У Горках судзілі дэкана факультэта і яго падзельніка – прыватнага прадпрымальніка.
Яны “прыцягвалі” замежных студэнтаў нібыта праз індывідуальных прадпрымальнікаў, якія атрымлівалі за гэта ўзнагароджанне. Па такой схеме ў ВНУ было залічана 305 студэнтаў.
Уся фішка ў тым, што ніякіх ІП не было і блізка – пошукам студэнтаў на грамадскіх пачатках займаліся супрацоўнікі факультэта па ўказанні дэкана.
Усе ганарары за прыцягненне студэнтаў салодкая парачка дзяліла паміж сабой. Усяго з чэрвеня 2022-га па верасень 2025 года яны завалодалі грашыма ВНУ на агульную суму больш за 320 тысяч рублёў.
Як водзіцца, у судовым пасяджэнні абвінавачаныя цалкам прызналі віну і пакрылі шкоду, прычыненую навучальнай установе.
43-гадовага дэкана прыгаварылі да шасці гадоў пазбаўлення волі. Прадпрымальнік, якому сорак два гады, атрымаў пяць гадоў.
Яны таксама прыгавораны да штрафаў у памеры 500 і 300 базавых велічынь адпаведна і не змогуць займаць пасады, звязаныя з выкананнем арганізацыйна-распарадчых і адміністрацыйна-гаспадарчых абавязкаў на працягу 5 гадоў.
ВНУ не называецца, але гэта сакрэт Палішынеля. У Горках усяго адна вышэйшая навучальная ўстанова, якая куе кадры для каманды змагароў з карупцыяй пад кіраўніцтвам Лукашэнкі.
Практычна ўсе кіраўнікі сярэдняга і вышэйшага звяна ў Беларусі скончылі БДСГА. Многія з іх ужо адседзелі і выйшлі на волю з чыстым сумленнем. А некаторыя, нават не чакаючы заканчэння пяцігадовага тэрміну адлучэння ад пасад, занялі новыя пасады і зноў з галавой пагрузіліся ў барацьбу з карупцыяй.
У Горках студэнтак БДСГА вучаць страляць і называюць гэта «трактарным біятлонам», а Лукашэнка ў той жа дзень называе ДТСААФ, якое працуе ў кожным раёне Магілёўшчыны, «ваеннай партыяй».
У галоўнай газеце адміністрацыі Лукашэнкі – «Беларусь Сегодня», выйшаў тэкст, галоўная гераіня якога – студэнтка з Горкаў. Саму дзяўчыну вінаваціць няма ў чым, яна вучыцца ў БДСГА, стараецца, мае сярэдні бал дзевяць, расце ў шматдзетнай сям’і, хоча стаць інжынерам на вёсцы. Гаворка не пра яе. Гаворка пра тое, як «СБ» праз яе партрэт малюе ўзор правільнага беларускага студэнта – і што менавіта ў гэты ўзор сёння ўкладае.
Узорны студэнт: што ў яго ўшыта
У апісанні студэнткі нашай БДСГА ў Горках, акрамя вучобы, пералічана:
клуб «Патрыёт» – дзе яна займаецца стральбой;
акадэмічны трактарны біятлон – дзе яна перамагла ў асабістым заліку сярод дзяўчат;
патрыятычныя, дабрачынныя акцыі ВНУ;
студэнцкія атрады;
БРСМ – у які, паводле слоў акадэмічнага сакратара, уваходзіць каля 80 працэнтаў студэнтаў.
Што такое «трактарны біятлон»? Звычайны – лыжы плюс стральба з вінтоўкі. Трактарны біятлон у сельгасакадэміі – гэта трактар плюс, відавочна, таксама стральба. Студэнтка, якая прыехала вучыцца кіраваць камбайнам і рамантаваць сеялку, паралельна вучыцца трапляць у мішэнь. І гэта падаецца як норма і нават узор для пераймання.
Пытанне. Калі ты рыхтуеш інжынера для калгаса, навошта яму страляць? Калі ты хочаш, каб моладзь захаплялася спортам, чым звычайны біятлон горшы? Чаму менавіта ў сельскагаспадарчай акадэміі з’яўляецца дысцыпліна, дзе студэнткі спаборнічаюць у стральбе побач з трактарам?
Балы за лаяльнасць: сістэма вярнулася
Тут трэба сказаць галоўнае, пра што «СБ» не піша, але што стаіць за карцінкай.
У беларускія ВНУ вярнулася савецкая сістэма налічэння балаў за грамадскую актыўнасць. Ты можаш быць троечнікам – але калі ты актывіст БРСМ, патрыёт, член клуба і ўдзельнік акцый, ты ідзеш у рэйтынгах вышэй за выдатніка, які сядзіць над падручнікамі і нікуды не ўступае. Можа адсюль і ўсе праблемы ў сектары АПК? Лукашэнка, як вядома, сам не вызначаўся поспехамі ў вучобе, але быў вельмі актыўным.
Можа таму ў БРСМ акадэміі «складаюць каля 80 працэнтаў студэнтаў»? Не таму што моладзь масава рвецца ў рады. А таму што інакш ты ў сістэме становішся нязручным, і сістэма нагадвае пра гэта рознымі тонкімі спосабамі.
«Ваенная партыя» адкрытым тэкстам
І вось адкуль растуць ногі. Ваенізаваная студэнтка – не выпадковасць. 22 красавіка 2026 года Лукашэнка наведаў Мінскі аэраклуб ДТСААФ. Старшыня цэнтральнага савета ДТСААФ Андрэй Някрашэвіч даклаў, што школы і класы арганізацыі размяшчаюцца па ўсёй краіне, у кожным раёне. Рэакцыя Лукашэнкі даслоўна:
«Ваенная партыя».
Гэта не агаворка і не жарт журналістаў. Арганізацыя, якую яе куратар называе «ваеннай партыяй», адначасова займаецца турызмам, дзіцячымі пляцоўкамі, грамадзянскімі пілотамі і вольным часам для моладзі. І ўсё гэта – у кожным раёне краіны.
Як адно чапляецца за другое
Такім чынам, у сельгасакадэміі – клуб «Патрыёт» з урокамі стральбы і «трактарны біятлон». У Мінску – «ваенная партыя» ДТСААФ з цірамі, замаскіраванымі пад «спартыўна-патрыятычныя цэнтры». У кожным раёне вобласці – свая школа гэтай жа арганізацыі. У рэйтынгах ВНУ – балы за грамадскую актыўнасць, якія дабіраюць троечнікі.
У БРСМ – 80 працэнтаў студэнтаў акадэміі. У галоўнай лукашэнкаўскай газеце – бадзёрыя матэрыялы пра правільных студэнтак, якія «паспяваюць усюды», уключаючы стральбу.
Мяжа, якая аддзяляе нармальную любоў да роднай зямлі, да мовы, да суседзяў і да свайго горада ад ваенізаванай падрыхтоўкі моладзі, у гэтай ланцужку проста знікае. Яе метадычна сціраюць:
у школе – праз лінейкі з партрэтамі загінулых і стралковыя гурткі;
у ссузе – праз ціры і «Зарніцу»;
у ВНУ – праз клубы «Патрыёт» з вінтоўкамі, трактарны біятлон і балы за БРСМ;
у ДТСААФ – ужо прамым тэкстам, праз самавызначэнне «ваенная партыя».
