На Быхаўшчыне з пачатку года амаль двухразовы рост колькасці пажараў

На 180% вырасла колькасць пажараў у Быхаўскім раёне за студзень – сакавік 2026 года ў параўнанні з адпаведным мінулагоднім перыядам.

За гэты перыяд там адбылося 28 пажараў. І калі летась за першыя тры месяцы года ад агню не загінуў ніхто, то сёлета ўжо чатыры чалавекі. Прычым двое з іх – самотныя пажылыя людзі.

У Быхаўскі райвыканкаме лічаць, што галоўнай прычынай пажараў з’яўляецца злоўжыванне спіртным. 

Мясцовая ўлада намагаецца ўзмацніць працу пра прафілактыцы і прадухіленні выпадкаў непадкантрольнага ўзгарання. Пры гэтым прыехаўшы ў Быхаў першы намеснік пракурора Магілёўскай вобласці Андрэй Клышэвіч запатрабаваў прыцягваць да адміністрацыйнай адказнасці тых, хто курыць у сябе дома, у тым ліку перад сном, і тым самым, па меркаванні магілёўскага госця, парушае правілы пажарнай бяспекі.

Фотаздымак: sb.by

Загадчык кафедры горацкай акадэміі схіляў студэнтаў да хабару алкаголем і прадуктамі

Пяць гадоў калоніі і 22,5 тыс. рублёў штрафу прысудзілі загадчыку кафедры горацкай сельгасакадэміі па абвінавачванні ў хабарніцтве.

Паводле суда, выкладчык арганізоўваў правядзенне выніковай атэстацыі ў ВНУ. Пры гэтым з верасня па кастрычнік 2025 года схіляў студэнтаў, і ў прыватнасці стараст груп, каб тыя прыносілі яму падарункі для старшыні дзяржаўнай экзаменацыйнай камісіі. За гэта загадчык кафедры абяцаў лёгкую здачу экзамена.

Пры гэтым падчас прамежкавай атэстацыі за здавальняючыя ацэнкі выкладчык браў хабар спіртнымі напоямі і прадуктамі харчавання.

У ходзе судовага працэса загадчык кафедры сваёй віны не прызнаў. 

Суд пакараў яго пяццю гадамі калоніі ўзмоцненага рэжыму і штрафам у памеры 22,5 тыс. рублёў. Акрамя таго, ён цягам пяці гадоў не будзе мець права займацца выкладчыцкай дзейнасцю. Прысуд у законную сілу пакуль не ўступіў.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

На Глусчыне расце колькасць аўтааварый з удзелам дзікіх звяроў

Дзікія звяры, перш за ўсё касулі і лосі, усё часцей трапляюць пад колы аўтамабіляў у Глускім раёне.

Па даных мясцовага ДАІ, за студзень-сакавік гэтага года адбылося сем ДТЗ з удзелам дзікіх жывёл. У 2025 годзе было 26 такіх аварый, з іх 14 на аўтадарозе «Бабруйск – Глуск – Любань», шэсць фактаў – на трасе «Асіповічы – Глуск – Азарычы». У 2024 годзе зарэгістравана 12 выпадкаў наездаў на жывёл. З усёй колькасці ДТЗ з удзелам дзікіх жывёл – у асноўным гэта выпадкі з матэрыяльнай шкодай. Амаль усе аварыі адбыліся ў цёмны час сутак.

Ад дзікіх звяроў на дарогах больш-менш эфектыўна абараняюць спецыяльныя металічныя сеткі, пастаўленыя ўздоўж магістралі. Аднак па, словах начальніка глускага ДАІ Максіма Сіліча, на трасах рэспубліканскага значэння, да якіх адносяцца і вышейпамянёныя, немэтазгодна. І гэта пры тым, што па даных ДАІ, 95% ДТЗ з удзелам дзікіх жывёл у Беларусі адбываюцца якраз на трасах рэспубліканскага значэння.

