакаранне на турэмным рэжыме – самым жорсткім з магчымых у беларускай пенітэнцыярнай сістэме. Пра змену рэжыму стала вядома ад жонкі палітвязня.
Калі хоць на хвіліну абстрагавацца ад узаемных абвінавачанняў у тэрарызме – ад таго, што КДБ упэўнена называе каліноўцаў тэрарыстамі, а самі каліноўцы гэтак жа ўпэўнена называюць тэрарыстамі тых, хто падтрымлівае ўварванне ва Украіну, выкрадае людзей за межамі Беларусі і вязе іх у самалётах «Белавія» пад канвоем, – застанецца простая біяграфія.
Верамейчык, пазыўны Пацук, ваяваў у Херсонскай, Мікалаеўскай і Луганскай абласцях. У красавіку 2022 года ў цяжкім баі пад Мікалаевам з сямі байцоў выжылі двое. Адзін з іх – Васіль. З раненнем. Пазней ён атрымаў медаль «Україна – понад усе!». У батальёне «Волат» палка Каліноўскага Пацук быў намеснікам «Брэста» – Івана Марчука.
Такім чынам, чалавек, якога сёння возяць па маршруце «калонія – ШІЗА – ПКТ – турма», – баявы афіцэр. Не ў рытарычным, а ў самым прамым сэнсе: раненні, баявая ўзнагарода, рэальны досвед камандавання ў баі, загінулыя таварышы – сярод якіх ягоны сябар Волат, Павел Суслаў. І гэта якасна іншы чалавек, чым тэарэтыкі ў пагонах, якія лавілі яго ў В’етнаме і дапытвалі ў кабінетах на праспекце Незалежнасці ў Мінску. Адна справа – працаваць з ноўтбукам у цені і з планшэтам на нарадзе. Іншая – ісці на штурм і выцягваць параненых з-пад агню. Розніцу паміж гэтымі двума відамі службы Васіль заплаціў уласнай крывёй, і па-добраму менавіта гэтая розніца павінна была б вырашаць, хто ў гэтай гісторыі мае права на слова «афіцэр».
У гэтых тэарэтыкаў ёсць твар, і яго няцяжка пазнаць. Палкоўнік Канстанцін Бычак – да нядаўняга часу начальнік следчага ўпраўлення КДБ, фактычны медыйны твар канторы, рэжысёр і адначасова выканаўца трукаў у пастановачных прапагандысцкіх сюжэтах.
Менавіта ён асабіста злятаў у В’етнам па Васіля. Менавіта ён у сюжэце АНТ – пастаноўцы, знятай у іншым самалёце і ў іншы час, з эпічнай музыкай і перафарбаваным пад «Белавія» бортам, – карцінна збег па трапе і прамовіў патэтычны маналог пра «прынцып непазбежнасці пакарання» для тых, хто «замахнуўся на канстытуцыйны лад Рэспублікі Беларусь».
Паводле звестак з уцеклых баз сілавікоў, да 2020 года сын начальніка фінансавага аддзела, паркетны палкоўнік Бычак толькі тройчы бываў за мяжой. Такое рэзюмэ не замінае яму кляйміць Васіля тэрарыстам – яно толькі ўдакладняе, хто ў гэтай гісторыі вайсковец, а хто акцёр масоўкі ў пагонах.
Тым больш цынічнай выглядае цяперашняя сітуацыя. У чэрвені стала вядома, што ў Верамейчыка цяжкія праблемы з сэрцам – па прызначаных у калоніі прэпаратах праваабаронцы выказалі здагадку пра перанесены інфаркт міякарда або высокую рызыку яго развіцця.
На пачатку чэрвеня Васіля павінны былі пакласці ў бальніцу пры мінскім СІЗА №1 для аперацыі. Замест бальніцы – ШІЗА, потым ПКТ, цяпер турма №4 у Магілёве. Кожны наступны крок павялічвае нагрузку на сэрца, якое і без таго працуе на мяжы.
Магілёўская турма №4 мае змрочную рэпутацыю: туды, напрыклад, вярталі з узмацненнем рэжыму філосафа Уладзіміра Мацкевіча, які потым расказваў пра катаванне холадам у ШІЗА. І гэта не месца для чалавека з хворым сэрцам.
Трымайся, Васіль. Мы памятаем, хто ты. Гэта – адна з нямногіх рэчаў, якую ніякія тэарэтыкі з пасведчаннямі беларускага філіяла ФСБ у цябе не адбяруць.
365 год. У Александрыі Егіпецкай адбыўся землятрус.
Моцна пашкодзіў адзін з сямі цудаў свету Фароскі маяк, забраў 50 000 жыццяў. Маяк пабудаваны ў III ст. да н. э. на востраве Фарос.
На мармуровай вежы ў 180 м бесперапынна падтрымліваўся агонь. Маяк быў канчаткова “дабіты” землятрусам 1375 года.
У памяць аб збудаванні мы маем сучасны тэрмін фара (аўтамабільная).
