Дзень у гісторыі. 19 снежня. Мікола зімовы. Першая згадка пра казакаў. Нарадзіліся Леанід Брэжнеў, Валянціна Лемцюгова. Чацвёртыя прэзідэнцкія выбары ў Беларусі

Міжнародны дзень дапамогі бедным (International Day to Assist the Poor, з 1995 года). 

Устаноўлены ААН. Амаль кожны чацвёрты жыхар Зямлі цягне жабрацкае існаванне. У сувязі з гэтым ААН прынята некалькі праграм, якія ставяць за мэту выкараненне галечы.

Першыя праграмы па ліквідацыі галечы пачалі дзейнічаць у пачатку 2000 года, аднак пакуль колькасць тых, хто жыве за рысай беднасці, не змяншаецца.

ААН разглядае беднасць як “стан працяглай вымушанай адсутнасці неабходных рэсурсаў для забеспячэння здавальняючага ладу жыцця”. Беднасць азначае не толькі недахоп грошай, але і адсутнасць годнай працы, зручнага жылля, доступу да добрай адукацыі і аховы здароўя. Праблема беднасці актуальная і для Беларусі – самай беднай краіны Еўропы, разам з Малдовай і Украінай, у якой ідзе вайна, але гэта не прызнаецца тут на афіцыйным узроўні.

Памагаты сіратам і бедным – Святы Мікалай.

Мікола зімовы (праваслаўны каляндар)

«Без Міколы не бывае ні зіма, ні лета». «Да Міколы няма зімы ніколі». Праўда, надвор’е не заўсёды слухалася ўлюбёнага народам святога, таму казалі яшчэ і так: «Ніводнаму Міколу ня вер ніколі».

На Беларусі Мікола самы любімы і народны святы: Мікалай Цудатворац, Мікалай Угоднік, Свяціцель Мікалай.  

Мікалай шанаваўся як хуткі памагаты маракам, падарожнікам, купцам, несправядліва асуджаным і дзецям. На Захадзе Святы Мікалай  трансфармаваўся ў Санта-Клаўса.

Дзень святога Мікалая – свята, якое з нецярпеннем чакаюць дзеці, бо ў ноч з 18 на 19 снежня яны абавязкова знойдуць пад падушкай салодкія падарункі, доўгачаканую цацку, адзенне, гульню, білет на забаўляльнае мерапрыемства, кнігу.

Здаўна лічылася, што пасля 19 снежня пачынаюцца моцныя маразы. У гэты дзень абавязкова трэба запальць свечку на добры ўраджай у наступным годзе, памаліцца аб здароўі дзяцей, дапамозе ў дарозе і падарожжы, дабрабыце, дапамозе сіротам і бедным, вылячэнні ад хвароб.

Гаспадыні пяклі пірагі, накрывалі святочныя сталы і запрашалі суседзяў у госці, каб разам адзначаць свята.

Галоўнае ў Дзень Мікалая неабходна быць у добрым здароўі і добрым настроі, ні ў якім разе не лаяцца, а толькі цешыцца і дзякаваць святому за тое, што адбываецца ў вашым жыцці.

1492 год. У лісце літоўскага князя Аляксандра крымскаму хану Менглі Гірэю ўпершыню змяшчаецца пісьмовая згадка аб казаках.

Казакоў як асобны субэтнас вылучаў Леў Гумілёў. У склад казакоў у бытнасць іх саслоўем уваходзілі і групы беларусаў, паўднёвых славян, грэкаў, асецін, татараў, мардвы-эрзя, башкір, калмыкаў, бурат і іншых народаў – у Расійскай імперыі ўсе прадстаўнікі сярэднявечных воінскіх саслоўяў залічваліся ў казакі. У выпадку з беларусамі гэта былі служылых сяляне – панцырныя баяры і інш.

Упершыню слова «казак» у значэнні «вартаўнік» сустракаецца ў перакладным слоўніку куманскай (старакыпчацкай) мовы ў 1303 годзе.

Казак: 1) цюркскае, «вольны качэўнік, вольны чалавек, валацуга», той жа этымалогіі, што і этнонім казах. 2) мангольскае: “ко/ка” – “браня” і “зах” – “рубеж”. Ва Ўсходняй Еўропе да канца XVIII стагоддзя мелі назву таксама чаркасы.

Рускі ўрад часта выкарыстоўваў казакоў для сваіх мэт супраць ВКЛ і Рэчы Паспалітай. Напрыклад, у 1654 годзе рускія даручылі магілёўскаму шляхціцу К. Паклонскаму стварыць беларускі казацкі полк у Радамскім замку з беларускай шляхты, гараджан і сялян Магілёўскага, Мсціслаўскага і Чавускага паветаў (каля 6 000 чалавек). Палкоўнік Паклонскі па ўзяцці Магілёва абрабаваў яго, зншчыў амаль усё габрэйскае насельніцтва. Па легендзе, удалося выратавацца толькі адной пары, ад якой і працягнулася яўрэйскае насельніцтва горада. А самы першы ў гісторыі габрэйскі пагром у Магілёве зладзілі казакі С. Налівайкі ў 1595 годзе.

1906 год. Нарадзіўся Леанід Брэжнеў. 

Кіраўнік СССР (1964-1982), Генеральны Сакратар КПСС (1966-1982) і Старшыня Прэзідыуму Вярхоўнага Савета СССР (1960-1964, 1977-1982).

Чатырохразовы Герой Савецкага Саюза, Герой Сацыялістычнай Працы.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Парада Перамогі. Маршал Савецкага Саюза.

