Ды і як тут не выпасці ў асадак: 575 кампаній з 12 краін. Але калі адкінуць ліслівыя захапленні і паглядзець на форум цвярозым поглядам, усё можна апісаць адным словам – дакаціліся.
Формула «575 кампаній з 12 краін» зручная для загалоўкаў. Яна адразу стварае адчуванне шырокай геаграфіі і сур’ёзнай знешняй цікавасці да беларускага аграпраму.
Але яшчэ да адкрыцця выставы паведамлялася, што з пададзеных заявак пераважная большасць прыйшлася на Беларусь. Паводле даных, апублікаваных перад форумам, беларускія арганізацыі падалі 441 заяўку. Расія падала 73 заяўкі, Кітай – 25. Астатнія краіны былі прадстаўлены больш сціпла. Асаблівую ролю ў замежным прадстаўніцтве адыграла Расія.
На афіцыйнай старонцы выставы гаворыцца, што ў «Белагра-2026» удзельнічалі прадпрыемствы з 18 расійскіх рэгіёнаў. Асобныя калектыўныя стэнды падрыхтавалі Бранская, Белгародская, Мурманская і Чалябінская вобласці, а таксама Краснадарскі край. Акрамя таго, была прадстаўлена экспазіцыя Расійскага экспартнага цэнтра «Сделано в России».
Яшчэ адна важная дэталь – само слова «кампанія». У выставачнай статыстыцы побач з вытворцамі могуць улічвацца ведамствы, навуковыя арганізацыі, абласныя экспазіцыі, канцэрны, аб’яднанні і калектыўныя стэнды. Гэта не 575 замежных прадпрыемстваў. Гэта агульны масіў удзельнікаў, большую частку якога забяспечыла сама Беларусь.
То-бок, калі шчыра – самі выставіліся, самі пазахапляліся.
Мар’я Егіпецкая і Прабуджэнне хатніка (народны каляндар).
Прыкметы.
На Мар’ю – разводдзі.
Калі разліў на Марыю Егіпецкую – травы будзе шмат, а калі паводкі яшчэ няма, то лета будзе халодным і дажджлівым.
Калі ноч ясная і цячэ цёплая вада, то лета будзе цёплае і сухое.
На Марыю Егіпецкую снег і пад кустом растаў.
Лёд на беразе ракі застанецца – год будзе цяжкі.
1101 год. Памёр Усяслаў Брачыслававіч Чарадзей (1029–1101).
Князь полацкі (1044–1068, 1071–1101), вялікі князь кіеўскі (1068–1069), пры ім быў пабудаваны Полацкі Сафійскі сабор.
Адзін з герояў «Слова пра паход Ігараў» і ўсходнеславянскага фальклору. Княжыў 54 гады – самы працяглы перыяд кіравання дзяржавай у гісторыі Беларусі.
Я. Драздовіч. Пярсцёнак Усяслава Чарадзея
1432 год. Пачаў валадарыць Жыгімонт Кейстутавіч (1365–1440).
Вялікі князь літоўскі, брат Вітаўта.
Доўгі час не ўсімі часткамі Вялікага Княства Літоўскага прызнаваўся за законнага валадара.
Падчас барацьбы за ўладу паміж Вітаўтам і Ягайлам быў зняволены апошнім (1382–1384). У 1384 годзе ў Прусіі разам з Вітаўтам заключыў дагавор з Тэўтонскім ордэнам супраць Ягайлы, але ў 1386 прысягнуў яму.
Прымаў удзел у перамовах і заключэнні пагадненняў з Тэўтонскім ордэнам у 1398, 1411, 1422, 1431 гадах, уній з Польшчай. Удзельнічаў у бітве на Ворскле (1399), Грунвальдскай бітве (1410). Пры панаванні Вітаўта не меў палітычнага ўплыву, падтрымліваў брата.
У выніку змовы Жыгімонт быў забіты ў Троцкім замку 20 сакавіка 1440 года.
1669 год. Згодна з Андрусаўскім замірэннем (1667) Масква мусіла вярнуць Кіеў Рэчы Паспалітай, але маскавіты адмовіліся прытрымлівацца дамовы.
Масковіі па дамове 1667 года давалася два гады для вываду свайго гарнізона з Кіева і яго перадачы Рэчы Паспалітай. Масква адмовілася і пазней прапанавала за Кіеў выкуп у 146 000 рублёў у рамках “Вечнага міру” 1686 года.