Фотаздымак: glusk.by

Крычаў і Асіповічы пад ударам? Францыя і Польшча плануюць вучэнні па прымяненні ядзернай зброі

Аб’екты ў Беларусі, што выкарыстоўваюцца для меркаванага размяшчэння расійскай атамнай зброі, могуць трапіць у прыцэл падчас вучэбных палётаў, запланаваных Польшчай і Францыяй. Спасылаючыся на крыніцы ў польскім войску, выданне WP Wiadomosci паведамляе пра выніка візіту прэзідэнта Францыі Эмануэля Макрона ў польскі Гданьск 20 красавіка.  

На запланаваных вучэннях, што рыхтуюцца да правядзення на тэрыторыі Паўночнай Польшчы і ў акваторыі Балтыйскага мора, мяркуецца наступнае размеркаванне роляў паміж польскай і францускай авіяцыяй. Польскія самалёты будуць працаваць над цэлеўказаннем, тады як францускія F-16 і Rafale будуць імітаваць запускі звычайных крылатых раект JASSM-ER і ракет ASMP з ядзернымі баявымі часткамі.
Дакладныя геаграфічныя арыенціры, па якіх будуць адпрацоўвацца ўдары, у польскіх СМІ не называюцца, акрамя аднаго – гэта так званыя “высокакаштоўныя цэлі ў раёне Санкт-Пецярбурга”. Але звяртае на сябе заўвага, што францускія “самалёты Rafale B здольныя выконваць палёты з Францыі да лініі Будапешт-Кёнігсберг і адпрацоўваць атакі на мэты ў Расіі і Беларусі.” Выданне падкрэслівае пры гэтым, што ў выпадку сапраўднага ўзброенага канфлікта польскі бок будзе толькі прадстаўляць паветраную прастору, а канчатковае рашэнне пра прымяненне зброі і яе тып застанецца за францускім бокам.

Эскалацыя напружанасці ва Усходнееўрапейскім рэгіёне, пасля планаў Крамля па размяшчэнні ў Беларусі аб’ектаў ядзернай інфраструктуры, на фоне крызісу даверу да НАТА падштурхнулі Польшчу да пошуку прамых саюзнікаў і цяпер гэтая краіна плануе выкарыстанне так званага “францускага ядзернага парасона”. Аб’ектамі ж на тэрыторыі Беларусі, якія могуць трапіць пад удар у выніку далейшай эскалацыі і рэальнага сутыкнення Расіі з прамым альбо ўскосным удзелам Беларусі, стануць у першую чаргу шырока вядомыя пазіцыі для размяшчэння “Арэшніка” ў Магілёўскай вобласці – пад Крычавам і Асіповічамі.
Фота ілюстрацыйнае

Пылавая бура на трасе Магілёў – Бабруйск: сутыкнуліся пяць аўтамабіляў

На аўтастрадзе Магілёў – Бабруйск з-за моцнага ветру ўтварылася пылавое воблака, што прывяло да сутыкнення пяці машын.

ДТЗ адбылося ўчора на трасе Р93 паміж Бабруйскам і вёскай Ясны Лес. 

Паводле папярэдняй інфармацыі, з-за рэзкага пагаршэння бачнасці ў пылавым воблаку сутыкнуліся адразу пяць аўтамабіляў.

Паведамляецца, што ў выніку аварыі аднаму чалавеку спатрэбілася дапамога медыкаў – яго агледзелі на месцы.

Фота: скрыншот відэа УУС Магілёўскага аблвыканкама.

Ценявыя дармаеды Крычава ўзяліся за дармаедаў звычайных

Крычаўскі райвыканкам адчытаўся аб выкананні Дэкрэта №3. Чыноўнікі абмяркоўвалі 925 мясцовых жыхароў, якія не працуюць больш за год, і самі пры гэтым служаць выдатнай ілюстрацыяй іншага, значна больш масавага з’явішча – ценявога дармаедства.

А суддзі хто?