Меў 117 савецкіх і замежных узнагарод, у тым ліку вышэйшага ваеннага ордэна “Перамога” (за подпісам Старшыні Вярхоўнага Савета М. Гарбачова).

Пасля сканчэння Курскага земляўпарадкавальна-меліяратыўнага тэхнікума (1927), працаваў у Коханаўскім раёне Аршанскай акругі (зараз – в. Багданаўка Талачынскага раёна).

Памёр 10 лістапада 1982 года.

1906 год. У Клімавічах нарадзіўся Мікалай Клаўс. 

Беларускі  дырыжор, кампазітар і піяніст.

Падчас вучобы ў музычным тіэхнікуме займаўся ледзь не па 24 гадзіны ў суткі. Як піяніст-канцартмайстар быў запрошаны ў беларускую оперную студыю, працаваў са спеваком, зоркай Вялікага імператарскага тэатра А. Баначычам, з заснавальнікам опернага тэатра І. Гітгарцам, зрабіў запісы на грампласцінкі з цымбалістам І. Жыновічам.

У 1939-1941 гадах з’яўляўся галоўным дырыжорам сімфанічнага аркестра Усебеларускага радыёкамітэта. Пад яго кіраўніцтвам ставіліся і агучваліся ў жывым эфіры буйнейшыя музыкальна-сцэнічныя творы.

Еўрапейскай знакамітасцю яго зрабіла аўтарства музыкі да першай дзіцячай оперы па казцы Г. Андэрсена «Салавей». 

У вайну не здолеў эвакуіравацца з Мінска і працаваў дырыжорам сімфанічнага аркестра гарадскога тэатра, паставіў оперы «Вяселле Фігара», «Кармэн», «Севільскі цырульнік», «Цыганскі барон». Ратаваў яўрэяў з гета, прыкрываў аркестрантаў, якія былі звязаны з падполлем.

У 1948 годзе быў арыштаваны, прыгавораны  да расстрэлу, які заменены на 25 год лагераў. У лагеры сачыняў музыку, аднавіў па памяці шматлікія творы, партытуру оперы Лысенкі «Наталка-полтавка» і сіламі зняволеных у 1950 годзе паставіў яе.

Пасля вызвалення працаваў у Рэспубліцы Комі галоўным дырыжорам тэатра, потым 30 год працаваў канцэртмайстрам ў калужскай філармоніі. Пад канец жыцця канчаткова аслеп.

Памёр ў 2001 годзе.

1934 год. Нарадзіўся Аляксей Мікуліч. 

Беларускі антраполаг. Доктар біялагічных навук

Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут. Працаваў у Міністэрстве сацыяльнага забеспячэння БССР, Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАН Беларусі.

Вывучаў заканамернасць зменлівасці генетыка-антрапалагічных і адаптыўных тыпаў, генадэмаграфічных працэсаў сярод насельніцтва Беларусі і сумежных тэрыторый.

Адзін з аўтараў прац «Нарысы па антрапалогіі Беларусі», «Антрапалогія Беларускага Палесся», «Біялагічнае і сацыяльнае у фарміраванні антрапалагічных асаблівасцяў», «Спадчынныя і сацыяльна-гігіенічныя фактары даўгалецця».

Аўтар працы “Беларусы ў генетычнай прасторы. Антрапалогія этнасу” (2005).

Памёр 12 студзеня 2021 года.

1935 год. Нарадзілася Валянціна Лемцюгова. 

Беларуская мовазнаўца. Доктар філалагічных навук, прафесар. Выхоўвалася на Чавушчыне.

Працавала ў Інстытуце мовазнаўства АН БССР, старшынёй Рэспубліканскай тапанімічнай камісіі пры НАН Беларусі, членам Тапанімічнай камісіі пры Савеце Міністраў Беларусі,  анамастычнай камісіі пры Міжнародным камітэце славістаў. Узначальвала анамастычную школу ў Беларусі.

Абаронца беларускай тапанімікі, адстойвала артыкул у Законе аб геаграфічных назвах, згодна з якім спачатку назва даецца на беларускай мове, а таксама традыцыйную беларускую лацінку, супраць якой (транслітэрацыя) стаў выступаць адзін магілёўскі чыноўнік у снежні гэтага года.

Аўтар манаграфіі «Беларуская айканімія», у якой даследавала працэс узнікненьня і эвалюцыйнага развіцьця беларускіх назваў населеных пунктаў (4 тысячы айконімаў), «Усходнеславянская айканімія апэлятыўнага паходжання». Пад яе кіраўніцтвам, удзеле створаны «Спіс населеных месцаў Расейскай імпэрыі» (44 тамы), «Беларуская граматыка», «Лексікалогія сучаснай беларускай мовы», «Агульнаславянскі лінгвістычны атлас», «Лексічны атлас беларускіх народных гаворак», нарматыўны даведнік «Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь» у 6 кнігах па абласцях і іншыя.

Памерла 3 сакавіка 2018 года.

1989 год. Памёр Кірыл Мазураў. 

Беларускі савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч. Першы сакратар ЦК КПБ (1956-1965), Першы намеснік Старшыні Савета Міністраў СССР (1965-1978). Герой сацыялістычнай працы.

Стваральнік камсамольскага падполля на тэрыторыі Беларусі падчас вайны, удзельнік партызанскуга руху.

Пасля вайны ўзначальваў ЦК ЛКСМБ, працаваў першым сакратаром Мінскага гаркама, абкама партыі.

Пасля смерці Сталіна быў старшынёй Савета міністраў БССР (1953-1956).

