Дзень у гісторыі. 14 снежня. Пачатак друкавання шрыфтам Іллі Капіевіча

Дзень Святога Навума.

Навум напісаў кнігу прароцтваў, якая ўвайшла ў Святое Пісанне, і якая складаецца, з 3-х частак. Святому Навуму моляцца як аб пачатку вучэння, так і аб дапамозе ў зразуменні навукі наогул.  «Навум наставіць на вум». Лічылася, што гэты дзень самы прыдатны для таго, каб аддаваць падрослых дзетак вучыцца, таму Святога Навума яшчэ называюць Пісьменным. Настаўнікам у гэты дзень рабілі падарункі, частавалі іх.

Святы Навум

1287 год. На нідэрланскім узбярэжжы Паўночнага мора адбылася катастрафічная паводка.

Яе ахвярай сталі каля 50 тысяч чалавек і пасля яе засталіся вялізныя разбурэнні. Мноства вёсак патанула ў вадзе. Возера Флева пераўтварылася ў бухту Зэйдэрзэе Паўночнага мора. З прычыны страты вялікай колькасці земляў і адноснай неабароненасці ўзбярэжжаў многія жыхары перасяліліся на больш высока размешчаныя тэрыторыі.

Карты Нідэрландаў выразна перадаюць наступ Паўночнага мора.

Нідэрланды

1503 год. Нарадзіўся Настрадамус.  

Вядомы французскі празорлівец, урач, алхімік, гісторык, вядомы сваімі прароцтвамі.

На працягу стагоддзяў тлумачальнікі бачаць у прароцтвах Настрадамуса нешта вельмі дзіўнае, якое выходзіць за рамкі простай выпадковасці. Аднак праходзіць час, і новыя пакаленні выяўляюць новае разуменне раней растлумачаных фраз.

Настрадамус верыў, што падзеі сусветнай гісторыі цыклічна паўтараюцца, таму што паўтараюцца планетныя канфігурацыі і адбываюцца аднолькавыя азнакі. І ён апісаў падзеі мінулага ў надзеі, што такія зноў адбудуцца ў будучыні.

Памёр 2 ліпеня 1566 года.

Нострадамус

1708  год. Пачатак друкавання грамадзянскім шрыфтам у Расіі. 

У выніку рэформы Пятра І быў зменены алфавіт, сталі выкарыстоўвацца арабскія лічбы, спрошчаны правапіс. Расійскія крыніцы поўнасцю замоўчваюць факт, што шрыфт распрацаваў ураджэнец Мсціслава, літвін Ілля Капіевіч (1651–1714), які быў першым настаўнікам Пятра I у Галандыі.
Капіевіч распрацваў графалагічную сістэму на аснове шрыфта Ф. Скарыны з улікам літараў лацінскага алфавіту. Мовазнаўца Ян Станкевіч назваў гэты шрыфт капіеўкаю.

1851 год. Нарадзіўся Эдвард Роп. 

Рэлігійны і грамадска-палітычны дзеяч Літвы, Беларусі і Польшчы.

Выступаў супраць атаясамлівання каталіцызму з польскасцю, спрыяў увядзенню літоўскай і беларускай моў у царкоўнае жыццё.

Заснавальнік Канстытуцыйна-каталіцкай партыі Літвы і Беларусі (1906), газеты «Nowine Wilenskie», выдаваў газету «Kurier Litewski».

Вельмі прыхільна ставіўся да мясцовых нацыянальных рухаў, за што быў адхілены рускімі ўладамі ад кіравання Віленскай дыяцэзіяй.

З 1917 да 1931 года быў архібіскупам Магілёўскай рымска-каталіцкай архідыяцэзіі з рэзідэнцыяй у Петраградзе.

У пачатку 1919 года арыштаваны Петраградскай ЧК. У выніку хадайніцтва папы рымскага  вызвалены і адпраўлены ў Польшчу. Там працягваў рэлігійную і грамадскую дзейнасць.

Прамёр 25 ліпеня 1939 года.

Эдвард Роп
1890 год. Нарадзіўся Іван Гаўрыс

Беларускі мастак.

