Малады доктар Аляксей Грэйцар (на фота справа) даслужыўся да пасады загадчыка траўматалагічнага аддзялення Касцюковіцкай ЦРБ хутка – менш чым за два гады пасля таго, як мясцовая прэса ўпершыню напісала пра яго як пра перспектыўнага спецыяліста. Аднак яго старонка ў Threads малюе партрэт, далёкі ад вобраза ўрача з прызваннем.
Грэйцара відавочна раздражняюць людзі. Як наогул, так і тыя, што выклікаюць хуткую дапамогу да п’яных на вуліцы. Хто гэта робіць, ён называе сардэчнымі і раіць забіраць «алкаголікаў» дадому і даглядаць самастойна. Медыкаў, якія прыязджаюць на такія выклікі, на яго думку, проста «нагружаюць бамжамі».
Дзяржаўную паліклініку ён характарызуе як «цырк з шалёнымі звярамі» і раіць запасацца антыдэпрэсантамі.
Знаёмствы ў сетцы Грэйцар таксама заводзіць своеасабліва. Менавіта спроба пазнаёміцца з дабрачынніцай з Чэхіі і прыцягнула ўвагу да яго старонкі, жанчына вывучыла каментарыі ўрача і была непрыемна здзіўленая.
Грэйцар скончыў Гомельскі медуніверсітэт па мэтавым накіраванні ад Магілёўскай вобласці. Вучыўся сярэдне: ён амаль у самым канцы спісу па паспяховасці сярод аднакурснікаў-хірургаў.
Зараз, паводле яго ўласных слоў, у яго ёсць кватэра, машына, дзіця і пасада загадчыка. Мяркуючы па актыўнасці ў сацсетках, яшчэ і шмат вольнага часу.
Грэйцар – тыповы прадукт недахопу ўрачоў у Беларусі. Мэтавае накіраванне – спосаб паступіць у медінстытут для тых, каго да гэтай высакароднай прафесіі нельга падпускаць і на гарматны стрэл.
Пасля таго як урачом-расстрыгай зацікавілася незалежная прэса, профіль Грэйцара @jalapeshka у Threads быў выдалены.
Неба над Магілёўскай вобласцю цяпер стала хабам для ўкраінскіх ударных дронаў, якія ляцяць руйнаваць расійскую нафтавую інфраструктуры каля Санкт-Пецярбурга.
Памежныя раёны Беларусі ўсё часцей аказваюцца ў эпіцэнтры паветранай вайны. Расійскія маніторынгавыя каналы сцвярджаюць, што ўкраінскія ўдарныя беспілотнікі выкарыстоўваюць неба над Магілёўскай вобласцю як частку маршруту пры атаках на аб’екты ў глыбіні Расіі.
Паводле гэтых паведамленняў, дроны заходзяць з украінскага боку праз Бранскую вобласць і далей рухаюцца ў напрамку Смаленскай. Аднак іх траекторыя не абмяжоўваецца выключна расійскай тэрыторыяй, і беспілотнікі перыядычна заходзяць у паветраную прастору Беларусі.
Як тлумачыць Z-канал «Беларускі сілавік», прычына ў геаграфіі. Магілёўская вобласць утварае своеасаблівы выступ паміж Бранскай і Смаленскай абласцямі, што дазваляе пракласці больш кароткі маршрут. Замест таго каб аблятаць гэты «клін», дроны рухаюцца па прамой, фактычна «разразаючы» мяжу і некалькі разоў перасякаючы яе.
Такім чынам, гаворка ідзе не пра выпадковыя інцыдэнты, а пра сістэмнае выкарыстанне асаблівасцяў мяжы для аптымізацыі палётаў. Гэта, верагодна, дазваляе не толькі эканоміць час, але і ўскладняе працу сродкаў супрацьпаветранай абароны.
Падобная сітуацыя назіраецца і на поўдні краіны. У Гомельскай вобласці, дзе мяжуюць адразу некалькі ўкраінскіх рэгіёнаў і Бранская вобласць Расіі, таксама фіксуецца актыўны рух беспілотнікаў. Складаная канфігурацыя межаў стварае ўмовы, пры якіх дроны могуць свабодна манеўраваць паміж тэрыторыямі.
