Tag: сельская гаспадарка

Аграрыі Быхаўшчыны спадзяюцца на добрае надвор’е і фартуну

Навіна ад

Першы намеснік старшыні Быхаўскага райвыканкама Сяргей Сыса (на фота) ў свежым паведамленні пра ход першага ўкосу намаляваў цалкам добразычлівую карціну. Травы сёлета лепшыя, надвор’е паспрыяла, тэхніка часткова абноўлена, аграрыі працуюць на поўную сілу, а нарыхтаваных кармоў павінна хапіць жывёле на ўвесь асенне-зімовы перыяд.

Накасілі – яшчэ не значыць нарыхтавалі

На першы погляд гэта звычайная сезонная справаздача: колькі гектараў убрана, колькі сена і сенажу трэба нарыхтаваць, колькі галоў буйной рагатай жывёлы неабходна забяспечыць кармамі. Але калі супаставіць гэтыя словы з матэрыяламі Камітэта дзяржаўнага кантролю, пракуратуры і публікацыямі ў самім раёне, аптымістычная карцінка пачынае рассыпацца.

Праблема Быхаўшчыны не ў тым, што ў чэрвені 2026 года дрэнна растуць травы. Праблема ў тым, што добрыя травы і добрае надвор’е не адмяняюць сістэмных правалаў у якасці кармоў, утрыманні жывёлы, падзяжы жывёлы і арганізацыі працы гаспадарак.

Начальнік быхаўскага райсельгасхарчу робіць акцэнт на ўдалым старце корманарыхтоўкі. Пад першы ўкос у раёне адведзена амаль 11 300 гектараў, з іх убрана каля пятай часткі. Асобна падкрэсліваецца, што люцэрна і бабовыя травы ўдаліся добра.

Аднак ключавое пытанне не толькі ў тым, колькі травы скасілі, а ў тым, якой якасці корм потым апынуўся ў траншэях і на фермах.

У 2023 годзе Камітэт дзяржаўнага кантролю паведамляў пра парушэнні тэхналогіі нарыхтоўкі і захоўвання кармоў у Магілёўскай вобласці. Паводле вынікаў лабараторных даследаванняў значная частка праверанага сенажу была аднесена да нізкаякасных кармоў трэцяга класа, а сярод раёнаў з найбольшай доляй такога сенажу называўся менавіта Быхаўскі раён.

Гэтыя даныя дапаўняла і інфармацыя БелТА пра вынікі даследавання якасці травяных кармоў больш чым у трохстах сарака сельскагаспадарчых арганізацыях.

То-бок афіцыйны аптымізм адносна зялёнай масы сам па сабе нічога не даказвае. Трава можа вырасці добрай, але корманарыхтоўчая кампанія ўсё роўна можа скончыцца нізкапажыўным сенажом, парушэннямі захоўвання і прыпіскамі аб’ёмаў.

Што з падзяжом?

Тым часам падзёж БРЖ у раёне вылічаўся сотнямі галоў.

Сыса кажа, што якасны корм забяспечыць здароўе пагалоўя і дасць станоўчы вынік у надоях і прывагах. Гучыць як па нотах. Але менавіта здароўе пагалоўя ў раёне ўжо станавілася прадметам жорсткага разбору.

На пасяджэнні Быхаўскага райвыканкама ў лютым 2024 года былі названы лічбы, якія дрэнна спалучаюцца з дабратворнай рыторыкай.

Паводле афіцыйнай публікацыі райвыканкама, за 2023 год у сельскагаспадарчых арганізацыях раёна пала шэсцьсот восемдзесят дзве галавы буйной рагатай жывёлы. З іх дзевяноста чатыры галавы склалі звышнарматыўны падзёж.

Гэта не дробная статыстычная хібнасць і не выпадковы эпізод. Калі падзеж ідзе на сотні галоў, гаворка ўжо не пра надвор’е і не пра адзін няўдалы месяц, а пра якасць кіравання жывёлагадоўляй.

Тым больш што ў той жа публікацыі проста гаварылася пра грубыя парушэнні кармлення і ўтрымання, безгаспадарчасць, ігнараванне тэхналагічных рэгламентаў, невыкананне заатэхнічных і ветэрынарных правілаў. Прычыны называліся адкрыта: не стыхія, а арганізацыя працы.

Асабліва паказальны студзень 2024 года. Толькі за адзін месяц у Быхаўскім раёне пала сто дваццаць галоў буйной рагатай жывёлы. У якасці прычын называліся несвоечасовае выпойванне малодзівам нованароджаных цялят і неналежны санітарны стан на малочна-таварных комплексах і фермах. Гэта таксама было зафіксавана ў матэрыяле райвыканкама.

