Былыя палітвязні распавялі аб здзеках у магілёўскай калоніі №15

Зневажанні, збіцці, беспадстаўныя пакаранні – усё гэта рэаліі жыцця палітычных зняволеных у магілёўскай калоніі №15, вынікае з расповяду двух былых палітвязняў.

Праваабарончы цэнтр «Вясна» да Міжнароднага дня ў падтрымку ахвяраў катаванняў апублікаваў успаміны праваабаронцы Валянціна Стэфановіча і яшчэ аднаго былога палітвязня, імя якога не раскрываецца з меркаванняў бяспекі.

Новыя сведчанні з’явіліся праз некалькі месяцаў пасля смерці 36-гадовага палітвязня Андрэя Паднябеннага, які ў верасні 2025 года загінуў у штрафным ізалятары магілёўскай калоніі.

Ціск пасля этапу

Паводле былых зняволеных, асаблівае стаўленне да палітвязняў пачыналася яшчэ ў каранціне. Валянцін Стэфановіч распавядае, што новапрыбылых прымушалі падпісваць абавязацельствы аб выкананні правілаў унутранага распарадку. Адмова магла стаць падставай для змяшчэння ў штрафны ізалятар.

Іншы былы палітвязень сцвярджае, што ў 2025 годзе адміністрацыя ўжо патрабавала ад палітычных пісаць тлумачальныя нават за выкарыстанне жаргонных слоў. За адмову, паводле яго слоў, пагражалі ШІЗА, новай крымінальнай справай паводле артыкула 411 Крымінальнага кодэкса (злоснае непадпарадкаванне адміністрацыі) і фізічным гвалтам.

“Без фармальнай нагоды садзяць у ШІЗА на 15 сутак. У прыватнасці гэтым займаецца начальнік атрада № 1 (“каранцін”) У.С. Сычыкаў. У выпадку адмовы могуць збіць. Работнік па прозвішчы Кіслы тут праяўляе асаблівую стараннасць. Большасць з тых, каго прывезлі з СІЗА даседжваць невялікія рэшткі тэрмінаў (месяц-паўтара), дзякуючы намаганням турэмшчыкаў, праводзяць у ШІЗА. Таксама пагражаюць ужываннем арт. 411 КК з прадаўжэннем тэрміну на год, а таксама “прысваеннем” так званага “нізкага статусу”. Відавочна, былы начальнік Аляксей Лазарэнка быў у курсе ўсіх працэсаў”, – распавёў Валянцін Стэфановіч.

Парушэнні і пакаранні

Абодва былыя вязні адзначаюць, што дысцыплінарныя спагнанні сталі асноўным спосабам ціску. Па словах Стэфановіча, супрацоўнікі настойвалі на тым, каб асуджаныя пісалі тлумачальныя з прызнаннем віны, нават калі гаворка ішла пра фармальныя або надуманыя парушэнні. Калі ён зразумеў, што гэта не ўплывае на рашэнні адміністрацыі, то перастаў іх пісаць.

Былыя палітвязні таксама сцвярджаюць, што ў калоніі практычна ўсім палітычным прысвойвалі статус «злоснага парушальніка рэжыму». Гэта пазбаўляла магчымасці разлічваць на амністыю, умоўна-датэрміновае вызваленне і істотна абмяжоўвала іх правы.

Асобныя правілы для палітычных

Паводле сведчанняў былых зняволеных, палітвязням забаранялася наведваць спартыўныя секцыі, гурткі, вывучаць замежныя мовы, карыстацца большасцю магчымасцяў, даступных іншым асуджаным.

Асобныя праверкі праводзіліся і для тых, хто быў пастаўлены на так званы дзясяты прафілактычны ўлік як «схільны да экстрэмісцкай дзейнасці». Пад гэты статус, як сцвярджаецца, траплялі не толькі асуджаныя па палітычных артыкулах, але і людзі, якіх раней прыцягвалі да адміністрацыйнай адказнасці за ўдзел у пратэстах 2020 года.

