Крутому ў Магілёве паскардзіліся на «працэсы ў Расіі»

У праблемах магілёўскай прамысловасці вінаваты расійскі рынак, а выратуюць усіх звышцяжкія ліфты і ненапісаныя кантракты са Славакіяй.

У Магілёўскі аблвыканкам прыехаў кіраўнік адміністрацыі Лукашэнкі Дзмітрый Круты – абмяркоўваць працу прадпрыемстваў.

Старшыня аблвыканкама Анатоль Ісачанка адкрыў пасяджэнне гладкай фармулёўкай: «Вынікі дзейнасці прамысловага сектара ў значнай ступені вызначаюць выніковыя паказчыкі работы рэгіёна па выкананні даручэнняў і мэтавых параметраў, устаноўленых Кіраўніком дзяржавы і ўрадам».

Ні адной лічбы, ні аднаго прозвішча – толькі «мэтавыя параметры».

Генеральны дырэктар ААТ «Магілёўліфтмаш» Руслан Страхар выступіў з дакладам і адразу зрабіў ход, якім карыстаюцца ўсе дырэктары ў свеце, калі не выканалі план: абвінаваціў знешнія абставіны.

Цытата: «на прадпрыемстве сапраўды назіраецца пэўнае зніжэнне аб’ёмных паказчыкаў… дадзеная дынаміка абумоўлена ў першую чаргу складанымі працэсамі, якія адбываюцца на ключавым стратэгічным рынку – у Расійскай Федэрацыі».

Нагадаем, што той жа Страхар у 2023 і 2024 года казаў адваротнае: расійскі рынак – гэта залатое дно, санкцыі супраць Otis і Schindler адкрылі ААТ «Магілёўліфтмаш» гістарычны шанец, мы заваявалі чвэрць рынку.

Тады расійскі рынак быў крыніцай поспехаў. Цяпер – крыніцай правалаў.

Далей Страхар пераключыў увагу на будучыню. Выратаванне – спецыяльныя электрарухавікі для АЭС: спачатку Славакія, потым, па яго словах, «Венгрыя і Чэхія».

Славацкі пасол Мігаш прыязджаў у Магілёў напярэдадні пасяджэння. Адзін візіт ветлівасці – і ўжо тры рынкі ЕС у справаздачы гендырэктара. Маўляў, выходзім на рынкі Еўропы.

Асабліва «перспектыўна» выглядае Чэхія, якая падтрымлівае санкцыі супраць Беларусі і будуе ядзерную энергетыку на амерыканскім Westinghouse. Шанцы магілёўскага прадпрыемства паставіць туды крытычнае абсталяванне – нулявыя.

Думаецца, што прыкладна такія ж шанцы і на тое, што Дзмітрый Круты паверыў казкам магілёўскіх чыноўнікаў.

Фота: “Магілёўскія ведамасці”.

Магілёўліфтмаш збіраецца пастаўляць рухавікі ў Славакію. Ці збярэцца?

Пасол Славакіі прыехаў у Магілёў абмяркоўваць закупку электрарухавікоў у ААТ «Магілёўліфтмаш» для атамных станцый. А ў снежні мінулага года дырэктар прадпрыемства Руслан Страхар атрымаў ад Мінпрама вымову за правал экспарту.

Надзвычайны і Паўнамоцны пасол Славакіі Йозеф Мігаш пабываў на ААТ «Магілёўліфтмаш», паглядзеў вытворчасць, пачуў ад генеральнага дырэктара Руслана Страхара, што «дадзены вектар супрацоўніцтва вельмі значны і перспектыўны», і сказаў са свайго боку патрэбныя словы: славацкія энергаблокі зношаныя, а ААТ «Магілёўліфтмаш» разглядаецца ў якасці надзейнага партнёра. Прэс-рэліз атрымаўся прыгожы. Цяпер разбярэмся, што стаіць за парадным фасадам.