Пасяджэнне Крычаўскага райвыканкама прайшло па фірмовым беларускім сцэнарыі. Начальнік упраўлення па працы, занятасці і сацыяльнай абароне далажыла лічбы: у раёне 2605 чалавек працаздольнага ўзросту не заняты ў эканоміцы, з іх 925 не працуюць больш за год.

Далей пачалася рытуальная размова пра «прафесійных беспрацоўных». Цытата з афіцыйнага матэрыялу: «людзі, якія злоўжываюць алкагольнымі напоямі, жывуць за кошт сваіх састарэлых бацькоў і парушаюць грамадскі парадак». Працаваць не хочуць, а калі згаджаюцца, патрабуюць зарплату ад 5000 рублёў «хаця не маюць ні кваліфікацыі, ні досведу».

Знаёмая карціна. Раённае начальства змагаецца з бяздзельнікамі. Хочацца спытаць: а хто, уласна, змагаецца?

Ценявыя дармаеды

Вельмі паказальная ў гэтым плане глыбокая думка намесніка старшыні камітэта па працы аблвыканкама, якая прысутнічала на нарадзе «Чалавек не сыдзе з працы, калі ўсё добра». Па ўсёй бачнасці Жанна Дудкіна мела на ўвазе сябе і ўдзельнікаў нарады.

Усе яны, зразумела, працаўладкаваныя. Усе атрымліваюць зарплату. Усе на паперы ўдзельнічаюць у эканоміцы раёна. Толькі вось вынік іх удзелу – 925 чалавек выпалі з гэтай самай эканомікі на тэрмін больш за год.

Пра «ценявых дармаедаў» у Беларусі загаварылі нядаўна, і загаварылі адтуль, адкуль не чакалі. Праўладны прапагандыст Ігар Тур у сваім шоў «Прапаганда» выпадкова сфармуляваў сутнасць з’явы, якую сістэма Лукашэнкі старанна хавае.

Ценявы дармаед – гэта не чалавек без працы. Гэта чалавек, які фармальна працаўладкаваны, атрымлівае зарплату, лічыцца ў штаце, але эканоміцы ад яго нуль карысці. Раздуты бухгалтарскі аддзел. Ідэолаг, які перакладае паперы. Намеснік дырэктара па агульных пытаннях, які не ведае, чым гэтыя пытанні адрозніваюцца ад пытанняў прыватных. Цэлае ўпраўленне пры райвыканкаме, якое адсочвае тых, хто ўхіляецца ад працаўладкавання.

І вось самае цікавае: ценявых дармаедаў у Беларусі, па ацэнках незалежных эканамістаў, сотні тысяч. Не 925 на раён, як з афіцыйнымі беспрацоўнымі, а значна, значна больш.

Уся канструкцыя дзяржаўнай «занятасці» пабудавана так, каб проста трымаць людзей пры справе, на выпадак выбараў або выяўлення адданасці.

У гэтай карціне лагічна, што 925 чалавек вырашылі не ўдзельнічаць. Не таму што яны алкаголікі. Не таму што жывуць за кошт бацькоў. А таму што прапанаваныя ім працоўныя месцы не пакрываюць нават базавых затрат, а сама сістэма «працаўладкавання» ўспрымаецца як працяг таго ж бяздзельніцтва, толькі з зарплатай.

У Магілёве цікавей

Кіраўнік Крычаўскага раёна Аляксей Шарай на пасяджэнні выказаўся адкрыцей за ўсіх. Па яго словах, моладзь з’язджае ў Магілёў, таму што «там цікава». Наймальнікі, на думку Шарая, павінны думаць не толькі пра працу, але і пра вольны час. Толькі і тут нестыкоўка. Вольны час у Крычаве не развіваецца не таму што мясцовыя наймальнікі злыя. Грошай на вольны час проста няма адкуль узяць.

Круг замыкаецца:

  • людзі з’язджаюць, таму што сумна;
  • сумна, таму што бедна;
  • бедна, таму што няма каму працаваць.