Менавіта тут узнікае галоўнае супярэчанне. Цяпер намеснік старшыні райвыканкама гаворыць пра пільную ўвагу да кармоў і будучага здароўя жывёл. А ў больш ранніх афіцыйных матэрыялах улады самі прызнавалі, што жывёлы гінулі не праз анамальную засуху або надзвычайную сітуацыю, а праз элементарныя парушэнні догляду, кармлення і санітарыі.

Колькі ёсць і колькі было

Яшчэ адзін прыгожы паказчык са свежай справаздачы Сысы – больш за 22 тысячы галоў буйной рагатай жывёлы ў раёне і больш за 8,6 тысячы галоў малочнага статка. Але агульны раённы паказчык хавае сітуацыю па канкрэтных гаспадарках.

Увосень 2024 года раённая прэса пісала, што ў ААТ «Абідавічы», ААТ «Вароніна», КУП «Мокранскі Агра» і СК «Дуброва» было дапушчана зніжэнне пагалоўя буйной рагатай жывёлы. Там жа гаварылася пра гаспадаркі, якія не дацягнулі да леташніх прываг. Гэтыя даныя змяшчаліся ў публікацыі Быхаўскай раённай газеты пра жывёлагадоўлю.

Таму спасылка на агульнае пагалоўе гучыць уражліва толькі да таго часу, пакуль не паглядзець на дынаміку ў асобных арганізацыях. Калі частка гаспадарак губляе жывёлу і не выконвае паказчыкі па прывагах, то размова пра будучую эканоміку ад якасных кармоў застаецца хутчэй надзеяй, чым даказаным вынікам.

Надоі таксама пад пытаннем

Сяргей Сыса звязвае якасць кармоў з будучымі надоямі. Але ў раёне ўжо былі прыклады, калі ўзорныя аб’екты з часам апыналіся сярод праблемных.

Так, малочна-таварны комплекс «Новы Свет» ААТ «Абідавічы» некалькі гадоў таму падаваўся як паспяховы аб’ект. У 2020 годзе раённая прэса пісала, што комплекс штодня здаваў дзяржаве амаль дзве тысячы семсот кілаграмаў малака. Пра гэта расказвалася ў артыкулеі пра работу комплексу «Новы Свет».

Але ўжо ў 2024 годзе гэты ж комплекс апынуўся сярод адстаючых па надоях. Загаварылі пра тое, што на малочна-таварных комплексах «Сялец» і «Новы Свет» не змаглі атрымаць нават 1000 кілаграмаў малака за справаздачны перыяд. Такі паварот добра паказвае, наколькі асцярожна трэба ставіцца да парадных публікацый пра жывёлагадоўлю.

Вось гэта залудзілі

Вось і новая тэхніка не адмяняе старыя правалы. У справаздачы асобна пералічваецца абнаўленне парка: два новыя аўтамабілі МАЗ, два кормаўборачныя камбайны і дзве касілкі. Для справаздачы гэта важная дэталь, але яна не закрывае пытанне арганізацыі работ.

Раней падчас маніторынгу КДК высвятлялася, што ў ААТ «Навабыхаўскі» правядзенне корманарыхтоўкі стрымлівалася недахопам паліва. Пра гэта паведамлялася ў публікацыі пра праверкі корманарыхтоўкі. То-бок праблема была не толькі ў наяўнасці тэхнікі, але і ў элементарным забеспячэнні работ. Машыны можна купіць, але гэта не гарантуе своечасовую ўборку, правільнае захоўванне кармоў і дысцыпліну на месцах.

Сёння Сыса гаворыць пра перазалужэнне плошчаў і ўцягванне зямель пасля меліярацыі. Але і гэты пункт выглядае лепш у справаздачы, чым у кантрольных матэрыялах мінулых гадоў.

Яшчэ ў 2022 годзе ў Магілёўскай вобласці фіксаваліся праблемы з перазалужэннем луговых угоддзяў. У публікацыі пра вынікі кантролю гаварылася, што ў гаспадарках Быхаўскага раёна да такіх работ не прыступалі, хаця яны непасрэдна ўплываюць на ўраджайнасць травяных кармоў.

Пра гэта паведамлялі «Магілёўскія ведамасці». Таму фраза пра перазалужэнне ў справаздачы гучыць не як доказ устойлівага парадку, а як напамін пра праблему, якую гадамі даводзілася падцягваць праз кантроль і адміністрацыйны ціск.