1853 год. Нарадзіўся Уладзімір Завітневіч (1853–1927).
Беларускі археолаг і гісторык, прафесар (1904).
Скончыў Мінскую духоўную семінарыю, Пецярбургскую духоўную акадэмію.
Працаваў настаўнікам у Варшаве і Кіеўскай духоўнай акадэміі.
Вывучаў старажытнарускую гісторыю. Даследаваў каля 700 пахаванняў дрыгавічоў у 82 курганных могільніках.
Вызначыў межы рассялення дрыгавічоў. Яго высновы выкарыстоўвалі ў сваіх працах А. Грушэўскі, Я. Карскі, А. Спіцын і іншыя гісторыкі і археолагі.
У 1890-я гады супрацоўнічаў з газетай «Минский листок».
1880 год. Нарадзіўся Язэп (Восіп) Дыла.
Беларускі пісьменнік і культурны дзеяч.
Вучыўся у Слуцкай гімназіі, сябраваў з Альгердам Абуховічам. Выключаны з Юр’еўскага ветінстытута за ўдзел у студэнцкіх хваляваннях.
Працаваў у газеце «Северо-Западный край» (Мінск), у выдавецтвах Пецярбурга, Арэнбурга, Казані, Масквы. У снежні 1917 удзельнічаў у І Усебеларускім з’ездзе.
Быў камісарам працы ў Часовым урадзе БССР, на розных кіраўнічых пасадах у Мінску, членам ЦВК БССР, дырэктарам Інстытута па вывучэнні мастацтва, дырэктарам Беларускага тэатра імя Янкі Купалы, намеснікам загадчыка Белдзяржкіно, інспектарам наркамата асветы. Правадзейны член Інбелкульта. Разам з прафесарам У. Пічэтам, акадэмікам Я. Карскім распрацаваў статут Інбелкульта.
Арыштоўваўся ДПУ у 1930, 1938 гадах, высылаўся на Урал, на Волгу.
Памёр 7 красавіка 1973 года ў Саратаве.
Аўтар апавяданняў, гістарычнага рамана «На шляху з варагаў у грэкі», аповесцей, п’ес, публіцыстычных артыкулаў, мемуараў, успамінаў пра Цішку Гартнага, Я. Райніса.
Даследваў узнікненне беларускага тэатра, вступаў у якасці навуковага кансультанта аднаго з першых беларускіх фільмаў – «Кастусь Каліноўскі» (1928).
Беларускі грамадска-палітычны дзеяч, публіцыст, педагог, сябра Рады БНР, пасол сейма Польшчы. Аўтар музыкі на словы М. Багдановіча «Зорка Венера».
Дзеяч Беларускай сацыялістычнай грамады, Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі і Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Публікаваўся ў газетах “Наша Ніва”, “Беларусь”, “Звон” і іншых.
Працаваў у сектары навукі Наркамасветы, дырэктарам Беларускага дзяржаўнага сацыяльна-гістарычнага музея. У 1931–1932 гадах быў сябрам ЦВК БССР.
Арыштаваны ДПУ ў 1933 годзе, у 1934 прыгавораны да расстрэлу. Прысуд заменены на 10 гадоў лагераў. Вязень Салавецкіх лагераў. У верасні 1937 этапаваны ў Мінск, 14 лістапада 1938 года НКУС прыгавораны да расстрэлу. Расстраляны 27 лістапада 1937 года ў Мінску.
У яго гонар усталяваны мемарыяльныя дошкі на колішнім будынку манастыра базыльян у Барунах, у якім у 1920–1922 гадах дзейнічала беларуская настаўніцкая семінарыя, дырэктарам якой ён быў, у в. Максімаўка Маладзечанскага раёна.
1900 год.У Парыжы пачалася Сусветная выстава.
Як і раней, на ёй былі прадстаўлены беларускія дасягненні. Графіня Патоцкая за калекцыю якаснага насення атрымала Гран-пры. Начальнік Палескіх чыгунак С. Міхін прадставіў палепшаныя вагоны, асабістую дрэзіну, пнеўмапад’ёмнікі, пнеўмабур. Гран-пры атрымаў начальнік тэлеграфа Палескіх чыгунак Андэрс за свой электрычны семафорапаўтарыцель. Натоўпы стаялі каля пудзіла белавежскага зубра.
Залатую медаль прывёз у Горкі мясцовы аптэкар Казімір Паздзерскі за вынайдзены ім цуда-крэм ад вяснушак, за якім утвараліся чэргі ў аптэках не толькі Магілёўшчыны, але і па ўсёй Еўропе.
