Свой знакаміты ўказ аб продажы развалюх за базавую велічыню Лукашэнка падпісаў у 2021 годзе. Чакалася, што народ накінецца на хаткі ў вёсках, але… Здаецца, фінт не спрацаваў. Упіхваць закінутыя хаты нават па адной базавай аказалася няпроста.
за 5 месяцаў бягучага года ў Беларусі прададзена 2,6 тысячы дамоў;
разам з дамамі 577,5 га зямель вярнуліся да добрых гаспадароў;
Магілёўская вобласць займае 4 месца па ўцягванні пустуючых дамоў у абарот;
усяго тут прададзена 402 дамы і 65,4 га зямлі;
больш за ўсё дамоў прададзена менавіта ў Магілёўскім раёне – 45;
з іх 26 праз аўкцыён;
19 за адну базавую велічыню.
На думку крычаўскіх аналітыкаў народ удалося ўзяць у абарот, а рэестр пустуючых дамоў – выдатны інструмент, але… Дваццаць шэсць тысяч дамоў у краіне прададзена ўсяго, і пераважная большасць з іх ніякага дачынення да развалюх не мае.
А вось і крычаўская статыстыка:
за адну базавую велічыню куплена 4 дамы: 3 у горадзе і 1 у сельскай мясцовасці;
Як выглядае адваротны бок жыллёвага будаўніцтва ў Бабруйску, якога не сустрэнеш у афіцыйных справаздачах.
На вуліцы Гарэліка ў Бабруйску прадаюць чатырохпавярховы дом. Звонку ён выглядае цалкам прыстойна – забудоўшчык паспеў абліцаваць фасад. Але ўнутры будынка няма міжпаверхавых перакрыццяў, сцены пакрыты трэшчынамі, цвіллю і плямамі, будаўнічае смецце так ніхто і не прыбраў.
Будавалі, будавалі…
Людзі, якія купілі тут кватэры яшчэ ў 2018-2019 гадах, жылля так і не атрымалі. Цяпер гэты дом выстаўлены на аўкцыён – па стартавай цане 1,12 мільёна рублёў, што прыкладна роўна кошту дзесяці звычайных кватэр у горадзе.
Паводле даных Бабруйскага гарвыканкама, у 2025 годзе горад уклаў у жыллёвае будаўніцтва 179,8 мільёна рублёў – гэта 31,4 працэнта ад усіх інвестыцый у асноўны капітал. Старшыня гарвыканкама, Максім Гурын, падводзячы вынікі года, ставіў задачы на 2026-ы: рост інвестыцый у асноўны капітал на 12 працэнтаў у супастаўных цэнах, далейшае ўдасканаленне інфраструктуры.
Паралельныя вымярэнні
Супастаўнасць супастаўнасцю, але на практыцы ўсё адбываецца так, быццам дакладчыкі, якія рапартуюць пра поспехі, жывуць у паралельным вымярэнні.
Самы красамоўны паказчык – у афіцыйнай статыстыцы ён схаваны за нейтральнымі фармулёўкамі.
Для грамадзян, якія стаяць на ўліку як тыя, хто мае патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў, у студзені-верасні 2025 года ўведзена ў эксплуатацыю 10,2 тысячы квадратных метраў. Гэта толькі 21,8 працэнта ад агульнага аб’ёму ўведзенага жылля. Па выніках усяго года гэты паказчык не палепшыўся – чаргавікі атрымалі 17,9 працэнта ад агульнай плошчы новага жылога фонду.
Іншымі словамі, восем з кожных дзесяці квадратных метраў новага жылля будуецца не для чаргавікоў, а для тых, хто можа дазволіць сабе купіць кватэру па рынкавай цане. Пытанне: калі рынак, то навошта хлусіць пра сацыяльна арыентаваную дзяржаву?
Ідзём далей. Бюджэт горада на 2026 год выдзяляе на капітальнае будаўніцтва толькі 16,5 мільёна рублёў – 2,4 працэнта ўсіх расходаў.
Гэтыя грошы дзеляцца паміж жыллёвым будаўніцтвам, новай паліклінікай №5, рамонтам дажджавой каналізацыі і яшчэ некалькімі аб’ектамі.
Гэта значыць, бюджэтная доля ў жыллёвым будаўніцтве мінімальная, асноўная нагрузка перакладаецца на плечы прыватных пакупнікоў і забудоўшчыкаў.
Гісторыя паўтараецца, нічога не змяняецца
Гісторыя дома на Гарэліка, 380 – не першая ў Бабруйску. У 2017 годзе ў горадзе разгортвалася падобная драма вакол ТАА «Горад плюс»: пайшчыкі, якія ўклалі грошы ў будаўніцтва гандлёвых памяшканняў у цэнтры горада, засталіся без сваіх аб’ектаў пасля пачатку працэдуры банкруцтва забудоўшчыка. Яны пісалі ў адміністрацыю Лукашэнкі, Генпракуратуру, Следчы камітэт, выходзілі на пікеты з плакатамі «Ашуканыя пайшчыкі» і «Вярніце наша, чужога не трэба».
У выпадку з домам на Гарэліка гісторыя паўтараецца ўжо ў жыллёвым сектары. ТАА «Чывонх Інвестмент» узялося за рэканструкцыю старых ваенных казармаў у 2018 годзе – заяўлялася, што на іх месцы з’явяцца сучасныя чатырохпавярховыя дамы з кватэрамі вольнай планіроўкі.