1773 год. Соймам Рэчы Паспалітай утворана Адукацыйная камісія (Камісія народнай асветы).
Першая ў Еўропе ўстанова па кіраўніцтву народнай асветай – правобраз міністэрства адукацыі.
Камісія ажыццявіла рэформу школ і ўніверсітэтаў у духу ідэй Асветніцтва. Камісіі непасрэдна падпарадкоўваліся Ягелонскі універсітэт у Кракаве і Галоўная школа Вялікага княства Літоўскага (Віленскі ўніверсітэт). Сярэднюю ступень адукацыі складалі акруговыя і падакруговыя школы. Шматлікія беларускія школы карысталіся праграмамі Камісіі ледзь не да сярэдзіны ХІХ ст.
Віленскі ўніверсітэт
1781 год. Нарадзіўся Антоні Марціноўскі (1781-1855).
Беларускі публіцыст, педагог, выдавец.
Заснавальнік Віленскай друкарні, у якой выдаў 400 кніг па сельскай гаспадарцы, гісторыі, прыродазнаўству, этнаграфіі і іншыя.
За свой кошт выдаў «Літоўскую гісторыю» Т.Нарбута, «Гісторыю польскай літаратуры» З.Барташэвіча.
1812 год. Маршал Даву паслаў з Магілёва войскі каб перахапіць адступіўшы рускі гарнізон.
1-ы і 3-і французскія кавалерыйскія палкі рушылі на перахоп адступіўшых за дзень да таго інвалідаў-апалчэнцаў магілёўскага гарнізона.
Французы нагналі іх на быхаўскай дарозе. Але да інвалідаў паспелі далучыцца два рускіх батальёна егераў, сотня казакаў.
Пад час боя ад французскіх палкоў засталася толькі сотня кавалерыстаў.
У гэты ж дзень французскімі салдатамі быў зроблены ператрус у магілёўскай Спаскай царкве, з мэтай пошуку зброі. У выніку былі канфіскаваны 8 турэцкіх гармат, якія ляжалі на вуліцы і былі падораныя гораду князем Г. Пацёмкіным.
Французская кавалерыя
1816 год. На Вілейшчыне нарадзіўся Эдвард Жалігоўскі (1816-1864).
Польскі паэт, філосаф, грамадскі дзеяч.
У 1838 годзе арыштаваны за ўдзел у падрыхтоўцы паўстання пад кіраўніцтвам Шымана Канарскага, інтэрніраваны.
У 1851 годзе зноў арыштаваны і сасланы ў Петразаводск, потым у Арэнбург.
Пасябраваў і падтрымліваў сувязі з Тарасам Шаўчэнкам, прысвяціў яму верш «Да народнага паэта».
У Пецярбургу дапамагаў Іасафату Агрызку выдаваць газету «Slowo». Апублікаваў зборнікі «Poezye», «Dziś i wczoraj», драму «Jordan».
Пераклаў на польскую мову творы А. Пушкіна і Г. Гейнэ.
Апошнія гады жыў у Жэневе.
У в. Карэкаўцы Вілейскага раёна 20 верасня 2009 года адкрыты памятны знак сяброўству Э. Жалігоўскага і Т. Шаўчэнкі.
1860 год. Нарадзіўся Антон Каменскі (1860/1861-1933).
Беларускі, польскі і французскі ілюстратар і графік.
Скончыў акадэміі мастацтваў ў Пецярбурзе і Парыжы. Працаваў у Варшаве, Кракаве, Парыжы.
Супрацоўнічаў з «Tygodnikiem Ilustrowanym», дзе размяшчаў свае працы.
У час 1-й сусветнай вайны жыў у Парыжы, у 1919 годзе. вярнуўся ў Варшаву.
Памёр 12 верасня 1933 года. Пахаваны на Павонзках у Варшаве.
1891 год. Нарадзіўся Сымон Кандыбовіч (1891-1972).
Беларускі дзяржаўны дзеяч, гісторык. Працаваў старшынёй валаснога выканкаму ў Бабруйскім павеце, дэлегатам Чацвёртага Усебеларускага з’езду саветаў.
Рэпрэсаваны НКУС.
Адзін з кіраўнікоў Беларускай народнай самапомачы, член Беларускай цэнтральнай рады, Беларускага нацыянальнага камітэта.
3 лета 1944 – у Германіі. Змяніў прозвішча на Кабыш. Працаваў у беларускім аддзеле радыёстанцыі «Свабода», рэферэнтам Сакратарыята па пытаннях народнай гаспадаркі.
1906 год. Нарадзіўся Барыс Кабішчар (1906-1959).
Беларускі дзеяч цыркавога мастацтва. Заслужаны дзеяч мастацтваў.
Зрабіў значны ўклад у развіццё цыркавога мастацтва Беларусі. Дырэктар цыркаў: Віцебскага, Мінскага, Магілёўскага, Гомельскага, Бабруйскага, шэрагу расійскіх.
