У будынак станцыі Галынец трапіла маланка

Увечары 9 чэрвеня здарылася прамое траплянне маланкі ў дах бытавога будынка на тэрыторыі чыгуначнай станцыі Галынец у Магілёўскім раёне. Гэта прывяло да пажару,

загарэўся дах. Каб патушыць пажар, ратавальнікам давялося задзейнічаць чатыры адзінкі тэхнікі МНС. Унутры будынка на момант пажару нікога не было, ніхто не пацярпеў.

Фота ведамаснага сайта МНС.

Крычаўскі напрамак БЧ перакрываўся з-за ўдара дронаў па расійскай Унечы

Удар беспілотнікаў па гораду Унеча Бранскай вобласці Расіі прывёў да закрыцця руху на ўчастку Крычаў – Сураж.

Наступствы вайны ва Украіне ўсё мацней адбіваюцца на працы Беларускай чыгункі. Паводле інфармацыі некалькіх крыніц “Супольнасці чыгуначнікаў Беларусі”, з 30 траўня 2026 года быў змянены маршрут грузавых перавозак на крычаўскім напрамку пасля атакі беспілотнікаў на чыгуначную інфраструктуру ў расійскай Унечы.

Гаворка ідзе пра міждзяржаўны чыгуначны стык Белынкавічы – Сураж, які злучае Крычаўскі вузел Беларускай чыгункі з расійскай сеткай у кірунку важнага чыгуначнага вузла Унеча ў Бранскай вобласці.

Пасля падзей 21 траўня, калі ў раёне станцыі Унеча быў нанесены ўдар беспілотнікамі па чыгуначнай інфраструктуры, адпраўка таварных цягнікоў праз гэты пераход была спынена.

У выніку таварныя саставы, якія раней ішлі з Крычава праз Белынкавічы і Сураж у бок Унечы, былі вымушаныя змяніць маршрут. Цяпер іх накіроўваюць праз Оршу і далей праз міждзяржаўны пераход Асіноўка – Краснае на смаленскім напрамку.

Для жыхароў Магілёўшчыны гэта можа выглядаць як выключна тэхнічнае рашэнне чыгуначнікаў. Аднак для транспартнай сістэмы яно мае значна большыя наступствы.

Унеча з’яўляецца адным з ключавых чыгуначных вузлоў на захадзе Расіі. Праз яе праходзяць грузавыя патокі, звязаныя ў тым ліку з беларускай эканомікай. Любое парушэнне працы гэтага вузла адразу адбіваецца на арганізацыі руху цягнікоў па беларускім баку мяжы.

Паводле звестак крыніц, пасля ўвядзення абмежаванняў праз пераход Белынкавічы – Сураж не быў адпраўлены ніводзін грузавы цягнік у напрамку Унечы.

Пры гэтым поўнага спынення чыгуначных зносін з гэтым рэгіёнам не адбылося. Другі міждзяржаўны пераход Закапыцце – Злынка на гомельскім напрамку працягваў працаваць у звычайным рэжыме. Праз яго і далей курсуюць як таварныя, так і пасажырскія цягнікі.

Спецыялісты адзначаюць, што нават некалькі перанакіраваных саставаў могуць істотна паўплываць на работу ўсёй сеткі. Да закрыцця пераходу Белынкавічы – Сураж праз яго праходзіла ў сярэднім два-тры таварныя цягнікі за суткі. Цяпер увесь гэты рух дадаткова кладзецца на аршанскі напрамак, які і без таго лічыцца самым загружаным маршрутам Беларускай чыгункі ў бок Расіі.

Перанакіраванне грузаў азначае не толькі павелічэнне працягласці маршрутаў. Узрастае нагрузка на станцыі, мяняецца графік працы лакаматыўных брыгад, павялічваецца час абароту вагонаў і ўскладняецца лагістыка дастаўкі грузаў.

Сітуацыя яшчэ раз паказала, наколькі моцна праца беларускай чыгункі сёння залежыць ад бяспекі расійскай транспартнай інфраструктуры. Калі раней асноўныя рызыкі былі звязаныя з тэхнічным станам уласнай сеткі, то цяпер усё часцей вырашальнае значэнне маюць падзеі за межамі Беларусі.

Паводле неафіцыйнай інфармацыі, рух праз пераход Белынкавічы – Сураж можа быць часткова ўжо адноўлены. Аднак нават у гэтым выпадку гаворка пакуль ідзе пра абмежаваны рэжым работы – не больш за адзін таварны цягнік на суткі.

Фотаздымак: Супольнасць чыгуначнікаў Беларусі

Дзень у гісторыі. 9 мая. Свята Перамогі. Наступ на беларушчыну. Мсціслаўскі музей. Буйніцкі заасад.

Дзень Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941–1945 гадоў.

