10 чэрвеня ў гісторыі. Сусветны дзень мадэрну. Палон Усяслава. Трагедыя Лідзіцэ. Нарадзіўся бард В. Аўраменка

Сусветны дзень мадэрну (World Art Nouveau Day, з 2013 года).

Устаноўлены для прапаганды мастацтва высокага стылю мадэрн ў архітэктуры, жывапісу, паэзіі, музыцы, а таксама захавання яго спадчыны. Дата прымеркавана да дня скону выдатных прадстаўнікоў мадэрну Антоніа Гаўдзі і Эдэна Лехнера.

У Магілёве стыль мадэрн прадстаўлены будынкам сялянскага зямельнага банка, у якім зараз месціцца мастацкі музей імя П. Масленікава.

Міжнародны дзень геральдыкі (International Day of Heraldry).

Геральдыка, гербазнаўства – спецыяльная гістарычная навука, якая вывучае паходжанне, развіццё, грамадска-прававое значэнне і фармаванне герба і інстытут яго карыстання.

Інтэнсіўнае развіццё геральдыкі ў ВКЛ пачалося пасля заключэння Гарадзельскай уніі 1413 года, калі 47 найбольш знатных родаў Княства атрымалі гербы.

У ХVІІ стагоддзі распаўсюдзілася гарадская геральдыка. Уласныя гербы мелі больш за 100 беларускіх гарадоў.

1067 год. Кіеўскія Яраславічы захапілі ў палон полацкага князя Усяслава Брачыславіча (1029-1101) і двух яго сыноў.

Гэта адбылося падчас сустрэчы “на Ршы”. Першая пісьмовая згадка пра Оршу.

Пры Ўсяславе Чарадзеі Полацкае княства дасягнула сваёй магутнасці, быў пабудаваны Полацкі Сафійскі сабор.

Праз 4 месяцы пасля бітвы на Нямізе (1067), Яраславічы запрасілі Усяслава на перамовы, цалавалі крыж, што не зробяць благога. Але, як толькі Усяслаў пераплыў у чоўне Дняпро для перамоваў, Яраславічы парушылі цалаванне крыжа і схапілі князя з сынамі, адвезлі ў Кіеў і кінулі ў земляную турму. Праз 14 месяцаў, падчас паўстання 1068 года, кіеўляне вызвалілі Усяслава з поруба і абвясцілі вялікім князем кіеўскім.

1633 год. У Магілёве на Троіцу на Дняпры патапілася шмат людзей.

Гэта адбылося падчас пераправы праз раку з Магілёва ў Лупалава. Затануў паром разам з шматлікімі гараджанамі, святарамі.

1794 год. У Гродне ўтворана Цэнтральная дэпутацыя ВКЛ.

Выканаўчы органа паўстання 1794 года.

Заклікі Т. Касцюшкі да простага народа змагацца за незалежнасць выклікалі недавер сялян і сабатаж памешчыкаў. У сялян на працягу стагоддзяў выхоўвалася рабская псіхалогія. Яны, пакорлівыя сваім панам, не былі гатовыя да актыўных дзеянняў у якасці свядомых барацьбітоў за свае правы, за сваю свабоду. Усё гэта ўлічваў Касцюшка і ў кожным звароце да народа стараўся абудзіць яго свядомую актыўнасць, умацаваць веру ў перамогу.

А. Арлоўскі. Паўстанцы Т. Касцюшкі.

1883 год. Нарадзіўся Язэп Гапановіч (1883-1961).

Беларускі грамадскі дзеяч, прадпрымальнік

Быў членам Беларускага гуртка ў Варшаве. У пачатку 1920-х гадоў дзеяч беларускай кааперацыі на Віленшчыне, з ліпеня 1925 года стаў намеснікам старшыні Беларускага нацыянальнага камітэту ў Варшаве.

Быў уласнікам цагельні. Заснавальнік і старшыня Асветнага таварыства беларусаў у Варшаве (1937-1939), аплочваў памяшканне таварыства, дапамагаў незаможным беларускім студэнтам.

Выдаў зборнік вершаў С. Станкевіча «З майго ваконца» (1928). Дзеяч Беларускага камітэту ў Варшаве (1940-1944). Пасля 1956 года ўдзельнічаў у працы Варшаўскага аддзелу Беларускага грамадска-культурнага таварыства, спяваў у хоры таварыства.