1917 год. У Мінску пачаўся З’езд беларускіх арганізацый i партый.
Працаваў да 25 ліпеня. Утварыў Цэнтральную Раду беларускіх арганізацый – каардынацыйны орган беларускіх нацыянальных партый і грамадскіх арганізацый. Фактычным кіраўніком Рады быў географ А. Смоліч.
Рада перастала існаваць у кастрычніку 1917 года. Імкнулася аб’яднаць усе нацыянальна-дэмакратычныя сілы на тэрыторыі Беларусі і за яе межамі. Выдавала газету «Вольная Беларусь».
1920 год. Пры палітааддзеле 16 арміі адчынены Магілёўскі чырвонаармейскі ўніверсітэт (КРУНТ).
Працаваў да 15 лютага 1921 года. Падрыхтаваў 69 палітрукоў і 437 палітработнікаў. Тут вучыўся ўраджэнец Магілёва, беларускі і ізраільскі мастак Марк Жытніцкі (1903-1993).
Марк Жытніцкі
1960 год. Першай у свеце жанчынай прэм’ер-міністрам стала Сірымава Бандаранаіке (1916-2000).
Прэм’ер-міністр Шры-Ланкі ў 1960-1965, 1970-1977, 1994-2000 гадах, узначальвала міністэрствы замежных спраў і абароны.
Яна замяніла на гэтай пасадзе свайго мужа, Саламона, нацыянальнага лідэра Цэйлона, хрысціяніна, які быў застрэлены будысцкім манахам-фанатыкам.
У 1994-2000 гадах кіравала краінай разам з дачкой, Чандрыкай Бандаранаіке Кумаратунга, якая была абрана прэзідэнтам Шры-Ланкі.
1964 год. Нарадзілася магілёўская лучніца Алена Марфель.
Неаднаразовая чэмпіёнка і рэкардсменка БССР, СССР, Еўропы і свету.
Занесена ў Кнігу рэкордаў Гінеса.
1983 год. Зарэгістравана самая нізкая на планеце тэмпература – мінус 89,2˚С.
Яна зафіксавана беларускімі палярнікамі на савецкай антарктычнай станцыі “Усход”.
У снежні 2013 года амерыканскім спадарожнікам Landsat 8 была зафіксавана ў Антарктыдзе тэмпература -93,2°С, але яна не ўнесена ў кнігу рэкордаў Гінеса, бо не падцверджана данымі праз кантактны тэрмометр.
2011 год. Памёр Казімір Свёнтак (1914-2011).
Беларускі і польскі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч. У 1994 годзе стаў першым кардыналам у гісторыі незалежнай і суверэннай Беларусі.
Скончыў баранавіцкую гімназію імя Т. Рэйтана, Пінскую вышэйшую духоўную семінарыю. У 1939 быў пасвечаны ў святары.
У 1941 годзе быў арыштаваны савецкімі ўладамі па абвінавачванні ў шпіянажы i два месяцы ўтрымліваўся ў турме ў Брэсце, з якой яго вызвалілі немцы. Усю вайну заставаўся з парафіянамі ў Пружанах.
У снежні 1944 года ён зноў быў арыштаваны i асуджаны на 10 гадоў. Зняволенне адбываў у лагерах Сібіры і Комі АССР.
З 1954 года – пробашч у Пінску, з 1991 – архібіскуп, мітрапаліт Мінска-Магілёўскі, апостальскі адміністратар Пінскай дыяцэзіі. З 1994 года – кардынал.
Пахаваны ў крыпце кафедральнага касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Пінску.
2015 год. У Шклове адкрыты памятны геральдычны знак.
Вышыня 11 м. На пастаменце – дата ўтварэння Шклова – 1535 год. Назва толькі на рускай мове, дата першага летапіснага ўспаміну абазначаны год, калі Шклоў быў спалены маскоўскім войскам.
«Атрымліваецца парадокс, – кажа шклоўскі краязнаўца А. Грудзіна. – Горад спалілі ў 1535 годзе, і лічыцца, што тады яго і заснавалі». Тым не менш, Шклоў згадваецца ў 1520 годзе падчас падарожжа ў Масковію аўстрыйскім дыпламатам Сігізмундам фон Герберштэйнам.
Унутраны загад упраўлення па адукацыі Магілёўскага гарвыканкама, атрыманы арганізацыяй BELPOL, сведчыць аб узмацненні працы па мілітарызацыі свядомасці школьнікаў.
Загад упраўлення тычыцца правядзення ў 2026 годзе вучэбна-палявых збораў і медыцынскай практыкі. Калі прачытаць яго цалкам, становіцца відавочна: гаворка ідзе ўжо не пра асобныя ўрокі дапрызыўнай падрыхтоўкі, а пра добра адладжаную сістэму ваеннай сацыялізацыі школьнікаў.