А чыноўнікі ўсё спадзяюцца

Усе думкі Сяргея Сысы пабудаваны вакол надзеі. Надвор’е дапамагло, травы выраслі лепшыя, тэхніка абноўлена, кармы будуць нарыхтаваны, жывёлы павінны даць надоі і прывагі. Але ранейшыя афіцыйныя матэрыялы паказваюць, што слабое месца Быхаўскага раёна не толькі ў надвор’і і не толькі ва ўраджайнасці траў.

Слабое месца – у якасці кармоў, выкананні тэхналогій, санітарыі, захаванасці пагалоўя і кіраванні гаспадаркамі. Менавіта таму словы пра добры першы ўкос не адказваюць на галоўнае пытанне: што змянілася ў сістэме, якая ўжо прыводзіла да нізкаякаснага сенажу, звышнарматыўнага падзяжу, парушэнняў утрымання жывёл і скарачэння пагалоўя ў асобных сельскагаспадарчых арганізацыях?

Пакуль на гэтае пытанне няма адказу, справаздача выглядае не як доказ пераадолення праблем, а як чарговая сезонная карцінка-размалёўка: надвор’е дапамагло, травы пайшлі, чыноўнікі спадзяюцца на лепшае. Але надзея – гэта яшчэ не эканоміка. Між тым Быхаўскі раён не выключэнне з агульнага правіла. Да таго ж гэта самы вялікі раён на Магілёўшчыне.

Фота БелТА.

Прыбіралі, але не прыбралі: ААТ «Краснапольскі» пакінуў пасля сябе смецце ў вёсцы Ясенка

Навіна ад

Адзінае сельгаспрадпрыемства раёна, якое афіцыйна прызнана яшчэ і неплацёжаздольным, не змагло давесці да канца нават элементарную ўборку.

Адзіны на ўвесь раён

ААТ «Краснапольскі» – не проста адно з прадпрыемстваў Краснапольскага раёна. Гэта адзінае сельскагаспадарчае прадпрыемства на ўсю тэрыторыю: каля 23 тысяч гектараў угоддзяў, малочная і мясная вытворчасць, збожжавыя і кармавыя культуры. Альтэрнатывы няма, канкурэнтаў няма, параўноўваць няма з чым. І менавіта таму працуе гэты калгас, проста скажам, своеасабліва.

Яшчэ ў 2016 годзе ААТ трапіла ў афіцыйны пералік неплацёжаздольных сельскагаспадарчых арганізацый Магілёўскай вобласці, фінансавае аздараўленне якіх патрабуе прыцягнення сторонніх інвестараў. Указ выйшаў са спазненнем гадоў на дваццаць – гаспадарка стратная фактычна з моманту распаду СССР. Інвестараў за гэтыя гады так і не знайшлі, бо дурняў няма.

Што засталося пасля «ўборкі»

А зусім нядаўна ААТ «Краснапольскі» праявіла сябе ў вёсцы Ясенка. Работнікі гаспадаркі абслугоўвалі сіласныя траншэі пры ўездзе ў населены пункт – і пакінулі пасля сябе пейзаж, на які без слёз глядзець немагчыма:

  • абрыўкі поліэтылену, якія вецер разносіць па наваколлі;
  • кавалкі бетонных пліт, кінутыя проста каля траншэй;
  • выкарчаваныя дрэвы, пакінутыя на ўзбочыне.

Усё кінута дагніваць там, дзе аказалася зручней – у гэтым усё Краснаполле.

Сезон не апраўданне

Май – гарачая пара і да ўборкі рукі не даходзяць у прынцыпе. Не таму што няма часу. Проста таму што няма каму і няма навошта: гаспадарка мёртвая ўжо трыццаць гадоў, а дзяржаўныя праграмы фінансавага аздараўлення “Краснапольскаму” як мёртваму прыпарка.

Паказальна, што ў красавіку 2026 года Краснапольскі раён удастоіўся асабістага візіту Лукашэнкі. Той прыехаў інспектаваць рыбаводства ў рыбгасе «Палуж», а заадно высветлілася, што мінеральныя ўгнаенні ў гаспадарках Магілёўшчыны захоўваюцца абы як.

Пасля адбылося звыклае старэчае бурчанне: пагрозы, праверкі па ўсёй краіне, даручэнне старшыні КДК «разабрацца і пасадзіць». Поліэтылен каля сіласных траншэй у вёсцы Ясенка ў гэты грозны спіс не ўвайшоў. Каму цікавае смецце, калі ў “Палужы” рыбы столькі, што яна выскоквае на бераг.

Фота раённай газеты.

Вяха ў развіцці Хоцімска – цяпер без скразнякоў

Навіна ад

У Хоцімскім раёне будуюць прафілакторыі для цялят. Галоўнае адкрыццё: калі няма скразнякоў і ёсць сухая падсцілка, цяля не хварэе.