І віна за ўвесь гэты замкнёны круг ускладаецца на 925 чалавек, якія, бачыце, не хочуць ісці ў гэты раён працаваць за 300 рублёў.

Калі адкінуць паперкі, справаздачы і пасяджэнні, карціна атрымліваецца нязручная. Рэальныя «ценявыя дармаеды» Крычава сядзяць не па кватэрах у састарэлых бацькоў. Яны сядзяць за сталом пасяджэння райвыканкама. І менавіта яны абмяркоўваюць, як бы прымусіць працаваць тых, хто ў іх сістэму ўпісацца не хоча.

Фота раённай газеты.

У Бабруйску агітавалі за Радаўніцу без пластыка

Бясплатныя жывыя кветкі раздавалі валанцёры пры ўваходзе на Мінскія могілкі ў Бабруйску.

Ужо чацвёрты год запар мясцовая інспекцыя прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя разам з валанцёрамі з таварыства “Экабабры” заклікае бабруйчан не несці на могілкі штучныя кветкі. Сёлета яны не толькі заклікалі, але і прапаноўвалі нешта ўзамен пластыкавых упрыгожванняў, а менавіта – жывыя кветкі для ўшанавання памяці памерлых.

Паводле профільнага абласнога камітэта, у гэтым годзе акцыю “Радаўніца без пластыка” падтрымалі не толькі магазіны кветак, камунальнае прадпрыемства “ДЭП г. Бабруйска”, але і звычайныя жыхары горада, якія прынеслі для гэтага каля 200 саджанцаў.

Надоечы стала вядома, што Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Беларусі працуе над новым Экалагічным кодэксам. Праз яго, магчыма, будзе ўведзеная забарона на вытворчасць і пастаўку тавараў, адыходы якіх складана або немагчыма перапрацаваць. Гэтая забарона можа датычыцца штучных пластыкавых кветак. Аднак, не выключана, што гэта ўсё застанецца на ўзроўні размоў, бо прыбытак ад продажу такіх кветак даволі высокі і наўрацці дзяржава будзе забараняць яго.

Фотаздымак: ТГ “Магілёўпрырода”

«Светлая журба» над магіламі. Як БелТА ператварыла пахаваную Магілёўшчыну ў турыстычны буклет

У рэпартажы з вёскі Саматэвічы карэспандэнты БелТА знайшлі «светлую журбу» і «аптымізм» там, дзе насамрэч – 1500 дамоў пад зямлёй, згарэлая царква і радыяцыйнае забруджанне на сарака працэнтах тэрыторыі Касцюковіцкага раёна. 

Руіны Свята-Троіцкай царквы (на фота) у вёсцы Саматэвічы выглядаюць так, як і павінна выглядаць закінутая царква – ні даху, ні купалоў, ні дзвярэй. Толькі абгарэлыя цагляныя сцены і дрэвы, што прарастаюць скрозь тое, што калісьці было храмам.

Пабудаваная ў 1842 годзе, трыццаціметровая, разлічаная на трохтысячнае сяло царква сёння – руіны. У 2008 годзе ўнутры адбыўся пажар, які знішчыў тое, што не вынеслі марадзёры. Падлога знятая, метал вынесены, сцены ў сажы.

Карэспандэнты БелТА, нядаўна пабываўшы ў вёсцы, бачаць гэта і пішуць: «нямы сведка былой велічы і духоўнасці». А яшчэ – «гэтая журба светлая, бо жыццё не знікла, яно перацякло ў новае рэчышча».

Што хаваецца за «светлай журбой»

Саматэвічы – не проста «адселеная вёска». Гэта радзіма Аркадзя Куляшова, народнага паэта БССР, аўтара «Маёй Бесядзі» і “Сцяга брыгады”.