1905 год. У г. Горкі нарадзіўся Ізраіль Разгон.
Савецкі гісторык. Доктар гістарычных навук, прафесар. Лаўрэат Сталінскай прэміі.
Скончыў Горацкую школу, Другі Маскоўскі ўніверсітэт. Працаваў у горацкай райлесканторы, у сакратарыяце Галоўнай рэдакцыі “Истории гражданской войны в СССР”, прафесарам гістарычнага факультэта МДУ, у Камісіі па гісторыі Вялікай Айчыннай вайны Прэзідыума АН СССР.
У перыяд “барацьбы з касмапалітызмам” звольнены з навуковых устаноў Масквы і ў 1949–1986 гадах узначальваў кафедру гісторыі СССР Томскага ўніверсітэта.
Складальнік і рэдактар кніг па гісторыі кастрычніцкай рэвалюцыі, грамадзянскай вайны, член рэдкалегіі, адзін з аўтараў 4-га і 5-га тамоў “Истории Сибири с древнейших времен до наших дней”.
На адным з карпусоў Томскага дзяржаўнага ўніверсітэта ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
Памёр 16 лютага 1987 года.
1910 год. У в. Стары Дзедзін (зараз Клімавіцкі раён) нарадзіўся Алесь Пруднікаў (1910–1941).
Беларускі паэт, стрыечны брат пісьменніка Паўла Пруднікава.
Актыўны ўдзельнік працэса беларусізацыі, разам з братам быў пазаштатным карэспандэнтам некаторых газет. Так, у прыватнасці, калі быў знойдзены скарб старажытных манет каля в. Стары Дзедзін, ён з Паўлам напісаў пра гэта рэпартаж.
Аўтар вершаў, паэмы «Зямныя зоры».
Працаваў на будаўніцтве чыгункі Асіповічы – Магілёў – Рослаў (1930), на новабудоўлях Мінска, у Дзяржвыдавецтве, у БелТА.
У 1933 годзе быў арыштаваны НКУС. Пасля вызвалення з турмы быў прызваны ў Чырвоную Армію. Быў супрацоўнікам Клімавіцкай раённай газеты «Камуна».
Пасля сканчэння Ленінградскага настаўніцкага інстытута (1938), працаваў настаўнікам, інспектарам у Карэльскай АССР.
Загінуў на фронце 5 жніўня 1941 года.
1912 год. Катастрофа на лайнеры “Тытанік”.
У ноч з 14 на 15 красавіка адбылося сутыкненне «Тытаніка» з айсбергам. Перад гэтым радыёстанцыя карабля прыняла сем лядовых папярэджанняў, аднак лайнер працягваў рухацца.
У 23:39 капітану паступіў даклад, што айсберг рухаеца прама па курсе. Менш як праз хвіліну адбылося сутыкненне. Атрымаўшы некалькі прабоін, параход пачаў тануць. У шлюпкі саджалі ў першую чаргу жанчын і дзяцей.
У 2:20 15 красавіка, разламаўшыся на дзве часткі, “Тытанік” затануў разам з 1495 пасажырамі (ёсць таксама падлікі, што ад 1995 да 1635). 712 чалавек, якія выратаваліся, падабраў параход “Карпат”. Сігнал “SOS”, пададзены з карабля, быў прыняты на адлегласці 58 міль (107 км). Судна падышло да месца катастрофы праз 3,5 гадзіны.
Сярод загінулых былі і жыхары Беларусі: Сымон Літман, Зельман Злакоўскі, Гары Корн, Сымон Вайсман, Якоб Кук, Лезлі Гелінскі, Насан Гольдшміт, Іосіф Мурдлін, Вульф Спектар, Абрам Гермед, Самсон Абельсон, Самуіл Грынберг, Зяліна Кантар, Польнер Ушер, Абе Віллер і Іосіф Антвіла.
1918 год. На з’ездзе Саветаў заходніх губерняў Расіі прынята рашэнне аб стварэнні Заходняй вобласці з цэнтрам у Смаленску.
З’езд адмовіўся прызнаць права беларускага народа на самавызначэнне.
У сувязі з заняццем беларускіх зямель германскімі войскамі ў ходзе Першай сусветнай вайны, замацаваным Брэсцкім мірам, Заходняя вобласць была рэарганізавана, у яе склад увайшлі беларускія землі ў складзе Віцебскай, Магілёўскай і Смаленскай губерняў, а адміністрацыйны цэнтр перамясціўся з Мінска ў Смаленск.