Для паскарэння будаўніцтва кампанія прадавала кватэры на стадыі рэканструкцыі – па 320 долараў за квадратны метр з магчымасцю растэрміноўкі. Сем’і ўклалі грошы, некаторыя – усе свае зберажэнні. Чатыры гады таму яны ўжо павінны былі ўехаць.
Не ўехалі.
Цяпер паўразбураны знутры дом выстаўлены на таргі, а арганізатары аўкцыёну сумленна папярэджваюць патэнцыяльных пакупнікоў: агледзьце аб’ект перад тым, як рабіць стаўку, бо стан будынка не вельмі добры. А ў райвыканкаме працягваюць абяцаць, што «вынікам рэалізацыі прагнозу на 2026 год стануць далейшае ўдасканаленне эканамічнай і сацыяльнай інфраструктуры горада, павышэнне камфортнасці пражывання».
Для жыхароў дома на Гарэліка, 380 гэтае абяцанне прагучала яшчэ ў 2018-м.
У Слаўгарадскай ЦРБ не засталося ніводнага супрацоўніка, які меў бы патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў.
У той час як жыхары раённых цэнтраў наперабой скардзяцца ў сацыяльных сетках на якасць медыцынскага абслугоўвання, Слаўгарад ужо ўсё вырашыў. Ну ці амаль усё.
Адзін з аргументаў, прыведзеных дакладчыкамі, быў проста забойчы – на 1.01.2026 года ў раённай бальніцы не засталося ніводнага супрацоўніка, які меў бы патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў.
Пасля такой заявы далейшая дыскусія страціла ўсялякі сэнс. Засталося толькі раздаць ганаровыя граматы.
Калі і ёсць у Слаўгарадзе нейкія праблемы з забеспячэннем медыкаў годнымі ўмовамі існавання, дык толькі тое, што не ўсе з іх уступілі ў галіновы прафсаюз – 279 з дзвюхсот васьмідзесяці пяці або 97,8 працэнта. Шэсць чалавек апынуліся па-за колам ахопу прафсаюза.
Магчыма, менавіта з-за гэтых несвядомых грамадзян, якія напэўна ёсць у кожнай раённай бальніцы вобласці, дробныя няўвязкі з медыцынай Магілёўшчыны пакуль маюць месца быць.
Чарговы этап адраджэння вёскі на Магілёўшчыне: продаж раней закінутых дамоў.
За трыццаць гадоў дзеяння праграмы па адраджэнні вёскі закінутых дамоў на той самай вёсцы стала столькі, што чыноўнікі ўжо не ведаюць, што з імі рабіць. Прынята рашэнне прадаваць дамы па 42 рублі.
Народ спакушаюць тым, што разам з дамамі ідуць зямельныя ўчасткі і ёсць магчымасць вырашыць – жыць у развалюхах, ці будаваць новае жыллё.
Бяда ў тым, што дамы закінутыя не выпадкова, а па вельмі важкіх прычынах: адсутнасць дарог, крамаў, школ і нармальных прадпрыемстваў паблізу.
Варта таксама ўлічваць, што, купіўшы такі бясплатны сыр у мышалоўцы, вы апыняецеся ў поўнай уладзе сельвыканкамаў, якія адразу прыйдуць замяраць вышыню травы, правяраць, ці не паліце вы лісце на агародзе, і абавязкова прыцягнуць вас да добраўпарадкавання чагосьці.
Таму прывабная цана – не больш чым пастка для дурняў, кім сваіх грамадзян і лічаць беларускія ўлады.
Жыхары Дрыбінскага раёна актыўна пераходзяць на электраацяпленне — зручна, экалагічна, эканамічна. Але ёсць істотныя нюансы і іх мноства.
Пераход на электраацяпленне — дзяржаўны прыярытэт. У апошнія гады Беларусь актыўна развівае сваю энергетычную інфраструктуру, асабліва пасля запуску БелАЭС. Сёння дастаткова падключанай сістэмы і стабільнага электразабеспячэння — і сучасныя канвектары ці «цёплыя падлогі» можна кантраляваць нават праз смартфон, сцвярджае дрыбінская раённая газета “Савецкая вёска” і рэкламуе электраацяпленне, акцэнтуючы ўвагу на яго перавагах:
не трэба купляць дровы ці вугаль;
не трэба сачыць за катлом;
няма неабходнасці падводзіць газ.
Да гэтага дадаюцца і іншыя плюсы: бяспека, экалагічнасць, таннасць. Але не ўсё так проста: на прыкладзе Дрыбінскага раёна відавочна, што не кожны ахвотны зможа перайсці на электраацяпленне. Прычына — недахоп магутнасці на лініях і… наяўнасць магчымасці газіфікацыі.
Тым, чые дамы стаяць у зонах, дзе праходзіць, альбо можна пракласці газаправод, пераход на электраацяпленне можа абысціся значна даражэй. Такія спажыўцы не маюць права карыстацца льготнымі тарыфамі на электраэнергію і мусяць аплачваць яе па агульных, завоблачных тарыфах.
Да таго ж, не ўсюды хапае магутнасцей ліній электраперадачы для такога пераходу.
Вось як гэта выглядае ў Дрыбінскім раёне:
127 абанентаў атрымалі тэхнічныя ўмовы для падключэння электраацяплення;
121 дом ужо падключаны;
5 жыхарам адмоўлена — з-за недастатковай магутнасці электрасеткі.
Яшчэ адна лыжка дзёгцю ў бочцы мёду электраацяплення: спецыялісты РЭС не займаюцца ўнутраным мантажом — толькі праектаванне і падключэнне да знешніх сетак. Усё астатняе — праблема самога гаспадара.