Што насамрэч робіць завод

ААТ «Магілёўліфтмаш» – гэта перш за ўсё ліфты. Ліфты складаюць аснову вытворчасці. Прадпрыемства выпускае каля 13 тысяч ліфтаў у год, займае прыкладна чвэрць расійскага рынку ліфтавага абсталявання, а па ўласнай статыстыцы, на 1 студзеня 2025 года за ўсю гісторыю вырабіла 416 619 ліфтаў. Больш за 80 працэнтаў прадукцыі ідзе ў Расію.

Электрарухавікі для АЭС – невялікі спецыялізаваны напрамак у межах асобнага цэха, які захаваўся з савецкага часу. Не асноўны хлеб прадпрыемства. Адзіная рэальная “атамная” пастаўка, якой сам завод ганарыцца, – на БелАЭС. Гэта значыць на расійскі праект, пабудаваны «Расатамам».

Перад тым як прадаваць электрарухавікі для еўрапейскіх АЭС, варта паглядзець, як ацэньваюць галоўную прадукцыю завода тыя, хто ёю штодзённа карыстаецца. Mogilev.media вывучаў водгукі. Карціна там месцамі адчайная.

Сярод водгукаў сустракаюцца і станоўчыя. Але агульны тон – не проста сумны. Калі масавы прадукт, які завод робіць дзясяткамі тысяч, выклікае такія нараканні, якой павінна быць аргументацыя, каб пераканаць славацкага ядзернага рэгулятара дапусціць беларускія электрарухавікі ў першы контур еўрапейскай АЭС?

Вымова ад Мінпрама

У снежні мінулага года Міністэрства прамысловасці Беларусі правяло разбор палётаў на найбуйнейшых дзяржпрадпрыемствах галіны. Унутраныя дакументы Мінпрама здабыла арганізацыя «Белпол» і апублікавала «Зеркало» – карціна атрымалася бязлітасная. І Руслан Страхар – у гэтай карціне не старонні назіральнік.

Яму вынеслі вымову за правальную працу з экспартам.

Што атрымліваецца? Кіраўнік, якога Мінпрам афіцыйна, сваім загадам, прызнаў тым, хто не справіўся з экспартам, праз некалькі месяцаў садзіцца за адзін стол з паслом краіны ЕС і абмяркоўвае экспарт беларускіх электрарухавікоў у Еўропу. Для атамных, што важна, станцый.

Хто стаіць за рулём

Руслан Страхар – чалавек, які прыйшоў на “Магілёўліфтмаш” не з прамысловасці, а з кабінета. Да красавіка 2025 года ён быў намеснікам старшыні Магілёўскага аблвыканкама па эканоміцы. Яго перавялі на пасаду гендырэктара з асабістага ўзгаднення Лукашэнкі.

З таго часу, па назіраннях mogilev.media, у новага дырэктара выявілася любоў да пераразання чырвоных стужак. У новым цэху – урачыста, з гасцямі з Расіі. Пры падсяленні васьмі жыхароў у заводскі інтэрнат – таксама ўрачыста, са стужкай, камерай і кнігай гасцей. Восем чалавек, стужка, пратакол.

Вынік вядомы: вымова ад Мінпрама ў снежні. Стужку пры падсяленні васьмі чалавек Страхар пераразаў умела, а экспарт праваліў. І вось пачаў абмяркоўваць электрарухавікі са Славакіяй.

Што з прадпрыемствам насамрэч

Лічбы не радуюць, і яны пацвярджаюць тое, за што Страхара пакаралі ў Мінпраме.

Прадукцыйнасць працы: каля 13 тысяч ліфтаў на прыкладна 5 тысяч работнікаў – гэта 2,6 ліфта ў год на аднаго супрацоўніка. У еўрапейскіх вытворцаў супастаўнага маштабу – у разы вышэй.