Гэта вёска, упершыню згаданая ў летапісах у 1585 годзе. Гэта месца, дзе да Чарнобыля жыло да трох тысяч чалавек, працавалі крамы, дзіцячы сад, бальніца, вузел сувязі, кавярня.

А цяпер усё выглядае так:

  • 1500 дамоў у Саматэвічах закапаныя ў зямлю. На месцы вуліц – узгоркі;
  • дом самога Куляшова згарэў яшчэ да «пахавання» вёскі, закапаны ў зямлю разам з усім астатнім;
  • царкву Святой Тройцы аднаўляць ніхто не збіраецца;
  • 40 працэнтаў тэрыторыі Касцюковіцкага раёна забруджана радыяцыяй, з абароту выведзена 30 тысяч гектараў сельгасугоддзяў;
  • 40 вёсак раёна адселены і «выключаны з уліковых дадзеных» – гэта значыць юрыдычна не існуюць.

Гэта, паводле БелТА, называецца «жыццё перацякло ў новае рэчышча». Прасцей кажучы, у магілу.

Новыя Саматэвічы: «востраў развіцця» з кірмашом

Рэпартаж бадзёра распавядае пра аграгарадок Новыя Саматэвічы, куды перасялілі людзей: ёсць крама, ФАП, стаматалагічны кабінет, дзіцячы сад, школа з музеем Куляшова, воркаўт-пляцоўка і «клуб вольнага часу». Асаблівы гонар – «Ільінскі кірмаш», якому ў гэтым годзе дзесяць гадоў.

Гучыць гучна. Толькі кірмаш у Саматэвічах праводзілі з даўніх часоў. Потым ён перапыніўся з-за Чарнобыля і быў адноўлены толькі ў 2017 годзе.

І яшчэ адна дэталь, якую прапагандысты абыходзяць маўчаннем.

«Камфортны» аграгарадок пабудавалі ў 18 кіламетрах ад месца, дзе людзі нарадзіліся. Для гараджаніна 18 кіламетраў – дробязь. Для вясковага чалавека, у якога ў закінутай вёсцы магілы продкаў і школа, дзе ён вучыўся, гэта падарожжа праз усё жыццё.

Той факт, што ў Старыя Саматэвічы людзі да гэтага часу ездзяць пастаяць каля царквы, у агітацыйным тэксце пададзены як «аптымізм і сіла». Перакладзем на чалавечую мову: гэта туга. Людзі ездзяць да закапанага ў зямлю бацькоўскага дома.

Навошта патрэбна «светлая журба»

Прыём просты і працуе ён даўно. Калі называць катастрофу катастрофай, давядзецца тлумачыць, чаму за сорак гадоў ні адна вёска не рэабілітавана, чаму царква ў руінах, чаму ў радыяцыйнай зоне па-ранейшаму працуюць сельгаспрадпрыемствы кшталту КСУП «Саматэвічы Агра». 

Калі называць гэта светлай журбой – ніякіх пытанняў. Усё добра, усё пазітыўна, дзеці патрыёты, кірмаш юбілейны, воркаўт-пляцоўка новая.

Гэта тая самая тэхніка, якая апрабавана лукашэнкаўскімі прапагандыстамі на ўсёй Магілёўшчыне.

Пра паміраючы калгас пішуць, якія ў механізатараў смачныя абеды. Пра платы, якія ламаюць у Краснаполлі, што «кожны выбіты пралёт гэта наша агульнае паражэнне». Пра адселеныя вёскі – што «журба светлая».

А яна не светлая. Яна чорная, цяжкая, са стронцыем у зямлі, дзе ўжо выраслі некалькі пакаленняў людзей. І ніякая воркаўт-пляцоўка, ніякі дзіцячы блогерскі клуб і ніякі «Ільінскі кірмаш» гэтую зямлю ўжо не вернуць.

Навошта хлусіць? Пустая вёска – гэта пустая вёска. Згарэлая царква – гэта згарэлая царква. Знішчаны дом Куляшова – гэта знесены бульдозерам дом Куляшова, а зусім не «нямы сведка духоўнасці».