Вялікая Айчынная вайна – частка Другой сусветнай вайны 1939–1945 гадоў, пачалася досвіткам 22 чэрвеня 1941 года, калі фашысцкая Германія напала на СССР. На баку Нямеччыны выступілі Румынія, Італія, 23 чэрвеня да іх далучылася Славакія, 25 чэрвеня – Фінляндыя, 27 чэрвеня – Венгрыя, 16 жніўня – Нарвегія.

Вайна доўжылася амаль чатыры гады і стала самым буйным узброеным сутыкненнем у гісторыі чалавецтва. На фронце, які распасціраўся ад Баранцава да Чорнага мораў, абапал у розныя перыяды вайны адначасова ваявалі ад 8 мільёнаў да 13 мільёнаў чалавек, ужывалася ад 6 тысяч да 20 тысяч танкаў, ад 85 да 165 тысяч гармат і мінамётаў, ад 7 тысяч да 19 тысяч самалётаў.

Падчас вайны ў Беларусі загінула больш за 2,3 мільёны жыхароў, былі разбураны і разрабаваны 209 з 270 гарадоў і раённых цэнтраў (на 80-90% былі разбураны Мінск, Гомель, Віцебск), 9200 вёсак.

Улада і апазіцыя адзіны ў тым, што свята – усенароднае. Іх пазіцыі, аднак, адрозніваюцца ў падыходах да “напаўнення” свята, да таго, хто павінен быць у калонах на парадах. Так, 9 мая 1994 года АМАП не прапусціў на мінскую плошчу Перамогі народнага пісьменніка, франтавіка, пісьменніка Васіля Быкава.

У Дзень Перамогі выйшаў Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР аб заснаванні медаля “За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг.” на георгіеўскай стужцы. Ён стаў самым масавым медалём: 14,9 млн. узнагароджаных. Асобы, якія атрымалі медаль, мелі права на ўзнагароды юбілейнымі медалямі да 20, 30, 40, 50, 60, 65, 70, 75 год Перамогі.

1878 год. У сям’і беларуса – выхадца з Чавускага павета нарадзіўся сын, географ Міхаіл Самбікін (1878–1968).

Вядомы савецкі  фізіка-географ, метэаролаг, прафесар, член-карэспандэнт Галоўнай геафізічнай абсерваторыі Пецярбургскай акадэміі навук.

У 1934–1941 гадах працаваў прафесар і загадчыкам кафедры метэаралогіі  Беларускай сельгасакадэміі, прафесарам кафедры фізічнай геаграфіі Магілёўскага педінстытута.

1913 год. Нарадзіўся Васіль Івашын (1913–2009).

Беларускі літаратуразнаўца, акадэмік НАНБ, АПН СССР, Расійкай акадэміі адукацыі, доктар філалагічных навук, прафесар, даследчык літаратурнай спадчыны Янкі Купалы.

Скончыў Мінскі педінстытут. Працаваў у Віцебскім педвучылішчы, у Інстытуце літаратуры АН БССР, дырэктарам НДІ педагогікі Міністэрства адукацыі БССР (зараз – Нацыянальны інстытут адукацыі).

Аўтар навуковых прац па пытаннях тэорыі і гісторыі беларускай літаратуры, літаратурных сувязей, метадалогіі і методыкі выкладання літаратуры ў школе. Аўтар падручніка па беларускай літаратуры для 8-9 класаў.

1929 год. У в. Продзвіна Бабруйскага раёна нарадзіўся Людвіг Асецкі (1929–2005).

Беларускі графік, заслужаны дзеяч мастацтваў. Узнагароджаны медалём Ф. Скарыны.

Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Выкладаў у ім, быў старшынём Мастацкага фонду БССР.

Працаваў у галіне станковай і кніжнай графікі, манументальнага жывапісу, графіцы.

Стварыў ілюстрацыі да кніг «Мы раскажам пра Мінск», «Людзі на балоце» і «Подых навальніцы» І. Мележа і іншыя.

Да 90-годдзя з дня нараджэння Максіма Багдановіча падрыхтаваў серыю «Ад родных ніў».

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі, Літаратурным музеі імя Я. Купалы, Беларускім музеі Вялікай Айчыннай вайны, музей сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, Магілёўскім абласным мастацкім музеі імя П. Масленікава.

1929 год. Пачала працу камісія ЦК ВКП(б) па вывучэнні практыкі правядзення новай нацыянальнай палітыкі ў БССР.

Камісія 27 чэрвеня 1929 года зрабіла крытычны даклад на адрас беларускай творчай інтэлігенцыі. Апагеем барацьбы з нацыянал-дэмакратызмам стала сфабрыкаваная прысланым з Масквы старшынём ДПУ БССР Р. Рапапортам справа так званага “Саюза вызвалення Беларусі”, па якой увясну-ўлетку 1930 былі арыштаваныя больш за 110 дзеячаў навукі і культуры Беларусі, у 1931 многія з іх былі асуджаны.