Калі стары, выхаваны на ваяўнічых наратывах СССР, услых называе «ваеннай партыяй» арганізацыю, якая ёсць у кожным раёне, калі яго галоўная газета ставіць у ўзор студэнтку з трактарным біятлонам, і калі паралельна ў ВНУ вяртаюць балы за грамадскую працу – гэта не тры выпадковыя эпізоды.
Гэта сістэмная праца па ператварэнні ўсёй моладзевай інфраструктуры краіны ў адну вялікую дапрызыўную падрыхтоўку.
У Магілёўскай вобласці з выпускнікоў, якія не адпрацавалі па размеркаванні, спагоняць больш за 250 тысяч рублёў.
Пракуроры Магілёўскай вобласці падалі ў суды іскі да 20 выпускнікоў ВНУ і ССНУ, якія не адпрацавалі належны тэрмін па размеркаванні. З іх спагоняць больш за 250 тысяч рублёў – менавіта столькі дзяржава выдаткавала на іх навучанне.
Прычыны розныя:
хтосьці не з’явіўся на месца працы ўвогуле;
хтосьці прыступіў, але быў звольнены за прагулы.
Добраахвотна вяртаць грошы маладыя людзі, як правіла, адмаўляюцца. Таму справа дайшла да суда.
Тут варта нагадаць: бясплатнай адукацыі ў Беларусі не існуе. Яна або платная наўпрост, калі студэнт сам уносіць грошы, або платная ўскосна – калі плаціць бюджэт, гэта значыць падаткаплацельшчыкі, а ўзамен патрабуецца адпрацоўка.
Гэта не стыпендыя і не падарунак. Гэта крэдыт, умовай вяртання якога з’яўляецца праца па размеркаванні.
Закон у гэтым выпадку працуе паслядоўна: атрымаў адукацыю за чужы кошт – адпрацуй. Не адпрацаваў – вярні. Шэсць месяцаў на добраахвотнае пакрыццё. Далей – устаць, суд ідзе.
Такім чынам, адна з галоўных сацыяльных фішак, пра якія трубяць беларускія прапагандысты, не працуе. Навучанне ў нас платнае.
Сярод тых, хто сёння займаецца “грамадскай працай” у магілёўскай сістэме адукацыі – Яўген Дуплеўскі, намеснік кіраўніка адміністрацыі Ленінскага раёна Магілёва. Яго ўзнагародзілі за тое, што добра падбрэхвае.
Дэлегаты зацвердзілі праграму да 2030 года, а найбольш вызначыўшыяся актывісты атрымалі ганаровыя граматы, падзякі і нагрудныя знакі.
Гарошкін падкрэсліў: узнагароды – гэта не проста знак прызнання, але і стымул для далейшай грамадскай працы.
Сярод узнагароджаных – Яўген Дуплеўскі. Мы не раз пісалі пра яго. У лютым 2014 года абласная пракуратура ўзбудзіла ў дачыненні да Дуплеўскага крымінальную справу. Следства ўстанавіла, што Дуплеўскі чатыры гады быў аформлены ў школе па сумяшчальніцтве настаўнікам факультатыўных заняткаў – пры гэтым ніякіх заняткаў не праводзіў, але спраўна атрымліваў заробак. На той момант ён займаў пасаду начальніка ўпраўлення адукацыі Магілёўскага гарвыканкама.
Паводле дадзеных следства, страты дзяржавы склалі каля 22 мільёнаў рублёў. Дуплеўскі прызнаў віну. Яму пагражала да сямі гадоў пазбаўлення волі з канфіскацыяй маёмасці.
Аднак ён падаў Аляксандру Лукашэнку прашэнне аб памілаванні – і яно было задаволена пасля таго, як ён кампенсаваў суму шкоды. Пасля гэтага Дуплеўскі працягнуў працаваць у сістэме адукацыі, быў прызначаны дырэктарам гімназіі №4, а затым падняўся да намесніка кіраўніка адміністрацыі Ленінскага раёна і кіраўніка раённага аддзялення “Белай Русі”.
Цяпер ён – адзін з тых, хто з высокіх трыбун вучыць школьнікаў выконваць законы, “асэнсаванаму стаўленню да свайго здароўя”, “адказнасці за свае ўчынкі” і таму, “што такое добра і што такое дрэнна”. Усе заняткі – у форме “жывога дыялогу з навучэнцамі”.
Партыя – сіла. Стымулы Гарошкіна працуюць – Яўген Дуплеўскі выправіўся. Ён і сам свабодна адрознівае добрае ад дрэннага і ўжо нясе адказнасць за свае ўчынкі. Як такому грамату ад “Белай Русі” не ўручыць?
Міжнародны дзень асветы па пытаннях міннай небяспекі і дапамогі ў дзейнасці, звязанай з размініраваннем (International Day for Mine Awareness and Assistance in Mine Action, з 2006 года).
Устаноўлены 8 снежня 2005 года Генеральнай Асамблеяй ААН.
У 2023 годзе Дзень праходзіць у межах кампаніі «Размініраванне не можа чакаць» і прыцягвае ўвагу да дзесяцігоддзяў забруджвання выбухованебяспечнымі боепрыпасамі тэрыторыі розных краін. Кампанія ясна дае зразумець, што знішчэнне ўсіх наземных мін не можа чакаць. Будзь то новае забруджванне ў Калумбіі, М’янме, Украіне ці Емене, або старое забруджванне ў Камбоджы, Лаосе, Іраку ці В’етнаме, расчыстка павінна быць завершана суб’ектамі супрацьміннай дзейнасці і дзяржавамі-ўдзельніцамі Канвенцыі аб забароне мін.
Галоўнай мэтай Дня стане распаўсюджванне ведаў аб тых раёнах свету, якія застаюцца забруджанымі праз шмат гадоў, і дзе пакаленні змянілі сваё жыццё, каб пазбегнуць пагрозы.
Забруджванне выбухованебяспечнымі боепрыпасамі пагражае жыццю людзей, абмяжоўвае свабоду перамяшчэння, пазбаўляе доступу да ворных земляў, усяляе страх, вядзе да адсутнасці бяспекі і тэрарызуе насельніцтва. Больш за ўсё ад яго пакутуюць самыя ўразлівыя жыхары абшчын.
Міжнародны Дзень інтэрнэту. Дзень Святого Ісідара – апекуна Інтэрнэта.
Святы Ісідар – апякун вучняў і студэнтаў. У 2003 годзе папа Ян Павел II афіцыйна назваў святога Ісідара апекуном карыстальнікаў камп’ютараў і інтэрнэту, бо Сусветная сетка – гэта вялізная скарбніца практычных і тэарэтычных ведаў.
Ісідар Севільскі, біскуп Севільскі, атрымаў вядомасць не толькі дзякуючы сваёй набожнасці, але і дзякуючы любві да навук. Ён з’яўляецца аўтарам кнігі “Этымалогія”, па сутнасці, першай ў свеце энцыклапедыі, першым прадставіў працы Арыстоцеля ў Іспаніі, быў рэфарматарам і чалавекам шырокіх поглядаў.
1538 год. Памерла Алена Глінская (1508–1538).
Маці Івана Грознага, удава Васіля ІІІ, першая руская кіраўніца пасля княгіні Вольгі і Соф’і Вітаўны. Дачка князя Васіля Львовіча з літоўскага роду Глінскіх і яго жонкі Ганны Якшыч, якая была родам з Сербіі, дачкі сербскага ваяводы.