  1. Колькасць не скарачаецца: палітычная забарона на скарачэнні трымае на заводзе больш людзей, чым трэба для цяперашняга аб’ёму.
  2. Рост за кошт санкцый: месца, якое ААТ «Магілёўліфтмаш» заняў на расійскім рынку, вызвалілі сыходзячыя Otis, Schindler, Kone і Thyssen. Знікнуць санкцыі – пачнецца зваротны рух. Акрамя таго, ужо зараз магілёўцаў з расійскага рынку выціскаюць кітайскія вытворцы.
  3. Склады забітыя: магілёўская прамысловасць у цэлым за 2025 год упала амаль на 4 працэнты, запасы ў вобласці выраслі на 45 працэнтаў. Па дадзеных Мінпрама, праблема складскіх рэшткаў – сістэмная для ўсёй галіны.
  4. Атрымліваецца, што прадпрыемства, якое жыве на часовай кан’юнктуры аднаго рынку, з забаронай на аптымізацыю і з дырэктарам, які ўжо атрымаў ад профільнага міністэрства вымову, прапануюць як «надзейнага партнёра для славацкіх АЭС».

Ці купіць Славакія

Атамная энергетыка ў ЕС – адна з самых жорстка рэгуляваных сфер. Любое крытычнае абсталяванне для АЭС праходзіць шматгадовую сертыфікацыю, незалежны аўдыт, комплексныя выпрабаванні ва ўмовах праектных і запраектных аварый. Пастаўшчык павінен мець сістэму якасці па міжнародных стандартах і палітычнае адабрэнне рэгулятара.

У Беларусі няма ніводнай з гэтых умоў. Рэкамендацыя толькі адна – БелАЭС, расійскі праект, на які ЕС глядзіць крытычна. Санкцыі ЕС супраць Беларусі дзейнічаюць. А славацкі ядзерны рэгулятар ÚJD SR наўрад ці ў агляднай будучыні выдасць дазвол на беларускія камплектуючыя для дзеючых энергаблокаў.

Тады што гэта было?

Першае: палітычны жэст дружалюбнага Мінску пасла. Мігаш у свой час быў спікерам славацкага парламента і паслом Славакіі ў Расіі. Яго візіт і прыгожыя словы – частка палітыкі прэм’ер-міністра Славакіі Робарта Фіца па дэманстрацыі самастойнасці ад Бруселя. Кантрактаў за гэтым можа і не паследаваць. Хутчэй за ўсё.

Другое: піяр-карцінка для ўнутранага карыстання. Пасля снежаньскай вымовы ад Мінпрама дырэктару крытычна патрэбна хоць нейкая гучная перамога, хаця б у выглядзе карцінкі. Пасол Славакіі ля варотаў Магілёўліфтмаша – ідэальная нагода для бадзёрага рэпартажу, для дакладу наверх, для чарговай чырвонай стужкі. Кантракт не абавязковы. Дастаткова таго, што пра візіт напісалі газеты.

Што гэта значыць для магілёўцаў?

ААТ «Магілёўліфтмаш» – найбуйнейшы працадаўца Магілёва. Ад яго залежаць тысячы сем’яў. І менавіта таму размова пра яго рэальнае становішча – не зласлівасць. Пакуль галоўную прадукцыю завода ў Расіі просяць не ўсталёўваць у новых дамах, пакуль дырэктар з сумнеўным бэкграўндам угаворвае пасла Славакіі купіць рухавікі для АЭС, пакуль прамысловасць вобласці падае, а складскія запасы растуць – ніякі «прарыўны візіт» не дапаможа.

Славацкі пасол прыехаў і з’ехаў. Чырвоная стужка вісіць напагатове. А Магілёў застаецца горадам, дзе чарговае «стратэгічнае партнёрства» абарочваецца чарговай фотасесіяй.

Фота: “Магілёўскія ведамасці”.