З гэтага часу пачалася палітыка абмежавання мовы тытульнай нацыі, працягам якой стала рэформа беларускага правапісу 1933 года, якая штучна наблізіла беларускую мову да рускай.

1953 год. У Мінску выйшаў першы нумар часопісу «Маладосць».

Штомесячны літаратурна-мастацкі і грамадска-палітычны ілюстраваны часопіс Саюза пісьменнікаў Беларусі на беларускай мове.

Публікуе прозу, паэзію, публіцыстыку, крытычныя і літаратуразнаўчыя артыкулы, рэцэнзіі і пераклады. Тыраж на канец 2022 года склаў 460 экзэмпляраў.

Выйшла больш за 830 нумароў.

У 2002-2012 гадах уваходзіў у склад рэдакцыйна-выдавецкай установы “Літаратура і Мастацтва”, затым у складзе рэдакцыйна-выдавецкай установы “Выдавецкі дом “Звязда”. З 2021 года ўваходзіць у склад выдавецтва “Мастацкая літаратура”.

У часопісе друкаваліся В. Быкаў – “Жураўліны крык”, “Трэцяя ракета”, “Альпійская балада”, “Мёртвым не баліць”, “Круглянскі мост”, У. Караткевіч – “Дзікае паляванне караля Стаха”, “Чорны замак Альшанскі”, І. Шамякін – “Ах, Міхаліна, Міхаліна”, І. Чыгрынаў – «Плач перапёлкі» і іншыя.

1986 год. У Мсціславе адкрыты мемарыяльны комплекс Курган Славы.

Прысвечаны землякам, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

1995 год. Адчынены Мціслаўскі гістарычна-археалагічны музей – адзіны ў Магілеўскай вобласці гісторыка-археалагічны.

Створаны ў чэрвені 1988 года. Значная частка экспанатаў была атрымана падчас археалагічных раскопак Л. Аляксеева, М. Ткачова, А. Трусава.

Пастаянная экспазіцыя займае тры залы: “Духоўныя крыніцы зямлі Мсціслаўскай”, “З гісторыі Мсціслаўшчыны ад старажытнасці да канца XVIII стагоддзя”, “Павятовы горад Мсціслаў”. Колькасць экспанатаў музея перавышае 20 000, з іх болей за 12 000 уваходзіць у асноўны фонд.

Найбольш цікавай калекцыяй з’яўляецца “Археалогія”.

З 2007 года музей прымае ўдзел у арганізацыі і правядзенні свята сярэднявечнай культуры “Рыцарскі фэст. Мсціслаў”.

2002 год. Апублікаваны канчатковы варыянт Рамкавай канвэнцыі ААН па змене клімату.

Сярэднія тэмпературы на Беларусі павялічаліся амаль на 1⁰С, клімат памякчэў, стаў менш кантынентальным, зіма ў сярэднім стала цяплей на 5-6⁰С у параўнанні з 1960-мі  гадамі.

2005 год. У Магілёве на плошчы Славы адкрыта першая чарга Алеі Славы “Гонар і слава Магілёўшчыны”.

На ёй 137 дошак з імёнамі Герояў Савецкага Саюза – ураджэнцаў Магілёўскай вобласці.

Першым Героем Савецкага Саюза стаў акадэмік О. Шміт ў 1937 годзе, апошнім – воін-“афганец” А. Мельнікаў у 1988 годзе пасмяротна.

2005 год. У Буйнічах Магілёўскага раёна адчыніўся заасад.

Заснаваны ў 2004 годзе пры Магілёўскім агралесатэхнічным каледжы імя К. Арлоўскага яго дырэктарам Г. Маліноўскім.

Размяшчаецца на правым беразе Дняпра на плошчы ў 124 га. Асноўную частку заасада займаюць прасторныя вальеры, у якіх жывуць насельнікі беларускіх лясоў і экзатычныя для Беларусі звяры.

Да заасаду прымыкае стылізаваная «Этнаграфічная беларуская вёска» – музей пад адкрытым небам. Тут можна наведаць дом каваля, ганчара, азнаёміцца з побытам беларускага народа пачатку ХХ стагоддзя. У маёнтку памешчыка размясціліся кафэ і гасцініца, у сялянскіх хатах – майстэрні рамеснікаў і сувенірныя крамы.

2009 год. Свой першы рэйс здзейсніў цягнік на чыгуначнай міні-дарозе ў заасадзе ў Буйнічах.

Першымі пасажырамі сталі ветэраны вайны і школьнікі Буйніцкай школы.

Цягнік можа развіваць хуткасць да 10 км/г. Працягласць дарогі складае 2 км і дазваляе пазнаёміцца бліжэй з насельнікамі заасада: зубрамі, еўрапейскай ланню і плямістым аленем, казулямі.

Падарожнічаючы па чыгунцы, можна назіраць разгалінаваную сістэму каньёнаў, якія ўтварыліся на тэрыторыі заасаду ў ледніковы перыяд. У зоне інтэнсіўнага наведвання заасада частка каньёна ператворана ў штучны вадаём, на якім жывуць прадстаўнікі вадаплаўнай фаўны краіны – качкі і лебедзі.