У памежжы, паводле назіранняў, фактычна сфармавалася зона пастаяннай дронавай актыўнасці. Мясцовыя жыхары і назіральнікі адзначаюць, што ў небе можна ўбачыць розныя тыпы апаратаў, сярод якіх як расійскія «Герані», так і ўкраінскія «Лютыя». Пры гэтым сітуацыя ўскладняецца тым, што ў цёмны час сутак адрозніць прыналежнасць беспілотніка практычна немагчыма.
Размешчаныя каля Асіповічаў расійскія “Іскандэры” могуць несці ядзерныя боегалоўкі, а пад Крычавам будуецца сховішча для іх, сцвярджае палітык Мікалай Статкевіч.
“У Беларусі ў раёне Асіповічаў ужо размешчаны ракетныя комплексы “Іскандэр”, здольныя несці ядзерныя боегалоўкі. Зараз на нашай тэрыторыі размяшчаюць мадыфікаваную межкантынентальную балістычную ракету “Ярс”, якая, пасля памяншэння ўдвая яе дальнасці, атрымала назву “Арэшнік”. Але галоўнае – у раёне Крычава будуецца сховішча для ядзерных боегаловак, хутчэй за ўсё, для “Арэшнікаў”, “Іскандэраў” і тактычных ядзерных авіабомбаў” – напісаў 30 сакавіка 2026 года ў сваім тэлеграм-канале былы палівязень, апазіцыйны палітык Мікалай Статкевіч.
Паводле яго, гаворка ідзе пра інфраструктуру, якая можа выкарыстоўвацца для размяшчэння боегаловак да розных тыпаў узбраенняў, у тым ліку ракетных комплексаў і авіяцыйных сродкаў. Ён сцвярджае, што будаўніцтва такіх аб’ектаў сведчыць пра доўгатэрміновыя планы іх выкарыстання.
Статкевіч таксама выказаў меркаванне, што ў расійскай ваеннай практыцы ядзерныя боегалоўкі традыцыйна захоўваюцца асобна ад носьбітаў у спецыяльных умацаваных сховішчах з кантраляванымі ўмовамі. У выпадку неабходнасці яны дастаўляюцца да ракетных комплексаў або іншай тэхнікі.
На яго думку, размяшчэнне падобнай інфраструктуры ў Беларусі можа быць звязана з разлікамі Масквы на выкарыстанне тэрыторыі краіны ў ваенна-стратэгічных сцэнарыях, у тым ліку як фактар стрымлівання ці ціску на краіны Еўропы.
“Тое, што Масква будуе такі дарагі і складаны аб’ект у Беларусі і ўжо арганізавала яго супрацьпаветраную абарону, сведчыць, што на нашай зямлі будзе стала размешчаная вялікая колькасць ядзерных боегаловак. І не таму, што ў Расіі не хапае зямлі для іх размяшчэння, а з канкрэтнымі мэтамі” – адзначае палітык.
Статкевіч падкрэсліў, што такая сітуацыя нясе рызыкі для самой Беларусі, паколькі ў выпадку эскалацыі яна можа стаць аб’ектам дзеянняў у адказ. У сувязі з гэтым ён заклікаў шукаць шляхі, якія дазволілі б пазбегнуць выкарыстання беларускай тэрыторыі ў магчымых ваенных канфліктах.
Палітык адзначыў, што ключавыя рашэнні павінны прымацца ўнутры краіны, а грамадству важна своечасова ацаніць магчымыя пагрозы. У якасці аб’яднаўчай ідэі ён назваў канцэпцыю нейтральнай і без’ядзернай Беларусі, якая можа стаць асновай для захавання бяспекі і стабільнасці ў рэгіёне.
Сельгасарганізацыі Магілёўскай вобласці, нягледзячы на рост фінансавых уліванняў, вырабляюць усё менш прадукцыі.
Праверка Камітэта дзяржаўнага кантролю выявіла сістэмныя праблемы ў аграрным сектары Магілёўскай вобласці: пры значным павелічэнні дзяржаўнай падтрымкі многія гаспадаркі дэманструюць падзенне вытворчых паказчыкаў і застаюцца стратнымі. Пра гэта стала вядома “Зеркалу” з прадастаўленага яму арганізацыяй былых беларускіх сілавікоў BELPOL закрытага дакумента.