Памёр 20 мая 1961 года.

1910 год. Памёр Мікалай Нікіфароўскі (1845-1910).

Беларускі этнограф, фалькларыст, краязнавец, сябра геаграфічнага таварыства, таварыства аматараў прыродазнаўства, антрапалогіі і этнаграфіі пры Маскоўскім універсітэце.

Рэдактар часопіса “Этнографическое обозрение”, паплечнік па даследаваннях магілёўца Паўла Шэйна (1826-1900).

Аўтар грунтоўных “Нарысаў Віцебскай Беларусі” (8 частак), “Нарысаў простанароднага жыцця-быцця ў Віцебскай Беларусі і апісанне прадметаў ужытку”, “Простанародныя прыкметы і павер’і, прымхлівыя абрады і звычаі, легендарныя паданні пра асобы і мясціны” (змяшчае 2307 народных прыкмет, павер’яў, забабонаў, абрадаў, звычаяў). 

1917 год. У Менску выйшаў першы нумар газеты «Вольная Беларусь».

Беларускамоўная грамадска-палітычная, эканамічная і літаратурная газета нацыянальна-дэмакратычнага кірунку пад рэдакцыяй Язэпа Лёсіка.

Выдавалася Беларускім нацыянальным камітэтам, потым Таварыствам беларускай культуры да лістапада 1918 года.

Газета закрылася па заняцці Менска бальшавікамі.

1919 год. У Вільні ўтворана Цэнтральная беларуская рада Віленшчыны і Гродзеншчыны.

Гэта адбылося падчас працы Беларускага  з’езда Віленшчыны і Гродзеншчыны (9-10 чэрвеня).

Рада – орган палітычнага прадстаўніцтва беларускага нацыянальнага руху Заходняй Беларусі на чале К. Дуж-Душэўскім і М. Кахановічам. Рада выступала ў абарону правоў беларусаў, спрыяла развіццю беларускай культуры, кааперацыі, займалася дабрачыннасцю на карысць пацярпелых ад вайны і дзяцей-сірот. У палітычнай дзейнасці прытрымлівалася актаў БНР.

Удзельнікі з’езда. Пасярэдзіне стаіць К. Дуж-Душэўскі.

1923 год. Памёр Міхал Федароўскі (1853-1923)

Беларускі і польскі фалькларыст, этнограф, археолаг.

Сабраў каля 1 500 беларускіх песенных і танцавальных мелодый, 5 000 беларускіх народных песень, каля 10 000 прыказак, сотні казак, загадак, якія выдадзеныя у 8-томнай працы “Люд беларускі”. Аўтар этнаграфічнай працы “Пружана і яе ваколіцы”.

1942 год. Нямецкімі войскамі сцёртая з твару зямлі чэшская вёска Лідзіцэ.

Непасрэднай падставай для расправы стала забойства Рэйнхарда Гейдрыха, пратэктара Багеміі і Маравіі, учыненае 27 мая 1942 года ў Празе. Жыхары вёскі былі абвінавачаныя ва ўкрывальніцтве чэхаславацкіх патрыётаў, якія здзейснілі замах.

Усё мужчынскае насельніцтва старэйшае за 15 гадоў, а гэта 172 чалавекі, было расстраляна, 195 жанчын былі адпраўленыя ў канцэнтрацыйны лагер Равенсбрук. З 98 дзяцей было пакінута 13 дзяцей узростам да аднаго года і прыдатныя для анямечвання. Астатнія дзеці былі забітыя ў газавай камеры ў лагеры смерці каля Хелмна. Усе будынкі вёскі былі спаленыя.

Трагедыя Лідзіцэ.

1958 год. Нарадзіўся Васіль Аўраменка.

Магілёўскі паэт, бард, пісьменнік, урач-неўрапатолаг па прафесіі.

Сталы аўтар часопіса “ARCHE”, удзельнік праекту “Радыё Свабода” “Барды Свабоды”, бардаўскіх канцэртаў, сябра клубу аматараў гісторыі і падарожжаў “Чароўны ўспамін”, аўтар паэтычных зборнікаў, кнігі пра інтымнае жыццё, неафіцыйнага гімну Магілёва.