Расійскія бальшавікі лічылі, што ўтварэнне нацыянальных дзяржаў, межаў з’яўляюцца перашкодай для сусветнай рэвалюцыі, што беларусы не з’яўляюцца самастойнай нацыяй, і таму прынцып самавызначэньня ім не падыходзіць.
Смаленск. Багаяўленскі сабор, 1919.
1920 год. Нарадзіўся Аляксей Карпюк.
Беларускі пісьменнік, грамадскі дзеяч Гродненскай вобласці. Заслужаны работнік культуры БССР, Лаўрэат Літаратурнай прэміі.
Удзельнік вайны: падпольшчык, вязень канцлагера Штутгоф (з яго уцёк), камандзір партызанскага атрада імя К. Каліноўскага. Працаваў на кіраўнічых пасадаў ва ўстановах адукацыі, культуры, турызму, у газетах.
Аўтар раманаў, аповесцей, шэрагу кніг аповесцей і апавяданняў. Вакол яго ў Гродне ў 1960-1970-х узнік своеасаблівы клуб вольнадумнай інтэлігенцыі, з якім кантактавалі В. Быкаў, Д. Бічэль-Загнетава, В. Іпатава, Б. Ржэўскі. Карпюк падтрымліваў кантакты з пісьменнікамі-дысідэнтамі ў СССР, ліставаўся з А. Салжаніцыным.
Актывіст БНФ, адзін з заснавальнікаў ЗБС «Бацькаўшчына». За сувязь з дысідэнтамі пераследваўся КДБ, быў зволены з працы (аднавілі па загаду П. Машэрава). У яго абарону пісаў В. Быкаў.
Памёр 14 ліпеня 1992 года.
Iмя А. Карпюка носiць адна з вулiц Гродна, усталявана Мемарыяльная шыльда па вуліцы Э. Ажэшкі ў Гродне.
1941 год. У г. Лідзе нарадзілася Поля Ракса.
Польская актрыса, Маруся “Аганёк” у серыяле (1966–1970) “Чатыры танкісты і сабака”.
Скончыла Вроцлаўскі ўніверсітэт, Вышэйшую школу тэатра і кіно ў Лодзі.
Здымалася ў шматлікіх польскіх і савецкіх кінафільмах, працавала ў тэатрах «Повшэхны» ў Лодзі, «Вспулчэсны» ў Варшаве.
Вялікую вядомасць ёй прынесла роля Гелены дэ Віт у фільме «Попел» (1965), выключную вядомасць прынесла актрысе роля Марусі-«Аганёк» у фільме «Чатыры танкісты і сабака».
Фактычна кінакар’ера Раксы доўжылася ўсяго 10 гадоў: з 1960 па 1970. Пасля стала здымацца на тэлебачанні, у тым ліку ў тэлевізійных спектаклях.
2021 год.Памёр Анатоль Клышка (1935–2021).
Беларускі пісьменнік і педагог, аўтар “Буквара” (1969, перапрацоўка 1997), які выкарыстоўваўся ў школах да 2021/2022 навучальнага года.
Скончыў Навагрудскае педвучылішча, БДУ.
Працаваў у навагрудскай газеце «Звязда», рэспубліканскіх «Фізкультурнік Беларусі», «Літаратура і мастацтва», у ЦК ЛКСМБ, часопісе «Полымя», на кінастудыі «Беларусьфільм», у Інстытуце педагогікі Міністэрства асветы БССР, выдавецтве «Юнацтва». Адзін з арганізатараў Таварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны, дзе ўзначальваў камісію па культуры мовы.
Аўтар вершаў, кнігі літаратурна-крытычных артыкулаў, «Буквара» (23 выданні), “Пропісаў да «Буквара», «Пропісаў для 1 класа», дапаможніка для 1 класа «Верасок», «Чабарок» (чытанка для 4 класа), «Беларуска-польскага размоўніка», шматлікіх кніг для дзяцей, у тым ліку «Францыск Скарына, альбо Як да нас прыйшла кніга».
Пераклаў на беларускую мову «Новы запавет», раман старажытна-грэчаскага пісьменніка Лонга «Пастушыная гісторыя пра Дафніса і Хлою», творы з польскай, нямецкай, лацінскай, украінскай і іншых моў.