У трох сельгаспрадпрыемствах Хоцімскага раёна будуюць прафілакторыі для цялят. Аб’екты аднатыпныя, але з варыяцыямі: нясучыя канструкцыі можна рабіць з металу або дрэва, ашалёўку – з дрэва або штор, у залежнасці ад фінансавых магчымасцей гаспадаркі. А яны, як вядома, у Хоцімску вельмі сціплыя.

Радуе толькі адно: ватага “моцных гаспадарнікаў” Лукашэнкі нарэшце дапёрла, што залог здароўя цяляці – адсутнасць скразнякоў і наяўнасць сухой падсцілкі.

Вядомы хоцімскі камуніст назваў гэта вяхой у развіцці. Што менавіта замінала пабудаваць сухое і непрадзьмуванае памяшканне гадоў гэтак на трыццаць раней, можна толькі здагадвацца.

Верагодна, мільярды рублёў, выдаткаваных нібыта на беларускае сяло, пайшлі на будаўніцтва сухіх і непрадзьмуваных асабнякоў для беларускіх чыноўнікаў.

Фота раённай газеты.

Перыяд выпасу ў Мсціслаўскім раёне: свята, або спроба забыць пра праблемы?

Навіна ад

На семінары ў Мсціславе гаварылі толькі пра пашавы перыяд, але маўчалі пра падзеж жывёлы і ўтойванне гэтага факта.

У Мсціслаўскім раёне прайшоў семінар-нарада па пераводзе БРЖ на пашавае ўтрыманне. Выехалі ў поле, паслухалі даклады, паабяцалі строга выконваць патрабаванні. Прыгожая карцінка. Толькі за ёй – гісторыя, якую раённая газета аддае перавагу не ўспамінаць.

Мсціслаўскі раён – антылідар Магілёўскай вобласці па падзежы жывёлы. Мінус 19,9 працэнта пагалоўя БРЖ – найгоршы паказчык у рэгіёне. Клімавіцкі і Дрыбінскі раёны з іх мінус адзінаццаццю выглядаюць на гэтым фоне амаль квітнеючымі.

Прычыны – не стыхійнае бедства. У верасні 2024 года высветлілася, што ў адной з гаспадарак раёна падзеж хавалі.

Па патрабаванні пракуратуры да матэрыяльнай адказнасці прыцягнуты 25 работнікаў АПК на агульную суму 13 602 рублі, 9 службовых асоб – да дысцыплінарнай адказнасці, 4 – да адміністрацыйнай.

Лячыць жывёлу пры гэтым няма каму. У ААТ «Знамя труда» Мсціслаўскага раёна па люты 2026 года вакантныя ўсе ветэрынарныя пасады – заатэхнік-селекцыянер не з’яўляўся больш за пяць гадоў, два ветфельчары – каля трох. Хто лечыць жывёл у гаспадарцы – пытанне адкрытае.

На семінары-нарадзе пра гэта не гаварылі. Гаварылі пра надоі, прывагі і перасоўныя даільныя ўстаноўкі. Вытворчасць малака за першы квартал – 110,5 працэнта да мінулага года. Добры паказчык. Толькі незразумела, як ён спалучаецца з найгоршым у вобласці падзежам і вакантнымі ветэрынарнымі пасадамі ўжо пяць гадоў запар.

Пашавы перыяд – час вялікага малака, сказаў старшыня райвыканкама. Магчыма. Але спачатку нядрэнна было б разабрацца, чаму жывёла ў раёне гіне хутчэй, чым дзе-небудзь у Магілёўскай вобласці, і хто за гэта адказаў па-сапраўднаму.

Фота раённай газеты.

Аграрыям Магілёўшчыны перадалі камбайны, але атрымаў іх міжрайаграсервіс

Навіна ад

Прадпрыемства ААТ «Задняпроўскі міжрайаграсервіс» зноў у шакаладзе – яно атрымала 55 камбайнаў за кошт абласнога бюджэту.

На базе ААТ «Задняпроўскі міжрайаграсервіс» прайшла ўрачыстая цырымонія: 55 новых камбайнаў «Гомсельмаш» былі перададзены гаспадаркам Магілёўскай вобласці. Аднак атрымала іх усяго адна гаспадарка, кроўна зацікаўленая ў тым, каб астатнія калгасы жабравалі. Кавалак бюджэтнага пірага, зноў дастаўся прадпрыемству Грудава.

Падзяка за што менавіта?

Незадоўга да гэтай падзеі Грудаў атрымаў афіцыйную падзяку кіраўніка адміністрацыі Лукашэнкі – «за шматгадовую добрасумленную працу, высокі прафесіяналізм, актыўную грамадскую дзейнасць».