“Для ўсіх “жоўтабіркавых” на дзясятым прафуліку ў выходныя і непрацоўныя дні ў 10:00 у лакальных участках ажыццяўляецца агляд вонкавага выгляду. Тут асаблівую стараннасць праяўляе кантралёр Аляксей Кудзелка. Ён паводзіць сябе надзвычай нахабна і напышліва, чапляючыся літаральна да ўсяго. Для палітычных кнігі на замежных мовах наогул забароненыя, як і любыя секцыі і гурткі”, – кажа былы палітвязень.

Пагрозы і правакацыі

Валянцін Стэфановіч сцвярджае, што адміністрацыя выкарыстоўвала не толькі афіцыйныя меры ўздзеяння, але і негалосныя правілы турэмнай субкультуры.

Паводле яго слоў, асобных палітвязняў ставілі перад выбарам: пагадзіцца на прыніжальныя патрабаванні або атрымаць новую крымінальную справу за злоснае непадпарадкаванне адміністрацыі.

“Гэта пагрозы пераводу ў “нізкі статус” і ў сувязі з гэтым арганізацыя правакацый. Былі выпадкі, калі палітвязняў заганялі ў “нізкі статус” пад пагрозай прымянення арт. 411. Яго паставілі перад выбарам: “Альбо ідзі мый прыбіральні, альбо мы ўзбудзім крымінальную справу паводле арт. 411, табе накінуць тэрмін і будзеш далей сядзець”. Некаторыя людзі ламаліся і выконвалі такія патрабаванні.

Асабіста супраць мяне таксама ладзілі такія правакацыі. Адразу вынеслі спагнанні аб пазачарговым дзяжурстве, пасля знялі з промкі сярод працоўнага дня, прывялі ў атрад і сказалі: “У вас сёння пазачарговае дзяжурства па прыборцы санузла”. Сказалі вымыць падлогу ў памяшканні з умывальнікамі, на якой была разліта нейкая белая брыда. Бакі для смецця таксама ёй былі аблітыя. Яны, відаць, думалі, што я праз няведанне пачну выціраць гэтыя бакі, але гэта праца толькі “нізкага статусу”. Я адмовіўся і сказаў, што не буду гэта прыбіраць. Мне пагражалі, але я застаўся на сваім.

Такім чынам, адміністрацыя месцаў пазбаўлення выкарыстоўвае неафіцыйныя правілы з крымінальнага свету ў мэтах аказання ціску, у тым ліку на палітзняволеных”, – азначае Стэфановіч.

Адказнасць адміністрацыі

Былыя палітвязні сцвярджаюць, што фізічны і псіхалагічны ціск быў сістэмным. Паводле назіранняў Валянціна Стэфановіча, у 15-ай калоніі 99% палітзняволеных прысвойвалі статус “злосных парушальнікаў рэжыму”, што цягнула за сабой дадатковыя абмежаванні.

Ён адзначае, што быў сведкам прымянення гвалту да іншых зняволеных і падчас дакументавання называў прозвішчы супрацоўнікаў, якіх лічыць датычнымі да гэтага. На яго думку, усё, што адбывалася ў калоніі, адбывалася з ведама яе тагачаснага начальніка Аляксея Лазарэнкі.

Фотаздымак: vk.club/club143482674

У бабруйскай калоніі штучна стваралі ўмовы для парушэнняў – палітвязень

Былы палітзняволены Павел Шпетны распавёў Праваабарончаму цэнтру “Вясна” пра здзеклівыя ўмовы ўтрымання ў папраўчай калоніі №2 у Бабруйску.

Павел Шпетны, жыхар Брэста, быў затрыманы 2 сакавіка 2021 у межах крымінальнай справы, заведзенай на актывістаў анархісцкага руху з Брэсцкай вобласці. 6 верасня 2022 года Мінскі гарсуд асудзіў яго на шэсць гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму і штраф у памеры 500 базавых велічыняў (16 тысяч рублёў).

Пасля разгляду апеляцыйнай скаргі ў сакавіку 2023 года адбываць пакаранне Паўла Шпетнага накіравалі ў бабруйскую калонію №2. Паводле яго слоў, працяглы час асаблівых прэтэнзій з боку адміністрацыі да яго не было. Сітуацыя змянілася перад узбуджэннем новай крымінальнай справы за нібыта злоснае непадпарадкаванне адміністрацыі калоніі.