Даследчык праблем развіцця беларускай паэзіі, вершазнаўства, методыкі навучання і выкладання літаратуры ў школе.
Магілёўскі холдынг «Бабушкіна крынка» з’ездзіў на расійскую выставу і сабраў там салідны ўраджай узнагарод.
Магілёўскі холдынг «Бабушкіна крынка» прывёз 27 узнагарод з міжнароднай харчовай выставы «Продэкспа-2026», якая прайшла 9-12 лютага ў Маскве. 25 з іх – залатыя медалі.
Прызы дасталіся розным падраздзяленням: у конкурсе «За высокія спажывецкія ўласцівасці» перамагла прадукцыя Магілёўскага і Бабруйскага філіялаў, у конкурсе «Лепшы харчовы прадукт» – Магілёўскага, Бабруйскага, Асіповіцкага, Мсціслаўскага, Быхаўскага і Слаўгарадскага.
«Продэкспа» лічыцца найбуйнейшай харчовай выставай Расіі. Паводле дадзеных яе арганізатараў, у выставе ўдзельнічалі больш за 2000 кампаній з 37 краін.
Лічба з прэс-рэлізаў, незалежнай праверцы не паддаецца.
Удзел абыходзіцца нятанна: арэнда стэнда з забудовай і спадарожнымі выдаткамі – ад 30 000 да 80 000 беларускіх рублёў.
Улічваючы, што 70% прадукцыі «Бабушкінай крынкі» ідзе на экспарт, перш за ўсё ў Расію, медалі істотнага значэння не маюць. Карысць ад іх хутчэй іміджавая, чым рэальная.
Аднак «Бабушкіна крынка» можа дазволіць сабе любую раскошу: бо малако закупляецца ў беларускіх аграрыяў па нізкай цане.
У Магілёўскім абласным цэнтры творчасці прайшла выстава макетаў мемарыялаў. Выстава «Ты бачыш, я не забываю» прайшла ў Магілёве. Вучні ўстаноў агульнай сярэдняй, дадатковай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі зрабілі шэсцьдзясят сем макетаў помнікаў. Сярод іх, напрыклад, ёсць макет памятнага знака, прысвечанага трагічнай гібелі пацыентаў псіхіятрычнай бальніцы, зроблены вучаніцамі СШ №38. Рабяты падышлі да задачы творча – прадставілі нават макет помніка, якога пакуль не існуе, гэта значыць па сутнасці распрацавалі праект. І пакуль дарослыя арганізатары выставы трашчаць пра патрыятызм і актывізм, таленавітыя магілёўскія дзеці проста знаходзяць выхад свайму таленту і творчай энергіі.
Свята ініцыявана з падачы міжнародных міратворчых супольнасцяў. Словы ўдзячнасці, якія сказаны з добрымі намерамі, валодаюць магутнай энергетыкай і здольныя матэрыялізавацца ў добрае самаадчуванне, здымаюць дэпрэсіўнае пачуццё і прымушаюць зноў і зноў здзяйсняць добрыя ўчынкі.
Слова “дзякуй” сугучнае ў літоўскай, заходнеславянскіх, украінскай, беларускай, германскіх (ангельскае “thank”, нямецкае “danke”) мовах і звязана са словам з санскрыту “daihya” – “тое, што знаходзіцца ў целе”, “душа”.
Дзякаваць – аддаваць частку душы: “дзякаваць ад усёй душы”, “вельмi дзякаваць”.
Слова “дзякаваць” у помніках нашай мовы сустракаецца з XV стагоддзя.
Псіхолагі лічаць, што словы падзякі – гэта “вусныя пагладжванні”, якія здольныя супакоіць і сагрэць сваёй цеплынёй. Галоўнае, каб словы падзякі вымаўляліся ад чыстага сэрца.
Невыпадкова здаўна ў народзе існавала вельмі мудрае павер’е – не вымаўляй словы падзякі ў стане раздражнення, у такім выпадку, магічныя словы не дасягнуць мэты і не прынясуць радасці ні вам, ні таму, каму кажаце. Цікава, што і карані таксама сыходзяць значна глыбей простай падзякі.
1386 год. Прадстаўнікі Польшчы ў Ваўкавыску перадалі вялікаму князю Ягайлу акт аб перавыбранні яго каралём польскім і аддачы яму ў жонкі малалетняй польскай каралевы Ядвігі.