Дзядзька Алены, князь Міхаіл Львовіч, быў буйным дзяржаўным дзеячам ВКЛ. Пасля паражэння мецяжу Глінскіх збег разам са сваякамі і Аленай ў Маскву.
Па адной з легенд Глінскія вядуць паходжанне ад Мамая, па іншай – ад Вольгавічаў, адной з галін Рурыкавічаў.
У 1537 годзе заключыла з каралём Жыгімонтам I мір, які завяршыў руска-літоўскую вайну 1534–1537 гадоў (Старадубская вайна). Пры Алене была пабудавана Кітайгарадская сцяна, праведзена грашовая рэформа.
Пахавана ў Крамлі, ва Узнясенскім жаночым манастыры.
1557 год. Нарадзіўся Леў Сапега (1557–1633).
Адзін з найбольш уплывовых дзяржаўных дзеячаў ВКЛ і Рэчы Паспалітай.
Арганізатар стварэння Трыбунала ВКЛ, распрацоўшчык і фундатар выдання трэцяй рэдакцыі Статута ВКЛ (1588), канцлер ВКЛ на працягу 34 гадоў.
Сярод яго ўладанняў – Цяцерын і Круглае, староствы Свіслач, Магілёў. Багацці Л. Сапегі дазвалялі яму фінансаваць вайну са Швецыяй за Інфлянты.
Помнікі Л. Сапегу пастаўлены ў Лепелі, Слоніме.
Помнік у Лепелі
1794 год. Войскі Тадэвуша Касцюшкі перамаглі расійскія войскі пад Рацлавіцамі каля Кракава.
Сілы Тадэвуша Касцюшкі складалі каля 2 400 жаўнераў, 2 000 сялян-касінераў і 12 гармат, а рускага генерала Тормасава – каля 3 000 – 5 000 жаўнераў і ад 12 да 30 гармат.
Бітва мела вялікае значэнне для падняцця баявога духа паўстання. Высокую баявую вартасць і вырашальную ролю ў бітве паказалі тады яшчэ невядомыя атрады сялян-касінераў.
Касцюшка, карыстаючыся ярамі, употай падвёў атрад з 320 касінераў да рускай батарэі і асабіста павёў яго ў атаку на гарматы. Нечаканая атака бегма мела поўны поспех, коштам 13 забітых, касінеры ўзялі ўсе 12 гармат.
Адным з вядомых герояў гэтай атакі стаў селянін Войцех Бартас. Яшчэ адна атака касінераў зламіла супраціўленне рускіх акупантаў і вымусіла іх да адступлення.
Бітва пад Рацлавіцамі, карціна Яна Матэйкі
1846 год. Памёр Лявон Бароўскі (1784–1846).
Літаратуразнавец, педагог і публіцыст, адзін з вядомых прафесараў Віленскага ўніверсітэта 1820-х гадоў, калі Адам Міцкевіч і яго аднагодкі атрымлівалі ў Вільні адукацыю. Член таварыства шубраўцаў.
Скончыў гімназію ў Паставах, Віленскі ўніверсітэт.
Бліскучы лектар, першым пачаў вучыць на семінарах аналізу літаратуры. Аказаў значны ўплыў на А. Міцкевіча, быў адным з першых прыхільнікаў яго паэзіі і першы назваў геніям.
Яго лекцыямі захапляліся будучыя пісьменнікі С. Даўкантас, С. Станявічус, Ю.Славацкі і іншыя.
Адзін з заснавальнікаў рамантызму ў польскай літаратуры; спрабаваў узгадняць яго з класіцызмам.
Перакладаў з латыні, французскай, англійскай на польскую мову.
1893 год. Нарадзіўся Мікалай Шчаглоў-Куліковіч (1893–1969)
Беларускі кампазітар, этнограф, паэт, музыколаг, дзеяч беларускага руху ў эміграцыі, аўтар музыкі гімна на словы М. Багдановіча “Пагоня”, адзін з арганізатараў Тэатра оперы і балета Беларусі, дырыжор яго сімфанічнага аркестра, дырыжор сімфанічнага аркестра Усебеларускага Радыёкамітэту, музычны рэдактар Беларускага радыё.
У красавіку 1944 года ў Мінскім гарадскім тэатры паставіў оперу «Усяслаў Чарадзей» на вершы Н. Арсенневай.
Заснаваў у Нью-Ёрку беларускі хор, кіраваў беларускімі хорамі ў Кліўлендзе і Чыкага. Пакінуў вялікую музычную спадчыну.
Тэатр оперы і балета
1896 год. Нарадзіўся Васіль Русак.
Беларускі нацыянальны дзеяч, удзельнік Слуцкага паўстання, фалькларыст, выдавец.
Удзельнік І Сусветнай вайны, Беларускага вайсковага з’езда ў Віцебску, Усебеларускага з’езда ў Мінску (1917).
Адзін з кіраўнікоў Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў, арганізатараў «Саюза абароны краю».
Член прэзідыума Рады Случчыны. Прымаў удзел у Слуцкім паўстанні – камандзір Другога Грозаўскага палка. Інструктар Беларускай вайсковай камісіі, у 1922 годзе ў Коўне займаўся арганізацыяй партызанскіх аддзелаў супраць палякаў.
Жыў у Чэхаславакіі, удзельнічау у грамадска-палітычным жыцці беларускай эміграцыі, узначальваў Пражскі Беларускі нацыянальны камітэт, выдаў на беларускай лацінцы «Biełaruski śpieŭnik», на нямецкай мове брашуру «Bielarus – Weissruthenien» з этнаграфічнай картай Беларусі, паштоўкі з гербам Пагоня, які спалучаў беларускага вершніка і імянны знак Ф. Скарыны (сонца з маладзіком), фундаваў выданне часопіса «Iskry Skaryny».
У часе нацысцкай акупацыі Прагі хаваў у сябе дзве габрэйскія сям’і.
У 1945 годзе арыштаваны ў Празе савецкай контрвыведкай, асуджаны на 10 гадоў лагераў. Памёр у лагеры 23 жніўня 1954 года.
1904 год. Нарадзіўся Юрый Кашыра.
Рыма-каталіцкі манах-марыянін (іераманах), прылічаны да ліка блажэнных. Уваходзіць у лік 108 блаславёных мучанікаў Другой сусветнай вайны, беатыфікаваных Папам Рымскім Янам Паўлам II у 1999 годзе.
У 1923 годзе ўступіў у Друйскі манастыр марыянаў. Пастрыжаны ў манахі ў 1926 годзе.
Працаваў у Вільні і Друйскай гімназіі. Пераследаваўся польскімі ўладамі за прабеларускую дзейнасць, вандраваў па розных манастырах Беларусі і Літвы.
У 1942 годзе разам з айцом Антоніем Ляшчэвічам выехаў у Росіцу Дрысенскага (зараз – Верхнядзвінскага) раёна, дзе распачаў місіянерскую дзейнасць сярод мясцовага насельніцтва. 18 лютага 1943 года адмовіўся пакінуць вернікаў і быў спалены разам з вялікай групай каталікоў і праваслаўных пад час нямецкай карнай аперацыі ў Росіцы.
Ікона блаславёных Антонія Ляшчэвіча і Юрыя Кашыры ў касцёле Найсвяцейшай Тройцы ў Росіцы
1949 год. Па ініцыятыве ЗША створаны ваенна-палітычны саюз – блок NATO.
