Міністэрства культуры Беларусі пагадзілася на скарачэнне зоны аховы каля ўнікальнага магілёўскага гістарычнага помніка – комплекса манастыра з Мікалаеўскай царквой. Помнік, які ў свой час прэтэндаваў на ўключэнне ў спіс ЮНЕСКА як апошні прадстаўнік школы магілёўскага барока, цяпер будзе суседстваваць з чатырохпалоснай дарогай.
Навошта ў Падміколлі траса ажно на чатыры паласы – пакуль незразумела. Зацішная мясцовасць пакуль не трапіла ў планы пад маштабную разбудову. Тым не менш, праект, які нядаўна выносіўся на абмеркаванне ў Магілёўскім гарвыканкаме, прадугледжвае новую дарогу ад вуліцы Каралёва да Дзебры, паралельна з Падгорнай. А далей яна ў будучыні павінна будзе закальцавацца з існуючымі дарогамі ў Падмікольскім парку. І ўжо для наступнай пракладкі чатырохпалоснай трасы прыйшлося пацясніць зону аховы ўнікальнага гістарычнага помніка.
Дзеля гэтага спатрэбіўся подпіс міністра культуры Чарнецкага, каб змяніць ахоўную зону, зацверджаную ў 2019 годзе, піша тэлеграм-канал “Спадчына”.
У конкурсе на лепшае афармленне магілёўскіх мастоў перамог архітэктурна-будаўнічы каледж.
Магілёўскі гарадскі кіраўнік Сяргей Чарткоў узнагародзіў пераможцаў конкурсу на канцэпцыю афармлення пешаходных мастоў праз Дубравенку. У раёне магілёўскай ракі Дубравенка размешчаныя 11 пешаходных мастоў, якія, на думку ўладаў, маюць патрэбу не толькі ў тэхнічным абнаўленні, але і ў свежых ідэях для іх рэканструкцыі.
З гэтай мэтай быў абвешчаны спецыяльны конкурс. Нядаўна падвялі яго вынікі.
Пераможцам быў прызнаны архітэктурна-будаўнічы каледж. Старшыня гарвыканкама Сяргей Чарткоў уручыў навучэнцам-пераможцам дыпломы і каштоўныя падарункі.
Сярод лепшых былі адзначаны праекты:
Лізаветы Шах – “Эка-масты прыроды і мастацтва” (на загалоўным фота);
Анастасіі Целяпнёвай – “Плынь казак і легенд”;
Валерыі Бабчанок, Дар’і Сухадольскай, Ксеніі Войцэль – серыя распрацовак для мастоў у раёне праспекта Міра;
Мікіты Твардоўскага і Іллі Ларкіна – праект комплекснага добраўпарадкавання ракі Дубравенка.
рэканструкцыя з рэстаўрацыяй дзвюх вежаў і кансервацыя фрагментаў замка Сапегі ў Быхаве.
Гэтыя абяцанні жыхары вобласці чуюць пастаянна: і пры «дыктатуры» Уладзіміра Даманеўскага, і ў гады «адлігі» Пятра Рудніка, і ў «эпоху адраджэння» Леаніда Зайца. Вынік заўсёды быў адзін і той жа: помнікі архітэктуры вобласці ператвараліся ў фрагменты, затым – у руіны, а «рэстаўратары-кансерватары» змянялі адзін аднаго. Падаецца, што разлічваць на «срэбны век» Анатоля Ісачанкі асабліва няма чаму, бо, напрыклад, у Быхаве ўжо самі руіны патрабуюць рэканструкцыі.
Дэкаратыўнае пакрыццё, якім дзесяцігоддзямі карысталіся магілёўскія будаўнікі, бясследна знікае з вуліц горада. Каля былой 16-й школы яго замянілі на танную бетонную плітку. Расправіліся таксама з брукаванкай на вуліцы Камсамольскай.
Гранітныя сцены ператварыліся ў бетонныя
На YouTube-канале магілёўскага карыстальніка з нікам @chaschasov7994 з’явіўся ролік, зняты каля Магілёўскай Спецыяльнай школы №1 на вуліцы Мігая (былая 16-я школа). Параўноўваючы падпорную сцяну каля школы ў ранейшым выглядзе – у 2023 годзе і зараз, пасля яе рэканструкцыі, аўтар відэа адзначае – усе гранітныя блокі, з якіх калісьці складалася канструкцыя, былі замененыя на танныя і недалгавечныя бетонныя пліткі.