Праўда, «прафесіяналізм» гэты заключаецца ў тым, каб усе астатнія аграрыі выглядалі дурнямі і шкоднікамі, якім нельга давяраць тэхніку.

Нагадаем, ААТ «Задняпроўскі міжрайаграсервіс» – манапаліст у сферы пастаўкі запасных частак да сельгастэхнікі магілёўскага АПК. Гэта не рынкавы гулец, які перамог канкурэнтаў якасцю і цаной. Гэта структура, якая паводле становішча рэчаў з’яўляецца адзіным пасярэднікам паміж вытворцамі тэхнікі і калгасамі ўсёй вобласці.

Схема, якую не прынята называць схемай

Прадпрыемства Грудава даўно выйшла за рамкі сэрвіснага абслугоўвання. Бізнес-мадэль выглядае так: калі калгас не ў стане аплаціць рамонт або запчасткі наяўнымі, «Міжрайаграсервіс» гатовы прыняць у кошт аплаты будучы ўраджай; няспраўны камбайн гаспадаркі выкупляецца, рамантуецца на прадпрыемстве, а затым перапрадаецца назад – ужо па іншай цане; паступова сэрвіснае прадпрыемства пачало наўпрост засяваць і прыбіраць палі гаспадарак, фактычна выцясняючы самі калгасы з вытворчага ланцужка.

Гэта не дапамога аграрыям – гэта метадычнае паглынанне іх актываў і даходаў. Гаспадарка, якая не можа самастойна адрамантаваць тэхніку або купіць запчасткі, трапляе ў залежнасць ад адзінага пастаўшчыка-манапаліста, якому выгадна, каб калгас заставаўся слабым.

Цырымонія як прапаганда

Урачыстая перадача 55 камбайнаў – гэта не эканамічнае рашэнне, гэта палітычны спектакль. Тэхніка закуплена на сродкі абласнога бюджэту, гэта значыць на грошы падаткаплацельшчыкаў.

Першы намеснік старшыні Магілёўскага аблвыканкама Сяргей Савіцкі (на здымку злева) на цырымоніі папрасіў механізатараў «праявіць добрае стаўленне да тэхнікі» і нагадаў, што «вялізныя грошы ўкладваюцца дзяржавай у сельскую гаспадарку». Пра тое, чаму гэтыя вялізныя грошы ўкладваюцца ў адно канкрэтнае прадпрыемства – ні паўслова.

Пляцоўка для цырымоніі выбрана не выпадкова: менавіта ААТ «Задняпроўскі міжрайаграсервіс» з’яўляецца афіцыйным дылерам «Гомсельмаша» ў Магілёўскай вобласці. Новыя камбайны прайшлі праз гэтую пляцоўку. Які працэнт ад здзелкі асеў тут – пытанне, якое ніхто публічна не задае.

Сістэма, а не выключэнне

Гісторыя Грудава і «Міжрайаграсервіса» – гэта не гісторыя аднаго карумпаванага чыноўніка. Гэта ілюстрацыя таго, як уладкаваная ўся беларусская аграрная сістэма. Беларусская мадэль захоўвае савецкую структуру – дзяржаўныя прадпрыемствы, планавыя паказчыкі, жорсткую субсідыярную залежнасць.

Дырэктары гаспадарак, старшыні выканкамаў, кіраўнікі структур АПК – гэта тысячная армія «моцных гаспадарнікаў», чыё становішча цалкам залежыць ад дзяржавы і асабіста ад улады.

У такой сістэме манапаліст-пасярэднік з адміністрацыйнымі сувязямі – не анамалія, а функцыянальны элемент. Калгасы павінны быць слабымі, каб залежаць ад дзяржавы. Пасярэднік павінен быць моцным, каб кантраляваць іх рэсурсы.

Такім чынам пра аграрыяў Магілёўшчыны хутка можна будзе гаварыць у адзіночным ліку.

Фота: “Магілёўскія ведамасці”.

Правал у Краснаполлі: чатыры паказчыкі з адзінаццаці

Навіна ад

На пасяджэнні Краснапольскага райвыканкама падвялі вынікі першага квартала 2026 года. Вынік сумны: з адзінаццаці паказчыкаў прагнозу сацыяльна-эканамічнага развіцця выканана чатыры.

Чыноўнікі Краснапольшчыны абмеркавалі вынікі сваёй дзейнасці на нарадзе. Вынік красамоўны. Поўны абзац аж па сямі напрамках:

  • інвестыцыі ў асноўны капітал;
  • увод жылля;
  • падрадныя работы ў будаўніцтве;
  • вытворчасць сельгаспрадукцыі ў гаспадарках усіх катэгорый;
  • вытворчасць сельгаспрадукцыі ў сельгасарганізацыях;
  • экспарт тавараў і паслуг.