«Я пачаў атрымліваць парушэнне за парушэннем»

Як сцвярджае былы палітвязень, за час знаходжання ў калоніі ён каля шаснаццаці разоў прыцягваўся да дысцыплінарнай адказнасці. Частка парушэнняў заканчвалася ШІЗА або ПКТ. Таксама былі забароны на зносіны з іншымі асуджанымі і перадачу рэчаў. Усё гэта выкарыстоўвалася для ізаляцыі палітвязняў, кажа Шпетны.

“Я пачаў атрымліваць парушэнне за парушэннем. За ўвесь час у гэтай калоніі я каля шаснаццаці разоў атрымліваў розныя дысцыплінарныя парушэнні. Частка з іх заканчвалася змяшчэннем у ШІЗА або ПКТ, іншыя – пазбаўленнем перадач, кароткатэрміновых і працяглых спатканняў.

Таксама выкарыстоўваліся іншыя формы ціску: забарона на зносіны з іншымі зняволенымі, забарона перадаваць або атрымліваць рэчы ад іншых асуджаных. Усё гэта ўжывалася выбарачна і было накіравана на ізаляцыю палітвязняў.

Ціск выяўляўся і ў вусных пагрозах з боку супрацоўнікаў адміністрацыі. Мне прама казалі, што я “не павінен” рабіць ці, наадварот, што абавязаны рабіць. У якасці ціску ўжывалася ізаляцыя – напрыклад, мяне змяшчалі ў адзіночную камеру на пятнаццаць сутак.

На маю думку, гэтыя захады практычна ніколі не былі звязаныя з рэальнымі парушэннямі дысцыпліны. Гэта быў інструмент ціску і спосаб пагоршыць умовы ўтрымання для палітвязняў. Большасць парушэнняў ствараліся штучна адміністрацыяй калоніі. Палітвязняў спецыяльна змяшчаюць у ШІЗА і ПКТ, дзе ўмовы ўтрымання значна горшыя і сур’ёзна пагаршаюць як фізічны, так і псіхалагічны стан чалавека”.

«Холад пераносіўся вельмі цяжка»

Асабліва цяжкім выпрабаваннем для Паўла было ўтрыманне ў штрафным ізалятары. З яго слоў, камеры былі маленькія, сырыя і халодныя. Спаць даводзілася на драўляным насціле без матраца і коўдры. «Прыкладна кожныя сорак хвілін я прачынаўся ад холаду і быў вымушаны рабіць фізічныя практыкаванні – адцісканні або размінку, каб хоць трохі сагрэцца. Пасля гэтага ўдавалася ненадоўга зноў заснуць. У выніку сон быў пастаянна перарывістым, а арганізм знаходзіўся ў стане знясілення», – успамінае Шпетны.

Ён адзначае, што праз холад, дрэннае харчаванне і антысанітарыю людзі часта хварэлі. Памыцца можна было толькі раз на тыдзень, а высушыць вопратку было амаль немагчыма.

«Людзей з праблемамі са здароўем усё адно змяшчалі ў ШІЗА»

Шпетны распавёў, што трапіць да лекара ў калоніі было магчыма толькі праз спецыяльны запіс, а магчымасці медчасткі былі абмежаваныя. Пры гэтым, паводле яго, здараліся выпадкі, калі людзей з відавочнымі праблемамі са здароўем усё роўна накіроўвалі ў ШІЗА або ПКТ.

«Хуткая дапамога ў калоніі – частая з’ява. Але, на жаль, не ўсіх атрымоўваецца выратаваць. За два гады ў калоніі я чуў пра пяць выпадкаў смерці, у тым ліку праз суіцыд – яны таксама здараюцца. Наколькі я ведаю, апошнім часам з атрыманнем лекаў і вітамінаў у калоніях існуюць сур’ёзныя праблемы, і атрымаць неабходныя прэпараты стала вельмі складана», – кажа ён.

Статус «злоснага парушальніка»

Яшчэ ў СІЗА Шпетнага паставілі на прафілактычны ўлік як чалавека, «схільнага да экстрэмісцкай дзейнасці». Пасля пераводу ў калонію ён атрымаў статус «злоснага парушальніка рэжыму». Гэта азначала пастаянныя дадатковыя праверкі і абмежаванні.