Будучыя медыкі ўсур’ёз захапіліся магілёўскімі ліфтамі

Вучняў Магілёўскага медыцынскага каледжа адправілі на ААТ «Магілёўліфтмаш». Выснова – моладзь без розуму ад прамысловага турызму.

Вучняў Магілёўскага медыцынскага каледжа адправілі на завод ліфтавага машынабудавання, правялі па вытворчых участках, азнаёмілі з працэсам зборкі ліфтавых кабін і кабінных сістэм, паказалі працу выпрабавальнага абсталявання.

Ну, а потым арганізатары экскурсіі, першасная арганізацыя прафсаюза вучняў, заявіла, што «прамысловы турызм працягвае прыцягваць усё больш моладзі рэгіёна».

Уласна кажучы, пра тое, што насамрэч прыцягвае моладзь Магілёўшчыны, прафсаюз вучняў мае даволі цьмянае ўяўленне. 

І ўжо дакладна прамысловы турызм займае ў спісе маладзёжных прыярытэтаў далёка не першае месца.

Аднак выдаваць жаданае за сапраўднае – ўлюбёны прыём магілёўскіх чыноўнікаў. Добра яшчэ, што гэтым разам абышлося проста прамысловым турызмам, а не, прабач Госпадзі, прамысловым альпінізмам.

Але вернемся да завода, дзе будучыя медыкі атрымалі «практычнае ўяўленне пра працу прадпрыемства».

Як яны маглі яго атрымаць, калі ўяўлення пра працу прадпрыемства, на думку Мінпрама, не мае нават яго генеральны дырэктар Руслан Страхар?

Мабыць, самая сумная навіна для магілёўскіх вучняў ва ўсёй гэтай бадзяге – тое, што для іх прыгатаваная цэлая серыя такіх выездаў.

Фота «Магілёўскія ведамасці».

Магілёўліфтмаш праваліў экспарт – чырвоныя стужачкі не дапамаглі

Вымовы і заўвагі атрымалі кіраўнікі буйных прадпрыемстваў Беларусі. Сярод іх – дырэктары «Магілёўліфтмаша» і «Бабруйскаграмаша».

Міністэрства прамысловасці выказала абурэнне працай прамысловых гігантаў Беларусі. Паводле дакументаў, атрыманых BELPOL, «моцныя гаспадарнікі» Лукашэнкі не выканалі ключавыя паказчыкі, даведзеныя ім на пачатку года.

«Прыляцела», у тым ліку, і магілёўскім летуценнікам, якія кожны год абвяшчаюць пра тое, што вось-вось выберуцца з дрыгвы стратаў планавай эканомікі.

ААТ «Магілёўліфтмаш» Руслана Страхара, нягледзячы на ўсе піяр-хады, што прадпрымае дырэктар, не змагло пераканаць пакупнікоў у тым, што выпускае добрыя ліфты.

Аднак, для беларусаў гэта не навіна – да якасці прадукцыі прадпрыемства заўсёды ўзнікала шмат пытанняў.

У той час як Руслан Страхар пераразаў чырвоныя стужкі на адкрыцці новых вытворчасцяў і пакояў у інтэрнаце, гучна абвяшчаў пра працоўныя перамогі і тэхналагічныя прарывы, ліфты ездзілі куды ім уздумаецца, білі людзей дзвярамі, у іх даводзілася класці цэглу, бо датчыкі не “бачылі” дзяцей з-за іх малой вагі.

Намаганні Страхара былі ацэнены вымовай за правал экспарту.

Нагадаем, што цяперашні дырэктар «Магілёўліфтмаша» ўсяго год таму кіраваў усёй эканомікай вобласці на пасадзе намесніка старшыні аблвыканкама. Там у Страхара таксама нешта не склалася. Папярэдні дырэктар “Ліфтмаша” паспеў падняцца на паверх вышэй, заняўшы крэсла старшыні Магілёўскага гарвыканкама.