Аднаго толькі правалу ў сельскай гаспадарцы хопіць для таго, каб зразумець – раёну нічога добрага не свеціць.

Зрэшты старшыня райвыканкама Аляксандр Яфімчыкаў поўны энтузіязму. Ён не не разгубіўся і заявіў, што на паказчыкі, якія не выкананыя “мы можам паўплываць”.

Фота з адкрытых крыніц.

КДК узяўся за “Гігант”: што здарылася з адной з лепшых гаспадарак Магілёўшчыны?

Навіна ад

Здаецца, сістэма “моцнага гаспадарання” імя Лукашэнкі разваліла яшчэ адно прыстойнае сельгаспрадпрыемства.

КДК Магілёўскай вобласці пачаў праверку СВК “Гігант” Бабруйскага раёна. Правяраць будуць фінансы, выкананне планавых паказчыкаў, законнасць расходавання бюджэтных сродкаў, бухулік, насенняводства, своечасовасць выплаты заробкаў. Але асобным радком вылучаны адзін пункт: падзёж буйной рагатай жывёлы.

Гаспадарка гэта няпростая і з гісторыяй.

У маі 1950 года сем калгасаў Бабруйскага раёна аб’ядналіся і далі новай гаспадарцы імя “Гігант”. Назва не выпадковая: амаль сем тысяч гектараў зямлі, сем ферм, малочна-таварны комплекс, больш за чатыры тысячы галоў буйной рагатай жывёлы і дзве з лішнім тысячы свіней.

Гаспадарка ўваходзіла ў лік шасцідзесяці валаўтваральных прадпрыемстваў рэспублікі, якім аказваецца дзяржаўная падтрымка.

Дзесяцігоддзямі “Гігант” сапраўды дзяржпадтрымку апраўдваў. Гаспадарка, нібыта, працавала з высокім узроўнем рэнтабельнасці і стабільным прыбыткам, праца своечасова і годна аплачвалася. СВК атрымліваў ганаровыя дыпломы Міністэрства сельскай гаспадаркі, Магілёўскага аблвыканкама і Бабруйскага райвыканкама за высокія паказчыкі ў вытворчасці зерня, бульбы, рапсу, малака і мяса.

Самую высокую ўраджайнасць бульбы ў Магілёўскай вобласці рэгістравалі таксама тут.

На тэрыторыі “Гіганта” – школа, дзіцячы сад, дом культуры, бальніца, банк, гасцініца. Цэлы аграгарадок Вялікія Бортнікі жыве жыццём кааператыва.

І вось – праверка КДК з асаблівай увагай да падзяжу жывёлы.

На фоне таго, што адбываецца ў вобласці ў цэлым, гэта нядзіўна. За 2025 год у гаспадарках Магілёўскай вобласці загінула больш за дваццаць адну тысячу галоў буйной рагатай жывёлы. Прычына – парушэнне рэгламентаў, несвоечасовая вакцынацыя, неэфектыўнае лячэнне.

У студзені 2026 года рост падзежу па вобласці склаў амаль сто сорак пяць працэнтаў – адразу ў семнаццаці раёнах, у тым ліку ў Бабруйскім. Па фактах утойвання падзежу распачата шэсцьдзесят сем крымінальных спраў.

Што менавіта здарылася ў “Гіганце” – пакажа праверка. Гаспадарка, якая дзесяцігоддзямі служыла была флагманам бабруйскай сельскай гаспадаркі, відавочна перажывае не лепшыя часы.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

Цялятам у Дрыбіне вырашылі даць дах над галавой

Навіна ад

Магілёўская вобласць дала краіне вугля на рэспубліканскім суботніку. У вёску Нікольск Дрыбінскага раёна прыехаў “губернатар” Анатоль Ісачанка і “дэпутат” Аляксандр Гарашкін, якім Лукашэнка нядаўна растлумачыў, што нават у Дрыбіне ў кароўніка можа быць дах.

Прэс-рэліз “Магілёўскіх ведамасцей” коратка тлумачыць, у чым сутнасць гістарычнага моманту. Прафілакторый у Дрыбіне «дазволіць поўнасцю адмовіцца ад вулічнага ўтрымання цялят у індывідуальных доміках і перанесці працэс пад дах».

То бок дагэтуль, усю гісторыю суверэннай Беларусі цяляты на Дрыбіншчыне жылі на вуліцы. Пад дажджом, снегам і крыху пад сонцам. І толькі цяпер у рэгіёне саспела ідэя: а што, калі ў памяшкання будзе дах?