На магілёўскай чыгунцы знайшлі парушэнні ў абыходжанні з інвентаром

Пракуратура Магілёўскай вобласці запатрабавала забяспечыць захаванасць інвентара строгага ўліку і бяспеку руху на аб’ектах чыгуначнай інфраструктуры.

Сярод момантаў, якія найцбольш не спадабаліся пракурорам, было выкарыстанне на асобных прадпрыемствах чыгункі няспраўных тармазных башмакоў: частка з іх мела пашкоджаныя палазы. Акрамя таго, маркіроўка і інвентарныя нумары на абсталяванні часам не адпавядалі ўстаноўленым патрабаванням.

Праблемы выявіліся і ў кантролі: адказныя супрацоўнікі трох прадпрыемстваў фактычна не адсочвалі месцазнаходжанне башмакоў. У выніку інвентар знаходзіўся проста на пуцях, без належнага нагляду.

У адной з арганізацый сітуацыя аказалася яшчэ больш сур’ёзнай: металічная скрыня, прызначаная для захоўвання башмакоў, была адкрытая і не замыкалася. Гэта стварала рэальную рызыку крадзяжу і выкарыстання інвентара не па прызначэнні.

Праверка закранула і дакументацыю. Былі выяўлены недахопы ў вядзенні ўліку, а таксама выпадкі, калі адказныя работнікі не былі азнаёмлены з ведамаснымі інструкцыямі.

Асобны блок парушэнняў датычыўся бяспекі руху. Так, на адным з прадпрыемстваў у Бабруйску не была нанесена сігнальная разметка ў негабарытным месцы. На прадпрыемствах Магілёва і Бабруйска частка папераджальных знакаў і пуцявых упораў альбо не адпавядала патрабаванням, альбо адсутнічала зусім.

Па выніках праверкі першы намеснік пракурора Магілёўскай вобласці запатрабаваў ад кіраўніка галаўнога прадпрыемства энергетычнай сферы чыгункі прыняць меры для забеспячэння належнай захаванасці інвентара строгага ўліку і бяспекі руху.

Дзень у гісторыі. 2 красавіка. “План Маршала”. Нарадзіўся Г.-Х. Андэрсан

Міжнародны дзень дзіцячай кнігі (International Children’s Book Day, з 1967 года). 

Праводзіцца ў дзень нараджэння вялікага казачніка з Даніі Ганса Хрысціяна Андэрсана. Ініцыятарам правядзення гэтага свята стала выбітная дзяячка сусветнай дзіцячай літаратуры, нямецкая пісьменніца Йела Лепман.

Яшчэ ў 1953 годзе Лепман прапанавала заснаваць “маленькую нобелеўскую прэмію” па дзіцячай літаратуры – Міжнародную прэмію імя Ганса Хрысціяна Андэрсана. З 1956 года прэмія прысуджаецца аўтару найлепшай дзіцячай кнігі. З 1966 года яе пачалі ўручаць і найлепшаму мастаку-ілюстратару.

Прэмія імя вялікага казачніка з уручэннем залатога медаля – самая прэстыжная ўзнагарода ў сваёй вобласці. Яна прысуджаецца раз на два гады, праходзіць 2 красавіка, як і Міжнародны дзень дзіцячай кнігі.

Прэмія Андэрсэна

Сусветны дзень распаўсюджання інфармацыі па праблемах аўтызму.

Дата была ўстаноўлена рэзалюцыяй Генеральнай асамблеі ААН і адзначаецца з 2008 года. У Беларусі адзначаецца з 2016 года.

Мэта дня – падкрэсліць неабходнасць дапамагаць людзям, якія пакутуюць непапраўным парушэннем развіцця, каб павысіць узровень іх жыцця.

Колер свята – сіні, бо большасць аўтыстаў – хлопчыкі.

Аўтызм часта называюць захворваннем, але гэта, хутчэй, асаблівасць псіхічнага развіцця чалавека. Расстройства па-рознаму адбіваецца на розных людзях: некаторыя могуць жыць параўнальна незалежным жыццём, у той час як іншыя маюць дастаткова сур’ёзныя парушэнні і патрабуюць пажыццёвай падтрымкі з боку навакольных. Як правіла, людзі з аўтызмам адрозніваюцца гіпер- альбо гіпаадчувальнасцю да гукаў, дотыкаў, смаку, пахаў, асвятлення і колераў.

Сярод аўтыстаў шмат знакамітых і таленавітых людзей, у тым ліку акцёры Энтані Хопкінс, Дэн Эйкройд, пісьменнік Цім Бёртан, аўтар Пакемонаў Сатошы Таджыры, спявачка Кортні Лав, шведская дзяўчына-эколаг, двойчы намінантка на Нобелеўскую прэмію Грэта Тунберг

Энтані

1805 год. Нарадзіўся Ганс Хрысціян Андэрсан (1805–1875).