«Аздараўленчы лагер» казарменнага рэжыму
На паперы ўсё выглядае цалкам бяскрыўдна. Дзеці нібыта адпраўляюцца ў перасоўны аздараўленчы лагер. Але далей у дакуменце слова «аздараўленне» амаль знікае. Замест яго – «вучэбна-палявыя зборы», «ваенна-патрыятычны профіль», «страявая падрыхтоўка», «ваенна-тактычныя заняткі».
Атрымліваецца своеасаблівая падмена паняццяў. Юрыдычна – гэта летнік для адпачынку дзяцей, а фактычна – некалькі дзён жыцця паводле армейскага распарадку.
Звычайна дзіцячы лагер асацыюецца са спаборніцтвамі, экскурсіямі, творчымі гурткамі і летнімі канікуламі. У дакуменце замест гэтага прапануецца амаль казарменны рэжым.
Асабліва паказальным выглядае распарадак дня. Пад’ём, ранішняя зарадка, далей ідуць заняткі. У праграме страявая і фізічная падрыхтоўка, ваенна-тактычныя заняткі, вывучэнне ваеннай гісторыі, медыцынская падрыхтоўка. Дзень заканчваецца вячэрняй праверкай і адбоем.
Такі распарадак значна больш нагадвае жыццё салдата тэрміновай службы, чым школьныя канікулы. Пры гэтым усё гэта афіцыйна працягвае называцца аздараўленнем.
Вайсковая часць як прывітанне з будучыні
Адным з галоўных пунктаў праграмы становіцца наведванне вайсковай часці №72471 у Пашкава. Дзецям прапануюць не экскурсію ў музей вайсковай гісторыі і не знаёмства з гістарычнай тэхнікай. Іх вязуць у дзеючую вайсковую часць.
Паводле дакумента, школьнікам павінны паказаць узбраенне і баявую тэхніку, распавесці пра задачы падраздзялення, арганізацыю службы, размяшчэнне асабовага складу і паўсядзённы распарадак вайскоўцаў. Фактычна падлеткаў знаёмяць не столькі з гісторыяй беларускай арміі, колькі з яе сучасным функцыянаваннем.
Такім чынам, вышэйзгаданы загад паказвае, што гаворка не пра адзінкавы эксперымент. Для кожнай школы загадзя вызначаецца колькасць навучэнцаў, прызначаюцца кіраўнікі лагера, адказныя за бяспеку, медыцынскае суправаджэнне, транспарт, справаздачнасць і нават аплату працы педагогаў.
Прапісваецца літаральна ўсё – ад маршрутаў паездак да колькасці дзяцей, якіх павінна накіраваць кожная школа. Так выглядае ўжо не разавая акцыя, а механізм, убудаваны ў сістэму адукацыі.
Школы з вайсковай інфраструктурай
Не менш красамоўная і справаздачнасць, якую павінны рыхтаваць навучальныя ўстановы. Ад школ патрабуюць паведаміць, колькі вучняў прайшлі дапрызыўную падрыхтоўку, колькі ўдзельнічалі ў вучэбна-палявых зборах і практычнай стральбе. Асобна трэба ўказаць, ці ёсць у школе цір, пнеўматычныя вінтоўкі, макеты аўтаматаў Калашнікава, процівагазы, спецыяльна абсталяваныя кабінеты дапрызыўнай падрыхтоўкі і хто выкладае гэты прадмет.
Фактычна гаворка ідзе пра своеасаблівую інвентарызацыю вайсковай інфраструктуры ў сістэме агульнай адукацыі. Наяўнасць элементаў, якія яшчэ нядаўна лічыліся выключна армейскімі атрыбутамі, становіцца адным з паказчыкаў «нармальнага» функцыянавання школы.
Агульная логіка загаду ўпраўлення па адукацыі ў тым, што школьнікам прапануюць не проста вывучыць тэму пра ўзброеныя сілы на ўроку, іх паступова прывучаюць да армейскага распарадку, знаёмяць з дзейнымі вайсковымі часцямі, вучаць страявой падрыхтоўцы і ўспрымаць вайсковае жыццё як натуральны этап дарастання.
І робіцца гэта, у прыватнасці, праз летнікі, якія нібыта аздараўленчыя, але па сваім змесце яны ўсё больш нагадваюць падрыхтоўку да службы.
Міжнародны дзень торта (International Cake Day, з 2011 года).
Прысвечаны сяброўству і міру паміж людзьмі, краінамі, народамі. Ён праходзіць пад дэвізам “I cake you” – “Я прыйду да цябе з тортам”, што, увогуле, лагічна – як, калі не тортам з гарбатай, адсвяткаваць мір і сяброўства?
Каля вытокаў салодкага свята стаяў “Міланскі Клуб” Каралеўства Любові – супольнасць сяброў, членамі якога з’яўляюцца музыкі, кулінары і іншыя захопленыя творчыя натуры. Менавіта гэты творчы саюз у 2009 годзе пачаў традыцыю стварэння сумесных музычных торцікаў, якая затым была падтрымана і іншымі краінамі.