Блок пачаў сваю дзейнасць у разгар “халоднай вайны”, на аснове Паўночнаатлантычнай дамовы, падпісанай у Вашынгтоне 4 красавіка 1949 года прадстаўнікамі ўрадаў ЗША, Вялікабрытаніі, Францыі, Бельгіі, Нідэрландаў, Люксембурга, Канады, Італіі, Партугаліі, Нарвегіі, Даніі і Ісландыі.
У 1952 годзе да дамовы далучыліся Грэцыя і Турцыя, у 1955 годзе – ФРГ, 1982 – Іспанія, у 1999 – Чэхія, Венгрыя і Польшча, 2004 – Балгарыя, Латвія, Літва, Румынія, Славакія, Славенія і Эстонія, у 2009 – Албанія, Харватыя, у 2017 – Чарнагорыя, у 2020 годзе – Паўночная Македонія, у 2023 – Фінляндыя. Імкнуцца далучыцца да блока Швецыя і Украіна.
Артыкул 5 – найважнейшы артыкул Паўночнаатлантычнага дагавора – устанаўлівае, што ў выпадку “ўзброенага нападу” на аднаго або некалькіх яго ўдзельнікаў іншыя члены НАТА неадкладна акажуць дапамогу краіне або краінам, якія падвергліся нападу, шляхам ажыццяўлення такога дзеяння, якое яны “лічаць неабходным, уключаючы прымяненне ўзброенай сілы”.
1952 год. Памёр Язэп Варонка (1891–1952).
Беларускі дзяржаўны і палітычны дзеяч, журналіст, публіцыст. Першы старшыня Народнага сакратарыята БНР.
Да снежня 1917 года ўзначальваў камітэт Беларускага таварыства ў Петраградзе па аказанні дапамогі пацярпелым ад вайны. Дэлегат Усебеларускага з’езда.
У лютым – ліпені 1918 года старшыня Народнага сакратарыята Беларусі і народны сакратар замежных спраў, адзін з ініцыятараў абвяшчэння БНР.
У снежні 1918 – красавіку 1920 года міністр беларускіх спраў і сябра кабінета міністраў Літоўскай Рэспублікі, старшыня беларускага Чырвонага Крыжа, старшыня таварыства «Беларуская грамада ў Коўне».
З 1923 года жыў на эміграцыі ў ЗША. Узначальваў Беларуска-амерыканскую нацыянальную асацыяцыю, выдаваў газету «Белорусская трибуна», вёў беларускія і рускія праграмы на чыкагскім радыё.
Аўтар брашур «Белорусский вопрос к моменту Версальской мирной конференции. Историко-политический очерк», «Беларускі рух ад 1917 да 1920 году. Кароткі агляд».
Прытрымліваўся канцэпцыі «двух ворагаў» беларускага адраджэння – Расіі і Польшчы. Ухваляў абвяшчэнне БНР, а ўтварэнне БССР разглядаў як палітычны манеўр, з дапамогай якога бальшавікі імкнуліся «авалодаць розумамі элементаў, што нацыянальна адрадзіліся».
Пахаваны на могілках Элмвуд у Рывер-Гроўв каля Чыкага.
1967 год. Нарадзіўся Алег Хаменка.
Беларускі музыка, лідар гурта «Палац», радыёвядучы, выкладчык, кампазітар, прадзюсар, стваральнік фолк-мадэрну – новага кірунку ў сучаснай музыцы.
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры. Працаваў метадыстам-інспектарам па Мінску і Мінскай вобласці Міжсаюзнага дома самадзейнай творчасці Аблсаўпрафа.
У 1992 годзе стварыў гурт «Палац». Неаднаразова ўдзельнічаў у фестывалях «Басовішча», «Рок-каранацыя», «Славянскі базар», фальклорных фестывалях Еўропы.
Быў аўтарам і вядучым праграмы «Настаўніцкая» на тэлеканале «Лад», радыёвядучым радыёверсіі хіт-параду «Тузін Гітоў», вядучы фестывалю «Камяніца», стваральнік фестываля «Bela music».
У 2008 годзе пры падтрымцы дзіцячага фонду ЮНІСЕФ, сумесна з Т.Лісіцкай і Л. Рыжковай выпусціў для дзяцей серыю аўдыёказак «Беларускія народныя казкі».
У складзе гурта «Палац» здымаўся ў мастацкім фільме «Анастасія Слуцкая», эпізадычнай ролі «самога сябе» ў серыяле «Вышэй неба».
1973 год. У Нью-Йорку адбылося ўрачыстае адкрыццё дзелавога і адміністрацыйнага комплексу Сусветнага гандлёвага цэнтра (World Trade Centre).
Сусветны гандлёвы цэнтр (СГЦ) – так называўся комплекс з сямі будынкаў, спраектаваных Мінору Ямасакі, амерыканскім архітэктарам японскага паходжання.
Архітэктурнай дамінантай комплексу былі дзве вежы, кожная па 110 паверхаў – Паўночная (417 м, з улікам устаноўленай антэны – 526,3 м) і Паўднёвая (415 м).
11 верасня 2001 года комплекс СГЦ быў разбураны ў выніку тэрарыстычных нападаў. Некаторы час пасля заканчэння будаўніцтва вежы былі найвышэйшымі хмарачосамі ў свеце.
2016 год. Памёр Уладзімір Казбярук (1923-2016).
Беларускі літаратуразнавец. Кандыдат філалагічных навук.
Скончыў БДУ. Настаўнік у Навагрудскім раёне, выкладаў у Полацкім педінстытуце, працаваў у Інстытуце літаратуры АН Беларусі.
Вывучаў беларуска-польскія літаратурныя сувязі, беларускі рамантызм ХІХ – пачатка ХХ стагоддзяў. Аўтар даследаванняў па гісторыі Беларусі і беларускай культуры: ліквідацыя беларускай дзяржаўнасці і нацыянальнай свядомасці ў XVII – XVIII стагоддзях, беларускае нацыянальнае адраджэнне ў ХІХ – пачатку ХХ стагоддзяў, утварэнне БНР, жыццё і літаратурная дзейнасць Ф. Скарыны, Г. Пельгрымоўскага, С. Тшашчкоўскай, К. Каліноўскага, А. Гаруна і іншых.
Старшыня Клімавіцкага райвыканкама Віктар Пугач правёў у сярэдняй школе № 4 дзве сустрэчы, са старшакласнікамі і з маладымі педагогамі раёна. Мерапрыемства атрымалася натхняльным. Чыноўнік раздаваў настаўленні шчодра.
Адзінаццацікласнікам ён параіў не баяцца ставіць амбіцыйныя мэты, дакладна планаваць дзень, дапамагаць бацькам і вучыцца працаваць у камандзе.
Пугач таксама паведаміў, што ў невялікіх рэгіёнах перад маладымі спецыялістамі «адкрываюцца вялікія перспектывы для кар’ернага росту» і заклікаў вяртацца на малую радзіму пасля ВНУ.
Маладым педагогам кіраўнік раёна казаў пра новыя падыходы ў выкладанні, цікавіўся ўмовамі побыту і працай інстытута настаўніцтва. Пытаў, ці ездзяць настаўнікі на экскурсіі па памятных месцах Беларусі.
Прыгожыя словы. Але куды цікавей гісторыя самога Віктара Пугача, якую ён, мяркуючы па ўсім, таксама распавядаў прысутным.
Там ён спачатку стаў спецыялістам у 2003 годзе, а да 2008-га ўжо ўзначаліў аддзел. Далей намеснік старшыні Быхаўскага райвыканкама, і ў 2024 годзе старшыня ўжо суседняга, Клімавіцкага.