Паводле матэрыялаў праверкі, накіраваных у аблвыканкам у канцы лютага 2026 года, улады патрабуюць ліквідаваць выяўленыя недахопы. Асноўныя заўвагі датычаць фінансавай эфектыўнасці: нягледзячы на праграмы «аздараўлення» і рост фінансавання, большасць сельгаспрадпрыемстваў не паказвае істотнага прагрэсу.
У шэрагу выпадкаў рост укладанняў суправаджаецца рэзкім падзеннем вытворчасці. Так, адна з гаспадарак Асіповіцкага раёна, якая атрымала ў 2025 годзе ў некалькі разоў больш дзяржаўных сродкаў, скараціла вытворчасць малака больш як напалову, а вырошчванне жывёлы – амаль на тры чвэрці. Падобныя тэндэнцыі адзначаюцца і на іншых прадпрыемствах вобласці: пры павелічэнні датацый вытворчыя аб’ёмы зніжаюцца.
Фінансавыя вынікі таксама выклікаюць пытанні. Большасць прааналізаваных гаспадарак завяршыла год са стратамі, а частка з іх засталася ў мінусе нават з улікам дзяржаўнай падтрымкі. Толькі адзінкі змаглі атрымаць прыбытак. У некаторых выпадках аб’ём бюджэтных уліванняў супастаўны або нават перавышае выручку ад продажу прадукцыі, што сведчыць пра нізкую аддачу ад укладзеных сродкаў.
КДК звязвае сітуацыю з арганізацыйнымі пралікамі, парушэннямі тэхналогій і недахопамі ў вядзенні гаспадаркі. Аднак эксперты адзначаюць, што праблема мае больш глыбокі характар. Паводле эканамістаў, аграрны сектар часта працуе не па рыначных прынцыпах: канкурэнцыя абмежаваная, многія рашэнні прымаюцца цэнтралізавана, а матывацыя павышаць эфектыўнасць застаецца слабой.
Дадатковым фактарам называюць сістэму дзяржаўнай падтрымкі, якая дазваляе стратным гаспадаркам працягваць дзейнасць без істотных змен. У выніку ўзнікае замкнёнае кола: нізкая эфектыўнасць кампенсуецца новымі ўліваннямі, але гэта не прыводзіць да росту вынікаў.
Пры гэтым падобная сітуацыя паўтараецца гадамі, і спробы вырашыць яе праз павелічэнне фінансавання пакуль не даюць устойлівага эфекту.
Каментарый эксперта:
Прадпрымальнік і былы чыноўнік райвыканкама Мікалай Лысянкоў адзначае, што Магілёўская вобласць традыцыйна застаецца адной з найслабейшых у сельскай гаспадарцы краіны.
“Гэта рэгіён з менш спрыяльнымі ўмовамі: халаднейшы клімат і бяднейшыя глебы. Але нават з улікам гэтага вынікі выглядаюць слабымі” – кажа ён.
Паводле Лысянкова, асаблівасць Магілёўшчыны ў тым, што на працягу гадоў яна атрымлівала значныя дзяржаўныя ўліванні, аднак гэта не прывяло да адпаведнага росту эфектыўнасці.
“У вобласць укладвалі вялікія сродкі, стваралі аграпрамысловыя структуры, але аддача застаецца нізкай. У выніку яна па-ранейшаму знаходзіцца ўнізе аграрнага рэйтынгу” – падкрэслівае эксперт.
Ён дадае, што праблема не толькі ў прыродных умовах, але і ў самой мадэлі кіравання сельскай гаспадаркай, якая абмяжоўвае эфектыўнасць і не стымулюе рост вынікаў.
У Магілёве ідзе рэалізацыя аднаго з найбуйнейшых будаўнічых праектаў апошніх гадоў. У пойме Дняпра плануюць узвесці шматфункцыянальны спартыўны комплекс «Айсберг», у які ўвойдуць новая лядовая арэна і першы ў горадзе паўнавартасны аквапарк.
Тэлеканал “Магілёў-4” распавёў пра маштабную будоўлю, якая разгорнецца ў Ленінскім раёне – у прыватным сектары ўздоўж набярэжнай, у раёне вуліц Падгорнай, Бетховена і Ламаносава. Тут ужо пачаліся работы: будаўніцтва лядовай арэны стартавала ў снежні 2025 года.
Комплекс размесціцца на ўчастку плошчай больш за шэсць гектараў. Зараз гэта забалочаная тэрыторыя, якую перыядычна затапляе. Каб узвесці тут буйныя будынкі, праекціроўшчыкам давядзецца падняць узровень зямлі амаль на два метры і ўмацаваць адхоны.