Дасталося на арэхі і кіраўніцтву «Бабруйскаграмаша» – прадпрыемства спрацавала ў чысты мінус.

Дзіўна, што ў спісах пакараных няма ААТ «Магілёўхімвалакно» – яшчэ аднаго традыцыйна стратнага прадпрыемства.

Хутчэй за ўсё, гэта тлумачыцца не тым, што завод стаў прыбытковым, а проста таму, што там зусім нядаўна змяніўся дырэктар.

У цэлым сітуацыю ў прамысловасці Магілёўшчыны можна назваць стабільнай. Вось ужо трыццаць гадоў прадпрыемствы трымаюцца на плаву толькі за кошт фінансавых ін’екцый ад дзяржавы, а чыноўнікі старанна засакрэчваюць дакументы, што сведчаць пра правалы любых іх планаў.

Але шыла беднасці шторазу пратыкае мяшок беларускага росквіту.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

Магілёўскія ліфты не “бачаць” малых дзяцей, прыходзіцца класці ў іх цэглу

Прадукцыя “Магілёўліфтмаша” можа не толькі перавозіць людзей з паверха на паверх, але і стымулюе развіццё кемлівасці з самага дзяцінства.

Тэлеграм-канал “Могилев. Главное!” падзяліўся гісторыяй здзіўлення дзяўчыны, якая пасля адкрыцця створак выкліканага ліфта ўбачыла ў ім дзве цагліны. “Навалили кирпичей” – з непрыхаванай непрыязнасцю да невядомых, якія засмецілі ліфт, выказалася яна.

Аднак, як распавялі мясцовыя жыхары, цагліны там знаходзіліся не па чыімсьці глупым жарце, а выконвалі важную функцыю. “Без цэглы дзеці не могуць паехаць. Ліфт проста не бачыць маленькую вагу і не рухаецца!” – патлумачылі дасведчаныя людзі.

Паколькі ў жылых дамах Магілёва ніякіх іншых ліфтоў, акрамя вырабленых на заводзе “Магілёўліфтмаш” проста быць не можа, бо ён, як адно з найбуйнейшых прадпрыемстваў горада, не дапусціць сюды ніякіх канкурэнтаў, то вызначыць вытворцу такой цудоўнай прадукцыі праблемы не складае. 

Здаецца, горшай антырэкламы, чым тая, што прадстаўлена на здымку, для вырабаў магілёўскіх ліфтабудаўнікоў знайсці цяжка. Можна толькі паспрабаваць знайсці тлумачэнне, чаму ліфты “Магілёўліфтмаша” не “бачаць” малых дзяцей. Магчыма, такім чынам спрабуюць перашкодзіць дзецям катацца на ліфтах? Дык з цэглай лёгка абыйсці такую перашкоду. 

Такім чынам, каб праехаць у магілёўскім ліфце недастаткова націснуць кнопку – трэба яшчэ мець адпаведную (якую?) вагу. Як калісьці казалі – тэхніка на мяжы фантастыкі.

Фотаздымак: ТГ  “Могилев. Главное!”

Каб пасяліць сем чалавек у інтэрнат, Руслан Страхар зладзіў фарс з чырвонай стужкай

З другога боку стужкі, трохі здзіўленыя, стаялі яшчэ восем чалавек, якія ўжо і так жылі ў гэтым інтэрнаце.

У інтэрнаце прадпрыемства “Магілёўліфтмаш” на вуліцы Ціміразеўскай правялі невялікі касметычны рамонт. Тут падрыхтавалі для пражывання маладых спецыялістаў некалькі пакояў, а таксама ўпарадкавалі кухню і спортзал. Шараговую і будзённую ў прынцыпе справу кіраўніцтва прадпрыемства вырашыла, аднак, абставіць з максімальным пафасам. 