Скончыў Віцебскае мастацкае вучылішча, вучыўся ў М. Шагала, у майстэрні Веры Ермалаевай.  Быў сябрам віцебскага авангарднага аб’яднання УНОВИС, якое стварыў К. Малевіч.

Будучы рэктарам Віцебскага мастацкага практычнага інстытута, запрасіў на працу мастакоў Юдаля Пэна, Саламона Юдовіна, Абрама Бразера, Яфіма Мініна.  Быў выкладчыкам беларусазнаўства ў віцебскіх школах, Віцебскага кінатэхнікума, актыўным удзельнікам Віцебскага акруговага таварыства краязнаўства.

20 кастрычніка 1937 года асуджаны па сфабрыкаванай справе «Польскай арганізацыі вайсковай» да найвышэйшай меры пакарання.

Расстраляны 4 лістапада 1937 года непадалёк ад Віцебска.

Іван Гаўрыс
EPSON MFP image

1906 год. У Мінску заснавана кніжнае таварыства «Мінчук». 

Заснавана на кааператыўнай аснове для выдання і распаўсюджвання беларускіх кніг і газет Антонам Шабуняй, Уладзімірам Самойлам, Сяргеям Скандраковым і іншымі. Разам з выдавецтвам «Нашай Нівы» выдала ў 1907 годзе кірыліцай і лацінкай апавяданне Элізы Ажэшкі «Гедалі». Рыхтавала да друку «Жалейку» Янкі Купалы. Спыніла дзейнасць з-за адсутнасці сродкаў 30 снежня 1909 года.

Фота: выдавец Антон Шабуня.

Антон Шабуня

1911 год. Экспедыцыя Руаля Амундсена дасягнула Паўднёвага полюса. 

Амундсен з чатырма таварышамі першым дасягнуў Паўднёвага полюса Зямлі і паставіў там сцяг Нарвегіі.

У паход яго каманда выступіла 19 кастрычніка з 85-й паралелі на чатырох нартах, у якія запрэглі 52 сабакі. Пераадолець ім прыйшлося 1500 км – праз хрыбты вышынёй 2300-3300 метраў пры тэмпературы каля 40°C і моцных вятрах. Па дарозе туды і назад падарожнікі забілі 40 сабак, з іх варылі суп сабе і іншым сабакам, якія яшчэ маглі працаваць у запрэжках. На полюсе нарвежцы паставілі палатку, дзе дазволілі сабе тры дні адпачынку, а потым адправіліся назад і дабраліся да базы дакладна ў дзень, указаны ў графіку Амундсена. Праз месяц да Паўднёвага полюса дабраўся англійскі палярнік Роберт Скот, каб пабачыць пакінуты яго супернікам нарвежскі сцяг.

Руаль Амундсэн

1905 год. Нарадзіўся Мікалай Дарожкін

Беларускі міколаг і фітапатолаг, акадэмік, доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар. Заслужаны дзеяч навукі.

Працаваў у розных навуковых і навучальных установах, у БДУ, дырэктарам Інстытута біялогіі, Беларускага навукова-даследчага інстытута бульбаводства і плодаагародніцтва, загадчыкам лабараторыяй у Інстытуце эксперыментальнай батанікі АН БССР.

Яму належаць працы па фітапаталогіі сельскагаспадарчых культур, біялогіі пашырэння ўзбуджальнікаў хвароб збожжавых і бабовых культур, бульбы, таматаў.

Аўтар больш за 600 навуковых прац, у тым ліку 23 манаграфій, шэрагу патэнтаў.

Памёр 27 красавіка 1993 года. 

1947 год. Прынята Пастанова Савета Міністраў СССР і ЦК ВКП(б) “Аб правядзенні грашовай рэформы і адмене картак на харчовыя і прамысловыя тавары”.

Згодна з гэтым дакументам усе наяўныя грошы грамадзян і арганізацый павінны былі абменьвацца на новыя купюры ўзору 1947 года ў суадносінах 1:10. Безнаяўныя грошы падлягалі абмену на льготных умовах. Уклады да 3000 рублёў заставаліся без змены; да 10 000 рублёў мяняліся па курсе 3:2; больш за 10 000 рублёў дзяліліся на тры часткі: першая – 3 000 рублёў, абменьвалася 1:1, другая – 7 000 – 3:2, астатняя частка ўкладу – звыш 10 000 – 2:1.