Шлях прамы, як страла. Толькі глядзець на яго трэба крыху ўважлівей.
Усю сваю кар’еру, без малога два дзесяцігоддзі, Віктар Пугач правёў у сценах адной установы, Быхаўскага райвыканкама. Там жа, у тым жа будынку на вуліцы Леніна, 31, працавала і яго маці, Віслава Вацлаваўна Пугач, якая займала пасаду начальніка аддзела арганізацыйна-кадравай працы. То бок менавіта таго аддзела, які вядае кадравымі прызначэннямі і прасоўваннем супрацоўнікаў.
Супадзенне? Магчыма. Але паказальнае.
Калі Віктар Мікалаевіч раіць школьнікам вяртацца дадому і будаваць кар’еру ў родным раёне, ён, у цэлым, кажа пра правераны метад. Проста не ўсім дастаецца такі ж надзейны стартавы арыенцір у кадравым калідоры.
Студэнтаў медыцынскага каледжа ў Магілёве прымусова гоняць на ваенную падрыхтоўку па вечарах. Афіцыйнага раскладу няма, прававой падставы – таксама. Спробы паскардзіцца ні да чаго не прывялі. Гэта тыповая беларуская гісторыя: адміністрацыя робіць што хоча, а сістэма зваротаў грамадзян існуе толькі ў галюцынацыях Лукашэнкі.
Кожную сераду ўвечары – строем
У магілёўскім медыцынскім каледжы з пачатку навучальнага года праводзіцца так званая «абавязковая ваенная падрыхтоўка». Кожную сераду з 19:30 да 21:00 – гэта значыць увечары, пасля асноўных пар. У афіцыйным раскладзе гэтых заняткаў няма. У вучэбным плане – таксама.
Але не прыйсці – нельга. Дакладней, можна, але тады давядзецца пісаць тлумачальную на імя намесніка дырэктара па выхаваўчай рабоце. Дакументальна гэта, зразумела, не замацавана, але куды ты падзенешся з падводнай лодкі?
Так працуе беларуская бюракратыя: фармальна добраахвотна, рэальна – пад ціскам.
Ходзяць усе. Нават тыя, хто ўжо адслужыў у арміі. Нават тыя, каму больш за 27 гадоў і каго па ўзросце прызваць ужо нельга. На саміх занятках – проста фізкультура. Ніякай ваеннай праграмы. Проста фізра па вечарах, якую чамусьці называюць ваеннай падрыхтоўкай.
Загад міністэрства, якога не існуе
Адміністрацыя тлумачыць тое, што адбываецца, стандартным чынам: «загад зверху». Завуч спасылаецца на загад Міністэрства адукацыі, абавязковы для ўсіх навучальных устаноў краіны. Але паказаць гэты дакумент – не можа. Або не хоча.
Адзін са студэнтаў напісаў падрабязны ліст і ананімна адправіў у тое самае міністэрства – у надзеі на рэакцыю. Два месяцы цішыні. Ліст або не дайшоў, або быў праігнараваны.
У Беларусі ж ананімныя скаргі ў дзяржаўныя органы – гэта, як правіла, сметніца. Сістэма хоча ведаць імя і прозвішча таго, хто скардзіцца на яе бездакорнасць.
Хочаш аспрэчыць? Толькі паспрабуй!
На паперы сітуацыя адназначная. Заканадаўства не дае ніякіх падстаў для такіх заняткаў у каледжы.
Дапрызыўная падрыхтоўка – гэта школьная праграма. Пастанова Міністэрства адукацыі РБ № 97 ад 30 ліпеня 2024 года замацоўвае курс «Дапрызыўная і медыцынская падрыхтоўка» за 10-11 класамі школ. Праграма разлічана на 34-198 вучэбных гадзін і завяршаецца адзнакай у атэстат. Усе, хто прыйшоў у каледж пасля 11 класа, яе ўжо прайшлі. Заканадаўча паўторна праходзіць яе ў ССНУ ніхто не абавязаны.
У тыпавых вучэбных планах каледжаў такога прадмета няма. Кодэкс аб адукацыі (глава 32) і тыпавыя вучэбныя планы ўстаноў сярэдняй спецыяльнай адукацыі не прадугледжваюць абавязковага курса ваеннай падрыхтоўкі для студэнтаў ССНУ. Толькі для школ, толькі для пэўных ваенных спецыяльнасцяў.
Закон аб воінскім абавязку – таксама не падстава. Закон № 363-З ад 3 красавіка 2024 года сур’ёзна пашырыў кантроль над прызыўнікамі: база даных ухілістаў, забарона на выезд, адзнакі ў ваенным білеце. Але нават гэты ўзмоцнены закон не прадугледжвае абавязковую ваенную падрыхтоўку ў каледжах як асобны від навучання. Артыкул 19 гаворыць пра абавязковую падрыхтоўку да ваеннай службы – але праз устаноўлены законам парадак, гэта значыць праз школьную праграму.
Для грамадзян старэйшых за 27 гадоў прызыў на тэрміновую службу немагчымы. Ніякіх нормаў, якія абавязваюць іх хадзіць на вячэрнюю фізкультуру пад назвай «ваенная падрыхтоўка», у беларускім заканадаўстве не існуе.
Усё гэта, зрэшты, не мае асаблівага значэння. Бо адміністрацыя каледжа, мяркуючы па ўсім, на законы не абапіраецца і абапірацца не збіраецца. Гэта працуе інакш: сказалі – рабі. Хочаш аспрэчыць – паспрабуй.
Як гэта працуе ў рэальнасці
Механізм ціску просты і правераны. Заняткі не ўнесены ў расклад – значыць, фармальна іх няма, і прыцягнуць адміністрацыю да адказнасці за іх правядзенне складаней.
Пры гэтым пропуск цягне адміністрацыйныя наступствы ў выглядзе тлумачальных – гэта значыць стварае ціск без фармальнага парушэння. Спасылка на неіснуючы «загад міністэрства» адбівае жаданне спрачацца: супраць міністэрства не папрэш.
Гэта не ўнікальная гісторыя канкрэтнага каледжа. Гэта стандартная мадэль: навучальная ўстанова ўводзіць нешта, не прадугледжанае законам, прыкрывае гэта аўтарытэтам «загаду зверху» і разлічвае на тое, што ніхто не будзе разбірацца. Студэнты – уразлівая група. Яны залежаць ад адміністрацыі, баяцца наступстваў і, як правіла, не ведаюць сваіх правоў дастаткова добра, каб супраціўляцца.
Нагадваем, што падобная сітуацыя ў іншай навучальнай установе Магілёва – БДУХТ. Там рэктар, функцыянер «Белай Русі», урачыста прымае студэнтаў у сваю партыю. Таксама “добраахвотна” і таксама з парушэннем закона.
Што рэальна можна зрабіць
Афіцыйныя каналы ў Беларусі фактычна працуюць. Ананімныя лісты, як паказвае гэтая гісторыя, не працуюць увогуле. Тым не менш некалькі рэчаў маюць сэнс:
Дакументаваць усё. Скрыншоты паведамленняў пра «абавязковую» яўку, копіі тлумачальных, запісы размоў (там, дзе гэта бяспечна). Без дакументаў – няма гісторыі. Гэта важна і для магчымых скаргаў, і для публікацый.