Дацкі казачнік, пісьменнік і паэт, аўтар сусветна вядомых казак для дзяцей і дарослых: «Брыдкае качаня», «Новая світка караля», «Цень», «Прынцэса на гароху».

У Даніі існуе легенда аб каралеўскім паходжанні Андэрсена, бо ў дзяцінстве гуляў з прынцам Фрыцам, пасля – каралём Фрэдэрыкам VII, і ў яго не было сяброў сярод вулічных хлопчыкаў – толькі прынц. Пасля смерці Фрыца, за выключэннем сваякоў, адзін толькі Андэрсен быў дапушчаны да труны нябожчыка.

З дзяцінства захапляўся лялечным тэатрам. Баяўся фізічнага пакарання, таму маці аддала яго ў яўрэйскую школу, дзе фізічныя пакаранні ў дачыненні да дзяцей былі забаронены.

Аўтар 170 казак, шматлікіх раманаў, п’ес. Стаў вядомым пісьменнікам яшчэ пры жыцці.

Памяць аб Андэрсене ўвекавечаная шэрагам скульптур і іншых выбітных мясцін: у Капенгагене ў гонар Андэрсена ўсталявана статуя Русалачкі. Статуя казачніка таксама ёсць у Нью-Ёрку і Браціславе. У Любліне існуе лялечны тэатр імя Андэрсена.

Ганс Хрысціян Андэрсан

1832 год. Нарадзіўся Павел Баброўскі.

Беларускі гісторык і этнограф, генерал ад інфантэрыі, сенатар.

Скончыў Полацкі кадэцкі корпус, Дваранскі полк (Канстанцінаўскае ваеннае вучылішча), Мікалаеўскую акадэмію Генеральнага штаба. Удзельнік вайны з Турцыяй (1853–1854), быў начальнікам некалькіх юнкерскіх вучылішчаў, Ваенна-юрыдычнай акадэміі. Член Рускага геаграфічнага таварыства.

Аўтар больш за 100 прац па гісторыі, правазнаўстве, археаграфіі, геаграфіі, біялогіі, педагогіцы, этнаграфіі, статыстыцы, эканоміцы, краязнаўстве, у тым ліку «Матэрыялы для геаграфіі і статыстыкі Расіі… Гродзенская губерня», нарысаў пра Гродна, Слонім, Зэльву i іншыя, па гісторыі лейб-гвардыі Эрыванскага і Праабражэнскага палкоў.

Добра ведаў беларускую мову, захапляўся гісторыяй роднага края і ўніяцкай царквы.

Памёр 16 лютага 1905 года.

Павел Баброўскі

1836 год. Зацвярджаецца праект будаўніцтва першай рускай чыгункі Пецярбург – Царскае Сяло.

У Беларусі першая чыгунка (участак Парэчча–Гродна дарогі Пецярбург–Варшава) пачала дзейнічаць 27 снежня 1862 года. На тэрыторыі сучаснай Магілёўскай вобласці чыгунка пачала дзейнічаць з верасня 1873 года, яна прайшла праз Асіповічы (заснаваны ў 1872) і Бабруйск.

Праз Магілёў першая чыгунка прайшла ў канцы 1902 года, рух адкрыты ў студзені 1903 года.

Парэчча
Чыгуначная станцыя Парэчча.

1933 год. Нарадзіўся Віктар (Вікенці) Шымук.

Беларускі пісьменьнік і перакладчык.

Скончыў БДУ. Працаваў у дзятлаўскай газеце «За новую вёску», газетах «Калгасная праўда», «Звязда», «Літаратура і мастацтва», намеснікам галоўнага рэдактара Галоўнай рэдакцыі літаратурна-драматычнага вяшчання на Беларускім радыё.

Аўтар шматлікіх аповесцей, апавяданняў, зборнікаў прозы, вершаў, сатыры, нарысаў, твораў для дзяцей, перакладаў. На шэраг яго вершаў напісаныя песні.

Памёр 18 верасня 1998 года.

Віктар (Вікенці) Шымук

1943 год. Створаны Магілёўскі падпольны абкам кампартыі.

Пастаянным месцам дыслакацыі падпольнага абкама партыі сталі Усакінскія лясы ў Клічаўскім раёне. Першым яго сакратаром стаў камандзір партызанскага злучэння Дзмітрый Маўчанскі (1901–1979). Яго імя носяць  вуліцы ў Магілёве і Маладзечна.

1948 год. Кангрэс ЗША прымае “план Маршала” аб дапамозе еўрапейскім краінам.

Пачаў ажыццяўляцца з 4 красавіка 1948 года.