Рэформа вельмі істотна паўплывала на эканоміку СССР. Змяншэнне грашовай масы прыкладна ў 2,5 раза павысіла пакупную здольнасць рубля, а цэны на харчовыя тавары на працягу наступных 7 гадоў зменшыліся на 47%.

Талоны на аду

1955 год. З канвеера Мінскага гадзіннікавага завода сышоў першы гадзіннік. 

Гэта быў гадзіннік «Заря» – самы маленькі і вытанчаны з тых, якія вырабляліся ў СССР. Яго рысунак быў перададзены з Пензенскага гадзіннікавага завода. Мінскі завод – 14-ы у СССР па выпуску гадзіннікаў, вядомы сваімі гадзіннікамі «Луч», «Заря» і «Вымпел».

Фота: Гадзіннікі “Луч” 

часы Луч

2019 год. Памёр Уладзімір Цыплакоў (1969-2019). 

Прафесійны беларускі хакеіст.

У складзе зборнай Беларусі гуляў на 6 чэмпіянатах свету і дзвух Алімпіядах (1998, 2002), быў найлепшым нападнікам.

Быў першым беларусам, які ў сярэдзіне 1990-х гадоў замацаваўся ў НХЛ. Праз год пасля яго загуляў Руслан Салей, у 2000-я з’явіліся Міхаіл Грабоўскі і браты Касціцыны.

Пасля заканчэння кар’еры хакеіста працаваў трэнерам, узначальваў мінскае «Дынама».

Пахаваны ў Мінску на Ўсходніх могілках.

Цыплаков

Чыноўнікі абвясцілі дабрачынны збор на кансервацыю касцёла ў Княжыцах

Магілёўскія раённыя чыноўнікі, якія абяцалі рамонт старажытнага касцела ў аграгарадку Княжыцы за кошт дзяржбюджэта, цяпер просяць людзей падаць ім хоць капейку на яго кансервацыю.

Касцёл, які абяцалі аднавіць за дзяржаўны кошт

Улады Магілёўскага раёну афіцыйна паведамілі пра пачатак збору ахвяраванняў на супрацьаварыйныя і кансэрвацыйныя работы ў занядбаным касцёле святога Мікалая ў аграгарадку Княжыцы. Хоць святыня XVII стагоддзя з’яўляецца каштоўнасцю нацыянальнага ўзроўню і знаходзіцца ў дзяржаўнай уласнасці, бюджэтных сродкаў на яе захаванне так і не знайшлося.

Гэты помнік архітэктуры адзін з найбольш вядомых аб’ектаў старога хрысціянскага дойлідства на Магілёўшчыне. Ён прыцягвае турыстаў, фатографаў і даследчыкаў, нягледзячы на тое, што ўжо шмат гадоў стаіць закінуты.

Яшчэ ў 2015 годзе касьцёл уключылі ў дзяржаўную праграму «Культура Беларусі» на 2016–2020 гады. Планавалася выдзеліць каля 370 тысяч рублёў на яго рэстаўрацыю. Аднак у выніку ні капейкі. Будынак пакінулі без рамонту і нават без належнай кансервацыі.

Грамадзяне просяць аднаўлення, улады – грошай

Храм знаходзіцца на балансе Княжыцкага сельвыканкаму. Мясцовыя ўлады абмежаваліся толькі мінімальнымі мерамі: абгародзілі тэрыторыю драўляным плотам, закалацілі ўваходы і развесілі шыльды «Уваход забаронены».

Партал Katolik.life адзначае: будынак у аварыйным стане, дзяржава доўгі час не выконвала сваіх абавязкаў па яго захаванні, а сродкаў у бюджэце «не знаходзілася» гадамі.

У 2024 годзе мясцовыя жыхарыі падпісалі петыцыю з заклікам аднавіць унікальны аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны. Але тады ініцыятыва таксама не прывяла да змен, бо фінансаванне не было выдзелена.