Ядвіга (1374-1399) – дачка караля венгерскага і польскага Людовіка Венгерскага і Лізаветы Босніяцкай. На каралеўскі сталец абрана пасля смерці бацькі — у 1384 годзе.
У 1385 годзе заключыла Крэўскую унію. Пасля заключэння шлюбу з Ягайлам, той падарыў Ядвізе ў якасці вясельнага падарунка Магілёў.
Памерла падчас родаў. Доўгі час неафіцыйна ўшаноўвалася ў Польшчы як святая. Беатыфікавана Каталіцкім Касцёлам ў 1986, кананізавана ў 1997 годзе. Дзень успаміну 17 ліпеня.
1395 (1397) год. Памёр Скіргайла Альгердавіч.
Князь полацкі, троцкі і, магчыма, кіеўскі.
Удзельнік паходаў супраць крыжакоў (1374-1375).
Пасля выгнання Андрэя Альгердавіча, княжыў у Полацку (1377-1381). У час перагавораў з Кейстутам захапіў яго ў палон і адвёз у Крэўскі замак, дзе той быў забіты. Стаў князем Троцкім і другой уплывовай асобай у дзяржаве.
У час заключэння Крэўскай уніі (1385) забяспечыў сабе права застацца праваслаўным. У Мсціслаўскай бітве (1386) перамог смаленскага князя Святаслава Іванавіча і падпарадкаваў Смаленскае княства, на наступны год авалодаў Полацкам і захапіў свайго брата Андрэя Альгердавіча.
Валодаў Троцкім, Полацкім княствамі, Менскам, Свіслаччу, Бабруйскам, Прапошаскам і іншымі гарадамі, захапіў Віцебск, авалодаў Кіевам. Атручаны ў Кіеве. Пахаваны ў Кіева-Пячэрскай лаўры.
1699 год. Кароль Аўгуст II падарыў Магілёўскі замак з эканоміяй ва ўладанне саксонскаму генералу дэ Беўсту.
Прыехаўшы ў Магілёў, эмісар Аўгуста генерал дэ Беўст перш за ўсё выганяе з замка ключніка, прызначанага Сапегамі.
1776 год. Расійская імператрыца Кацярына II падарылa Кричаўскае староства свайму фаварыту Грыгорыю Пацёмкіну-Таўрыцкаму.
Горад быў перададзены “ў вечнае і спадчыннае валоданне”. На 1779 у Крычаве было 470 двароў. У кан. XVIII ст. мястэчка стала важным цэнтрам мануфактурнай прамысловасці (у тым ліку, тут працавалі парусінавыя мануфактуры Пацёмкіна і Галынскага і канатная мануфактура, суднаверф, а таксама вінакурны, цагельны, шкляны, гарбарны і медналіцейны заводы, млыны.
1800 год. У Магілёве нарадзіўся Аляксандр Фальбарт.
Доктар медыцыны і хірургіі, вучоны ў галіне ўнутранай медыцыны, мінералогіі, палеанталогіі, член Пецярбургскай акадэміі навук.
Адкрыў мінерал ванадат медзі, названы яго імем – фальбарыт. Памёр 5 сакавіка 1876 году.
1864 год. У Вільні расстраляны Цітус Далеўскі.
Адзін з кіраўнікоў паўстання 1863-1864 гадоў.
Вучыўся ў Віленскай гімназіі, дзе сябраваў з Ф. Багушэвічам.
Удзельнічаў у рэвалюцыйным студэнцкім руху ў Маскве і Пецярбургу.
Паплечнік К. Каліноўскага. Паўстанцкі начальнік Вільні. Арыштаваны ў снежні 1863 года.
Пакараны смерцю на Лукішскай плошчы.
1867 год. У в. Карытнае (зараз Асіповіцкі раён) нарадзіўся Сцяпан Рункевіч.
Беларускі гісторык царквы, архівіст, дзеяч Рускай Праваслаўнай Царквы, грамадскі дзеяч.
Выхаванец і выкладчык Пецярбургскай духоўнай акадэміі, сакратар Сіноду.
Выдаў 5 выпускаў «Матэрыялаў для гісторыі Мінскай епархіі», «Кароткі гістарычны нарыс стагоддзя Мінскай епархіі…», «Гісторыю Мінскай архіепіскапіі (1793-1832)».
Даследчык гісторыі ўніяцкай царквы і Мінскай епархіі праваслаўнай царквы, гісторыі Рэчы Паспалітай напярэдадні яе падзелу.
Памёр 12 сакавіка 1924 года.