“План Маршала”, “Праграма аднаўлення Еўропы” – праграма дапамогі Еўропе пасля Другой сусветнай вайны. Прапанаваны амерыканскім дзяржаўным сакратаром Дж. Маршалам. У ажыццяўленні плана ўдзельнічалі 17 еўрапейскіх краін, уключаючы Заходнюю Нямеччыну. Пазней план Маршала быў ужыты таксама да Японіі і некаторых іншых краін Усходняй Азіі. 

СССР ад плана і дапамогі адмовіўся.

План Маршала садзейнічаў устанаўленню пасляваеннага міру ў Заходняй Еўропе, аб’яднанню Еўропы. Прамысловасць была адноўлена ў кароткія тэрміны. Эканоміка еўрапейскіх краін хутка акрыяла ад наступстваў вайны. Еўрапейскія краіны атрымалі магчымасць выплаціць знешнія даўгі, у тым ліку даўгі па ленд-лізу або рэстытуцыі і рэпарацыі. Быў адноўлены і ўмацаваны еўрапейскі сярэдні клас – гарант палітычнай стабільнасці і ўстойлівага развіцця.

“план Маршала”

1949 год. Нарадзіўся Алесь Рашчынскі.

Беларускі кампазітар, фалькларыст, дырыжор, педагог.

Аўтар больш за 400 апрацовак народных песень, 8 фальклорных зборнікаў, музычны кіраўнік ансамбля «Харошкі», квартэта «Купалінка», групы–капэлы аўтэнтычнага фальклору «Агмень».

Памёр 10 жніўня 2016 года.

У 2016 годзе ў Мінску створаны народны хор імя А. Рашчынскага.

Алесь Рашчынскі

1966 год. Нарадзіўся Андрэй Кавалёў.

Беларускі хакеіст і трэнер. Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь.

Удзельнік Алімпійскіх гульняў у Нагана і Солт-Лэйк-Сіці, чэмпіянатаў свету 1995 года у групе С, 1996 у групе В, 1997 у групе B, 1998, 1999, 2000, 2001 і 2003 гадоў у складзе зборнай Беларусі.

За нацыянальную зборную Беларусі выступаў з 1994 па 2003 год. Правёў 89 матчаў.

Выступаў за нацыянальную зборную СССР, згуляў 35 гульняў, закінуў 13 шайбаў.

Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.

Андрэй Кавалёў

1995 год. Памёр Пімен Панчанка (1917-1995).

Народны паэт Беларусі. Лаўрэат літаратурных прэмій імя Янкі Купалы, Дзяржаўнай прэміі СССР.

Юнаком жыў у Бабруйску, працаваў на дрэваапрацоўчым камбінаце, першыя вершы надрукаваў у кіраўскай раёнцы «Кіравец».

Аўтар 31 зборніка паэзіі, кнігі літаратурна-крытычных артыкулаў, перакладаў паасобных твораў Ф. Шылера, А. Міцкевіча, Я. Райніса, А. Пракоф’ева, А. Суркова, Т. Масэнкі і іншых.

Многія яго вершы пакладзены на музыку.

У сваіх творах Панчанка – шчыры патрыёт Беларусі, нястомны змагар за захаванне прыроды, за культываванне ў грамадстве высокіх маральных ідэалаў, выкрывальнік партыйнай і ўрадавай бюракратыі.

Пад канец жыцця ён пачаў бескампрамісны суд над самім сабою. Цяжка знайсці другога такога паэта, хто быў бы здольны ўзяць усю віну на сябе за тое бязладдзе ў Беларусі канца 1980-х гадоў, хто б так шчыра каяўся, хоць асабіста ні ў чым не быў вінаваты. 

Імя паэта носіць вуліца і СШ №199 у Мінску.

Пімен Панчанка

2005 год. Памёр Ян Павел II (Караль Вайтыла, 1920–2005).

264-ы Папа Рымскі (1981–2005).

Святар з 1946 года. Быў арцыбіскупам-мітрапалітам кракаўскім, кардыналам. Удзельнічаў у рабоце 2-га Ватыканскага сабора. Выжыў пасля замаху на яго жыццё 13 мая 1981 года.

Пантыфікат Яна Паўла ІІ вядомы адкрытым дыялогам: ён пасярэднічаў ў міжнародных канфліктах, выступаў са зваротамі аб міры, праводзіў супольныя малітвы з прадстаўнікамі іншых канфесій. Пры ім праведзена рэформа кананічнага права (1984), выдадзены новы «Катэхізіс каталіцкай царквы» (1992), рэарганізавана Рымская курыя, ажыццёўлены шматлікія кананізацыі і беатыфікацыі.

Папа правёў 104 замежныя падарожжы, наведаў 129 краін. Беатыфікаваў 1343, кананізаваў 482 асобы. Прызначыў на пасады 321 епіскапа і 232 кардыналы. Выдаў 14 Энцыклік, 15 Апостальскіх адартацый, 11 Апостальскіх канстытуцый, 45 Апостальскіх пасланняў, 30 дакументаў у форме «motu proprio», тысячы папскіх лістоў.