Праект ацэньваецца больш чым у 335 мільёнаў рублёў. Асноўная частка сродкаў пойдзе на два аб’екты:
каля 123 мільёнаў – на лядовую арэну;
больш за 200 мільёнаў – на аквапарк.
Заказчыкам выступае Магілёўскае абласное ўпраўленне капітальнага будаўніцтва, а генеральным праекціроўшчыкам – інстытут «Магілёўграмадзянпраект».
Другая лядовая арэна
Новая арэна стане найбуйнейшай у горадзе. Яна разлічана прыкладна на 5300 гледачоў і пераўзыдзе дзеючы лядовы палац, адкрыты ў 2000 годзе, які ўмяшчае крыху больш за 3000 чалавек.
Будынак будзе трохпавярховым і шматфункцыянальным. Акрамя хакея, тут можна будзе праводзіць спаборніцтвы па фігурным катанні, шорт-трэку, кёрлінгу, а таксама масавыя катанні. Унутры прадугледжаны распранальні для каманд, трэніровачныя і харэаграфічныя залы, медыцынскія памяшканні і тэхнічныя службы.
Глядацкая зона размесціцца на другім узроўні, а трэці паверх аддадуць пад VIP-ложы, прэс-цэнтр і дадатковыя трыбуны.
Першы аквапарк у Магілёве
У складзе комплексу з’явіцца і першы ў Магілёве аквапарк. Ён зможа адначасова прымаць да 1100 наведвальнікаў.
Праект прадугледжвае басейны, водныя горкі, лазнева-тэрмальную зону, СПА, дзіцячыя гульнявыя прасторы і фуд-корт. Будзе аэрадынамічная труба і глыбакаводны басейн для апусканняў.
Лядовую арэну і аквапарк аб’яднае агульны ўваход праз вялікі шкляны атрыум.
Інфраструктура і транспарт
Для комплексу запраектаваны буйны наземны паркінг на 1350 машынамесцаў. Да аб’екта таксама падвядуць новую чатырохпалосную дарогу, якая злучыць яго з вуліцай Каралёва.
Тэрыторыю вакол добраўпарадкуюць: з’явяцца тратуары, веладарожкі, азеляненне і грамадскія прасторы.
Дзеля будоўлі змянілі ахоўныя зоны
Будаўніцтва запатрабавала карэкціроўкі горадабудаўнічых абмежаванняў. Новая магістраль павінна прайсці побач са Свята-Мікольскім манастыром XVII стагоддзя – помнікам архітэктуры, вакол якога раней дзейнічалі строгія ахоўныя зоны.
Каб рэалізаваць праект, у сакавіку 2026 года Міністэрства культуры змяніла рэгламенты. Цяпер у зоне аховы ландшафту дапускаецца пракладка транспартнай інфраструктуры – гэта зняло абмежаванні для будаўніцтва дарогі да комплексу.
Завяршыць будаўніцтва лядовай арэны плануюць да 2027 года, тэрміны ўводу аквапарка пакуль афіцыйна не абазначаны.
Магілёў застаецца ў ліку нямногіх буйных гарадоў, дзе няма прыкметнага скарачэння колькасці насельніцтва.
На 1 студзеня 2026 года Магілёў, паводле статыстычнага бюлетэня Белстата аб колькасці насельніцтва на 1 студзеня 2026 года, застаецца адным з найбуйнейшых гарадоў Беларусі і займае 5-е месца па колькасці насельніцтва. У горадзе пражывае 352 891 чалавек – гэта практычна столькі ж, колькі і год таму.
Калі параўноўваць з іншымі буйнымі гарадамі, Магілёў выглядае стабільна. За год насельніцтва амаль не змянілася (у 2025 годзе – 352 896 чалавек, то бок мінус пяць гараджан за год).
Для параўнання:
Мінск страціў больш за 1,6 тысячы жыхароў;
Гомель – каля 1,3 тысячы;
Віцебск – больш за 1 тысячу.
На гэтым фоне наш горад паказвае адну з самых устойлівых дэмаграфічных сітуацый сярод абласных цэнтраў.
Перад Магілёвам у рэйтынгу знаходзяцца:
Мінск – 1 995 091 чалавек;
Гомель – 499 853 чалавек;
Гродна – 364 902 чалавек;
Віцебск – 357 899 чалавек.
