Палітычныя зняволеныя ў бабруйскай калоніі №2 знаходзяцца пад моцным псіхалагічным ціскам і іх пастаянна саджаюць у ШІЗА, сведчыць былы палітвязень Павел Нікіценка.
Каля трох месяцаў заставалася да заканчэння тэрміна зняволення для праграміста з Віцебска Паўла Нікіценкі, калі яго разам з некалькімі дзясяткамі палітвязняў прымусова вывезлі з Літву 11 верасня 2025 года. Цяпер ён зноў разлучаны з сям’ёй і мусіць пачынаць жыццё ў чужой краіне, куды яго прывезлі літаральна з бабруйскай калоніі. Аб гэтым, а таксама аб сваіх пакутах у ёй, мужчына распавёў Праваабарончаму цэнтру “Вясна”.
Калонія і паўсядзённыя ўціскі
У калоніі Паўлу “жоўтую бірку экстрэміста” і статус “злоснага парушальніка рэжыму” прысвоілі адразу.
“Гэты 10-ы прафілактычны ўлік стварае шмат складанасцяў. Ты не адчуваеш сябе раўнапраўным у калоніі. Нас там не лічаць за людзей. Калі мы звернемся з якой-небудзь просьбай, то ў 99% нам будзе адмоўлена. Калі на нейкія правіннасці звычайных зняволеных заплюшчваюцца вочы, то на нас яны ўжо адыгрываюцца. Вельмі шмат розных уціскаў: адсутнасць працяглых спатканняў, пазбаўленне перадач, сон толькі на другім ярусе, забарона на наведванне розных секцый, першы час была забарона выхаду на прамзону ды многае іншае. Лісты прыходзяць толькі ад блізкіх сваякоў, але трэба было яшчэ даказаць, што гэта блізкія сваякі” – распавядае былы палітвязень.
Паводле яго, звычайным зняволеным сядзець нашмат прасцей. “Мне неяк адзін з начальнікаў атрада сказаў, што заахвочванняў мы ніякіх ніколі не атрымаем, але калі нас не пасадзілі ў ШІЗА, то мы гэта можам лічыць заахвочваннем. А пазбаўленне заахвочвання – значыць ніколі «не стаць на шлях выпраўлення», а значыць не выйсці датэрмінова па амністыі, умоўна-датэрміновым вызваленні. Там ты сядзіш, як на міне, і не ведаеш, ці прыйдуць яны да цябе сёння” – успамінае Павел.
“Падчас першай сустрэчы з аператыўным супрацоўнікам ён мне сказаў, што такіх, як я, ненавідзіць, і яму нічога не каштуе мяне, асабліва з такім наборам артыкулаў, раскруціць на арт. 411 КК, “загнаць у пятушатню” [прысвоіць нізкі статус] або бясконца катаць мяне па штрафных ізалятарах” – кажа ён.
Псіхалагічны ціск
Паводле Паўла, яго, у адрозненні ад іншых хлопцаў, у ШІЗА адпраўлялі толькі два разы. “Але гэта было абсалютна па надуманых прычынах: нібыта я не павітаўся і нібыта на рэзцы гумы я сядзеў на стале. У ШІЗА холадна, мокра і бегаюць мышкі. Ізалятары знаходзяцца ў падвале і на першым паверсе. Мяне садзілі ў падвальнае памяшканне ў “адзіночку”. На падлозе там ляжыць плітка, ад якой яшчэ больш цягне холадам. У ШІЗА я размаўляў з мышкай і павучком, так і жыў там” – гаворыць пакутнік.
“У бабруйскай калоніі няма фізічнага гвалту (я не чуў), але псіхалагічна там ціснуць дастаткова моцна. Цябе максімальна імкнуцца зняважыць. Усім непалітычным забаронена з намі мець зносіны пад пагрозай ШІЗА. Мне неяк адзін асуджаны за карупцыю сказаў: “Прывітанне, але калі што, я з табой не вітаўся”. Паміж сабой нам таксама нельга было мець зносіны” – сцвярджае Павел Нікіценка.
Ён распавёў, што калі палітвязень вяртае ў бібліятэку кнігу, то яе на праверку забірае цэнзар ці нейкі іншы супрацоўнік, і нельга, каб наступным чалавекам, які будзе браць гэтую кнігу, быў таксама палітвязень. На іх думку, мы можам праз надпісы ў кнігах перадаваць нейкія рэчы.
“Бабруйская калонія славіцца частымі праверкамі. Нам так кажуць: “Праверка, усё, як звычайна, БЧБ-шнікі прыбірайце ўсё з тумбаў, каб нічога лішняга не было”. І нам даводзілася ўсё з гэтых тумбаў кудысьці хаваць. Падаецца, Салжаніцын казаў, што самая вялікая праблема зэка – гэта іншы зэк. І, на жаль, у калоніі “стукацтва” вельмі распаўсюджанае, нават сярод палітвязняў. Ты не ведаеш, каму давяраць, а каму не” – кажа былі палітзняволены.
Ён распавёў, што ў калоніі зрабілі нядрэнны рамонт, але там засталася праблема з птушкамі. У сталовай яны могуць усё загадзіць памётам, то-бок хлеб, ежу. І з імі ніяк не змагаюцца. “Для мяне, як “тэрарыста”, які не можа ў атаварцы купляць сабе ежу і рэчы, гэта было крытычна” – адзначыў былы палітычны сідзелец.
Фота: Праваабарончы цэнтр “Вясна”