Па працягласці свайго пантыфікату ён саступае толькі Апосталу Пятру і Папу Пію IX (1846–1878).

Аўтар прац па праблемах хрысціянскай філасофіі чалавека, шматлікіх энцыклік, вершаў, паэм, п’ес.

Яго верш «Юдэйская пустыня» пераклала на беларускую мову Х. Лялько.

Ян Павал ІІ стаў першым пантыфікам у гісторыі, які пачаў звяртацца да беларускіх вернікаў па-беларуску ў сваіх святочных віншаваннях з нагоды Вялікадня і Нараджэння Хрыстовага, а таксама падчас сустрэч з дэлегацыямі беларусаў.

Святому прысвечаны шматлікія помнікі ў многіх каталіцкіх краінах. У 2013 годзе ў Магілёве на тэрыторыі касцёла Успення Панны Марыі і Святога Станіслава ўстаноўлена скульптура.

Ян Павел II

Кіраўніцтву БЧ не спадабалася праца магілёўскіх калег

У Магілёўскім аддзяленні Беларускай чыгункі сваіх пасад могуць пазбавіцца два начальнікі.

Згодна з пратаколам пасяджэння ў начальніка Беларускай чыгункі Валерыя Вярэніча, якое адбылося 16 снежня 2025 года, начальніку Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі Аляксандру Маісееву ўказана, каб па выніках вясенняга камісійнага агляду ў 2026 годзе ён разгледзіў адпаведнасць займаемым пасадам начальнікаў Магілёўскай дыстанцыі пуці Віталя Баравіка і Магілёўскай дыстанцыі ахоўных лесанасаджэнняў Аляксандра Войтава. Пратакол пасяджэння, які быў састаўлены 30 снежня 2025 года, апублікавала на сваім сайце “Супольнасць чыгуначнікаў Беларусі”.

З-за чаго непасрэдна над Баравіком і Войтавым навісла пагроза звальнення, у пратаколе не пазначана.

Разам з тым, згодна таму ж дакументу, у Магілёўскім аддзяленні зменшылася колькасць парушэнняў бяспекі руху за 11 месяцаў 2025 года. Іх за гэты час было толькі чатыры ў параўнанні дзявяццю, якія былі зафіксаваны за той жа перыяд 2024 года.

Фотаздымак: “Супольнасць чыгуначнікаў Беларусі”

Новая паломка на магілёўскай чыгунцы

Працягваюцца праблемы на магілёўскай чыгунцы – сёння раніцай адбылася тэхнічная няспраўнасць цягніка на перагоне паміж Шкловам і Копыссю, паведамляе афіцыйны канал Беларускай чыгункі. Па гэтай прычыне са спазненнем будуць курсіраваць адразу тры пасажырскія цягнікі – Брэст-Полацк, Орша-Магілёў і Гродна/Орша-Камунары. Час спазнення складае ад палутара да двух з паловай гадзін.

Трэба падкрэсліць, што толькі ў траўні гэтага года ў магілёўскім аддзяленні Беларускай чыгункі быў уведзены асаблівы рэжым працы з-за праблем з бяспекай – пісалі mogilev.media. Прычынай строгіх мер сталі неаднаразовыя інцыдэнты з рухомым саставам у зоне адказнасці магілёўскага аддзялення – то забылі прыбраць тармазны башмак, то лакаматыў загарэўся.

Фота ілюстрацыйнае, з адкрытых крыніц.

Унікальнаму цягніку на Магілёўшчыне засталося курсіраваць апошні месяц

Чыгуначную лінію тут заснавалі яшчэ ў 1911 годзе дзякуючы прамыслоўцу Мікалаю Радзівілу. З канца траўня ўнікальны маршрут Асіповічы-Градзянка са змяшаным таварна-пасажырскім саставам адмяняецца.

З 26 траўня на Магілёўшчыне закрываюць чыгуначны маршрут паміж Асіповічамі і Градзянкай. Гэта 30-каламетровы адрэзак з васьмю станцыямі але вельмі нізкім пасажырапатокам – піша сайт Blizko.by.

Унікальным для Беларусі гэты маршрут робіць цягнік, што курсіруе тут адзін раз на суткі. Гэта змяшаны таварна-пасажырскі састаў, у склад якога ўваходзяць адзін-два пасажырскія вагоны і некалькі таварных. Але, часам, лакаматыў цягне ўсяго адзін пасажырскі вагончык.

Гродзянка

Яшчэ адна асаблівасць лініі ў тым, што гэта, падобна, апошняе месца ў Беларусі, дзе можна пракаціцца на вагоне з драўлянымі сядзеннямі – адзначае выданне.

Вагон с деревянными сиденьями

Лінію Асіповічы-Градзянка адкрылі яшчэ ў 1911 годзе, раней за чыгунку паміж Асіповічамі і Магілёвам. Гэта стала неабходнасцю пасля таго, як у лясах каля вёскі Градзянка, што зараз у Асіповіцкім раёне, прамыслоўцам Мікалаем Радзівілам быў заснаваны лесапільны завод. 