З імем Мазурава звязаны шматлікія поспехі беларускага народу ў развіцці эканомікі, навукі і культуры, рэабілітацыя рэпрэсаваных. Стаў праваабаронцай незаслужана абгавораных падпольшчыкаў. Былі пабудаваны Наваполацкія нафтаперапрацоўчы завод і хімкамбінат «Палімір». Намагаўся аднавіць беларусізацыю.

У гонар Мазурава усталяваны мемарыяльныя шыльды ў Мінску (К. Маркса, 36), названы вуліцы ў Мінску і Гомеле.

Фота: Мурал у Гомеле

2008 год. Памерла Ніна Мацяш. 

Беларуская паэтэса і перакладчыца

Працавала выкладчыцай нямецкай мовы ў Белаазёрску.

Аўтар вершаў, паэм, зборнікаў паэзіі і казак, п’ес для тэатра лялек «Прыгоды трох парасят» (пастаўлена ў 1976), «Крок у бессмяротнасць» (пастаўлена ў 1977), тэлесцэнараў пра творчасць В. Бялыніцкага-Бірулі, Р. Кента.

Перакладала з нямецкай, польскай, французскай.

Лаўрэат Літаратурных прэмій імя А. Куляшова, імя У. Калесніка, прэміі Усебеларускага фестывалю моладзі

2010 год. Чацвёртыя Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі. Жорсткі разгон акцыі пратэсту супраць фальсіфікацый. 

На  выбары былі высунуты 19 кандыдатаў, удзельнічала 10, у тым ліку Р. Кастусёў, У. Няклаеў, А. Саннікаў, М. Статкевіч – найбольшая колькасць кандыдатаў за ўсю гісторыю беларускіх выбараў.

Пасля агалошання папярэдніх вынікаў (паводле афіцыйных крыніц перамог А. Лукашэнка з 83% галасоў, паводле расійскага Агенцтва эфектыўных камунікацый «Inside» за Лукашэнку прагаласавалі 37,8%) прыхільнікі апазіцыйных кандыдатаў сабраліся на мітынг на плошчы Незалежнасці. 

Пасля нападаў і збівання мітынгоўцаў міліцыяй, большасць удзельнікаў пакінула плошчу. Каля 5 тысяч з іх засталіся, разам з Саннікавым і Рымашэўскім. Апоўначы і яны былі разагнаны сілавікамі. 

Былі затрыманы Кастусёў, Міхалевіч, Някляеў, Рымашэўскі, Саннікаў, Статкевіч, Вус і іншыя – усяго 639 асоб. 

Былі асуджаныя кандыдаты ў прэзідэнты У. Някляеў, А. Саннікаў, М. Статкевіч, Дз. Вус, В. Рымашэўскі да пазбаўлення волі на розныя тэрміны ад 2 да 6 гадоў.

Фота: Мінск, 19 снежня 2010

Плануецца русіфікацыя геаграфічных назваў у Беларусі

Выступаючы перад Рэспубліканскім саветам па гістарычнай палітыцы пры Адміністрацыіі Лукашэнкі яе кіраўнік Ігар Сергеенка заявіў, што будзе «разгледжана пытанне транслітарацыі ў геаграфічных назвах вуліц і населеных пунктаў з выкарыстаннем рускай мовы”, бо быццам бы “паступаюць звароты грамадзян па гэтым пытанні, і мы вырашылі разгледзець яго і ўнесці яснасць, як далей выкарыстоўваць рускую мову ў назвах вуліц, населеных пунктаў, у транспарце».

Наш каментар. Цяжка зразумець ход думак чыноўнікаў, але хутчэй за ўсё, гаворка ідзе пра тое, што камусьці не даспадобы назвы вуліц і населеных пунктаў на беларускай мове і іх дубліраванне на лацінцы. Але тут нюанс: няма ў Беларусі рускіх назваў населеных пунктаў – усе яны беларускія.

Падача назваў на лацінцы – нармальная сусветная з’ява, тым больш што Беларусь знаходзіцца ў цэнтры Еўропы, на перакрыжаванні шляхоў зносін. 

Усе такія назвы на лацінцы рабіліся паводле “Інструкцыі па транслітарацыі геаграфічных назваў Рэспублікі Беларусь літарамі лацінскага алфавіта”— метада запісу лацінскім пісьмом беларускіх геаграфічных назваў. 

Сама Інструкцыя была ўхвалена пастановай Дзяржаўнага камітэта па зямельных рэсурсах, геадэзіі і картаграфіі Рэспублікі Беларусь за № 15 ад 23 лістапада 2000 года. Апошнія змены ў яе ўносіліся 11 чэрвеня 2007 года.

У лютым 2013 года інструкцыя была рэкамендаваная Арганізацыяй Аб’яднаных Нацый у якасці міжнароднай сістэмы раманізацыі беларускіх геаграфічных назваў.

У 2003-2010 гадах пад эгідай Камітэта па зямельных рэсурсах, геадэзіі і картаграфіі пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь, Рэспубліканскай тапанімічнай камісіі пры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі былі выдадзены дастаткова грунтоўна прапрацаваныя нарматыўныя даведнікі з назвамі населеных пунктаў краіны па абласцях:

Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с.

Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Магілёўская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2007. — 406 с.

Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с.

Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. —Мн.: Тэхналогія, 2004.—469 с..

Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Віцебская вобласць: нарматыўны даведнік / У. М. Генкін, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2009. — 668 с.

Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2010.— 318 с. 

Усе назвы нарматыўных даведнікаў даваліся на беларускай мове кірыліцай, лацінкай і на рускай мове і ніякай асаблівай крытыкі не выклікалі, а наадварот былі ўхвалены, як узорныя, ААН.