Сюды прыбыў на ўрачыстае адкрыццё з пераразаннем чырвонай стужкі сам ганаровы генеральны дырэктар “Магілёўліфтмаша” Руслан Страхар. Пікантнасці гэтай сітуацыі дадае той факт, што на гэтай самай прасторы, якую ўрачыста адкрывалі для новых жыльцоў, ужо пражывалі восем чалавек. З публікацыі не зразумела, па які бок чырвонай стужкі яны знаходзіліся падчас адкрыцця – магчыма, жылі звычайным жыццём у сваіх пакоях і са здзіўленнем назіралі за астатнімі.

“В общежитии ОАО «Могилевлифтмаш» на ул. Тимирязевской целый этаж отвели молодым специалистам, которые в этом году пополняют ряды лифтостроителей – піша пра мерапрыемства звязаны з “Веснікам Магілёва” тэлеграм-канал “Магілёў – мой горад!” – Сейчас там живут всего 8 человек, но буквально со дня на день будут заняты все 15 мест.”

Не абышлася ўрачыстасць і без дэманстрацыі сямейнай атмасферы, калі функцыянеры разам са сваімі падпарадкаванымі прыселі за стол і ўсміхнуліся, зазіраючы ў пустыя кубкі на стале.

пустая чашка

Зачараваныя чырвонай стужкай

Традыцыя адкрываць любую бздуру з пафасам і чырвонай стужкай зусім нядаўна стала прасоўвацца чыноўнікамі ў Беларусі. Пачынальнікам гэтага трэша лічыцца дэпутат Ігар Марзалюк, які ў 2019 годзе адкрываў у Магілёве з разразаннем чырвонай стужкі металічныя поручні. У сваю чаргу, ён, відавочна, натхніўся практыкамі расійскіх чыноўнікаў, якія даўно і з асалодай разразаюць чырвоныя стужкі на такіх мерапрыемствах, як адкрыццё сметніцы альбо аўтобуснага прыпынку.

Фота: “Магілёў – мой горад!”

“Магілёўліфтмаш” афіцыйна адкрыў вытворчасць у Азербайджане пасля 15 гадоў сурацоўніцтва

У Азербайджане толькі з прыездам высокага лукашэнкаўскага чыноўніка афіцыйна адкрылі вытворчасць па зборцы магілёўскіх ліфтоў. Пры гэтым яе пачалі мінімум 15 гадоў таму.

Як перадае БелТА, 5 траўня 2025 года зборачная вытворчасць ліфтаў “Магілёўліфтмаш” афіцыйна адкрылася ў Азербайджане пры ўдзеле прэм’ер-міністра Беларусі Аляксандра Турчына, які знаходзіцца там з афіцыйным візітам.

“Прэм’ер-міністру Беларусі паказалі вытворчыя магутнасці кампаніі і мадэлі ліфтаў, якія будуць збірацца ў Азербайджане. Агульная тэрыторыя вытворчасці ў Баку складае 1,2 га і ўключае два вытворчыя памяшканні па 500 кв. м і 1,8 тыс. кв. м”, – гаворыцца ў паведамленні. 

Разам з тым, яшчэ у жніўні 2010 года расійскае выданне “Лифт-пресс” са спасылкай на тую ж БелТА, пісала, што Магілёўліфтмаш “у бягучым годзе паставіць у Азербайджан 120 камплектаў для зборкі ліфтавага абсталявання”.

“Пры гэтым пастаўляецца не поўны камплект для зборкі абсталявання, паколькі частка неабходных дэталяў вырабляюць у Баку. Аб’ёмы паставак абсталявання ў 2011 годзе будуць залежаць ад патрэбы азербайджанскіх партнёраў. Летась “Магілёўліфтмаш” паставіў у Азербайджан 43 ліфты. Сумесныя вытворчасці па зборцы ліфтавага абсталявання РУП” Магілёўліфтмаш ” працуюць таксама ў Расіі, Украіне, Казахстане”, – гаварылася ў паведамленні.

На фота: Аляксандр Турчын