Як бачна, разрыў паміж Магілёвам і Віцебскам застаецца невялікім – каля 5 тысяч чалавек. Гэта азначае, што пазіцыі ў рэйтынгу могуць змяняцца пры захаванні бягучых тэндэнцый.
У Магілёўскай вобласці ў спіс найбуйнейшых гарадоў традыцыйна ўваходзіць Бабруйск. На 1 студзеня 2026 года тут жыве 204 103 чалавек.
Аднак, у адрозненне ад абласнога цэнтра, Бабруйск губляе насельніцтва – за год мінус каля 1,4 тысячы жыхароў.
Такім чынам, Магілёў застаецца ў ліку нямногіх буйных гарадоў, дзе няма прыкметнага скарачэння колькасці насельніцтва.
Дзень Волі, Дзень Незалежнасці (неафіцыйнае свята).
Гадавіна абвяшчэння незалежнасці першай нацыянальнай дзяржавы – Беларускай Народнай Рэспублікі і прыняцця Трэцяй Устаўной граматы 25 сакавіка 1918 года. У Беларусі святкуецца на неафіцыйным узроўні, таксама адзначаецца беларускай дыяспарай.
Першая афіцыйная назва свята – Дзень абвяшчэння (дзяржаўнай) Незалежнасці Беларусі. Упершыню назву надалі ў 1921 годзе ў «Дэкларацыі ўрада Беларускай Народнай Рэспублікі з прычыны трэцяй гадавіны абвяшчэння дзяржаўнай незалежнасці Беларусі».
Назва Дзень Волі ўпершыню з’явілася ў спецыяльным выпуску газеты «Свабода» у 1990 годзе.
Публічныя святкаванні ў Беларусі сталі праводзіцца з 1989 года, з перформанса мастака А. Пушкіна ў Мінску. З гэтага часу і да 2020 года ў краіне праводзіліся палітычныя акцыі, мітынгі, шэсці, прысвечаныя даце 25 сакавіка.
Святкаванне стагоддзя абвяшчэння незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі на Траецкай Гары ў Мінску, 2018 год
Дзень Зямлі (апошняя субота сакавіка). Гадзіна Зямлі.
У рамках Дня Зямлі з 20:30 да 21:30 па мясцовым часе праводзіцца акцыя “Гадзіна Зямлі”. Асноўная мэта акцыі – прыцягнуць увагу да наступстваў змены клімату, неабходнасці адказнага стаўлення да прыроды і рэсурсаў планеты.
Арганізатары акцыі просяць на гадзіну выключыць электраэнергію, у тым ліку ў грамадскіх будынках, падсветку славутасцяў.
Упершыню гэтае мерапрыемства было праведзена ў аўстралійскім Сіднэі 31 сакавіка 2007 года. Ужо праз год акцыю падтрымала 35 дзяржаў і звыш 400 гарадоў. У Беларусі акцыя пройдзе ўжо 15-ы раз.
Рыгор і Тэафан, Дабравешчанне або Звеставанне і Гуканне вясны (народны каляндар).
Былы Новы год у Еўропе.
На Рыгора зіма ідзе ў мора. І птушка гнязда не кладзе.
Прылёт бусла.
1820 год. У Магілёве аб’яўлены ўказ цара Аляксандра I аб выгнанні езуітаў з Расіі.
Магілёўскія езуіты былі высланы ў Аўстрыю. У Полацку зачынена езуіцкая акадэмія (універсітэт, 1812–1820).
У ВКЛ езуіты з’явіліся пры Стэфане Баторыі. У 1569 годзе віленскі біскуп Валяр’ян Пратасевіч запрасіў у ВКЛ 13 прадстаўнікоў Ордэна. На ўсёй тэрыторыі Рэчы Паспалітай езуіты на працягу XVI–XVIII стагоддзяў стварылі 153 апорныя пункты, звыш паловы з іх (79) знаходзілася ў Беларусі.
Пасля роспуску ордэна рашэннем папы Клімента XIV у 1773 годзе і выгнанні іх з большасці краін Еўропы, свае пазіцыі яны захавалі толькі ў Расійскай імперыі. На працягу 30-ці гадоў, пакуль ордэн быў пад забаронай, генераламі Ордэна былі нашы суайчыннікі: Станіслаў Чарневіч, Гаўрыіл Лянкевіч, Францыск Карэ (з сям’і англійскіх перасяленцаў у Оршы).