Калі будуць зрусіфікаваны назвы населеных пунктаў краіны, то будзе поўнасцю разбурана нацыянальная тапанімічная прастора, якая з’яўляецца элементам гістарычнай спадчыны.

Спяшацца з высновамі не будзем, трэба выслухаць мовазнаўцаў з акадэмічных інстытутаў, членаў тапанімічных камісій пры Савеце Міністраў і Акадэміі навук.

Якія змены чакаюць з наступнага года абітурыентаў – разбіраемся

Замест чатырох сертыфікатаў цяпер будзе тры. Плюс абавязковы дакумент – характарыстыка са школы. Выглядае, што так міністэрства будзе зацягваць школьнікаў у БРСМ і атрымае інструмент для ціску на настаўнікаў, школьнікаў, бацькоў.

На мінулым тыдні адбылася нарада беларускіх урадоўцаў, на якой падымалася пытанне пра змены і навацыі ва ўступнай кампаніі ў ВНУ з наступнага года. Заяўляецца, што падрыхтоўка змен вялася з прыцягненнем шырокага кола спецыялістаў, грамадскасці, бо тэма адукацыі так ці інакш закранае вялізную колькасць людзей. Толькі ў 2023 годзе ў Беларусі будзе каля 54 000 выпускнікоў, якім важна даведацца пра правілы прыёму ў ВНУ і зрабіць лёсавызначальны для сябе выбар.

Тры сертыфікаты замест чатырох

Неабходна здаваць два абавязковыя цэнтралізаваныя экзамены (ЦЭ) і адзін экзамен па прадмеце (ЦТ) на выбар для ўніверсітэта, у які вызначыўся паступаць абітурыент. Усяго патрабуецца тры сертыфікаты, і ўсяго школьніку дадуць толькі тры спробы.

– У рамках школьнай праграмы абітурыент здасць цэнтралізаваны экзамен па рускай ці беларускай мове, атрымае адзнаку і сертыфікат. Пасля здасць экзамен па прадмеце на выбар – і таксама атрымае сертыфікат. Атрымліваецца, ужо два сертыфікаты. І пасля, у тэрмін асноўнага ЦТ, здасць яшчэ адзін прадмет на выбар для ўніверсітэта, у які вызначыўся паступаць, — і атрымае трэці сертыфікат. – распавёў на нарадзе міністр адукацыі Андрэй Іванец

Залічэнне ва ўніверсітэты будзе праводзіцца з улікам трох сертыфікатаў і сярэдняга бала атэстата.

Раней абітурыент меў права здаваць чатыры дысцыпліны, што дазваляла яму падстроіцца пад мінімальны прапускны бал на розных спецыяльнасцях у розных ВНУ. Менавіта гэтая магчымасць выбару для абітурыента і стала мішэнню чыноўнікаў ад адукацыі.

– Тут мы бачым рашэнне задачы спыніць беганіну паміж ВНУ. Калі раней была прадугледжана магчымасць здачы чатырох ЦТ, і, умоўна кажучы, малады чалавек мог выбраць спецыяльнасць ад лірыка да фізіка. Сёння, калі мы пакідаем фармат здачы двух ЦЭ і аднаго ЦТ, мы дакладна упэўнены, што малады чалавек выбірае той напрамак, з якім хоча звязаць сваё далейшае жыццё. – падкрэсліў міністр.

 

Наш каментарый

Здача ўступных экзаменаў у ВНУ, як сусветная практыка, існавала ў нас і да пачатку 2000-х гадоў і была заменена ЦТ пад лозунгамі барацьбы з экзаменатарамі-карупцыянерамі. 

Большасць выкладчыкаў выказваюцца, што цяпер замест чатырох прадметаў у школе, абітурыенты будуць вывучаць толькі тры, астатнія іх не будуць цікавіць. А сярэдні бал атэстата “падмалююць”. Вось толькі ці ўзрасце ад ўсяго гэтага агульны ўзровень адукаванасці сучасных маладых беларусаў? Без ведаў дакладных навук, замежных моў?  

Характарыстыка са школы ўключана ў пералік абавязковых дакументаў для паступлення абітурыента.

Важнай навацыяй уступнай кампаніі 2023 года міністр назваў увядзенне характарыстыкі вучня, якая па ўстаноўленай форме будзе выдавацца ўстановай адукацыі – школай або каледжам. 

Характарыстыка, паводле слоў міністра, будзе адлюстроўваць “не толькі і не столькі паспяховасць, а асабістыя якасці маладога чалавека, удзел у рабоце грамадскіх аб’яднанняў (піянеры, БРСМ), у акцыях патрыятычнай накіраванасці”. 

 

Наш каментарый

Выглядае, што гэта робіцца для яшчэ большага ціску на псіхіку школьнікаў, якім цяпер і дома і ў школе будуць пагражаць за любую самастойнасць думкі і наяўнасць пазіцыі дрэннай характарыстыкай.

Нават у самым лепшым варыянце, выдача ў школах характарыстык абітурыенту – савецкі атавізм і чарговая перастрахоўка. Калі што не так з абітурыентам – спытаюць са школы, з настаўнікаў, з дырэктара і класнага кіраўніка. 

Месца правядзення цэнтралізаваных экзаменаў.

Міністэрства адукацыі прапануе праводзіць цэнтралізаваны экзамен па-за межамі школ. У буйных гарадах і раёнах ужо вызначаны месцы для гэтага. Прымаць экзамен будуць у аўдыторыях каледжаў і ўніверсітэтаў. Паколькі не ў кожным населеным пункце ёсць гэтыя навучальныя ўстановы, частку школьнікаў давядзецца падвозіць для здачы экзамену ў іншыя раёны або гарады.