«Атрымаць парушэнне палітвязню вельмі лёгка, а абскардзіць такія рапарты фактычна немагчыма. Сам статус цягне сур’ёзныя наступствы. Памяншаецца ліміт на куплю прадуктаў у краме, аўтаматычна знікае магчымасць умоўна-датэрміновага вызвалення, замены рэжыму на больш мяккі або іншых формаў змякчэння пакарання», – сцвярджае ён.

Праз два гады пасля этапавання ў бабруйскую калонію №2 супраць Паўла Шпетнага распачалі крымінальную справу паводле артыкула 411 Крымінальнага кодэкса (злоснае непадпарадкаванне патрабаванням адміністрацыі папраўчай установы). Суд дадаў яму яшчэ два гады пазбаўлення волі. Тэрмін паводле другога прысуду Павел адбываў у папраўчай калоніі №8 у Оршы.

19 сакавіка 2026 года ў межах вызвалення 250 чалавек яго выдварылі з Беларусі.

Фотаздымак: Праваабарончы цэнтр “Вясна”

Палітвязня магілёўскай калоніі асудзілі за “непадпарадкаванне”

На палітзняволенага калоніі №15 у Магілёве Кірыла Ашурка, які перанёс мікраінсульт, аказваецца моцны маральны ціск з боку адміністрацыі.

26-гадовы менчук адбывае 13-гадовае пакаранне ў магілёўскай калоніі № 15. Там яго перыядычна змяшчалі ў штрафны ізалятар, пасля яго змясцілі ў памяшканне камернага тыпу. 

Паводле інфармацыі праваабаронцаў, цяпер палітвязня асудзілі паводле арт. 411 Крымінальнага кодэкса (злоснае непадпарадкаванне адміністрацыі калоніі). Паводле новага прысуду тэрмін ён будзе адбываць у калоніі строгага рэжыму № 9 у Горках. 

У Кірыла вельмі цяжкі стан здароўя. Ён мае шэраг сур’ёзных захворванняў, а напрыканцы 2025 года ў палітвязня здарыўся мікраінсульт. Паводле інфармацыі Праваабарончага цэнтру “Вясна”, ён не бачыўся з роднымі ўжо тры гады.

Кірыл Ашурак быў асуджаны Мінскім абласным судом па справе «Атрады грамадзянскай самаабароны Беларусі», якую ў Беларусі прызналі тэрарыстычнай арганізацыяй. Прысуд быў агучаны ў снежні 2022 года. Ашурка ўнеслі ў «спіс экстрэмістаў» і «тэрарыстаў».

Фотаздымак: БелТА

У Магілёве асудзілі экс-фігуранта справы “Белага легіёну”

Тры з паловай гады зняволення прысудзілі ў Магілёве палітвязню Сяргею Стрыбульскаму за нібыта садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці.

Акрамя зняволення ў калоніі ўмоцненага рэжыму, 50-гадоваму мужчыне прысудзілі штраф у памеры 550 базавых велічынь. 

Паводле даных праваабаронцаў, Сяргей Стрыбульскі быў затрыманы 14 лістапада 2025 года, адбыў два адміністрацыйныя арышты. 12 снежня яго перазатрымалі ў межах кырмінальнай справы. Увесь час да суду знаходзіўся ў магілёўскай турме №4.

Раней на яго таксама ажыццяўляўся палітычны ціск. Так, у 2017 годзе ён быў фігурантам рэзананснай «справы Белага легіёна» і правёў у СІЗА 99 дзён, пакуль справу не закрылі. У 2021 годзе ў яго канфіскоўвалі тэхніку, а ў сакавіку 2022 года – напярэдадні Дня Волі – Сяргея зноў затрымалі і асудзілі на 15 сутак. Ён распавядаў сябрам, што падчас затрымання сілавікі збівалі яго і катавалі токам.

Фотаздымак: сацыяльныя сеткі

Палітзняволены журналіст магілёўскага YouTube-канала знаходзіцца ў цяжкім стане

Палітзняволены журналіст Кірыл Пазняк трапіў у шпіталь пры следчым ізалятары №1 у Мінску.