Міжнародны дзень шахмат (International Chess Day, з 1966 года).
Устаноўлены ў гонар заснавання ў 1924 годзе Міжнароднай шахматнай федэрацыі (ФІДЕ, Federation Internationale des Echecs).
Беларусь у ФІДЕ з 1992 года. За нашу краіну выступаюць 22 міжнародных грасмайстра і 32 міжнародных майстра.
Шахматы прыйшлі да нас з Індыі. Паводле археалагічных даных гульня ў Беларусі вядома не пазней за XI стагоддзе: шахматныя фігуры знойдзены ва ўсіх буйных нашых гарадах і іх колькасць – наибольшая ва Усходняй Еўропе.
356 год да нараджэння Хрыстова. У той жа дзень, калі Герастрат спаліў цудоўны храм Артэміды ў Эфесе, у Пеле, сталіцы Македоніі, нарадзіўся Аляксандр III Вялікі (Аляксандр Македонскі, 356-323 гг. да н.э.).
Адзін з найбуйных палкаводцаў і дзяржаўных дзеячаў Старажытнага свету.
1636 год. Памёр Альбрэхт Уладзіслаў Радзівіл (1589-1636).
Дзяржаўны і вайсковы дзеяч ВКЛ, мецэнат. Сын Мікалая Крыштафа «Сіроткі».
3 1609 года на чале ўласных атрадаў удзельнічаў у войнах Рэчы Паспалітай са Швецыяй, Масковіяй, у аблозе ў 1611 годзе Пскова-Пячэрскага манастыра і ў выправах у 1611-1612 на Маскву.
Стольнік, крайчы ВКЛ, кашталян трокскі, віленскі.
Быў адным з багацейшых магнатаў ВКЛ.
Мецэнат, клапаціўся пра пашырэнне галерэі партрэтаў у Нясвіжы, фундаваў алтар Святога Міхаіла і ўсіх Анёлаў касцёла Святога Міхаіла, разбудаваў замак у Шыдлоўцы.
1812 год. Войскі напалеонаўскага маршалу Даву без боя ўвайшлі ў Магілёў.
За дзень да гэтага з горада ўцяклі адміністрацыя губерні, частка святароў, акрамя праваслаўнага архібіскупа Варлаама – які пазней прысягнуў Напалеону – найбольш заможныя грамадзяне.
Напярэдадні быў аддадзены загад начальніку рускага гарнізонага батальёна Колену не пускаць ворага. Але пасля першай невялікай сутычкі з французамі на вале каля Віленскай заставы, руская пяхота і інваліды адступілі ў бок Быхава.
Французскія часці адразу занялі плошчу перад ратушай, дзе адбылася сустрэча маршала Даву са світай з кіраўніком губернскага дваранства Кроерам.
1852 год. Дараваны герб Лепелю.
«У чырвоным полі Пагоня». У сучаснай Беларусі афіцыйны статус герб атрымаў 2 чэрвеня 2009 года.
17 тысячны горад, вядомы з 1439 года. У горадзе працуюць ГЭС, малочна-кансервавы камбінат, заводы хлебны, электрамеханічны, камбікормавы, рамонтна-механічны, ільнозавод.
1880 год. Нарадзіўся Гальяш Леўчык (1880-1944).
Беларускі паэт, беларусазнавец, публіцыст, перакладчык, музыкант.
Аўтар «Нашай нівы», зборніка вершаў «Чыжык беларускі». Збіральнік музейных экспанатаў, кніг, меў найбагацейшыя беларусазнаўчыя бібліятэкі ў Варшаве і Слоніме.
Блізкі сябар Янкі Купалы.
Гальяш Леўчык, Зоська Верас, Рамуальд Зямкевіч
1931 год. Нарадзіўся Гай дэ Пікарда (1931-2007).
Англійскі даследчык беларускай гісторыі і культуры, музыколаг.
Скончыў Оксфардскі ўніверсітэт, універсітэт у Сарбоне.
У канцы 1950-х адправіўся з экспедыцыяй на Падляшша, дзе збіраў старажытныя беларускія царкоўныя спевы. Вывучаў творчасць беларускіх кампазітараў М. Равенскага, М. Куліковіча (Шчаглова), жыццё і дзейнасць Ф. Скарыны, распрацоўваў гісторыю перакладаў Бібліі на беларускую мову, праблематыку гісторыі ВКЛ.
Займаўся пошукам старажытных беларускіх царкоўных спеваў і іх выданнем. У 1959 адшукаў у Кіеве Супрасльскі і Жыровіцкі ірмалоі – рукапісныя музычныя зборнікі XVI ст. рэлігійнага зместу.
Выкладаў музыку і спевы ў беларускай школе імя Кірылы Тураўскага ў Лондане. Выдаў зборнікі беларускіх спеўнікаў, склаў даведнік пра Беларускую бібліятэку імя Ф. Скарыны ў Лондане.
