Клічаўскія ўлады назвалі рост колькасці адміністрацыйных працэдур дасягненнем

Людміла Заяц, работніца Патоцкага сельвыканкама Клічаўскага раёна, пахваліла службу «Адно акно», якая дапамагла ёй з «працэдурамі», а начальніца аддзела па працы са зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб Клічаўскага райвыканкама Таццяна Лявіцкая паведаміла: «калі ў 2018 годзе такіх працэдур было 105, то сёння іх 226».

Чаму тут радавацца? Таму, што за восем гадоў колькасць адміністрацыйных працэдур, якія патрабуюць хаджэння ў «Адно акно», падвоілася?

У краіне, якая нібыта сур’ёзна займаецца лічбавізацыяй, гэтая лічба павінна змяншацца. Павелічэнне больш чым удвая – відавочная прыкмета таго, што бюракратыя не скарачаецца, а разрастаецца.

Вось і казка пра тое, што «любы грамадзянін можа звярнуцца з заявай не толькі па месцы жыхарства, але і ў любым іншым горадзе», – сведчанне вяртання ў каменны век.

У суседніх краінах большасць такіх працэдур даўно выконваецца ўвогуле без асабістага візіту. 

У Польшчы працуе праграма mObywatel з пасведчаннем асобы, дзяржаўнымі рэестрамі і электроннымі подпісамі ў тэлефоне. У Эстоніі практычна ўсе дзяржаўныя паслугі даступныя праз адзіны партал e-Estonia. У Літве праз партал e-paslaugos.lt падаецца асноўная частка дакументаабароту грамадзяніна з дзяржавай.

У Беларусі таксама фармальна існуе Адзіны партал электронных паслуг portal.gov.by. Але ні Заяц, ні Лявіцкая не згадваюць пра яго ніводнага разу – людзі па-ранейшаму прыходзяць сваімі нагамі.

Калі казаць шчыра, то з бюракратыяй і ў Еўропе вялікія праблемы, але Беларусь пераплюнула ўсіх – у тым ліку і па колькасці ценявых дармаедаў.

У матэрыяле прыведзены дзве красамоўныя лічбы: «летась паступіла 2260 заяў, за пяць месяцаў гэтага года – 869». Гэта прыкладна 7-8 заяў за дзень агулам. Прыём вядуць два спецыялісты. Гэта значыць, што на кожнага прыпадае па чатыры заявы за дзень.

Як бы не надарвацца!

Фота: «Беларусь Сегодня».

Анекдот пра магілёўскі народны кантроль

Нядаўняя навіна пра працу народнага кантролю ў Магілёўскай вобласці, напісаная ў жанры “справаздачы пра добрую працу”, вельмі папулярным у асяроддзі лукашэнкаўскіх прапагандыстаў, б’е ўсе рэкорды анекдатычнасці.

Бюракратычны камарыны молат

Гаворка ідзе пра пасяджэнне каардынацыйнага савета па працоўных і сацыяльных пытаннях, якое прайшло ў абласным аб’яднанні прафсаюзаў.

Гучны зачын: «народны кантроль», «каардынацыйны савет», «інструмент, які штотыдзень даказвае сваю эфектыўнасць».

Усё гэта гучыць як даніна структуры, што займаецца сур’ёзнымі грамадскімі праблемамі. А далей высвятляецца, што за паўгода працы паступіла 11 зваротаў. Адзінаццаць. На вобласць з мільёнам жыхароў. Гэта менш за два звароты на месяц. То-бок «інстытут народнага кантролю» — гэта, па сутнасці, дзяжурны, які раз на два тыдні здымае тэлефонную трубку.

А змест зваротаў? «Адсутнасць жытняга хлеба на паліцы, халадзільныя камеры без накрывак, несанкцыянаваны вулічны гандаль». Гэта абсалютна побытавыя пытанні раённага ўзроўню, якія паводле нармальнай логікі павінны вырашацца праз кнігу скаргаў або званок дырэктару крамы.