“У шпіталі пры СІЗА №1 у цяжкім стане знаходзіцца журналіст Кірыл Пазняк. З запушчанымі наступствамі пнеўманіі і кавіду, якія падхапіў у ізалятары на Акрэсціна восем месяцаў таму. Права на ахову здароўя – гэта базавае права чалавека”, – напісала ў Фэйсбуку яго былая жонка Алёна Пакала.

Жанчына просіць тых, ад каго гэта залежыць – зрабіць усё, “каб захаваць чалавечае жыццё”.

Нагадаем, што Кірыл Пазняк быў затрыманы ў верасні 2025 года пасля прызнання “экстрэмісцкім фарміраваннем” YouTube-канала “Платформа 375”, дзе ў асвячэнні беларускіх навін рабіўся акцэнт на Магілёўскую вобласць. Разам з ім, як потым аказалася, была арыштаваная і яго дачка Яніна. У студзені 2026 дзяўчына таксама знаходзілася ў СІЗА №1. Праваабаронцы прызналі яе палітзняволенай. 

“Платформа 375” пазіцыянавала сябе як незалежную медыяпляцоўку. “Наш кантэнт: навіны Беларусі (акцэнт на Магілёў і вобласць), расследаванні, ток-шоу (дэбаты) і докфільмы” – гаворыцца ў яе апісанні.

Скрыншот: «Платформа 375»

Праваабаронца: у магілёўскай турме мяне спрабавалі завербаваць

Аб спробе вярбоўкі і схіленні да стукацтва ў турме №4 Магілёва распавёў праваабаронца і былы палітвязень Валянцін Стэфановіч.

Паводле былога палітзняволенага, летась у чэрвені, калі ён знаходзіўся ў магілёўскай турме, яго выклікалі да супрацоўніка ГУБАЗіК.

«Ён спрабаваў мне давесці, як было б добра, калі б я пайшоў на дыялог з імі і расказаў бы пра Бяляцкага, пра валанцёраў, бо мне яшчэ шмат сядзець, а ўсіх вызваляюць. Падманваў мяне, маўляў, Лабковіча вызвалілі, а Бяляцкага ў шпіталь завезлі. Я, седзячы ўжо пяты год, разумеў, што гэта на тамтэйшай мове „мянтоўскі развод“. Весціся я на такое не збіраўся. Я паставіў сябе ў менш уразлівую пазіцыю і адказаў: „А што мне тут сядзець засталося – тры з паловай гады“» – успамінае Стэфановіч.

У адказ на гэта сілавік намякнуў, што Стэфановіч можа сядзець і даўжэй за гэты тэрмін. Аднак гэты прыём не спрацаваў – Валянцін пагадзіўся і на даўжэйшы, бо, кажа, ужо сапраўды прывык сядзець і гатовы да рознага. У выніку супрацоўнік не меў чым застрашваць праваабаронцу.

«Адзін зэк, з якім я сядзеў у крытай турме, даў мне параду: „Ты нічога не рабі такога, што потым будзе мучыць тваё сумленне“. Таму калі я пайшоў да ГУБАЗіКа і сказаў „не“, мне стала так лёгка на душы, як камень зваліўся. Навошта гэта трэба? Мне потым з гэтым цяжка жыць будзе» – успамінае Стэфановіч.

У той жа час былы палітвязень адзначае, што за адмову супрацоўнічаць з адміністрацыяй калоніі яна можа значна пагоршыць становішча чалавека за кратамі. Прыкладам, зрабіць правакацыю, каб перавесці чалавека ў «нізкі статус». Праваабаронца ўказвае, што паводле закону ўсякая супраца грамадзян Беларусі з спецслужбамі павінна адбывацца добраахвотна, «але на закон цяпер ніхто не зважае».

Фотаздымак: Праваабарончы цэнтр “Вясна”

Выйшаў на волю Уладзімір Дудараў – экс-віцэмэр Магілёва з каманды Бабарыкі

Выйшаў на волю былы намеснік старшыні Магілёўскага гарвыканкама па будаўніцтве і ЖКГ. Яму 49 гадоў. За кратамі ён правёў амаль пяць гадоў.

Гісторыя былога віцэ-мэра – тыповы выпадак помсты ўлады за паводзіны былога чыноўніка ў 2020-м.