У 1997- 2007 гадах выдаваў англамоўны часопіс «Byelorussian Chronicle».
Памёр 20 красавіка 2007 года.
Яго парэшткі пахаваныя ў крыпце Чырвонага касцёла ў Мінску.
1941 год. Першае паведамленне ў савецкім друку аб баях пад Магілёвам.
Гэта быў нарыс К. Сіманава “Гарачы дзень” у газеце “Известия”.
«Полк, якім камандуе палкоўнік Куцепаў, ужо шмат дзён абараняе горад Д.
– Снарадаў і патронаў у нас дастаткова, а ісці назад мы ўсё роўна не збіраемся. – кажа т. Куцепаў. І калі заязджаеш у размяшчэнне палка, то адразу бачыш, што байцы тут вырашылі хутчэй памерці, чым адступіць».
Палкоўніку Куцепава на момант гэтай публікацыі заставалася жыць менш за тыдзень, а «Горад Д.» – гэта Магілёў. Такой была практыка савецкай ваеннай журналістыкі: згадваць канкрэтныя геаграфічныя аб’екты забаранялася з меркаванняў бяспекі, бо нямецкіх дыверсантаў хапала і ў тыле, і на перадавой, а падстаўляць сваіх нікому не хацелася.
1941 год. У Брэсцкай крэпасці, у раёне Беластоцкіх варот у заходняй частцы Цэнтральнай выспы, быў зроблены апошні надпіс.
“Я паміраю, але не здаюся! Бывай, Радзіма”. Лічыцца, што надпіс зроблены Фёдарам Рабавым.
Апошнія абаронцы Брэсцкай крэпасці працягвалі змагацца нават тады, калі немцы былі ўжо за Смаленскам.
А роўна праз 3 гады, 20 ліпеня 1944 года, савецкая армія выйшла на Буг.
1969 год. А 20:17 па сярэднееўрапейскім часе, пілатуемую пасадку на Месяц здзейсніў модуль Eagle карабля «Апалон-11» з астранаўтамі Нілам Армстрангам і Базам Олдрынам.
У ноч на 21 ліпеня Ніл Армстранг першым з зямлян ступіў на паверхню Месяца, праз 20 хвілін месяцовы грунт пад нагамі адчуў і Олдрын.
1970 год. Памёр Алесь Астапенка (1920-1970).
Беларускі паэт, перакладчык. Меў псеўданім Мсьціслаўцы (разам з А. Куляшовым і Ю. Таўбіным).
Працаваў у рэдакцыі газеты «Звязда», рэдактарам і дыктарам беларускай рэдакцыі Усесаюзнага радыёкамітэта, загадваў аддзелам літаратуры і мастацтва газеты «Чырвоная змена», аддзелам піянерскага жыцця часопіса «Бярозка».
Аўтар 4-х зборнікаў паэзіі. Паасобныя вершы пакладзены на музыку. Перакладаў на беларускую мову творы рускіх, украінскіх, літоўскіх, латышскіх, нямецкіх паэтаў, грузінскія казкі.
1971 год. Нарадзіўся Зміцер Вайцюшкевіч.
Беларускі спявак, музыкант, кампазітар.
Удзельнік гуртоў “KRIWI», «Палац», «WZ-Orkiestra», папулярных супольных праектаў “Я нарадзіўся тут”, “Budzma The Best Rock” і іншых.
Запісаў больш за 20 альбомаў.
1977 год. У ЗША памёр Іван Любачка (1915-1977).
Беларускі гісторык.
Выкладаў у Галоўчынскай СШ Бялыніцкага раёна. У 1943 годзе вывезены на працы ў Германію.
Доктар гісторыі, прафесар шэрагу ўніверсітэтаў ЗША. Аўтар даследавання «Беларусь пад савецкай уладай, 1917-1957». Заснавальнік стыпендыяльнага фонду падтрымання доследаў у галіне беларусазнаўства.
2004 год. У Магілёве адкрыўся новы рынак – Віленскі.
Знаходзіцца на тэрыторыі былога ваеннага шпіталя ваенгарадка №5, па былой вуліцы Віленскай (зараз – Лазарэнкі).
2016 год. У Кіеве загінуў Павел Шарамет (1971-2016).
Беларускі журналіст. Узарваны ў прыватным аўтамабіле.
Працаваў у Беларусі, Расіі і Украіне, на тэлеканалах, у газетах, адзін з заснавальнікаў вэб-сайта «Беларускі партызан», сузаснавальнік «Российского антифашистского фронта», суаўтар кнігі «Случайный президент», аўтар шэрагу дакументальных фільмаў на злабадзённыя тэмы.
Пераследаваўся сілавымі ведамствамі.
23 ліпеня 2016 года быў пахаваны на Паўночных могілках пад Мінскам.
Магілёвец Аляксандр Фамін няўдала ўпаў з веласіпеда пры выкананні сальта на фестывалі вулічных відаў спорту у Мінску.