Пакуль што рэйс паміж Асіповічамі і Градзянкай функцыянуе ў скарочаным рэжыме. Калі раней цягнік курсіраваў тут двойчы на суткі, то цяпер на сайце Беларускай чыгункі можна пабачыць, што з раённага цэнтра ў вёску Градзянка цягнік ходзіць толькі па вечарах, з адпраўленнем у 20:57. Зваротны рэйс з Градзянкі ў Асіповічы ажыццяўляецца раніцай у 06:03.

Фота: Blizko.by 

Хроніка прыхаванай рэальнасці. Суды, пераслед, вызваленні

Ксенія Луцкіна

Следчы камітэт паведаміў дэталі крымінальнай справы супраць былой журналісткі беларускага тэлебачання. Яе вінавацяць у змове, дзеля захопу дзяржаўнай улады неканстытуцыйным шляхам. Імя зняволенай не паведамляецца.

Паводле следчых «затрыманая была адным з лідараў журналісцкай забастоўкі, у ходзе якой удзельнікі вылучалі патрабаванні палітычнага характару».

У паведамленні ведамства адзначаецца, што падчас расследавання затрыманая прызнала сваю віну, ва ўчыненым раскаялася і актыўна супрацоўнічала са следствам.

Ксенія Луцкіна прызнаная праваабарончай супольнасцю палітзняволенай. Заяўляецца, што ў яе праблемы са здароўем. У 2012 годзе ў жанчыны выдалілі адну з двух пухлін на галаўным мозгу. Іншую кранаць не сталі, каб не нашкодзіць жыццёва важным органам.

Андрэй Любецкі

КДБ унёс у «спіс тэрарыстаў» хірурга і яшчэ чатырох чалавек. Цяпер у ім агулам 876 чалавек, 137 з якіх – беларусы.

Уладзімер Гундар

9 дзень трымае сухую галадоўку фігурант «справы Аўтуховіча». Інвалід ІІ групы гэтак пратэстуе, як заяўляе, супраць няспынных здзекаў сілавікоў і парушэння сваіх правоў. Спыніць яе збіраецца па выхадзе з карцару, куды яго «за дрэнныя паводзіны» змясцілі 30 чэрвеня на 10 дзён. Жонка зняволенага кажа, што ён выглядае кепска, моцна схуднеў і «становіцца шэрым».

Алег Букас

Жыхар Бабруйску, палітзняволены выйшаў на волю, цалкам адбыўшы тэрмін у калоніі. Ён быў асуджаны за гвалт, як заяўлялася на судзе, у дачыненні да супрацоўнікаў міліцыі ў жніўні 2020 года. Яму прысудзілі два гады калоніі. А, затрыманаму разам з ім, бацьку прысудзілі – чатыры.

Абвінавачаныя ў тэрарызме на чыгунцы

Пракуратура Гомельскай вобласці накіравала ў абласны суд крымінальную справу на трох жыхароў Светлагорску. Іх вінавацяць ва ўчыненні «акту тэрарызму на чыгунцы» у лютым 2022 году. Яны, нібыта, знішчылі транспартнае абсталяванне, якое кантралявала бяспеку эксплуатацыі чыгуначнага транспарту.

Літоўская чыгунка не мае намераў аднаўляць курсаванне цягнікоў з Вільнюсу ў Мінск

Прынамсі сёлета і ў наступным годзе.

«З 2020 году, калі пачалася пандэмія COVID-19, пасажырскія цягнікі між Вільнюсам і Мінскам былі спыненыя. З улікам усіх абставінаў у планы на 2023 год не ўваходзяць зносіны між сталіцамі Літвы і Беларусі», – тлумачыць прадстаўнік кампаніі LTG Link Катрына Дзікарайтэ.

Па яе словах, піша выданне Delfi, у кампанію Lietuvos gelezinkeliai зьвярнулася кіраўніцтва Беларускай чыгункі з прапановай аднавіць маршрут Вільнюс-Мінск.

Беларусь зацікаўленая ў аднаўленні пасажырскіх зносінаў з Літвой, Латвіяй і Польшчай, інфармавала ў сваім тэлеграм-канале Міністэрства транспарту.

«З палепшаннем эпідэміялагічнай сітуацыі і скасаваннем абмежаванняў на перасоўванне грамадзян Беларусь неаднаразова прапаноўвала аднавіць міжнародныя пасажырскія перавозкі, але безвынікова», – гаворыцца ў паведамленні ведамства.

Міністэрства транспарту ўказвае, што ў дапандэмійны час на перавозкі з Літвой, Латвіяй і Польшчай прыпадала 20 працэнтаў усіх міжнародных зносінаў краіны, што гаворыць аб іх запатрабаванасці, як у беларусаў, так і грамадзян краінаў-суседак.