Пасля сябе езуіты пакінулі ў Беларусі не толькі іншы погляд на адукацыю, але і багатую архітэктурную спадчыну – будынкі касцёлаў, калегій, манастыроў.
1886 год.У Шлісельбургскай крэпасці памёр у заключэнні ўраджэнец Магілёва Рыгор Ісаеў (1857–1886).
Выхаванец Магілёўскай гімназіі. Вучыўся ў Пецярбургскім універсітэце і Медыка-хірургічнай акадэміі.
Удзельнік студэнцкага руху 1878-1879 гадоў у Пецярбургу, член тэрарыстычнай групы «Свабода або смерць», потым «Народнай волі» і яе выканаўчага камітэта. Удзельнік падрыхтоўкі замаху на цара пад Масквой, у Адэсе і Пецярбургу. Разам з М. Кібальчычам рыхтаваў выбуховыя рэчывы. Арыштаваны ў 1881 годзе. Прыгавораны да смяротнага пакарання, якое заменена вечнай катаргай.
1917 год. У Мінску пачала работу канферэнцыя Беларускай сацыялістычнай грамады (БСГ), якая аб’явіла сябе З’ездам нацыянальных партый і арганізацый.
На форуме члены партыі выступілі ў падтрымку Часовага ўрада, выставілі патрабаванне аўтаноміі Беларусі ў складзе федэратыўнай Расійскай рэспублікі, выказаліся за агульнанародную ўласнасць на зямлю, 8-гадзінны рабочы дзень.
У выніку працы з’езда ў Мінску з’явіўся палітычны цэнтр у форме Беларускага нацыянальнага камітэта, які адводзіў сабе ролю часовага агульнакраёвага органа ўлады, прызванага забяспечыць абвяшчэнне Беларусі як аўтаномнай дзяржаўна-палітычнай адзінкі ў складзе Расійскай федэратыўнай дэмакратычнай рэспублікі. БСГ атрымала 10 месцаў у камітэце.
Грамада пашырала свой уплыў сярод інтэлігенцыі, сялян, гараджан, бежанцаў, ваеннаслужачых, рабочых. Яе арганізацыі ўзніклі ў Мінску, Бабруйску, Магілёве, Слуцку, Віцебску, Гомелі, Петраградзе, Маскве і іншых. Да сярэдзіны 1917 года БСГ налічвала каля 5000 членаў.
Дзеяч БСГ Аркадзь Смоліч
1918год.У Мінску а 8:00 Рада Беларускай Народнай Рэспублікі прыняла Трэцюю Устаўную грамату, згодна з якой Беларуская Народная Рэспубліка абвяшчалася вольнай і незалежнай дзяржавай.
БНР праіснавала да 3 снежня 1918 года ў межах этнаграфічнай тэрыторыі, у складзе Магілёўскай, Мінскай, Віцебскай, беларускіх частак Гродзенскай, Віленскай, Смаленскай, Чарнігаўскай і суседніх губерняў, у 300 000 квадратных кіламетраў.
Рада БНР пастанавіла, што Брэсцкі мірны дагавор, падпісаны бальшавікамі і немцамі, страціў моц, таму заклікала перагледзець яго ўмовы. Пацвярджаліся правы і вольнасці грамадзян і народаў Беларусі, абвешчаныя Другой Устаўной граматай ад 9 сакавіка 1918 года.
Дзяржаўнымі сімваламі БНР сталі бела-чырвона-белы сцяг і герб Пагоня, дзяржаўнай і абавязковай мовай з 12 красавіка 1918 года – беларуская. Ад 11 кастрычніка 1918 года дзейнічала часовая канстытуцыя, праводзілася выдача пашпартоў.
Роўна праз два гады пасля абвяшчэння незалежнасці БНР Янка Купала напісаў верш «25.III.1918 – 25.III.1920. Гадаўшчына – памінкі»:
Не свята светлае спраўляці
Сягоння будзе наш народ.
А трызну па айчыне-маці
Ён справе ў гэты цяжкі год
Прыняццю Трэцяй Устаўной граматы прысвяцілі свае вершы В. Адважны, А. Змагар, М. Машара, Н. Арсеннева, Р. Барадулін, Н. Гілевіч.