Сядзеў Дудараў за тое, што ўзначаліў абласны штаб кандыдата ў прэзідэнты Віктара Бабарыкі. На той момант ён ужо пакінуў дзяржаўную службу.

Гэта быў самы высокапастаўлены адстаўны чыноўнік сярод рэгіянальных каардынатараў банкіра. Дударава затрымалі 11 чэрвеня 2020 года, у той жа дзень, калі сілавікі правялі вобшукі ў офісах Белгазпрамбанка.

Абвінавачванні знайшліся – з мінулага. Гэта класічны беларускі прыём. Называецца «крыміналка пад палітыку». Адкрыта саджаць за ўдзел у перадвыбарчай кампаніі – значыць прызнаваць палітычны пераслед.

Значна зручней знайсці ў біяграфіі нешта, што пры жаданні можна кваліфікаваць як злачынства. У любога чалавека, які прапрацаваў ва ўладзе дзесяць гадоў, такое знойдзецца.

Следства прыгадала Дудараву падзеі пачынаючы з 2008 года: нібыта Дудараў незаконна пераабсталяваў тэхнічны паверх у жылое памяшканне ў сваім доме, самавольна падключыўся да камунальных сетак, а будучы старшынёй жыллёвага кааператыва – без ведама членаў унёс змены ў праектную дакументацыю.

Шкода па ўсіх эпізодах сумарна – некалькі дзясяткаў тысяч рублёў. Для крымінальнай справы з прысудам 7,5 года ўзмоцненага рэжыму маштаб несувымерны. У нармальнай прававой сістэме гэта адміністрацыйная справа, максімум штраф і прадпісанне ліквідаваць парушэнне, калі яно сапраўды было.

Маркер нумар два – пакуль Дудараў працаваў у гарвыканкаме, ніякіх прэтэнзій не было. Як толькі ўзначаліў штаб Бабарыкі, адразу знайшліся грахі дванаццацігадовай даўніны.

У верасні 2021 года суд Чавускага раёна прыгаварыў яго да 7,5 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму па артыкулах пра злоўжыванне службовымі паўнамоцтвамі і махлярства.

Пакаранне Дудараў адбываў у ВК-2 у Бабруйску – калоніі, якая фігуруе ў шматлікіх сведчаннях пра жорсткае абыходжанне з палітвязнямі.

Падрабязнасці вызвалення – ці адбылося памілаванне, ці выйшаў датэрмінова – не ўдакладняюцца.

Фота БелТА.

Магілёўскі аблсуд прысудзіў 10 гадоў калоніі палітвязню з Нароўлі

У Магілёве вынесены жорсткі прысуд актывісту з Нароўлі Мікалаю Віткоўскаму, абвінавачанаму ў здрадзе дзяржаве.

Суд над палітычным актывістам адбываўся за зачыненымі дзвярыма, піша “Гомельская вясна”. Таму, у чым менавіта, на думку абвінаваўчага боку, заключалася здрада дзяржаве, даведацца пакуль немагчыма.

У лістападзе 2025 года Мікалай Віткоўскі быў знойдзены ў СІЗА магілёўскай турмы №4. Да гэтага доўгі час праваабаронцы не маглі высветліць яго месцазнаходжання. Мужчына быў затрыманы ў верасні мінулага года супрацоўнікамі КДБ.

Крыніца з турмы і паведаміла пра прысуд Віткоўскаму.

Адзначым, што ў верасні разам з Мікалаем Віткоўскім знік і актывіст з Калінкавічаў Аляксанжр Елісееў. Акрамя “здрады дзяржаве”, яму інкрымінавалі абразу беларускага дыктатара. Зараз праваабаронцы намагаюцца даведацца пра лёс Аляксандра Елісеева.

Фотаздымак: “Гомельская вясна”

Глускі суд прызнаў “экстрэмісцкім” Фэйсбук памерлага Алеся Пушкіна

Старонка ў Фэйсбук памерлага ў зняволенні палітвязня і мастака Алеся Пушкіна прызнана экстрэмісцкай.

Рашэння аб такім прызнанні было прынята ў Глускім райсудзе 4 траўня. У так званым “Спісе экстрэмісцкіх матэрыялаў” занесена пазіцыя “акаўнт у сацыяльнай сетцы Facebook з назвай Ales Pushkin”.