Граніт – гэта вечны матэрыял, адзначае аўтар відэа. Для таго, каб ён працягваў служыць, дастаткова было проста перакласці падпорную сцяну ў адпаведнасці з тэхналогіяй. Але замест гэтага сцяну перарабілі цалкам, замяніўшы гранітныя блокі на танныя цэментныя пліты. У выніку каля 3 000 блокаў проста бясследна зніклі – падсумоўвае аўтар відэа.
Гісторыя паўтараецца
Гэта ўжо не першае знікненне гранітных блокаў у Магілёве. У 2023 годзе праходзіла рэканструкцыя ў цэнтры горада, і падчас яе беззваротна была знішчаная брукаванка на вуліцы Камсамольскай. Прычым падчас работ на гэтай вуліцы былі парушаныя нормы ахоўнага заканадаўства – заявілі спецыялісты Беларускай Акадэміі навук.
Рэшткі даваеннай брукаванкі на вуліцы Камсамольскай у Магілёве падчас рэканструкцыі дарогі ў 2023 годзе
Гісторыкі мяркуюць, што гранітныя блокі як з падпорнай сцяны каля школы, так і з вуліцы Камсамольскай з’явіліся ў Магілёве незадоўга да Другой Сусветнай вайны – калі ў горад планавалася перанесці сталіцу Беларусі. Тады ў Магілёве была пакладзеная новая брукаванка, але ў 1950-х гадах яе паступова пачалі мяняць на асфальт. Гранітныя блокі, з якіх будавалася брукаванка, выкарыстоўвалі ў іншых канструкцыях па ўсім горадзе, у тым ліку падчас узвядзення падпорных сцен.
Раней, такім чынам, каштоўны будаўнічы матэрыял занава выкарыстоўвалі ў горадзе. Цяпер жа ён проста знікае – і пакуль невядома, гэта быў наўмысны крадзёж, ці безгаспадарлівасць.
Пабудова невядомага прызначэння ў Быхаве, больш падобная на піраміду майя альбо зікурат, працягвае шукаць свайго гаспадара. Канструкцыя, да вяршыні якой вядуць таямнічыя прыступкі, належыла прадпрыемству ПМК-247 і зараз арыштаваная з-за запазычанасцяў. Раней за яе прасілі 3 000 рублёў – пісалі mogilev.media. Зараз жа кошт зніжаны да 2 000, і да заканчэння аўкцыёна на сайце “БелЮрЗабеспячэння” сёння яшчэ можна паспець. Фота: “БелЮрЗабеспячэнне”
У Бабруйску працягваецца тэндэнцыя аднаўлення гістарычнага аблічча будынкаў: з фасадаў старой забудовы здымаюць пласт штукатуркі, адкрываючы арыгінальную цагляную кладку.
Ачышчэнне фасадаў: вяртанне да вытокаў
На плошчы Перамогі, насупраць танка-монумента, з двухпавярховых дамоў часткова была змыта штукатурка. Другі паверх цяпер выглядае, як сто гадоў таму, з насычаным чырвона-цагляным колерам, які мастакі называюць «сіенна».
Цікава, што ачышчэнне фасадаў адбываецца фрагментарна, не цалкам. Гэта надае будынкам асаблівы шарм і падкрэслівае іх гістарычную каштоўнасць.
Іншыя прыклады аднаўлення
Гэта не адзіны прыклад вяртання старых фасадаў да першапачатковага выгляду за апошнія некалькі гадоў. Напрыклад, часткова ачышчаны фасад яслей-саду № 42 на вуліцы Пушкіна, 116. Таксама частка фасада дома па вуліцы К. Лібкнехта, 35 была вызвалена ад штукатуркі падчас падрыхтоўкі да адкрыцця кафэ «Голден».
Гэтыя дзеянні сведчаць пра імкненне захаваць і падкрэсліць гістарычную спадчыну Бабруйска, вяртаючы будынкам іх аўтэнтычны выгляд.