Страта прытомнасці і зламанае рэбра атрымаў хлопец падчас свайго выступлення на фестывалі Urban Fest, які праходзіў у сталічным парку Уга Чавеса. Відэа няшчаснага выпадка з’явілася першапачаткова ў тэлеграм-канале “Сорамна Мінск”. Там бачна, як хлопец пасля сальта на веласіпедзе падае на рампу і траціць свядомасць. Магілёвец быў удзельнікам турніра ВМХ – экстрэмальнай дысцыпліне на спецыяльных веласіпедах, дзе выконваюцца скокі і розныя трукі.
“Хлопец стукнуўся сонечным спляценнем, з-за чаго яму перахапіла дыханне і ён на кароткі час страціў прытомнасць. На кожнай пляцоўцы дзяжурылі ўрачы, машыны хуткай дапамогі, рэанімабіль, таму пацярпеламу хутка аказалі дапамогу і даставілі ў бальніцу. Лекары дыягнаставалі, што ў яго зламанае рабро. Цяпер ён ужо знаходзіцца ў Магілёве, дзе і жыве”, – распавялі выданню Onliner арганізатары фестываля, які адбыўся ў сярэдзіне ліпеня. Паводле іх, хлопец не разлічыў свае сілы і паспрабаваў выканаць трук, які раней ніколі не рабіў.
Як распавёў сам Аляксандр, тэрмін аднаўлення пасля такога пералома – каля месяца. На гэты час пра веласіпед прыйдзецца забыць.
“Са мной усё ў парадку, зламанае рабро, лёгкае страсенне. Падрыхтаваны цягліцавы каркас і шлем збераглі ад больш дрэнных абставінаў. Адзначу, што гэты трук рабіў неаднаразова, але сітуацыя такая, што беларускія скейт-паркі не прадугледжаныя для катання крыху больш аматарскага, хоць BMX-фрыстайл – гэта алімпійскі від спорту. Я не ўлічыў, што гэта няправільны скейт-парк. У прафесійным спорце траўмы непазбежныя, дзесьці па неспрактыкаванасці, дзесьці з-за ўмоў. У дадзеным выпадку я больш схіляюся да ўмоў”, – адзначае магілёўскі экстрэмал.
Больш 3 тысяч рублёў прысабечыла магіляўчанка, абяцаючы людзям продаж тавараў па інтэрнэце.
Спроба зэканоміць на пакупках праз інтэрнэт для больш як двух дзясяткаў беларусаў скончылася стратай грошай. Паводле міліцыі, за схемай стаяла 33-гадовая жыхарка Магілёва, якая ўжо раней трапляла пад суд за аналагічнае махлярства.
Жанчына размяшчала на адным з папулярных сайтаў аб’яў прапановы аб продажы тавараў для дома. Каб прапановы выглядалі пераканаўча, выкарыстоўвала фатаграфіі тавараў і ўсталёўвала прывабныя цэны.
Далей пакупнікам прапаноўвалі загадзя пералічыць грошы на банкаўскую картку. Пасля атрымання перадаплаты прадавец знікаў: паведамленні заставаліся без адказу, а тавар так і не даязджаў да новых уладальнікаў.
Першай у міліцыю звярнулася жыхарка Магілёва, якая таксама спрабавала набыць рэчы для дома. Падчас праверкі высветлілася, што пацярпелых два дзясяткі, прычым з розных рэгіёнаў Беларусі. Агульная сума шкоды, паводле следства, перавысіла 3 тыс. рублёў.
У дачыненні да магілёўчанкі распачатая крымінальная справа за махлярства.
На гэтых выходных у беларусаў была магчымасць убачыць адну з самых прыгожых прыродных анамалій. Назіраць гэтую ўнікальную з’яву можна было і ў Магілёве.
Гэта вельмі разрэджаныя аблокі, якія фарміруюцца ў мезасферы на вышыні каля 80 кіламетраў – прыкладна ў 10 разоў вышэй за звычайныя аблокі.
У фарміраванні серабрыстых аблокаў удзельнічае метэорны пыл. На ім кандэнсуецца вільгаць і ўтвараюцца аблокі з крышталяў лёду.
Яны становяцца бачнымі ў змярканні, калі сонца ўжо хаваецца за гарызонтам, але працягвае асвятляць верхнія слаі атмасферы.
Ратавальнікі тушылі пажар у інтэрнаце на Пушкінскім праспекце. Да моманту прыбыцця падраздзяленняў МНС да месца здарэння назіралася задымленне на другім паверсе пяціпавярховага будынка.
Як высветлілася, пажар адбыўся ў адным з блокаў. На момант узгарання жыхароў у пакоі не было. Ніхто не пацярпеў. Эвакуацыя не спатрэбілася. На месцы здарэння працавалі 6 адзінак тэхнікі МНС. Абставіны здарэння высвятляюцца.
Жыхар Мазыра Аляксандр Яжэўскі стаў трэцім падсудным з Гомельшчыны, якога судзілі ў Магілёве па справе, звязанай са “здрадай дзяржаве”.