Фота раённай газеты.

Магілёўшчына пад прыцэлам: ад клуба «Патрыёт» у Горках да ДТСААФ у кожным раёне

У Горках студэнтак БДСГА вучаць страляць і называюць гэта «трактарным біятлонам», а Лукашэнка ў той жа дзень называе ДТСААФ, якое працуе ў кожным раёне Магілёўшчыны, «ваеннай партыяй».

У галоўнай газеце адміністрацыі Лукашэнкі – «Беларусь Сегодня», выйшаў тэкст, галоўная гераіня якога – студэнтка з Горкаў. Саму дзяўчыну вінаваціць няма ў чым, яна вучыцца ў БДСГА, стараецца, мае сярэдні бал дзевяць, расце ў шматдзетнай сям’і, хоча стаць інжынерам на вёсцы. Гаворка не пра яе. Гаворка пра тое, як «СБ» праз яе партрэт малюе ўзор правільнага беларускага студэнта – і што менавіта ў гэты ўзор сёння ўкладае.

Узорны студэнт: што ў яго ўшыта

У апісанні студэнткі нашай БДСГА ў Горках, акрамя вучобы, пералічана:

клуб «Патрыёт» – дзе яна займаецца стральбой;

акадэмічны трактарны біятлон – дзе яна перамагла ў асабістым заліку сярод дзяўчат;

патрыятычныя, дабрачынныя акцыі ВНУ;

студэнцкія атрады;

БРСМ – у які, паводле слоў акадэмічнага сакратара, уваходзіць каля 80 працэнтаў студэнтаў.

Што такое «трактарны біятлон»? Звычайны – лыжы плюс стральба з вінтоўкі. Трактарны біятлон у сельгасакадэміі – гэта трактар плюс, відавочна, таксама стральба. Студэнтка, якая прыехала вучыцца кіраваць камбайнам і рамантаваць сеялку, паралельна вучыцца трапляць у мішэнь. І гэта падаецца як норма і нават узор для пераймання.

Пытанне. Калі ты рыхтуеш інжынера для калгаса, навошта яму страляць? Калі ты хочаш, каб моладзь захаплялася спортам, чым звычайны біятлон горшы? Чаму менавіта ў сельскагаспадарчай акадэміі з’яўляецца дысцыпліна, дзе студэнткі спаборнічаюць у стральбе побач з трактарам?

Балы за лаяльнасць: сістэма вярнулася

Тут трэба сказаць галоўнае, пра што «СБ» не піша, але што стаіць за карцінкай.

У беларускія ВНУ вярнулася савецкая сістэма налічэння балаў за грамадскую актыўнасць. Ты можаш быць троечнікам – але калі ты актывіст БРСМ, патрыёт, член клуба і ўдзельнік акцый, ты ідзеш у рэйтынгах вышэй за выдатніка, які сядзіць над падручнікамі і нікуды не ўступае. Можа адсюль і ўсе праблемы ў сектары АПК? Лукашэнка, як вядома, сам не вызначаўся поспехамі ў вучобе, але быў вельмі актыўным.

Можа таму ў БРСМ акадэміі «складаюць каля 80 працэнтаў студэнтаў»? Не таму што моладзь масава рвецца ў рады. А таму што інакш ты ў сістэме становішся нязручным, і сістэма нагадвае пра гэта рознымі тонкімі спосабамі.

«Ваенная партыя» адкрытым тэкстам

І вось адкуль растуць ногі. Ваенізаваная студэнтка – не выпадковасць. 22 красавіка 2026 года Лукашэнка наведаў Мінскі аэраклуб ДТСААФ. Старшыня цэнтральнага савета ДТСААФ Андрэй Някрашэвіч даклаў, што школы і класы арганізацыі размяшчаюцца па ўсёй краіне, у кожным раёне. Рэакцыя Лукашэнкі даслоўна:

«Ваенная партыя».