Запатрабаваць дакумент пісьмова. Не вусна – падаць пісьмовую заяву на імя дырэктара з просьбай прадаставіць рэквізіты нарматыўнага акта, на падставе якога ўведзены заняткі. Гэта не гарантуе выніку, але стварае афіцыйны след і ставіць адміністрацыю ў нязручнае становішча: або дакумент ёсць і яго пакажуць, або яго няма – і гэта ўжо зафіксавана.
Расказваць. Менавіта так працуюць незалежныя медыя ў выгнанні – праз інфармацыю, якую перадаюць самі грамадзяне. Кожны падобны выпадак, які становіцца публічным, – гэта ціск на сістэму. Не праз пракуратуру, а праз агалоску.
Мілітарызацыя «знізу»: трэнд апошніх гадоў
Любая дыктатура рана ці позна прыходзіць да ідэі мілітарызацыі грамадства. Тое, што адбываецца ў магілёўскім медыцынскім каледжы, – частка агульнай карціны.
У беларускіх навучальных установах апошніх гадоў узмацнілася ваенна-патрыятычная складовая: супрацоўнікі спецслужбаў на пасадах па ваенна-патрыятычным выхаванні ў школах, пашыраная праграма дапрызыўнай падрыхтоўкі, абноўлены жорсткі закон аб воінскім абавязку. Рэжым Лукашэнкі паслядоўна ўбудоўвае ваенную тэму ў адукацыю.
Але адна справа – сістэмныя змены праз законы і афіцыйныя праграмы. І зусім іншая – калі асобныя навучальныя ўстановы ўводзяць «ваенную падрыхтоўку» самавольна, не абапіраючыся ні на які нарматыўны акт, у вячэрні час, для ўсіх запар – уключаючы тых, каго гэта наогул не датычыцца. Гэта не дзяржаўная палітыка. Гэта – самадзейнасць з прэтэнзіяй на дзяржаўны аўтарытэт.
Калі вы вучыцеся ў гэтай або іншай навучальнай установе Беларусі і сутыкаліся з падобным – напішыце нам. Мы не называем крыніцы. Кожная такая гісторыя важная.
Зарплата настаўнікаў Магілёўскай вобласці вырасла на чвэрць за год, сцвярджае чыноўніца, якая курыруе сферу адукацыі. Цуды, калі ўжо пачынаюцца, іх ужо не спыніш. Спачатку Лукашэнка аглушыў грамадзян паведамленнем аб існаванні Беларусі, у якой сярэдняя зарплата дасягнула 886 долараў, а цяпер па прыкладу галоўнага фантазера краіны ідуць чыноўнікі на месцах. Яны таксама збалансавалі патокі хлусні. На сумесным пасяджэнні калегіі галоўнага ўпраўлення па адукацыі і камісіі па справах непаўналетніх Магілёўскага аблвыканкама начальнік галоўнага ўпраўлення па адукацыі Людміла Здорыкава, паведаміла, што:
настаўнікі атрымліваюць у сярэднім 2,5 тысячы рублёў – рост 126,8% да мінулага года;
выхавальнікі дашкольных устаноў атрымліваюць 1,7 тысячы рублёў – рост 125,9% да мінулага года.
Дзе працуюць шчасліўчыкі з такой зарплатай, Здорыкава не ўдакладніла, але, падобна, шукаць гэтых педагогаў трэба ў тых жа месцах, дзе жывуць беларусы з зарплатай у 900 долараў. Значна больш рэалістычнымі прагучалі іншыя лічбы са справаздачы Людмілы Здорыкавай. У 2025 годзе было закрыта дзевяць дзіцячых садоў і сем школ, яшчэ два сады далучаны да школ, а тры ўстановы дадатковай адукацыі рэарганізаваны. Настаўнікі настаўнікамі, але чыноўнікі сферы адукацыі, здаецца, сваю справу ведаюць туга.
У Магілёўскім інстытуце МУС праходзяць стажыроўку студэнты Пекінскага паліцэйскага інстытута.
З курсантамі кітайскай праваахоўнай ВНУ, якія прыбылі на стажыроўку, сустракаўся начальнік Магілёўскага інстытута МУС палкоўнік Раман Раманчук.
Ён азнаёміў гасцей з праграмай стажыроўкі. Акрамя вучэбных заняткаў, для дэлегацыі запланаваныя наведванні розных гарадоў Беларусі і ўстаноў адукацыі сістэмы МУС.
Раманчук паабяцаў кітайскім курсантам камфортнае знаходжанне, а прадстаўнікі Пекінскага паліцэйскага інстытута падзякавалі палкоўніку за цёплы прыём і створаныя ўмовы пражывання.
Стажыроўка кітайскіх курсантаў на базе Магілёўскага інстытута МУС працягнецца да 21 сакавіка 2026 года.
Міжнародны дзень эскімо (International Eskimo Pie Day).
“Салодкае” свята ўстаноўлена таму, што ў гэты дзень у 1922 годзе амерыканец Хрысціян Нэльсан атрымаў патэнт на эскімо.
Нешта падобнае на марожанае вядома з часоў Старажытнай Грэцыі: астуджаная садавіна з дробна наструганым салодкім лёдам, замарожаныя сіропы, адвары і сокі, шчарбеты і фруктовы лёд. Гіпакрат для ўмацавання здароўя рэкамендаваў яго пацыентам.
Рэцэпт блізкага да сучаснага марожанага ў Еўропу ў 1295 годзе прывёз Марка Пола.
Сапраўднае марожанае сталі гатаваць пры двары Кацярыны Медычы.
У 1649 годзе з’явілася ванільнае марожанае французскага кулінара Жэрара Тырсена.
Вафельны ражок запатэнтаваны ў 1903, брыкетыкі эскімо – у 1920 годзе.
Па адной з версій, слова “эскімо” прыйшло ад французаў, якія так звалі дзіцячы камбінезон, падобны на эскімоскі гарнітур: марожанае, што “апранутае” у шакаладны “камбінезон”. У 1919 годзе Х. Нэльсан пакрыў шакаладнай глазурай брыкет марожанага і назваў яго Eskimo Pie (піражок эскімоса).
Сучасны выгляд эскімо на палачцы набыло толькі ў 1935 годзе.
У БССР эскімо сталі выпускаць у прамысловых маштабах ў 1936 годзе на Мінскім малочным камбінаце. Да гэтага працавалі невялікія вытворчыя арцелі, у тым ліку ў Магілёве, Чавусах. Напрыклад, у Чавускім парку (у той час – “Бульвар”), яшчэ на пачатку 1930-х можна было набыць эскімо ў “саматужнікаў” па 5 капеек (заробак настаўніка пачатковай школы тады складаў 35 рублёў). Наркам харчавання СССР А. Мікаян лічыў, што савецкі грамадзянін павінен з’ядаць за год не менш як 5 кг марозіва.
Зараз у краіне 39 вытворцаў марожанага. Беларусы у год спажываюць каля 6 кг марозіва (у свеце – 21).
1582 год. Вольны горад-дзяржава Рыга далучаны да Рэчы Паспалітай.
Гэта адбылося паводле Ям-Запольскага перамір’я, якое замацавала перамогу Рэчы Паспалітай і Швецыі ў Лівонскай вайне з Масковіяй.
У Рэчы Паспалітай Рыга захавала асаблівыя прывілеі – Рыжская ландфагтыя. Горад кантраляваў Рыжскую патрыманіяльную акругу ў 750 км², працягваў чаканіць уласную манету, тут канчаткова зацвердзілася лютэранства.