І толькі цяпер мясцовы райвыканкам абвясціў «зварот да нашчадкаў гісторыка-культурных каштоўнасцяў Магілёўшчыны» і адкрыў дабрачынны рахунак. Вернікаў, турыстаў і ўсіх неабыякавых просяць ахвяраваць на супрацьаварыйныя і кансервацыйныя работы.

Такім чынам, турыстычны брэнд і каштоўнасць XVII стагоддзя, якая павінна была быць адрамантавана за дзяржаўны кошт, цяпер прапануюць ратаваць сіламі грамадства.

Улады заяўляюць пра тэрміновасць работ, але пры гэтым самі фінансаў не выдзяляюць, і адказнасць за захаванне ўнікальнай спадчыны пераклалі на плечы грамадзян.

Фотаздымак: Радыё Свабода

В Кировске у подростков отняли право распоряжаться деньгами – много пили

Кировской прокуратуре очень не понравилось, что трое подростков-сирот слишком много пили и курили, и теперь деньги будут им не так доступны.

Как утверждает Генеральная прокуратура, учащиеся Жиличского сельхозколледжа из числа детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, ежемесячно получают стипендию и деньги на питание, одежду и обувь. И в целом находятся на попечении колледжа. 

Как оказалось, трое из них распоряжались деньгами немного по-другому, а именно – тратили на спиртное и жидкость для электронных сигарет. Причем делали это регулярно, становясь фигурантами административных дел.

Видимо, окружающим это надоело, и в ситуацию вмешалась прокуратура, которая в свою очередь обратилась в суд с заявлением на возмущающих спокойствие несовершеннолетних.

Судебное заседание было показательное и прошло в стенах сельхозколледжа. 

“Суд Кировского района удовлетворил заявления прокурора и лишил несовершеннолетних учащихся права самостоятельно распоряжаться своими заработком, стипендией и иными доходами до наступления совершеннолетия” – говорится в сообщении.

По утверждению прокуратуры, подростки не возражали против такого решения суда. 

Фотоснимок: kirovsk.by

Бабруйчаніна аштрафавалі за выдуманы крадзеж грошай

Жыхар Бабруйска здаў у ламбард падараваны сужыцелькай тэлефон, а пасля, будучы нецвярозым, заявіў у міліцыю, што ў яго там скаралі грошы. За фантазію – штраф і прымусовае лячэнне ад алкагалізма.

Падзеі адбываліся ў жніўні гэтага года. Мужчына ў стане алкагольнага ап’янення пазваніў па нумары “102” і паведаміў, што ў яго ў ламбардзе скралі 200 рублёў. Тое ж самае ён паўтарыў і ў Бабруйскім міжраённым аддзеле Следчага камітэта, нягледзячы на тое, што быў папярэджаны аб адказанасці за ілжывыя сведчанні. 

Аднак было выяўлена, што насамрэч ніхто грошы ў гэтага бабруйчаніна не краў. У бабруйскім судзе фантазёр пацвердзіў, што ён разам са знаёмым здаў у ламбард свой мабільны тэлефон, а грошы растраціў. Гісторыю пра крадзеж выдумаў, каб схаваць ад сужыцелькі факт продажу тэлефона, які яна яму перад гэтым падаравала.  

У выніку мужчыну прызналі вінаватым у ілжывым даносе і аштрафавалі на 40 базавых велічынь (1 680 рублёў). Акрамя таго, пастаноўлена прымяніць да яго прымусовае лячэнне ад хранічнага алкагалізму.

Прысуд пакуль у законную сілу не ўступіў.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Кіраўнік Крычаўскага раёна патрабуе ад камунальнікаў зарабляць грошы

Кіраўніцтва Крычаўскана раёна сустрэлася з камунальнікамі горада ды вызначыліа прыярытэтныя задачы для работнікаў сферы паслуг.

На сустрэчы з працаўнікамі “Камунальніка” старшыня Крычаўскага райвыканкама Аляксей Шарай паведаміў прафесіяналам сваёй справы нечаканую навіну пра тое, што смецце павінна своечасова вывозіцца, а каля кантэйнераў не павінны з’яўляцца горы буйнагабарытнага смецця. 