У Магілёўскім абласным судзе вынеслі прысуд 58-гадоваму Аляксандру Яжэўскаму. Яго прызналі вінаватым у «замаху на здраду дзяржаве» паводле ч. 1 арт. 356 праз ч. 1 арт. 14 Крымінальнага кодэкса. Пра гэта паведамляе “Гомельская Вясна”.
Як і ў большасці палітычных працэсаў апошніх гадоў, практычна ўсе істотныя акалічнасці гэтай справы застаюцца невядомымі. Суд праходзіў за зачыненымі дзвярыма, таму ні сутнасць абвінавачання, ні прызначаны тэрмін пакарання афіцыйна не агучваліся.
Вядома толькі, што прысуд ужо ўступіў у законную сілу. Сам артыкул не прадугледжвае іншых асноўных пакаранняў, акрамя пазбаўлення волі, а яго мінімальная санкцыя – сем гадоў калоніі. Праваабаронцы спрабуюць высветліць, які менавіта тэрмін атрымаў Яжэўскі.
Трэцяя падобная справа
Яжэўскі стаў ужо трэцім жыхаром Гомельскай вобласці, якога ў апошнія месяцы судзілі ў Магілёве паводле артыкула, датычнага «здрады дзяржаве».
На пачатку траўня Магілёўскі абласны суд прысудзіў дзесяць гадоў калоніі грамадскаму актывісту з Нароўлі Міколу Віткоўскаму. Пазней такі ж тэрмін атрымаў актывіст з Калінкавічаў Аляксандр Елісееў.
Усе тры працэсы адбываліся прыкладна ў адзін і той жа час у Магілёўскім аблсудзе, хаця абвінавачаныя былі жыхарамі суседняй Гомельскай вобласці.
Ваенная таямніца
Афіцыйных тлумачэнняў няма. Аднак цяжка не заўважыць яшчэ адну акалічнасць. Мазыр, Нароўля і Калінкавічы знаходзяцца на кірунку, якім у лютым 2022 года расійскія войскі ўваходзілі ва Украіну з тэрыторыі Беларусі. Праз Нароўлю калоны перасякалі мяжу, Калінкавічы былі важным чыгуначным вузлом для разгрузкі вайсковых эшалонаў, а Мазыр разам з аэрадромам каля вёскі Вялікі Бокаў стаў адным з месцаў размяшчэння расійскіх падраздзяленняў.
Пасля адступлення расійскай арміі менавіта ў шпіталі Мазыра, Нароўлі і Калінкавічаў звозілі параненых і загінулых вайскоўцаў. Дзеля гэтага, паводле сведчанняў мясцовых жыхароў, у некаторых медыцынскіх установах нават пераносілі планавыя аперацыі для цывільных пацыентаў.
Ці звязаныя крымінальныя справы з гэтымі падзеямі, невядома. Але праваабаронцы не выключаюць, што пераслед Яжэўскага таксама можа датычыць расійска-ўкраінскай вайны.
Малавядомы палітвязень
Калі Мікола Віткоўскі і Аляксандр Елісееў былі добра вядомыя сваёй грамадскай і палітычнай дзейнасцю, то пра Аляксандра Яжэўскага раней амаль не згадвалася ў публічнай прасторы.
У Мазыры ён працаваў памочнікам выхавальніка ў мясцовым філіяле Гомельскага вучылішча алімпійскага рэзерву. Яго прозвішча і цяпер пазначана на сайце ўстановы.
Паводле звестак BelPol, яшчэ ў 2010 годзе Яжэўскага прызналі вінаватым у службовым падлогу і прысудзілі адзін год пазбаўлення волі ўмоўна.
Праваабаронцы заклікаюць усіх, хто валодае інфармацыяй пра затрыманне Яжэўскага, ход следства, прысуд або сутнасць абвінавачання, паведаміць гэтыя звесткі. Пакуль жа яго гісторыя застаецца яшчэ адной закрытай палітычнай справай, у якой грамадству паведамілі толькі назву артыкула, але не тое, што менавіта чалавек, паводле версіі следства, зрабіў.
У магілёўскім ГЦ «Златавуст» на вуліцы Цярохіна, 6а адкрыўся пункт бясплатнай псіхалагічнай дапамогі. Працаваць ён будзе толькі да 29 жніўня.
Пункт створаны ў межах дзяржаўнага праекта «Кансультацыйныя псіхолагі» і разлічаны на ўсіх – дзяцей, бацькоў і дарослых, якія апынуліся ў складаных жыццёвых сітуацыях.
Прыём бясплатны, ананімны і без чаргі.
Пры неабходнасці псіхолаг накіруе да профільнага спецыяліста. Месца ў гандлёвым цэнтры выбрана з-за высокай праходнасці.
Графік: аўторак і чацвер – з 14:00 да 16:00, субота – з 12:00 да 16:00.