А ў Магілёве ж пад іх збіраюць калегіяльнае пасяджэнне, выязджаюць з інспекцыяй, праводзяць «перамовы і сумесныя маніторынгі з прадстаўнікамі ўлады».

Далей – яшчэ весялей.

Гісторыя пра дзіцячае харчаванне

Гэтую казку на пасяджэнні падалі як прыклад узорнай працы сістэмы.

такім чынам:

  • жыхарка паскардзілася, што ў краме няма дзіцячага харчавання мясцовага вытворцы;
  • прафсаюз разам з дзвюма інстанцыямі выканкама выехаў у краму разбірацца;
  • загадчыца патлумачыла: завозілі, не куплялі, сапсавалася;
  • пакупніцы прапанавалі альтэрнатыву.

Атрымліваецца, што чалавек хацеў купіць канкрэтны тавар, прадукта няма, бо ніхто, у тым ліку і сама заяўніца, яго раней не браў.

А выснову з гэтай гісторыі «народны» кантроль фармулюе як перамогу: «мы аргументавана даказваем, што пакупнік павінен мець выбар».

І гэта пры тым, што крама ўжо паспрабавала даць выбар, і гэты выбар не спрацаваў — тавар згніў на паліцы.

Бабуліны мудрасці

Вынік працы цэлага каардынацыйнага савета падвялі бабулінай мудрасцю двухсотгадовай даўніны: «гандлёвыя аб’екты, як правіла, ідуць насустрач, бо разумеюць: задаволены пакупнік — гэта іх выгода».

Насамрэч жа ўся выгода ў тым, каб праядаць бюджэт, не робячы нічога карыснага.

А чаго, уласна, чакаць ад натоўпу гаваруноў, якія займаюцца імітацыяй бурнай дзейнасці? Прычым настолькі бяздарна, што любому нармальнаму чалавеку становіцца ясна: найлепшым вынікам пасяджэння “кантралёраў” была б рэзалюцыя аб спыненні іх дзейнасці як заведама бессэнсоўнай.

Фота “Магілёўскія ведамасці”.

Каб пасяліць сем чалавек у інтэрнат, Руслан Страхар зладзіў фарс з чырвонай стужкай

З другога боку стужкі, трохі здзіўленыя, стаялі яшчэ восем чалавек, якія ўжо і так жылі ў гэтым інтэрнаце.

У інтэрнаце прадпрыемства “Магілёўліфтмаш” на вуліцы Ціміразеўскай правялі невялікі касметычны рамонт. Тут падрыхтавалі для пражывання маладых спецыялістаў некалькі пакояў, а таксама ўпарадкавалі кухню і спортзал. Шараговую і будзённую ў прынцыпе справу кіраўніцтва прадпрыемства вырашыла, аднак, абставіць з максімальным пафасам. 

Сюды прыбыў на ўрачыстае адкрыццё з пераразаннем чырвонай стужкі сам ганаровы генеральны дырэктар “Магілёўліфтмаша” Руслан Страхар. Пікантнасці гэтай сітуацыі дадае той факт, што на гэтай самай прасторы, якую ўрачыста адкрывалі для новых жыльцоў, ужо пражывалі восем чалавек. З публікацыі не зразумела, па які бок чырвонай стужкі яны знаходзіліся падчас адкрыцця – магчыма, жылі звычайным жыццём у сваіх пакоях і са здзіўленнем назіралі за астатнімі.

“В общежитии ОАО «Могилевлифтмаш» на ул. Тимирязевской целый этаж отвели молодым специалистам, которые в этом году пополняют ряды лифтостроителей – піша пра мерапрыемства звязаны з “Веснікам Магілёва” тэлеграм-канал “Магілёў – мой горад!” – Сейчас там живут всего 8 человек, но буквально со дня на день будут заняты все 15 мест.”

Не абышлася ўрачыстасць і без дэманстрацыі сямейнай атмасферы, калі функцыянеры разам са сваімі падпарадкаванымі прыселі за стол і ўсміхнуліся, зазіраючы ў пустыя кубкі на стале.