Аднак самае парадаксальнае, што Шарай запатрабаваў ад камунальнікаў зарабляць грошы. Па яго меркаванню, усе рэсурсы для гэтага ў прадпрыемства ёсць. 

“У нашым горадзе хапае аб’ёмаў работ і ёсць фінансаванне. Бярыцеся і рабіце. Не зусім правільна, калі за справу бяруцца прадстаўнікі іншагародніх кампаній” цытуе словы кіраўніцтва раённае выданне “Крычаўскае жыццё”. 

Такія заявы прымусілі калегу Шарая па райвыканкаму Ірыну Пруднікаву пусціць на твар усмешку – бо тое, як зарабляць грошы камунальшчыкам мэр горада не агучыў. Пры гэтым Пруднікава лічыць, што камунальнікі не толькі павінны самі працаваць, але і актывізаваць насельніцтва. 

У выніку складаецца ўражанне, што працаўнікі “Камунальніка” выйшлі з гэтай сустрэчы з адсутнасцю разумення ў чым іх першачарговая задача і што ад іх наогул патрабуецца. 

Фота krichevlive.by

Старушку направили на домашнюю химию за кражу с пола троллейбуса

65-летняя могилевчанка думала, что незаметно поднимет выпавшие у другой пассажирки троллейбуса деньги. Получилось уголовное дело.

Как сообщает Могилевский облсуд, в один прекрасный день утром старушка ехала в троллейбусе. Рядом с ней сидела незнакомая женщина. Когда эта женщина встала, у нее перевернулась сумочка, и содержимое выпало на пол. Женщина подняла связку ключей и вышла из троллейбуса.

Однако пассажирка-растеряша не заметила выпавшие и оказавшиеся под сиденьем сложенные купюры, которые, однако, заметила старушка. Понадеявшись, что никто не видит, она взяла их, а потом вышла из троллейбуса. Оказалось, что у бабушки неожиданно, но неправедно, появились 15 тыс. российских рублей. Их она обменяла в банке и потратила.

Однако, действия старушки зафиксировали видеокамеры – что в троллейбусе, что в банке. В итоге на пенсионерку возбудили уголовное дело за кражу.

В суде она свою вину за впервые совершенное преступление признала, раскаялась и получила полгода ограничения свободы без направления в исправительное учреждение открытого типа.

Как советует суд, о найденных в общественном транспорте деньгах надо сразу сообщать водителю, кондуктору или в милицию, поскольку завладение чужим имуществом при подобных обстоятельствах расценивается как кража и влечет уголовную ответственность.

Фотоснимок из открытых источников

Мошенник обманул могилевчанку и исчез с деньгами, взятыми в долг

Любитель азартных игр втерся в доверие к пожилой могилевчанке и выманил у нее деньги на “бизнес”.

Мужчина, снявший квартиру в Могилеве быстро завоевал доверие соседей – представлялся успешным бизнесменом, занимающимся грузоперевозками.

В один прекрасный день он рассказал о “незапланированных поставках” и попросил денег в долг. 73-летняя женщина поверила соседу и одолжила ему 4000 долларов, с условием возврата денег после завершения сделки.

Получив деньги, “грузоперевозчик” съехал с квартиры и перестал выходить на связь, а пенсионерке пришлось обратиться в Ленинский РУВД.

Мошенника нашли. Оказалось, что никакого бизнеса у 57-летнего мужчины не было и в помине. Была лишь зависимость от азартных игр, на которые он и потратил взятые у соседки деньги. Возбуждено уголовное дело. 

Фото иллюстративного характера из открытых источников.

Могилевчанин отсудил компенсацию у застройщика за бракованную квартиру

В Могилеве отец троих детей добился компенсации морального вреда после того, как обнаружил многочисленные дефекты в новой квартире, построенной по договору долевого участия.

Могилевчанин оказался в затруднительном положении после того, как подписал договор долевого строительства с государственным застройщиком на однокомнатную квартиру в новом многоквартирном доме. Соглашение было заключено 25 октября 2023 года, и согласно условиям, жилье должно было быть сдано с полной отделкой.