1907 год. Пастановаю Віленскай судовай палаты забаронена газета «Наша доля».
Рэдактар-выдавец І. Туркенес засуджаны на 1 год крэпасці.
Поўная назва газеты «Наша Доля. Першая белоруская газэта для вёсковаго і местоваго рабочаго народу. Выходзіць раз у тыдзень рускімі і польскімі літэрамі» – штотыднёвая легальная газета рэвалюцыйна-дэмакратычнага кірунку, першая легальная газета на беларускай мове.
Выдавалася ў Вільні з 1(14) верасня да 1(14) снежня 1906 года. Разам выйшла 6 нумароў, з іх 4 былі канфіскаваны. Палова тыражу друкавалася кірыліцай, палова – лацінкай. Разавы тыраж 1-га нумару склаў 10 000 асобнікаў.
У склад рэдакцыі ўваходзілі браты Луцкевічы, А. Пашкевіч (Цётка) і іншыя.
Газета мела рубрыкі: “Дзеянні ўрада”, “Палітычны агляд”, “Жыццё вёскі”, “Жыццё горада”, “Найноўшыя творы беларускай літаратуры”, “Што чуваць на Белай Русі”, “Новыя кнігі”, “З мінулага Беларус” і іншыя.
1930 год. У Магілёве нарадзіўся Ігар Лапцінскі.
Заслужаны артыст Беларусі (1994), акцёр, рэжысёр. З 1951 г. у Беларускім тэатры імя Я.Купалы, у 1963-1994 гг. – яго галоўны рэжысёр. Лаўрэат Дзяржпрэміі РБ 1998 г.
1955 год. Нарадзіўся Аляксандр Ісачоў.
Беларускі жывапісец, графік.
Прымаў удзел у двух выстаўках ленінградскіх мастакоў авангардных кірункаў (1974, 1975).
З 1975 года працаваў у класічнай манеры пісьма. Асноўнымі сюжэтамі яго карцін былі міфалагічныя і біблейскія сюжэты. У стылявым кірунку мастак пачаў арыентавацца на традыцыі еўрапейскага акадэмічнага жывапісу сярэдзіны XIX – пачатку XX стагоддзяў. Пісаў іконы для Рэчыцкай царквы, выканаў роспіс сцен храма ў г. Мазыры.
У лістападзе 1987 года ў Рэчыцы адбылася персанальная выстаўка мастака, якую паглядзела каля 20 000 чалавек. Праз тры дні пасля заканчэння выстаўкі мастак памёр ад сардэчнага прыступу.
Аўтар каля 500 карцін, большасць з якіх былі вывезены за мяжу ў Швецыю, Германію, Францыю, Ізраіль і ЗША.
Наменклатура, якая перажыла ўласную ідэалогію, уволю наглядзелася на атрыбуты савецкай піянерскай арганізацыі, бюсты Леніна і друкаваныя выданні СССР.
Валерый Малашка пафасна назваў убачанае пасылам у будучыню, а Міхаіл Жудро ад каментароў устрымаўся.
Як высветлілася, барацьбу за званне лепшага стэнда ў экспазіцыі вядуць прадстаўнікі ажно сямі раённых арганізацый КПБ. Так што сутычка чакаецца не жартоўная нават па мерках камуністаў, якія ў Беларусі не проста настальгуюць па страчанай уладзе, але і займаюцца прапагандай сталінізму, услаўленнем чэкістаў і іншымі відамі цемрашальства.
Сырок вагой амаль дзесяць пудоў зрабіў філіял «Асіповіцкі» ААТ «Бабушкіна крынка». Кожны ахвотны можа адламаць сабе кавалачак.
У пабудаваным для Беларусі свеце ілюзій усе жывуць паводле ўяўленняў Лукашэнкі пра добры лад жыцця: чарка да шкваркі, прэмія – нявестцы, ГУБАЗіК – грамадзянам.
Не апошняе месца ў гэтай сістэме займаюць прадпрыемствы, якія або суцэльна стратныя, або, як “Бабушкіна крынка”, заўсёды прыбытковыя за кошт выкупленай за капейкі сыравіны АПК.
У імкненні неяк вылучыцца “моцныя гаспадарнікі” не могуць прыдумаць нічога дасціпнага, апроч як зрабіць доўгую каўбасу, дранік велізарнай плошчы ці прыгатаваць бочку з юшкай, якой можна накарміць увесь ахрышчаны свет.