Маштаб задумы ўражвае. Ісачанка паведаміў, што па вобласці запланавана 43 такіх прафілакторыя. Сорак тры дахі.

Гэта, безумоўна, вялікая рэгіянальная стратэгія – такая вялікая, што ўкладваецца акурат у трыццаць два гады кіравання Аляксандра Лукашэнкі. Па даху на кожны год, плюс яшчэ крыху зверху.

Суботнік – працяг таго, як месяц таму Лукашэнка асабіста прыязджаў ратаваць Дрыбін.

Пасёлку было абяцана:

  • удваенне пагалоўя да 2030 года;
  • «зялёная вуліца» праекту;
  • «жалезная дысцыпліна»;
  • і «дакладны разлік».

На развітанне састарэламу лідару нацыі ўручылі цельную карову.

Асобную пікантнасць сітуацыі надаюць лічбы, якія сельгаспрадпрыемствы звычайна ва ўрачыстых прамовах не згадваюць.

За паўтара года Дрыбінскі раён страціў больш за 2 000 галоў буйной рагатай жывёлы, у тым ліку 645 кароў. То бок генеральная лінія выглядае так: пагалоўе змяншаецца хутчэй, чым рост колькасці дахаў над ім.

Да 2030 года, калі тэмпы захаваюцца, на кожнае выжыўшае цяля будзе прыходзіцца па персанальным ангары, а то і два.

Рэспубліканскі суботнік – зручны момант, каб падводзіць вынікі эпохі. У Дрыбінскім раёне вынік фармулюецца так: трыццаць з лішнім гадоў улада была занята пытаннямі стратэгічнай глыбіні – выбарамі, рэферэндумамі, шматвектарнай палітыкай, барацьбой з экстрэмізмам у месенджарах.

Было проста не да дробязяў. І вось нарэшце дайшлі да самага галоўнага. Як у Булгакава: калі яны зоймуцца прамым сваім абавязкам, чысткай хлявоў ад гною, разруха знікне сама сабой.

Фота: “Могилевские ведомости”.

Клімавічы будучыні: робаты, датчыкі і ўдвая больш свіней

Навіна ад

У Клімавіцкім раёне будуецца свінагадоўчы комплекс, які пераверне ўяўленні магілёўцаў пра прагрэс. Усё аўтаматызавана, усё ў анлайне. І свіней у раёне стане ў два разы больш.

Лічбавізацыя прыйшла ў вёску дзякуючы прэферэнцыям указа Лукашэнкі «Аб мерах па развіцці паўднёва-ўсходняга рэгіёна Магілёўскай вобласці».

Тры гады таму ў Клімавіцкім раёне ўжо запрацаваў рэпрадуктар на 3,6 тысячы свінаматак. Цяпер дабудоўваюць другую чаргу – комплекс па адкорме на 51 тысячу галоў у год.

Гатоўнасць 85 працэнтаў, увядзенне – чэрвень бягучага года. Калі пагалоўе свіней у раёне падвоіцца, вытворчасць свініны павялічыцца ў чатыры разы.

Праўда, усё гэта толькі планы. Калі абапірацца на факты, можна канстатаваць, што з кожным годам на Магілёўшчыне кратна павялічваюцца зусім не пагалоўі кароў і свіней, а абяцанні ўладаў.

Фота: “СБ”.

Лукашэнка ў Краснаполлі хаміў, пагражаў і рабіў выгляд, што ён тут ні пры чым

Навіна ад

Аляксандр Лукашэнка падчас паездкі ў Магілёўскую вобласць зноў выступіў з жорсткімі заявамі ў адрас чыноўнікаў і аграрыяў.

У Краснаполлі Лукашэнка разбіраўся з рыбамі, а заадно і з мінеральнымі ўгнаеннямі, якія, паводле яго слоў, у шэрагу гаспадарак захоўваліся і выкарыстоўваліся неналежным чынам.

За чарговымі гучнымі патрабаваннямі «разабрацца і пасадзіць» зноў застаўся без адказу галоўны пытанне: хто нясе адказнасць за сістэмныя правалы ў сельскай гаспадарцы краіны, якой адзін чалавек кіруе ўжо тры дзесяцігоддзі.

«Разбярыцеся і пасадзіце»: рыторыка замест выніку

Лукашэнка заявіў, што дзяржава свядома адмовілася ад выгадных экспартных продажаў угнаенняў, каб забяспечыць імі ўнутраны рынак. Паводле яго слоў, Беларусь магла прадаць прадукцыю ў некалькі разоў даражэй і атрымаць валютную выручку, але замест гэтага накіравала рэсурсы аграрыям.