По информации Могилевского областного суда, все финансовые обязательства мужчина выполнил вовремя, включая использование кредитных средств. Однако во время приемки квартиры в июле 2024 года он обнаружил многочисленные строительные дефекты — от неровных стен и поврежденных дверей до нарушений при поклейке обоев и установки плинтусов.

Акт с перечнем недостатков был передан представителю застройщика, но устранение проблем произошло частично и с нарушением сроков. В результате мужчина с семьей не мог въехать в квартиру, при этом продолжал выплачивать коммунальные счета и кредит.

«Истец испытал сильное эмоциональное напряжение и стресс, вызванные сложившейся ситуацией», — отметили в пресс-службе суда.

Мужчина обратился в суд Октябрьского района Могилева с иском о компенсации морального вреда в размере 5 000 рублей, а также возмещении судебных расходов.

Представитель застройщика признала иск, но просила снизить сумму компенсации. Суд частично удовлетворил требования: с застройщика взыскали 1 000 рублей в счёт морального вреда, более 760 рублей — за юридические расходы, а также 126 рублей госпошлины в пользу государства.

Решение суда вступило в законную силу.

Могилевский игроман проиграл более 80 000 одолженных рублей

В Могилеве местный житель одолжил у знакомых 82 тыс. рублей на якобы реализацию своих бизнес-задумок. Однако все деньги просадил в игровых клубах.

Согласно сообщению могилевской милиции, в оперативно-дежурную службу Ленинского РУВД Могилева обратилось сразу несколько человек. 31-летняя местная жительница лишилась 25 000 рублей, а 46-летний могилевчанин и его 54-летний бизнес-партнер – 57 000 рублей.

“Деньги у них брал в долг 50-летний ранее уже судимый мужчина. У девушки он попросил наличные на развитие бизнеса, а у приятелей – чтобы оформить кредит для дальнейшего создания своего частного предприятия в соседнем государстве. Он обещал отдать все в кратчайшие сроки, а в итоге проиграл все взятые деньги в игровых клубах. Возвращать наличные он не планировал” – говорится в сообщении.

В отношении игромана возбуждено несколько уголовных дел.

Надо отметить, что могилевские игроманы нередко проигрывают большие суммы взятых у других людей денег. Так, в ноябре 2024 года в то же Ленинское РУВД  обратилось несколько местных жителей, которых обманула приятельница: Она взяла в долг общей сложности около 37 тыс. рублей, а отдавать не стала. “Деньгами завладела 34-летняя местная жительница. Знакомым женщина говорила, что собирается развивать собственный бизнес, поэтому финансы нужны для старта. Она брала в долг, обещая вскоре вернуть, но на самом деле играла в азартные игры и в итоге все проиграла в казино” – рассказывали в милиции.

В октябре 2023 года в милицию обратились могилевчане, каждый из которых хотел снять квартиру в аренду, но в результате все они были обмануты одним и тем же мужчиной. Выяснилось, что к произошедшему причастен 25-летний местный житель, который увлекается азартными играми. Когда молодому человеку в очередной раз понадобились деньги, он придумал схему: сдавать собственную квартиру в аренду. 

“Разместив объявление в интернете, парень брал с желающих предоплату и даже писал о передаче ему денег расписки. После он демонстрировал людям свою квартиру, обещал на днях передать ключи и в итоге исчезал. В итоге он обманул людей на общую сумму около 9 тыс. рублей, которую потратил в игорном клубе” – говорилось в милицейском сообщении.

Фота: masheka.by

Магілеўчанка пазычыла 30000 рублёў знаёмаму, а той не вярнуў

Буйную суму ўзяў у пазыку 29-гадовы мужчына, раней ужо судзімы за крадзяжы. Мясцовы жыхар пераканаў сваю сяброўку ў тым, што збіраецца купляць машыну, абяцаў вярнуць іх хуткім часам – гаворыцца ў паведамленні УУС.

Жанчына паверыла і перадала гатоўку, якую мужчына патраціў на іншыя патрэбы. Магіляўчанцы ж ён абяцаў вярнуць грошы, але перастаў адказваць на званкі, і мясцовая жыхарка звярнулася па дапамогу ў міліцыю.

Узбуджана крымінальная справа.

Фота ілюстрацыйнае