Цяпер манія гігантызму дайшла і да глазіраваных сыркоў.
Для выставы дасягненняў лукашэнкаўскай Беларусі супрацоўнікі філіяла «Асіповіцкі» ААТ «Бабушкіна крынка» падрыхтавалі гіганцкі тварожны сырок вагой амаль дзесяць пудоў.
Паводле меркавання вытворцаў, гэты пачварны сырок:
дэманструе якасць і магчымасці беларускай харчовай прамысловасці;
багацце беларускага аграпрамысловага комплексу ў цэлым.
Яшчэ б. Бо для яго спатрэбілася зрабіць вялікую форму, размаляваць тварог чырвонымі і зялёнымі фарбавальнікамі, а потым яшчэ і заліць усё гэта шакаладнай глазурру – амаль нанатэхналогіі.
Сырок-монстр – не проста экспанат на выставе. Ім частуюць усіх ахвотных дэлегатаў УНС. Зразумела, гэтых аматараў смачна паесці пераконваць не даводзіцца.
Сярод галоўных напрамкаў пагружэння – гістарычныя помнікі, што распавядаюць пра слаўнае мінулае рэгіёна.
Мабыць, галоўным экспанатам стаў макет, так званай, “Трафімавай крыніцы”.
Легенду пра дзеда Лукашэнкі, які, прадчуваючы з’яўленне геніяльнага ўнука, добраўпарадкаваў крыніцу, стварылі прапагандысты, выдаліўшы з біяграфіі шклоўскага самародка усе падазроныя факты і дадаўшы новыя.
А вось стваральнікі макета забяспечылі яго дваістасным надпісам надпісам: “П’еш ваду – памятай пра крыніцу”.
Што яна павінна азначаць – нецяжка здагадацца. Маўляў, не забывай, да чаго дакранаешся.
Але трактаваць гэты заклік можна і словамі Алёнушкі, якая папярэджвае Іванушку пра тое, што той можа стаць казляняткам. І народная мудрасць пра калодзеж, у які плюнуць нельга, але вельмі хочацца, таксама дарэчы.
У Варшаве адкрылася выстава, прысвечаная беларускім палітвязням. Сярод іх — магілёўскія журналісты Алесь Сабалеўскі і Яўген Глушкоў.
Выстава “#67” у Музеі Вольнай Беларусі
У цэнтры Варшавы сёння адкрылася выстава “#67”, арганізаваная Беларускай асацыяцыяй палітвязняў “Да Волі”. Яна праходзіць у двары Музея Вольнай Беларусі і прымеркаваная да прававой ініцыятывы “Тыдзень супраць катаванняў”, што праходзіць штогадова напрыканцы чэрвеня. Назва выставы адсылае да колькасці турмаў і іншых пенітэнцыярных устаноў у Беларусі. Сярод партрэтаў палітвязняў, прадстаўленых на выставе, ёсць фота магілёўскіх палітзняволеных і журналістаў Алеся Сабалеўскага і Яўгена Глушкова.
Прысуд і статус вязняў сумлення
Нагадаем, што Алесь Сабалеўскі быў асуджаны ў 2024 годзе да 4 гадоў турмы. Яўген Глушкоў – да трох. Абодва яны прызнаныя праваабарончымі арганізацыямі вязнямі сумлення.
У Мастацкім музеі імя Паўла Масленікава сёння, 2 траўня 2025 года, пачне працу выставачны праект «Віцебскі мастак», арганізаваны сумесна з Віцебскім абласным краязнаўчым музеем.
Паводле слоў арганізатараў, віцебская мастацкая школа мае свае традыцыі і вызначаецца шматвектарнасцю развіцця. Мастацкія творы дэманструюць стылёвую разнастайнасць і багацце тэхнічных прыёмаў.
Урачыстае адкрыццё выставы адбудзецца а 16:00 (уваход на выставу будзе бясплатны да 16:30). Працаваць праект будзе да 15 чэрвеня, паведамляе mogilevnews.
Як піша «Віцебскі гарадскі партал», «Віцебскі мастак» – гэта штогадовы праект Мастацкага музея, мэта якога – паказаць шматгранную творчасць мастакоў, што фарміруюць адметны імідж горада Віцебска. Большасць удзельнікаў праекта – члены Беларускага саюза мастакоў і Беларускага саюза дызайнераў, выпускнікі і выкладчыкі мастацка-графічнага факультэта Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П.М. Машэрава і кафедры дызайну Віцебскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта.