Гэта не агаворка і не жарт журналістаў. Арганізацыя, якую яе куратар называе «ваеннай партыяй», адначасова займаецца турызмам, дзіцячымі пляцоўкамі, грамадзянскімі пілотамі і вольным часам для моладзі. І ўсё гэта – у кожным раёне краіны.

Як адно чапляецца за другое

Такім чынам, у сельгасакадэміі – клуб «Патрыёт» з урокамі стральбы і «трактарны біятлон». У Мінску – «ваенная партыя» ДТСААФ з цірамі, замаскіраванымі пад «спартыўна-патрыятычныя цэнтры». У кожным раёне вобласці – свая школа гэтай жа арганізацыі. У рэйтынгах ВНУ – балы за грамадскую актыўнасць, якія дабіраюць троечнікі.

У БРСМ – 80 працэнтаў студэнтаў акадэміі. У галоўнай лукашэнкаўскай газеце – бадзёрыя матэрыялы пра правільных студэнтак, якія «паспяваюць усюды», уключаючы стральбу.

Мяжа, якая аддзяляе нармальную любоў да роднай зямлі, да мовы, да суседзяў і да свайго горада ад ваенізаванай падрыхтоўкі моладзі, у гэтай ланцужку проста знікае. Яе метадычна сціраюць:

  • у школе – праз лінейкі з партрэтамі загінулых і стралковыя гурткі;
  • у ссузе – праз ціры і «Зарніцу»;
  • у ВНУ – праз клубы «Патрыёт» з вінтоўкамі, трактарны біятлон і балы за БРСМ;
  • у ДТСААФ – ужо прамым тэкстам, праз самавызначэнне «ваенная партыя».

Калі стары, выхаваны на ваяўнічых наратывах СССР, услых называе «ваеннай партыяй» арганізацыю, якая ёсць у кожным раёне, калі яго галоўная газета ставіць у ўзор студэнтку з трактарным біятлонам, і калі паралельна ў ВНУ вяртаюць балы за грамадскую працу – гэта не тры выпадковыя эпізоды.

Гэта сістэмная праца па ператварэнні ўсёй моладзевай інфраструктуры краіны ў адну вялікую дапрызыўную падрыхтоўку.

Фота “Беларусь Сегодня”.

Сталі вядомыя акалічнасці далучэння Горацкага і Мсціслаўскага паветаў да БССР

Аб супраціве смаленскіх чыноўнікаў узбуйненню БССР ў 1924 годзе стала вядома з даваеннага архіва Смаленскай вобласці, які апынуўся ў ЗША.

Нацыянальнае ўпраўленне архіваў і дакументацыі ЗША выклала ў інтэрнэт поўны масіў дакументаў Смаленскага абласнога і гарадскога камітэтаў партыі за 1917-1941 гады. Пра гэта піша “Наша ніва”. У Смаленскім архіве, у прыватнасці, можна знайсці дакументы, датычныя працэсу першага ўзбуйнення БССР у 1924 годзе. 

Тады Мінск, абапіраючыся на звесткі навукоўцаў і перапіс 1897 года, прэтэндаваў на шырокія этнічна беларускія тэрыторыі, а смаленскае чынавенства было супраць гэтага. Смаленскія губернскія чыноўнікі даказвалі, што насельніцтва мяркуемых да далучэнне да БССР тэрыторый цалкам абрусела. Прычынай такога супраціву і маніпулявання статыстыкай было тое, што тыя чыноўнікі баяліся страціць маскоўскія датацыі і ўласныя пасады. У выніку той бюракратычнай вайны Беларусь атрымала ад тагачаснай Смаленшчыны толькі Горацкі і частку Мсціслаўскага паветаў.

Архіў быў захоплены немцамі падчас Другой Сусветнай вайны, а потым перавезены ў ЗША. Цяпер амерыканцы зрабілі Смаленскі архіў дасягальным для ўсяго свету.

Фотаздымак: Вікіпедыя