Паводле слоў Андрэя Іванца, па краіне вызначаны 93 пункты для здачы цэнтралізаванага экзамену. Некаторыя з іх будуць дзейнічаць як міжраённыя.

Падрыхтоўкай заданняў і праверкай работ будзе займацца Рэспубліканскі інстытут кантролю ведаў.

Тэрміны ўступнай кампаніі.

Уступная кампанія пачнецца ў лютым-сакавіку 2023 года, калі пройдуць універсітэцкія і рэспубліканскія этапы прадметных алімпіяд, пераможцы якіх у выніку атрымаюць права на залічэнне ў ВНУ без выпрабаванняў. Адпаведна, у гэты часавы перыяд будзе праведзена іх залічэнне ў ВНУ.

Далей з 14 па 21 мая, да заканчэння навучальнага года, пройдуць цэнтралізаваныя экзамены.

з 1 па 12 чэрвеня можна будзе прайсці сумоўе і ўнутраны экзамен у ВНУ абітурыентам, у якіх ёсць мэтавае накіраванне.

«Напрамую падаецца заява на мэтавае, і для такіх абітурыентаў вывешваецца графік экзаменаў. Праграма гэтых сумоўяў і экзаменаў будзе апублікавана на сайце Міністэрства адукацыі да Новага года, можна будзе рыхтавацца. Ну, і вы ж разумееце, што канкрэтна той заказчык, у якога вы ўзялі мэтавае накіраванне, забярэ вас працаваць да сябе на пяць гадоў», — рэзюмаваў міністр.

Экзамен на мэтавае навучанне здаецца ў вуснай форме.

– Такім чынам мы зможам убачыць будучых медыкаў (плануем каля 50 працэнтаў медыкаў прыняць на мэтавую форму падрыхтоўкі), педагогаў (парадку 20-25 працэнтаў), спецыялістаў, якія будуць сыходзіць у сельскую гаспадарку. – падкрэсліў Андрэй Іванец. 

Паводле яго слоў, да гэтага часу па выніках сумоўя прымалі выпускнікоў педагагічных, аграрных, фізкультурных класаў. Іх было прынята каля 1000 чалавек у 2022-м. 

Выпускнікі Нацыянальнага дзіцячага тэхнапарку, якія праходзяць шматстадыйны адбор, змогуць пайсці вучыцца ў ВНУ па адпаведным профілі на падставе рэкамендацыі наглядальнай рады парка.

Неабавязковы экзамен у форме цэнтралізаванага тэсціравання, які патрэбны выпускнікам для паступлення ў профільную ВНУ, можна будзе здаць пасля 12 чэрвеня. Далей залічэнне ў ВНУ пройдзе ў тыя ж тэрміны, што і ў мінулым годзе.

 

Наш каментарый

Відавочна, што гэта робіцца для таго, каб зацягнуць абітурыентаў у тыя ВНУ, якія выпускаюць спецыялістаў у найбольш праблемныя сферы, і каб гэты спецыяліст потым гарантавана адпрацоўваў пяць гадоў. Вусны экзамен замест ЦТ, гэта практычна гарантыя паступлення, улічваючы хранічны недабор паступаючых.

Апублікаваць выніковы дакумент па ўсіх новоўвядзеннях для ўсеагульнага азнаямлення плануецца да канца 2022 года.

Рыгор Кастусёў напісаў Лукашэнку адкрыты ліст

Асуджаны на 10 гадоў зняволення старшыня партыі БНФ накіраваў на імя Аляксандра Лукашэнкі адкрыты ліст, у якім выказаўся пра сваю поўную невінаватасць. 

– Як старшыня Партыі БНФ я быў запрошаны для ўдзелу ў ЗУМ-канферэнцыях экспертна-аналітычнага характару, дзе мелася адбыцца абмеркаванне пытання санкцыйнай палітыкі краін Захаду ў дачыненні да Беларусі. Як паслядоўны праціўнік санкцый супраць нашай краіны, я пагадзіўся ўдзельнічаць, каб данесці сваю пазіцыю. – сказана ў дакуменце.

Кастусёў адзначае, што толькі пасля арышту яму стала вядома пра сапраўдныя намеры іншых удзельнікаў што да падрыхтоўкі дзяржперавароту.

– Нажаль, мая пазіцыя і аргументы не былі пачутыя як падчас папярэдняга, так і судовага следства. У выніку я атрымаў пакаранне ў выглядзе 10 гадоў пазбаўлення свабоды. Тым не менш, я настойваю на сваёй поўнай невінаватасці паводле прад’яўленага абвінавачання і ў дадзены момант накіраваў апеляцыйную скаргу ў Вярхоўны суд”. – перадае Sputnik.by словы Рыгора Кастусёва.

Магілёў.media пісалі пра асуджэнне старшыні партыі БНФ на 10-гадовага тэрміну, а таксама пра тое, што падчас судовага працэсу палітык адпрэчыў абвінавачванні ў змове дзеля захопу ўлады.

фота: аккаунт Григория Костусева в Facebook

Хроніка прыхаванай рэальнасці. Суды, зняволенні, вызваленні

Звесткі пра пераслед паводле праваабаронцаў, медыяў і родзічаў тых, хто зазнае яго.

Алена Лазарчык

Асуджаная да 8 гадоў калоніі агульнага рэжыму.

Паводле праваабаронцаў, працэс над актывісткай «Еўрапейскай Беларусі» быў закрытым. На ім старшыняваў суддзя Павел Клімаў.