Палітвязень Алесь Пушкін утрымліваўся ў турме №1 у Гродна. Ён памёр ноччу 11 ліпеня 2023 года ў рэанімацыі «пры нявысветленых абставінах». Яго ў несвядомым стане даставілі ў гродзенскую бальніцу 10 ліпеня. Аднак лекары выратаваць 57-гадовага мастака не змаглі.

Пушкін – нонканфарміст і перформер, за гады сваёй дзейнасці шматкроць зведаў пераслед па палітычных матывах. Быў удзельнікам пратэстных акцый 2020 года і прынцыпова вярнуўся ў Беларусь, калі на яго завялі крымінальную справу. 30 сакавіка 2022 года ў закрытым судовым працэсе быў прысуджаны да пяці гадоў зняволення ва ўмовах строгага рэжыму за «здзек над дзяржаўнымі сімваламі» і «распальванне сацыяльнай варожасці або розні».

Фотаздымак: Фэйсбук Алеся Пушкіна

Былы магілёўскі палітвязень Валадар Цурпанаў пачаў публікацыю сваіх лістоў да жонкі

Магілёвец Валадар Цурпанаў пачаў публікацыю ў Фэйсбуку сваіх лістоў з вязніцы ў памяць аб памерлай на мінулым тыдні яго жонцы Ірыне.

“Пачынаю чын памяці праз друк сваіх лістоў зь не-волі… 

…Гэты кавалак супольнага сужыцьця, паводле майго меркаваньня, быў для даражэнькай жоначкі самым шчасьлівым, бо мела мажлівасьць ня толькі рупіцца пра мае патрэбы, але ж дастала сьведчаньне павагі, любові, увагі, каханьня, спачуваньня, турботы ды інш., выяўленыя словам… 

…Слова было ейным клопатам і сродкам суіснаваньня ў гэтым сьвеце на тле наканаванае місіі: дбаць пра/бараніць дзяцей – вучняў…

…Каторую яна чыніла да рэшты жыцьця: апошні апекаванец дастаў ейнага клопату/дапамогі за некалькі гадзінаў перад ейным сыходам” – напісаў былы палітзняволены ў Фэйсбуку.

Ірына Цурпанава адыйшла ў лепшы свет раніцой 30 красавіка 2026 года ў гарадской кардыялагічнай бальніцы. 

Валадар Цурпанаў вядомы магілёўскі актывіст і праваабаронца. Быў адным з удзельнікаў пратэстаў 2020 года ў Магілёве. У ходзе судовага працэсу па адміністрацыйнай справе ў верасні 2020 года дазволіў сабе шчырае выказванне ў адрас суддзі суда Ленінскага раёна Вікторыі Паляковай, а 14 кастрычніка ў падобных умовах – у адрас суддзі Кастрычніцкага раёна Вольгі Краўчанка. За гэта ў дачыненні да актывіста завялі дзве крымінальныя справы, а потым асудзілі да трох гадоў “хіміі”. 

16 сакавіка 2021 года стала вядома, што Валадара Цурпанава змясцілі ў СІЗА турмы №4 у Магілёве. Яму ставілі ў віну арт. 415 КК – “Ухіленне ад адбывання пакарання ў выглядзе абмежавання волі”. Паводле пастановы, асуджаны “дапусціў шэраг парушэнняў парадку і ўмоваў адбывання пакарання”. Сярод іх згадваецца ляжанне на ложку ў недазволены час і незапраўленае спальнае месца. 

Сам ён на сваёй старонцы ў Facebook сцвярджаў, што справа заведзеная ў дачыненні да яго за тое, што ён згаджаўся працаваць толькі пры выкананні яго працоўных правоў пры адбыцці “хіміі” – патрабаваў заробак, які адпавядае мінімальным памеры, гарантаваным дзяржавай.

У чэрвені 2021 года Цурпанава асудзілі да двух гадоў калоніі. Цалкам адбыўшы тэрмін зняволення, выйшаў на волю ў студзені 2023 года. Жыве ў Магілёве.

Фотаздымак: Фэйсбук Валадара Цурпанава