1935 год. Нарадзіўся Уладзімір Папковіч.
Беларускі пісьменнік, перакладчык.
Скончыў Мінскі педінстытут замежных моў. Працаваў у інстытуце замежных моў, інжынерам-перакладчыкам патэнтнага бюро Інстытута навукова-тэхнічнай інфармацыі і прапаганды, у Мінскім вышэйшым інжынерна-радыётэхнічным вучылішчы, на Мінскім оптыка-механічным заводзе, у Віцебскім педінстытуце, Віцебскім індустрыяльным тэхнікуме.
Лаўрэат прэміі «Сузор’е муз» імя У. Караткевіча.
З 1962 года друкаваўся ў рэспубліканскіх, абласных і гарадскіх выданнях у Мінску і Віцебску: часопісах «Нёман», «Полымя», «Маладосць», альманахах «Дзень паэзіі», «Далягляды», «Братэрства», «Дзвіна», «Ратуша».
Памёр 10 красавіка 2021 года ў Віцебску.
1937 год. Памёр Зыгмунт Нагродскі (1866–1937).
Беларускі паэт і культурны дзеяч. Належаў да ліберальна-дэмакратычнага кірунку «краёўцаў».
Праводзіў культурна-асветную работу сярод віленскіх рамеснікаў, прапагандаваў творы беларускіх пісьменнікаў, у тым ліку Ф. Багушэвіча, з якім сябраваў. Нелегальна распаўсюджваў «Дудку беларускую» Багушэвіча, у 1896 годзе перавыдаў гэты зборнік.
Удзельнічаў у беларускім нацыянальна-дэмакратычным руху, матэрыяльна падтрымліваў выданне «Нашай нівы».
На ўласныя сродкі заснаваў «Народнае выдавецтва», якое выпускала танныя кніжкі для масавага чытання.
Аўтар напісанай на беларускім фальклорна-этнаграфічным матэрыяле п’есы «На каляды» (пастаўлена ў Вільні ў 1936), вершаў, успамінаў пра Ф. Багушэвіча.
Яго творы зберагаюцца ў Цэнтральнай бібліятэцы АН Літвы і Беларускім дзяржаўным архіве-музеі літаратуры і мастацтва.
Дом З. Нагродскага, Вільня, вул. Піліма, 9
1956 год.Нарадзіўся Яфім Шыфрын.
Расійскі артыст эстрады, акцёр і рэжысёр, гумарыст, спявак, тэлевядучы.
Нарадзіўся ў сям’і рэпрэсаваных выхадцаў з Магілёўшчыны. Яго бацька родам з Дрыбіна, маці – з мястэчка Ляды (“Орша, Копысь і Ляды – усё вялікія гарады”).
1957 год. Створана Еўрапейская эканамічная супольнасць у складзе 6 дзяржаў (Бельгія, Германія, Італія, Люксембург, Нідэрланды, Францыя).
Еўрапейская эканамічная супольнасць – міжнародная арганізацыя, якая існавала з 1957 па 1993 год.
З часам супольнасць уключыла ў сябе яшчэ шэсць краін, і з 1967 года яе органы таксама рэгулявалі Еўрапейскае аб’яднанне вугалю і сталі і Еўрапейскую супольнасць па атамнай энергіі пад агульнай назвай Еўрапейскія супольнасці. Пасля стварэння Еўрапейскага саюза ў 1993 годзе ЕЭС была пераназвана ў Еўрапейскую супольнасць, стаўшы асноўнай супольнасцю адной з трох апораў Еўрасаюза, а інстытуты супольнасці сталі інстытутамі Саюза.
2004 год. Памерла Валянціна Пашкевіч (Жукоўская, 1916–2004).
Беларускі педагог, грамадская і культурная дзеячка. Сястра Раісы Жук-Грышкевіч.
Скончыла гімназію ў Пружанах, Віленскі ўніверсітэт, актывістка Беларускага студэнцкага саюза.
У Другую Сусветную вайну жыла ў Берліне. З 1949 года жыла ў Таронта, дзе ўзяла шлюб з грамадскім дзеячом М. Пашкевічам. Прымала актыўны ўдзел у беларускім грамадскім жыцці, арганізавала і кіравала танцавальным гуртком, кіравала беларускай суботняй школкай пры царкве Св. Еўфрасінні Полацкай, супрацоўнічала з Беларускім інстытутам навукі і мастацтва ў ЗША.