Лазарчык вінавацілі ў «абразе Лукашэнкі», «стварэнні экстрэмісцкага фармавання або ўдзеле ў ім», «распальванні варожасці ці варажнечы», «актыўных дзеяннях, якія груба парушалі грамадскі парадак».

22 ліпеня КДБ унёс Лазарчык у «спіс тэрарыстаў».

Праваабарончая супольнасць яна прызнала палітзняволенай.

Васіль Дземідовіч

Асуджаны да 6 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму, штрафу ў 1600 рублёў. 

Ён абавязаны сплаціць «пацярпелым» кампенсацыю маральнай шкоды ў памеры 32 000 рублёў.

Паводле праваабаронцаў, 70-гадовага пенсіянера абвінавацілі ў “абразах прадстаўніка ўлады, суддзі, Лукашэнкі і арганізацыі масавых беспарадках”.

Нагодай для крымінальнага пераследу сталі каментары ў сацыяльных сетках.

На працэсе старшыняваў суддзя Ленінскага суду Гродна Юрый Казакевіч.

Сяргея Бабко

Асуджаны да 2 гадоў калоніі агульнага рэжыму.

Нагодай для крымінальнага пераследу сталі каментары ў сацыяльных сетках.

Паводле праваабаронцаў, яго абвінавацілі ў “абразе Лукашэнкі” і “абразе прадстаўніка ўлады”.

Праваабарончай супольнасцю ён прызнаны палітзняволеным. Яго затрыманы сёлета 26 мая. Спачатку ўтрымлівалі ў жодзінскім следчым ізалятары, а затым перавялі ў мінскае СІЗА-1.

Яўген Юнцэвіч

Затрыманы.

Праваабаронцы даведаліся пра зняволенне Юнцэвіча з «пакаяльнага відэа», апублікаванага на праўладных тэлеграм-каналах.

Праваабаронцы дапускаюць, што нагодаю для зняволення стала рэгістрацыя Юнцэвіча ў плане “Перамога” і распаўсюджванне ім “экстрэмісцкіх матэрыялаў”.

Віктар Жаркевіч

Адпушчаны па адбыванні 13 дзён адміністрацыйнага арышту.

Паводле праваабаронцаў, яго схапілі 5 верасня ў Мінску. На наступны дзень праўладныя тэлеграм-каналы апублікавалі відэа, на якім Жаркевіч трымае ў руках дзверы ад халадзільніка з налепленымі на іх стыкерамі. На галаве ў яго была будаўнічая каска з “Пагоняю”, рукі скутыя кайданкамі.

Віктару Жаркевічу 49 гадоў і ён вядомы як адзін з найстарэйшых у краіне панкаў.

Ігар Банцар

Адпушчаны па адбыванні адміністрацыйнага арышту.

Праваабаронцы пішуць, што ў няволі яго ўтрымлівалі 45 дзён. Па словах блізкіх ён “перабывае ў цяжкім маральным і фізічным стане”.

Нагодай для пераследу стала, паводле сілавікоў, распаўсюджванне “экстрэмісцкіх матэрыялаў”.

Хроніка прыхаванай рэальнасці. Суды, зняволенні, вызваленні

Звесткі пра пераслед паводле праваабаронцаў, медыяў і родзічаў тых, хто зазнае яго.

Вольга Манкевіч

Затрыманая.

Паводле праваабаронцаў, Манкевіч жыве за мяжою і перыядычна наведвае Беларусь. Яе схапілі на вакзале Баранавічаў яшчэ 22 жніўня, калі яна ў чарговы раз прыехала ў адведкі радзімы.

На відэа, паказанае дзяржаўнымі каналамі, Манкевіч кажа, што ў жніўні 2020 года палічыла выбары сфальсіфікаванымі. Рабіла каментары ў сацыяльных сетках і выкладвала публікацыі на сваёй старонцы. За гэта яе і затрымалі.

Са словаў Манкевіч, ёй выстаўленае абвінавачванне ў «абразе Лукашэнкі».

Эма Сцепулёнак

Змененая мера стрымання на хатні арышт.

Праваабаронцы паведамляюць, што Сцепулёнак застаецца палітзняволенай, бо абвінавачванне з яе не знятае.

68-гадовую былую настаўніцу беларускай мовы і літаратуры з Мёраў Эму Сцепулёнак затрымалі 29 верасня 2021 года за каментар у сацыяльных сетках па «справе Зельцара». Яе вінавацяць у «абразе прадстаўніка ўлады» і «распальванні расавай, нацыянальнай, рэлігійнай ці іншай сацыяльнай варожасці ці розніцы».

Юлія Мудрэўская

19 верасня пачынаецца суд.

Паводле праваабаронцаў, галоўную рэдактарку парталу ABW.by вінавацяць ва ўдзеле ў акцыях пратэсту 2020 года. Яе схапілі тры месяцы таму.

Працэс мае адбыцца ў судзе Фрунзенскага раёну Мінска пад старшынствам суддзі Алены Бушавай.

Хроніка прыхаванай рэальнасці. Суды, зняволенні, вызваленні

Звесткі пра пераслед паводле праваабаронцаў, медыяў і родзічаў тых, хто зазнае яго.

Сяргей Канавалаў

Асуджаны да 15 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму і штрафу ў 9600 рублёў.

Праваабаронцы называюць Канавалава «рэйкавым партызанам». Паводле іх, на закрытым працэсе яго абвінавацілі ў «наўмысных дзеяннях, накіраваных на ўзбуджэнне нацыянальнай і іншай сацыяльнай варожасці» і «падрыхтоўцы да ўчынення акту тэрарызму і наўмыснаму прывядзенню ў непрыдатны стан сродкаў сувязі». 