пустая чашка

Зачараваныя чырвонай стужкай

Традыцыя адкрываць любую бздуру з пафасам і чырвонай стужкай зусім нядаўна стала прасоўвацца чыноўнікамі ў Беларусі. Пачынальнікам гэтага трэша лічыцца дэпутат Ігар Марзалюк, які ў 2019 годзе адкрываў у Магілёве з разразаннем чырвонай стужкі металічныя поручні. У сваю чаргу, ён, відавочна, натхніўся практыкамі расійскіх чыноўнікаў, якія даўно і з асалодай разразаюць чырвоныя стужкі на такіх мерапрыемствах, як адкрыццё сметніцы альбо аўтобуснага прыпынку.

Фота: “Магілёў – мой горад!”

Калі дзяржава прыходзіць з «дапамогай»: як аграэкатурызм стаў чарговай ахвярай бюракратычнай фантазіі

У Беларусі зноўку «паляпшаюць» жыццё прадпрымальнікаў: цяпер пад прыцэлам — аграэкатурызм. Міністэрства спорту і турызму прапануе ўвесці новыя правілы, якія, па сутнасці, могуць ператварыць самабытныя сельскія сядзібы ў яшчэ адзін бюракратычны галаўны боль для іх уладальнікаў.

Мае сваякі жывуць у вёсцы пад Клімавічамі, дзе кожны другі мае сваю сядзібу, а кожны трэці — марыць ператварыць яе ў аграэкатурыстычны аб’ект. Тут, сярод палёў і лясоў, людзі знаходзяць спакой, а гараджане — магчымасць адпачыць ад мітусні. Але, здаецца, дзяржава вырашыла, што гэты спакой — занадта вялікая раскоша без яе ўдзелу.

Міністэрства спорту і турызму прапануе новы закон, які прадугледжвае ўвядзенне абавязковага дзяржаўнага рэестра для ўсіх, хто займаецца аграэкатурызмам. Мэта — «павышэнне якасці паслуг і кантроль за дзейнасцю». Але ці не ператворыцца гэта ў чарговы інструмент ціску на дробных прадпрымальнікаў?

У краіне, дзе бюракратыя часта перашкаджае развіццю малога бізнесу, новыя ініцыятывы выклікаюць не столькі надзею, колькі страх. Асабліва, калі яны суправаджаюцца патрабаваннямі рэгістрацыі, справаздачнасці і магчымасцю праверак.

Першае, што кідаецца ў вочы, — гэта неабходнасць рэгістрацыі ў дзяржаўным рэестры. Для многіх вяскоўцаў, якія прапануюць простыя паслугі, гэта можа стаць непераадольнай перашкодай. Бо не кожны мае магчымасць разабрацца ў складаных правілах і сабраць усе неабходныя дакументы.

Другое — гэта магчымасць праверак і кантролю з боку розных інстанцый. Ужо цяпер многія прадпрымальнікі сутыкаюцца з неабгрунтаванымі патрабаваннямі і штрафамі. Новы закон можа толькі ўзмацніць гэты ціск.

Трэцяе — гэта страта самабытнасці. Аграэкатурызм у Беларусі — гэта не толькі бізнес, але і спосаб захавання традыцый і культуры. Калі ўсё будзе рэгламентавана і стандартызавана, мы рызыкуем страціць тое, што робіць нашы сядзібы ўнікальнымі.

Можа, замест таго каб уводзіць новыя правілы і абмежаванні, варта было б падтрымаць тых, хто ўжо працуе ў гэтай сферы? Дапамагчы з навучаннем, прасоўваннем і развіццём інфраструктуры. Бо сапраўдны турызм — гэта не толькі пра правілы, але і пра людзей, іх гасціннасць і жаданне падзяліцца сваёй культурай.

Можа, і не варта баяцца змяненняў. Але калі яны прыходзяць не для таго, каб дапамагчы, а каб кантраляваць, то ці не лепш нам застацца з тым, што маем, і развіваць гэта самастойна?

Якуб Ясінскі

Фота: mogilev.media