Аўтар падручнікаў “Першая чытанка пасля лемантара для беларускіх дапаўняльных школаў”, “Беларуская мова” і ангельска-беларускага слоўніка (30 000 слоў) – першага ў Беларусі на аснове амерыканскага варыянту ангельскай мовы.
Каля 60% жыхароў Магілёўшчыны не супраць будаўніцтва сховішча ядзерных адходаў у сваім рэгіёне, заявіў дырэктар прадпрыемства БелРАА («Беларуская арганізацыя па абыходжанні з радыеактыўнымі адходамі») Дзмітрый Логвін.
Дырэктар у эфіры СТБ агучваў вынікі нейкага апытання, не паведаміўшы, калі і кім яно было праведзена. З гэтага выглядае, што яго сцвярджэнні носяць галаслоўны характар.
Як раней паведамлялася, месцам размяшчэння ядзернага магільніка можа быць Мсціслаўскі раён. Цяпер магчымы выбар такой пляцоўкі абгрунтоўваюць будаўніцтвам паблізу на Магілёўшчыне другой беларускай электрастанцыі, планы аб чым выношвае цяперашняя ўлада.
Два іншых месца для ядзернага магільніка: Гродзенская вобласць побач з БелАЭС і тэрыторыя Палескага радыяцыйна-экалагічнага запаведніка на Гомельшчыне.
Таксама са слоў Логвіна стала вядома, што канчатковы выбар пляцоўкі плануюць зрабіць да канца 2026-2027 года. Затым пачнецца праектаванне і будаўніцтва, якое можа стартаваць ужо ў 2028 годзе.
Праваабарончы цэнтр “Вясна” апублікаваў поўны спіс беларускіх палітвязняў, якіх вызвалілі і памілавалі па выніках перамоваў спецпасланніка ЗША Джона Коўла з Аляксандрам Лукашэнкам. Паводле самога спецпасланніка, вызваліць 250 чалавек удалося шляхам «дастаткова жорсткіх перамоваў» з беларускімі ўладамі. 15 чалавек з усіх вызваленых былі дэпартаваныя ў Літву, 235 засталіся ў Беларусі. Mogilev.media вывучылі поўны спіс вызваленых палітвязняў і знайшлі ў ім чатырох жыхароў Магілёўскай вобласці. Гэта Аляксандра Дуброўская, Аляксей Мельнікаў, Марына Храмцова з Магілёва і Аляксандр Маркін з Бабруйска. Спіс яшчэ будзе дапаўняцца.
Аляксандра Дуброўская, настаўніца, была асуджаная 4 верасня 2025 года на тры гады па “Справе дваравых чатаў”.
Аляксей Мельнікаў (на фота) быў затрыманы ў дзень прэзідэнцкіх выбараў, 9 жніўня 2020 года і асуджаны да 7 год калоніі ўзмоцненага рэжыму. Пазней да гэтага тэрміну яму былі дададзеныя яшчэ паўтары гады. Сярод інкрымінаваных магілёўцу артыкулаў – удзел у беспарадках, захоўванне зброі і непадпарадкаванне адміністрацыі турмы. Мельнікаў прызнаў віну толькі па артыкуле 295 Крымінальнага Кодэкса (Незаконнае захоўванне зброі). Марына Храмцова, прадпрымальніца, гэтаксама як і Дуброўская, была асуджаная 4 верасня 2025 года на тры гады па “Справе дваравых чатаў”.
Аляксандр Маркін быў затрыманы 5 траўня 2025 года па “справе Гаюна”. У студзені 2026 года ён быў асуджаны, верагодна, да хатняй хіміі. Фота: “Вясна”
Беларускія праваабаронцы паведамляюць, што як мінімум з двух калоній вывезлі частку палітвязняў. Гэта магілёўская ПК-15 і наваполацкая ПК-1. За апошні год масавыя “вызваленні” палітвязняў адбываюцца на фоне сустрэчы Лукашэнкі з амерыканскім спецпасланнікам Джонам Коўлам. Такая сустрэча якраз праходзіць сёння ў Мінску. “Вясна” паведамляе, што ў мінулыя разы перад масавым вызваленнем палітвязняў іх перавозілі з калоній у мінскі СІЗА КДБ, а адтуль пазней выдваралі з краіны, нярэдка без дакументаў.