Старшыняваў на працэсе суддзя з Віцебску Яўген Буруноў.

Канавалаў працаваў на Віцебскай дыстанцыі сігналізацыі і сувязі чыгункі. 6 сакавіка 2022 году яго схапілі за «падрыхтоўку акту тэрарызму». Згодна з дадзенымі МУС, мужчына нібыта планаваў пашкодзіць сістэмы, якія адказваюць за бяспеку чыгуначнага руху.

7 ліпеня КДБ унёс Канавалава ў «спіс тэрарыстаў».

Яму 50 гадоў. Праваабарончай супольнасцю ён прызнаны палітзняволеным.

Павел Белагалоў

Асуджаны да 2,5 гадоў калоніі агульнага рэжыму і штрафу ў 3,2 тысячы рублёў.

Паводле праваабаронцаў, нагодай для крымінальнага пераследу сталі каментары пра «справу Зельцара».

Справу на жыхара Магілёва разглядаў суд Дрыбінскага раёну.

Інцыдэнт з Зельцарам адбыўся 28 верасня 2021 году. У КДБ тады паведамілі, што ў Мінску падчас рэйду быў смяротна паранены супрацоўнік ведамства. Сілавікі ў адказ адкрылі агонь і застрэлілі жыхара кватэры.

Пазней стала вядома, што ім аказаўся Андрэй Зельцар, супрацоўнік кампаніі EPAM Systems.

За каментары ў сацсетках у «справе Зельцара» затрымалі ўжо каля 200 чалавек.

Арсеній Дзядок

Асуджаны да 3 гадоў абмежавання волі ва ўстанове адкрытага тыпу – «хіміі».

Паводле праваабаронцаў, справу на 19-гадовага хлопца разглядаў суд Савецкага раёну Мінску.

Яго абвінавацілі ва ўдзеле ў пратэстах 2020 году. Ён, нібыта, «блакаваў рух грамадскага транспарту і выкрыкваў лозунгі».

Сцяпан Латыпаў

На 2 гады пераводзяць адбываць пакаранне на турэмны рэжым.

Паводле праваабаронцаў, зрабіць больш жорсткімі ўмовы пакарання для Латыпава пастанавіў суд Івацэвіцкага раёну. Працэс быў распачаты з ініцыятывы адміністрацыі папраўчай калоніі № 22.

Праваабаронцы пішуць, што на знак пратэсту супраць парушэння сваіх правоў у няволі Латыпаў «глытаў лязо і рэзаў вену на руцэ». За гэта атрымаў 17 дзён штрафнога ізалятару.

Праваабарончай супольнасцю Латыпаў прызнаны палітзняволеным.

Дзмітрый Семчанка

Асуджаны на 15 дзён адміністрацыйнага арышту.

Паводле праваабаронцаў, былога тэлевядоўцу і экс-кіраўніка прэзідэнцкага пула на АНТ абвінавацілі ў «дробным хуліганстве».

Ягоную жонку, Юлію, аштрафавалі на 960 рублёў (30 базавых велічыняў) за рэпосты з «экстрэмісцкіх» каналаў.

Абодвух схапілі 15 верасня.

Семчанка ўжо няволіўся пад адміністрацыйным арыштам у верасні 2020 году. Тады яго кінулі за краты таксама на 15 дзён.

Уладзіслаў Багамольнікаў

Асуджаны на 15 дзён адміністрацыйнага арышту.

Паводле праваабаронцаў, нагодай для пераследу сталі, нібыта, пашырэнні допісаў з «экстрэмісцкіх» тэлеграм-каналаў.

Святар славуты тым, што праводзіў службу на «Плошчы Перамен» па Раману Бандарэнку. Таксама ён абвяшчаў галадоўку ў падтрымку палітвязня Ігара Лосіка.

Багамольнікаў – выкладчык Мінскай духоўнай акадэміі.

Андрэй Ільеня

Асуджаны на 10 дзён адміністрацыйнага арышту.

Праваабаронцам пра зняволенне журналіста «Прэсбола» стала вядома ад яго калегі. Што стала нагодай для арышту не вядома.

Ільеня каментуе матчы чэмпіянату Беларусі на беларускай мове.

Пакуль улады рыхтуюцца адзначыць Дзень народнага адзінства «Магілёўсаюздрук» упрыгожвае кіёскі расійскай сімволікай

На тое, што расійская сімволіка ў кіёсках «Магілёўсаюздруку» вывешаная на самых бачных месцах звярнулі ўвагі чытачы Магілёў.media. Адна з чытачак у допісе адзначыла, што расійскія сцяжкі прадавалі ў кіёсках і раней, але іх пакідалі ў баку «ад вачэй пакупнікоў». Цяпер жа імі сталі ўпрыгожваць вітрыну.

«Ужо і збанкрутавалі, але чым гандлююць», – пракаментавала аўтарка фотаздымка з расійскай атрыбутыкай.

Кіёск з расійскай сімволікай у вітрыне стаіць на плошчы Арджанікідзэ.

Дзень народнага адзінства ідэолагі рэжыму Лукашэнкі прыдумалі ў адказ на масавыя пратэсты 2020 году. Упершыню яго адзначылі ў 2021 годзе. Яго святкаванне складалася з імпрэзаў дзяржаўных структураў і праўладных грамадскіх арганізацыяў. Сярод іншага яно ўключыла ў сябе правядзенне флэшмобаў з дзяржаўнай сімволікай.