Далучэнне да каталіцкай дзяржавы выклікала доўгія Каляндарныя беспарадкі 1583-1589 гадоў, калі Рыжскі рат па ўказе польскага караля паспрабаваў увесці новы грыгарыянскі каляндар.
1885 год. У Полацку нарадзіўся Юрый Тарыч (Аляксееў).
Беларускі і расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст, заснавальнік беларускага кіно. Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР.
У 1905 годзе як член Варшаўскай ваенна-рэвалюцыйнай арганізацыі быў высланы ў в. Тара Табольскай губерні. Адсюль і псеўданім – Тарыч.
У кінематографе з 1914 года, калі напісаў сцэнарый фільма «Трагедыя сям’і Набатавых».
У 1926 годзе сумесна з Я. Івановым-Барковым зняў першы беларускі мастацкі фільм «Лясная быль» па аповесці М. Чарота «Свінапас».
Працаваў на студыі «Савецкая Беларусь», дырэктарам і мастацкім кіраўніком «Манголкіно» (1943-1945), супрацоўнічаў з “Беларусьфільм”.
Сцэнарыст і рэжысёр 20 кінафільмаў.
Памёр 21 лютага 1967 года ў Маскве.
1901 год. Нарадзіўся Янка Шутовіч.
Беларускі літаратуразнавец, выдавец.
Быў членам Беларускага студэнцкага саюза, рэдактарам часопісаў «Студэнцкая думка», «Калосьсе», «Шлях моладзі», працаваў карэктарам у беларускай друкарні імя Ф. Скарыны і ў Беларускім інстытуце гаспадаркі і культуры, настаўнікам, загадчыкам Беларускага музея ў Вільні (1941-1944).
За актыўную дзейнасьць у справе беларускага нацыянальнага адраджэння быў зняволены ў лагеры Бяроза-Картуская (1939). У 1944 годзе арыштаваны НКДБ. Вязень ГУЛАГу, ссыльны.
Пасля ссылкі, з 1957 года працаваў у Віленскім дзяржаўным мастацкім музэі, у часопісе «Полымя».
Аўтар перакладаў твораў літоўскіх і беларускіх пісьменнікаў. Адшукаў у архіве рукапіс рамана-хронікі М. Гарэцкага «Віленскія камунары», знайшоў дзённік А. Станкевіча.
Памёр 9 снежня 1973 года ў Вільні.
Магіла Яна Шутовіча ў Павільнісе (Павіленскія могілкі), Вільня, 2021
1905 год. Нарадзіўся Фёдар Дамінікоўскі.
Беларускі географ, геолаг, кандыдат сельскагаспадарчых навук.
Скончыў Варонежскі ўніверсітэт, быў сакратаром беларускага студэнцкага зямляцтва ў Варонежы.
Працаваў у Беларускім доследым інстытуце сельскай і лясной гаспадаркі, ва Усесаюзным інстытуце сельскай гаспадаркі ў Саратаве, маскоўскім Інстытуце паўночнай зерневай гаспадаркі, загадчыкам кафедры геалогіі і глебазнаўства БДУ (з 1943), вучоным сакратаром Савета ўніверсітэта.
Даследчык гісторыі навукі і культуры Беларусі, аўтар больш як 200 артыкулаў біябібліяграфічнага слоўніка «Выдатныя дзеячы беларускай зямлі» (1945-1947), вялікай колькасці артыкулаў для часопіса “Беларусь”.
Памёр 8 красавіка 1949 года ў Мінску.
1911 год. Памёр Аляксандр Аскерка.
Удзельнік паўстання К. Каліноўскага. публіцыст, выдавец беларускамоўнага буквара-катэхізіса «Элементаж для добрых дзетак-каталікоў».
Скончыў Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт. Служыў у грэнадзёрскім палку імя караля Фрыдрыха-Вільгельма, паручнік.
Вылучаўся ліберальнымі поглядамі, быў прызначаны мінскім губернатарам у камітэт па падрыхтоўцы сялянскай рэформы, працаваў у рэдакцыйных камісій па рэформе у Санкт-Пецярбургу, Вільні, у Віленскай археалагічнай камісіі.
Пад час паўстання 1863-1864 гадоў быў начальнікам Вільні, памочнікам К. Каліноўскага. Арыштаваны 12 чэрвеня 1863 года, прыгавораны да смяротнага пакарання, замененага на 15 гадоў сібірскай катаргі.
Па вяртанні з катаргі, з 1872 года рэдагаваў варшаўскі часопіс «Ateneum».
У 1882-1885 гадах пабудаваў драўляную вілу «Падгор’е» (Podgórze), частку пакояў якой здаваў пад санаторый. У гэтым доме пабыло нямала знакамітых людзей, у іх ліку паэт А. Адынец, ветэраны паўстання.
Апошнія гады жыцця правёў у малодшай дачкі – Марыі ў маёнтку Відзы Лаўчынскія каля Браслава. Там жа і пахаваны недалёка ад магілы генерала Томаша Ваўжэцкага – другога пасля Т. Касцюшкі галоўнакамандуючага войск ВКЛ (1794).
1914 год. Нарадзіўся Аркадзь Куляшоў, адзін з галоўных беларускіх паэтаў ХХ ст.
Аркадзь Куляшоў нарадзіўся 24 студзеня (6 лютага) 1914 года ў вёсцы Саматэвічы (цяпер Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці) у сям’і сельскіх настаўнікаў.
У 1928 годзе пасля заканчэння Саматэвіцкай сямігадовай школы Аркадзь Куляшоў паступіў у Мсціслаўскі педагагічны тэхнікум. У Мсціславе працавала аддзяленне «Маладняка». Тут пачыналі сваё паэтычнае жыццё таленавітыя мастакі слова Юлій Таўбін і Змітрок Астапенка. Сяброўства з імі аказала вялікі ўплыў на станаўленне Аркадзя Куляшова як паэта.
У 1930 годзе А. А. Куляшоў пераехаў у Мінск, дзе працягваў вучобу на літаратурным факультэце Мінскага педагагічнага інстытута (1931—1933).
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. 24 чэрвеня 1941 года А. А. Куляшоў пакінуў разбураны фашысцкай бамбардзіроўкай, ахоплены пажарам Мінск. Пешшу ён дайшоў да Оршы, потым дабраўся да Калініна і там уступіў у войска. Пад Ноўгарадам скончыў ваенна-палітычнае вучылішча і быў накіраваны ў вайсковую газету “Знамя советов”, дзе служыў да 1943 года, пасля чаго ў Беларускім штабе партызанскага руху.
Аркадзь Куляшоў — аўтар шэрагу знакавых паэтычных твораў ХХ стагоддзя, сярод якіх асаблівае месца займае ваенная паэма «Сцяг брыгады», а таксама філасофска-гістарычныя і грамадзянскія паэмы «Хамуціус», «Далёка да акіяна», «Мая Бесядзь», у якіх паэт асэнсоўваў лёс чалавека, гісторыю і родную зямлю; значную частку яго спадчыны складаюць і лірычныя вершы, аб’яднаныя ў зборніках, што сталі класікай беларускай паэзіі ХХ стагоддзя.
1931 год. У в. Мокрае Быхаўскага раёна нарадзіўся Міхась Мушынскі.
Гісторык беларускай літаратуры беларускі крытык, літаратуразнавец, тэкстолаг, член-карэспандэнт НАН Беларусі, доктар філалагічных навук, прафесар.