Тым не менш, як сцвярджае сам Лукашэнка, частка гэтых угнаенняў аказалася сапсаванай або выкарыстанай неэфектыўна. Рэакцыя была звыклая:

  • даручэнне правесці праверкі па ўсёй краіне;
  • патрабаванне «пасадзіць вінаватых»;
  • пагрозы ў адрас чыноўнікаў аж да міністраў.

Сямідзесяцігадовы кіраўнік наўпрост заявіў старшыні Камітэта дзяржкантролю: «па ўсёй краіне разбярыцеся і пасадзіце».

Такая рыторыка выкарыстоўваецца не ўпершыню. За 30 гадоў ва ўладзе Лукашэнка рэгулярна рэагуе на эканамічныя праблемы праз пошук вінаватых і сілавы ціск, а не праз змяненне самой сістэмы кіравання.

30 гадоў кіравання і тыя ж праблемы

Сітуацыя з угнаеннямі не выглядае як выключэнне. Наадварот, яна падкрэслівае хранічны характар праблем у беларускім сельскай гаспадарцы.

Калі за тры дзесяцігоддзі ў краіне па-ранейшаму ўзнікаюць пытанні базавага ўзроўню, захоўвання рэсурсаў, іх уліку і выкарыстання, гэта сведчыць не пра лакальныя збоі, а пра сістэмную неэфектыўнасць.

Пры гэтым адказнасць фактычна перакладаецца на:

  • кіраўнікоў гаспадарак;
  • рэгіянальныя ўлады;
  • профільных міністраў.

На ўсё што заўгодна, толькі не на мадэль кіравання, выбудаваную самім Лукашэнкам.

Абразы суседзяў на ўзроўні кіраўніка дзяржавы

Асаблівую ўвагу ў гэтай гісторыі прыцягвае не толькі эканамічная частка, але і хамская рыторыка былога старшыні саўгаса “Гарадзец”.

Падчас выступлення Лукашэнка дазволіў сабе адкрыта абразлівыя выказванні ў адрас краін Балтыі, заявіўшы, што Беларусь магла б «нос падцерці гэтым лабусам і іншым мудакам».

Гаворка ідзе не пра кулуарную фразу, а пра публічную заяву кіраўніка дзяржавы.

Гэта важна па некалькіх прычынах:

  • падобная лексіка выкарыстоўваецца на афіцыйным узроўні;
  • яна накіраваная на цэлыя краіны і народы;
  • яна дэманструе стыль палітычнай камунікацыі.

Фактычна эканамічнае пытанне выкарыстання ўгнаенняў было пераведзена ў плоскасць палітычных абразаў.

Польшча: лішак як прыкмета працуючай сістэмы

На гэтым фоне паказальны прыклад Польшчы, дзе сельская гаспадарка сутыкнулася з іншай сітуацыяй – перавытворчасцю.

У краіне ўтварыўся лішак бульбы, і фермеры сапраўды не ведаюць, куды дзяваць ураджай. Аднак гэта не вынік неэфектыўнага выкарыстання рэсурсаў, а наступства працуючай аграрнай вытворчасці.

У адрозненне ад беларускай сітуацыі:

  • рэсурсы выкарыстоўваюцца па прызначэнні;
  • прадукцыя вырабляецца ў дастатковым аб’ёме;
  • праблема ўзнікае ўжо на этапе рынку, а не вытворчасці.

І галоўнае – ніхто не патрабуе «саджаць» фермераў за лішак бульбы.

Польская сітуацыя паказвае, што аграрны сектар здольны вырабляць больш, чым патрабуецца ўнутранаму рынку, калі, вядома, яму не замінаюць “крэпкія гаспадарнікі”.

А Лукашэнка – зноў назіральнік

Гісторыя з угнаеннямі – гэта не проста эпізод. Гэта чарговае пацвярджэнне таго, што мадэль кіравання ў Беларусі застаецца нязменнай дзесяцігоддзямі.

Праблемы паўтараюцца, а рэакцыя на іх застаецца той жа. Пры гэтым сам Лукашэнка працягвае выступаць як знешні назіральнік, хоць менавіта ён вызначае правілы гульні ў эканоміцы краіны.

Заявы пра неабходнасць «саджаць» за сапсаваныя ўгнаенні гучаць гучна, але не адказваюць на галоўнае пытанне – чаму такія сітуацыі наогул узнікаюць.

Калі адна і тая ж мадэль кіравання існуе 30 гадоў і рэгулярна прыводзіць да аднолькавых праблем, адказнасць ужо немагчыма звесці да асобных чыноўнікаў або гаспадарак.

Фота БелТА.