У Магілёве ў 2021 годзе пляцоўку, дзе збіраліся годам раней пратэстоўцы, гарвыканкам назваў Плошчай адзінства. На ёй улады праводзяць дзяржаўныя мерапрыемствы.

Справу аб банкруцтве акцыянернага таварыства «Магілёўсаюздрук» цяпер разглядае Эканамічны суд Магілёўскай вобласці. Манапаліст продажу газетаў і іншай прадукцыі вінаваты крэдыторам 5 160 864,45 рублёў і супраць яго распачата 130 працэсаў прымусовага спагнання даўгоў.

Хроніка прыхаванай рэальнасці. Суды, зняволенні, вызваленні

Звесткі пра пераслед паводле праваабаронцаў, медыяў і родзічаў тых, хто зазнае яго.

Ілля Давыдзенка, Марына Маркевіч, Ганна Кісялёва, Віктар Хімарод, Максім Мацулевіч

Асуджаныя.

Давыдзенка – 3 гады калоніі;

Маркевіч – 2,5 гады;

Кісялёва – 1,5 гады;

Хімарод – 1,5 гады;

Мацулевіч – 1,5 гады.

Паводле праваабаронцаў, суддзя Сяргей Кацар абвінаваціў іх у «абразе Лукашэнкі», а Іллю Давыдзенка і Марыну Маркевіч яшчэ і ў «арганізацыі і падрыхтоўцы дзеянняў, што груба парушаюць грамадскі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх».

Усе асуджаныя праваабарончай супольнасцю прызнаныя палітзняволенымі. На абвяшчэнні прысуду яны былі ў кайданках і іх суправаджалі шасцёра канваіраў.

Нагодаю для пераследу стала спаленне пудзіла і ўдзел у пратэстах.

Павел Наздра

Асуджаны да 2 гадоў калоніі агульнага рэжыму.

Паводле праваабаронцаў, яго абвінавацілі ў садзейнічанні экстрэмісцкай дзейнасці. Нагодаю для пераследу стала перасыланне аднаму з тэлеграм-каналаў інфармацыі аб перасоўванні расійскіх войскаў у Мазыры.

Справу на Наздру разглядаў Гомельскі абласны суд. На працэсе старшынявала суддзя Людміла Грынько.

Праваабаронцы пішуць, што Павел Наздра – экалагічны актывіст з Мазыру, быў затрыманы 11 мая і ўтрымліваўся да суду пад вартаю.

Міхаіл Макараў, Вікторыя Гулькова

Асуджаныя на 15 дзён адміністрацыйнага арышту.

Праваабаронцы пішуць, што сілавікі апублікавалі «пакаянае відэа» з адвакатам Макаравым. У ім ён кажа, што «зліваў дадзеныя экстрэмісцкаму фармаванню» і ўступіў у «план »Перамога«.

Пазней на праўладным канале з’явіўся запіс з затрыманымі адвакатамі Вікторыяй Гульковай і Настай Сагановіч.

Дзмітрый Семчанка

Затрыманы.

Паводле праваабаронцаў, пра зняволенне былога тэлевядоўцы і экс-кіраўніка прэзідэнцкага пула на АНТ стала вядома ад яго жонкі.

Семчаенка ў верасні 2020 года адседзеў 15 дзён адміністрацыйнага арышту.

Хроніка прыхаванай рэальнасці. Суды, зняволенні, вызваленні

Звесткі пра пераслед паводле праваабаронцаў, медыяў і родзічаў тых, хто зазнае яго.

Кацярына Еўдакімава, Паліна Палавінка, Уладзіслаў Мальцаў, Дар’я Кароль, Раман Багрый, Іна Панова, Юрый Караткевіч, Алег Кірычэнка, Арцём Крылоў, Дзмітрый Таратынаў.

Праваабарончай супольнасцю прызнаныя палітзняволенымі, а іх крымінальны пераслед палітычна матываваным.

Яўген Гукаў

Асуджаны да 1 году і 10 месяцаў калоніі.

Паводле праваабаронцаў, нагодай для крымінальнага пераследу былі каментары ў сацыяльных сетках. Абвінавацілі яго ў «абразе Лукашэнкі і міністра ўнутраных справаў Караева».

Яўген Меркіс

Затрыманы ў межах крымінальнай справы.

Праваабаронцы паведамляюць, што журналіста забралі 13 верасня. У доме яго бацькі 14 верасня быў праведзены ператрус – забралі тэлефоны і ноўтбук.

У пастанове на ператрус было пазначана, што ён праводзіцца ў межах крымінальнай справы за “заклікі да мер абмежавальнага характару (санкцый), іншым дзеянням, накіраваным на прычыненне шкоды нацыянальнай бяспецы Рэспублікі Беларусь”. Гэты артыкул прадугледжвае пакаранне да 6 гадоў зняволення.

Міхаіл Макараў і Анастасія Сагановіч

Затрыманыя.

Праўладныя тэлеграм-каналы паведамляюць, што адвакаты схопленыя за, нібыта, «незаконнае распаўсюджванне канфідэнцыйнай інфармацыі», у тым ліку «персанальных дадзеных».

Віктар Пархімчык

Вызвалены па адбыванні прысуджанага.

Праваабаронцы пішуць, што Пархімчыка абвінавацілі ў раскіданні самарэзаў ля адміністрацыйнага будынку памежнага камітэту.

Уладзімір Целяпун

Вызвалены па адбыванні 10 дзён адміністрацыйнага арышту.

Паводле праваабаронцаў, на яго былі складзены тры пратаколы адміністрацыйнага правапарушэння за «распаўсюджвання экстрэмісцкіх матэрыялаў».