Выдаў звыш 340 навуковых прац, у тым ліку 12 індывідуальных і 31 калектыўных манаграфій. Сярод іх – “Шляхі развіцця беларускай савецкай прозы”, “Гісторыі беларускай дакастрычніцкай літаратуры”.
Памёр 8 чэрвеня 2018 года.
1937 год. У Шклове нарадзіўся Усевалад Радзько
Доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар, член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук РБ.
1939 год. Пры землятрусе ў Чылі загінула болей за 50 000 чалавек.
Рэкордны па колькасці ахвяр землятрус на тэрыторыі Чылі.
Больш за ўсё пацярпелі гарады Чыльян і Кансепсьён, аднак разбурэнні і ахвяры былі практычна ва ўсіх правінцыях Паўднёвага Чылі. Магнітуда па розных ацэнках складала ад 7,8 да 8,8.
Чыльян адчуваў наступствы моцных землятрусаў у 1751, 1835, 1939, 1953, 1960 і 2010 гадах, але менавіта землятрус 1939 года стаў найбольш трагічным.
1965 год. Памёр Сэр Уінстан Леанард Спэнсэр-Чэрчыль.
Брытанскі дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр (1940-1945, 1951-1955), гісторык, пісьменнік, мастак. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры. Найвялікшы лідар ваеннага часу ў ХХ стагоддзі, адзін з самых уплывовых людзей у гісторыі Вялікабрытаніі. Першы ў свеце ганаровы грамадзянін ЗША.
Афіцэр, ваенны карэспандэнт, сведка ваенных дзеянняў у Брытанскай Індыі, Судане, Другой англа-бурскай вайне.
Да Першай сусветнай вайны займаў пасады міністраў гандлю, унутраных спраў, першага лорда адміралцейства, камандзіра 6-га батальёну Каралеўскіх шатландскіх стралкоў на Заходнім фронце.
У міжваенны перыяд – міністр па ўзбраенні, міністр авіяцыі, канцлер казначэйства.
Пасля пачатку Другой сусветнай вайны – першы лорд адміралцейства, прэм’ер-міністр. Яго катэгарычная адмова разгляду варыянтаў паражэння, капітуляцыі або кампраміснага міру натхнілі брытанскі супраціў.
Антыкамуніст, адзін з галоўных ініцыятараў інтэрвенцыі Антанты ў Расію, але ўжо 22 чэрвеня 1941 года заявіў аб падтрымцы СССР.
5 сакавіка 1946 года Чэрчыль вымавіў вядомую Фултанскую прамову, ад якой часам пачынаюць адлічваць час халоднай вайны.
1971 год. Памёр Уладзімір Уладамірскі.
Беларускі акцёр, другі ў гісторыі Народны артыст БССР пасля У. Галубка. Народны артыст СССР.
Дзяцінства і юнацтва прайшлі ў Бабруйску.
Працаваў у Другім паказальным тэатры Заходняга фронту ў Бабруйску, Смольным тэатры Петраграда, у мінскім Купалаўскім тэатры.
Стварыў высокамастацкія вобразы ў беларускім рэпертуары.
Быў жанаты на артыстке Кацярыне Азбукінай, сястры адраджэнца Мікалая Азбукіна.
Памёр 24 студзеня 1971 года.
Групавы партрэт дзеячаў беларускага тэатру Г. Глебава, А. Марыкса, У.Уладамірскага (справа). 1959 год
1997 год. Заснаваны філіял Літаратурнага музея Янкі Купалы ў Яхімоўшчыне Маладзечанскага раёна.
Утвораны па ініцыятыве дырэктара музэя Жанны Дапкюнас і пры спрыянні старшыні калгаса «Яхімоўшчына» Г. Божкі.
Пасля рэстаўрацыі хаты, ў якой жыў Янка Купала, і падрыхтоўкі экспазыцыі філіял ўпершыню адкрыўся для наведвальнікаў 30 мая 2001 года.
Плошча экспазіцыі больш за 100 м². У двух пакоях размяшчаюцца экспазыцыйныя залы, а трэці пакой-кабінет, дзе жыў Купала – мемарыяльны.
Традыцыйна штогод у Яхімоўшчыне ў дзень нараджэння паэта 7 ліпеня праводзіцца Купальскае свята.
1999 год. На МАЗе выпушчаны першы аўтобус для міжгародных перавозак.
МАЗ-152 серыйна выпускаўся ў 2000-2014 гадах. Мадыфікацыя МАЗ-152А была больш камфартабельнай, з дадатковымі опцыямі: кандыцыянер, прыбіральня, лядоўня, міні-кухня. Усяго сабрана каля 820 аўтобусаў.
2007 год. У Маскве памёр мастак, магілёвец Абрам Манасзон
Нарадзіўся ў 1912 годзе. Беларускі і савецкі мастак, ураджэнец Магілёва, дзе пачынаў сваю мастацкую адукацыю і фарміраваўся як творца. Пасля прафесійнага навучання і ўдзелу ў мастацкім жыцці СССР ён працаваў у галіне станковага жывапісу і графікі, удзельнічаў у выставах, пакінуўшы прыкметны след у мастацтве другой паловы ХХ стагоддзя.
Творчы стыль Манасзона вызначаецца стрыманай, інтэлектуальнай манерай, увагай да формы і кампазіцыі, схільнасцю да рэалістычнай і абагульненай вобразнасці; у яго працах адчуваецца цікавасць да чалавека, унутранага стану, паўсядзённасці, а таксама ўплыў традыцый савецкай мастацкай школы з элементамі лірычнага настрою і тонкай псіхалагічнасці.
2018 год. Памёр Міхал Анемпадыстаў.
Беларускі мастак, паэт, дызайнер, культуролаг, мастацтвазнавец.
Працаваў у жанрах графікі, ілюстрацыі, плаката, фатаграфіі. Быў дызайнерам вядомых лагатыпаў, у тым ліку, кампаніі «Будзьма беларусамі!», рок-фестывалю «Басовішча». Стварыў серыю анімаваных паштовак «Будзьма з беларускімі святамі».
Ілюстратар кніг, альбомных вокладак для CD-дыскаў гуртоў «N.R.M.», «Партызанская школа».
У сваіх фотапрацах засяродзіўся на беларускай гародніне, каб адкрыць глыбейшае вымярэнне беларускай культуры. Меркаваў, што беларусы, як гародніна, хаваюць цікавыя рэчы ў сабе, не паказваюць іх навонкі – нацыя заглыбленых у сябе людзей: выглядаюць звычайна, а ўнутры фантастычныя, пад запэцканай (ад глебы) кажурой бульбы схавана «залатое сонца».
Удзельнік шматлікіх групавых, персанальных выстаў у еўрапейскіх гарадах.
Актыўны стваральнік беларускай рок-паэзіі, у тым ліку, для рок-мюзікла «Народны альбом». Песні на яго вершы выконваюцца гуртамі «Новае Неба», «N.R.M.», «IQ48», спявачкай Касяй Камоцкай.
Удзельнік грамадскай адукацыйнай праграмы «Лятучы ўніверсітэт», чытаў шматлікія лекцыі, у тым ліку, у Магілёве – «Колер Беларусі», «Беларускі стыль», «Межы памежжа».
У 2006 годзе быў абраны «Чалавекам году» па версіі музычнага інтэрнэт-парталу «Тузін Гітоў».
