На 185-м кіламетры трасы М-4 «Мінск-Магілёў» паблізу вёскі Княжыцы 26-гадовы жыхар абласнога цэнтра, рухаючыся на грузавым аўтамабілі Mercedes, не справіўся з кіраваннем.
Аўтамабіль з’ехаў у кювет і перакуліўся. Кіроўца з траўмамі шпіталізаваны.
Фота тэлеграм-канала «Міліцыя Магілёўшчыны».
Працы па кансервацыі будынка касцёла ў Княжыцах, на які ўлады прасілі грошы ў насельніцтва, дагэтуль не пачаліся.
Касцёл Святога Мікалая ў Княжыцах, што непадалёк ад Магілёва, працягвае разбурацца. Нягледзячы на абвешчаны яшчэ летась збор ахвяраванняў на яго выратаванне, пра пачатак супрацьаварыйных работ дагэтуль нічога не вядома.
Пра стан гістарычнага будынка нагадалі турысты, якія апублікавалі ў сацыяльных сетках новыя фотаздымкі і відэа закінутага храма. На іх добра бачна, што помнік працягвае губляць свае канструкцыі і патрабуе неадкладнага ўмяшання спецыялістаў, піша выданне Katolik.life.
Касцёл у Княжыцах мае статус гісторыка-культурнай каштоўнасці і знаходзіцца ў дзяржаўнай уласнасці. Гэта азначае, што адказнасць за яго захаванне нясе дзяржава.
Аднак на працягу многіх гадоў сродкаў на кансервацыю і рамонт будынка не знаходзілася. У канцы 2025 года Магілёўскі райвыканкам нават звярнуўся па дапамогу да грамадзян, абвясціўшы збор ахвяраванняў на правядзенне супрацьаварыйных і кансервацыйных работ.
З таго часу мінула больш за паўгода. Ні сума сабраных сродкаў, ні тэрміны пачатку работ публічна не агучваліся а касцёл працягвае разбурацца пад уздзеяннем дажджоў, ветру і часу. І пакуль чыноўнікі маўчаць пра лёс праекта, адзін з самых адметных архітэктурных помнікаў Магілёўскага раёна ўсё бліжэй набліжаецца да мяжы, пасля якой ратаваць ужо будзе няма чаго.
Варта нагадаць, што яшчэ ў 2015 годзе касьцёл уключылі ў дзяржаўную праграму «Культура Беларусі» на 2016–2020 гады. Планавалася выдзеліць каля 370 тыс. рублёў на яго рэстаўрацыю. Аднак у выніку – ні капейкі. Будынак пакінулі без рамонту і нават без належнай кансервацыі.
Вось такое стаўленне сучасных беларускіх улад да гісторыка-культурнай спадчыны народа.
Фотаздымак: katolik.life
Бег па замкнёным коле: улады Магілёўшчыны рухаюцца ад рэстаўрацыі да кансервацыі помнікаў нацыянальнай архітэктуры. Вынік – нуль.
Чыноўнікі Магілёўскай вобласці зноў загаварылі пра свае прыярытэты ў праграме аднаўлення абласных помнікаў архітэктуры ў новай пяцігодцы і чарговы раз агучылі свой спіс «жаданняў»:
Гэтыя абяцанні жыхары вобласці чуюць пастаянна: і пры «дыктатуры» Уладзіміра Даманеўскага, і ў гады «адлігі» Пятра Рудніка, і ў «эпоху адраджэння» Леаніда Зайца. Вынік заўсёды быў адзін і той жа: помнікі архітэктуры вобласці ператвараліся ў фрагменты, затым – у руіны, а «рэстаўратары-кансерватары» змянялі адзін аднаго. Падаецца, што разлічваць на «срэбны век» Анатоля Ісачанкі асабліва няма чаму, бо, напрыклад, у Быхаве ўжо самі руіны патрабуюць рэканструкцыі.
Фота з адкрытых крыніц.
Магілёўскія раённыя чыноўнікі, якія абяцалі рамонт старажытнага касцела ў аграгарадку Княжыцы за кошт дзяржбюджэта, цяпер просяць людзей падаць ім хоць капейку на яго кансервацыю.
Улады Магілёўскага раёну афіцыйна паведамілі пра пачатак збору ахвяраванняў на супрацьаварыйныя і кансэрвацыйныя работы ў занядбаным касцёле святога Мікалая ў аграгарадку Княжыцы. Хоць святыня XVII стагоддзя з’яўляецца каштоўнасцю нацыянальнага ўзроўню і знаходзіцца ў дзяржаўнай уласнасці, бюджэтных сродкаў на яе захаванне так і не знайшлося.
Гэты помнік архітэктуры адзін з найбольш вядомых аб’ектаў старога хрысціянскага дойлідства на Магілёўшчыне. Ён прыцягвае турыстаў, фатографаў і даследчыкаў, нягледзячы на тое, што ўжо шмат гадоў стаіць закінуты.
Яшчэ ў 2015 годзе касьцёл уключылі ў дзяржаўную праграму «Культура Беларусі» на 2016–2020 гады. Планавалася выдзеліць каля 370 тысяч рублёў на яго рэстаўрацыю. Аднак у выніку ні капейкі. Будынак пакінулі без рамонту і нават без належнай кансервацыі.
Храм знаходзіцца на балансе Княжыцкага сельвыканкаму. Мясцовыя ўлады абмежаваліся толькі мінімальнымі мерамі: абгародзілі тэрыторыю драўляным плотам, закалацілі ўваходы і развесілі шыльды «Уваход забаронены».
Партал Katolik.life адзначае: будынак у аварыйным стане, дзяржава доўгі час не выконвала сваіх абавязкаў па яго захаванні, а сродкаў у бюджэце «не знаходзілася» гадамі.
У 2024 годзе мясцовыя жыхарыі падпісалі петыцыю з заклікам аднавіць унікальны аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны. Але тады ініцыятыва таксама не прывяла да змен, бо фінансаванне не было выдзелена.
І толькі цяпер мясцовы райвыканкам абвясціў «зварот да нашчадкаў гісторыка-культурных каштоўнасцяў Магілёўшчыны» і адкрыў дабрачынны рахунак. Вернікаў, турыстаў і ўсіх неабыякавых просяць ахвяраваць на супрацьаварыйныя і кансервацыйныя работы.
Такім чынам, турыстычны брэнд і каштоўнасць XVII стагоддзя, якая павінна была быць адрамантавана за дзяржаўны кошт, цяпер прапануюць ратаваць сіламі грамадства.
Улады заяўляюць пра тэрміновасць работ, але пры гэтым самі фінансаў не выдзяляюць, і адказнасць за захаванне ўнікальнай спадчыны пераклалі на плечы грамадзян.
Фотаздымак: Радыё Свабода