1972 год. Нарадзіўся Пітэр Серафіновіч.

Брытанскі акцёр беларускага паходжання.

Пачаў працу на радыё BBC Radio 1, прымаў удзел у розных шоў на радыё і тэлебачанні, у тэлесерыялах на брытанскім і амерыканскім тэлебачанні.

Вядомы і ў якасці акцёра агучання, працаваў у рэкламе, дубляжы.

Яго брат Джэймс Серафіновіч – сцэнарыст і рэжысёр, сястра Хелен – замужам за сцэнарыстам Грэгэмам Лінеганам.

2020 год. Памёр Валерый Гаркуноў (1947-2020).

Беларускі глебазнавец, краязнавец, доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар МДУ імя А. Куляшова.

Член геаграфічнага таварыства і таварыства глебазнаўцаў, галоўны рэдактар часопіса “Магілёўскі мерыдыян”.

Даследчык глеб Магілёўскай вобласці, аўтар 50 прац па структуры глебавага покрыва вобласці і ўсходняй Беларусі.

Магілёўскі прадпрымальнік падмануў больш за 20 кампаній

У Магілёве прадпрымальнік трапіў пад суд за падман 24 кампаній амаль на 100 тыс. рублёў.

Да суда дайшла крымінальная справа супраць бізнесоўца, якога падазраюць у сістэматычным падмане партнёраў і кліентаў. Паводле матэрыялаў следства, яго дзеянні закранулі дзясяткі арганізацый і некалькіх прыватных асоб.

Гаворка ідзе пра 50-гадовага мужчыну, які кіраваў уласнай кампаніяй. У мінулым ён ужо меў праблемы з законам, у тым ліку па падобных артыкулах.

Пракуратура сцвярджае, што на працягу трох гадоў мужчына выкарыстоўваў адну і тую ж мадэль паводзінаў: дамаўляўся з пастаўшчыкамі пра пастаўкі з адтэрміноўкай аплаты, аднак не меў намеру разлічвацца. Каб выклікаць давер, ён абяцаў доўгатэрміновае супрацоўніцтва і замоўчваў сапраўднае фінансавае становішча сваёй фірмы.

Пастаўшчыкі, сярод якіх былі як прыватныя, так і дзяржаўныя прадпрыемствы, адгружалі яму разнастайную прадукцыю – ад харчавання і касметыкі да будаўнічых матэрыялаў. Далей гэтыя тавары прадаваліся праз гандлёвыя аб’екты ў Магілёве, а атрыманыя грошы не вярталіся крэдыторам.

Агульная сума шкоды, паводле ацэнкі абвінавачання, перавысіла 97 тыс. рублёў і закранула 24 кампаніі.

Асобна ў справе фігуруюць і эпізоды, звязаныя з падманам грамадзян. Мужчына прапаноўваў паслугі па арганізацыі памінальных абедаў і ўрачыстасцяў у арандаванай установе, атрымліваў перадаплату, але мерапрыемствы не праводзіў. У выніку чатыры чалавекі страцілі больш за 4 тыс. рублёў.

Цяпер прадпрымальніку інкрымінуюць махлярства. Падчас следства мужчына заставаўся на волі пад абавязацельствам не пакідаць месца жыхарства, але перад пачаткам судовага разгляду яго ўзялі пад варту. Кампенсацыі пацярпелым ён пакуль не выплаціў.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

У Бабруйску ІП даналічылі больш за 13 тысяч рублёў падаткаў

Бабруйскія падаткавікі праверылі індывідуальнага прадпрымальніка, які займаўся грузавымі перавозкамі, пасля таго як ён спыніў дзейнасць. Высветліліся цікавыя факты.

Высветлілася, што ў 2022-2024 гадах бабруйскі ІП плаціў зарплату двум супрацоўнікам, не афармляючы іх афіцыйна і не адлюстроўваючы выплаты ў уліку. Так ён заніжаў падаткаабкладаемую базу і недаплачваў падаткі. Факт незаконнай прадпрымальніцкай дзейнасці зафіксаваў эканамічны суд Магілёўскай вобласці.

Да даходаў ад незаконнай дзейнасці прымянілі стаўку падаходнага падатку 26 працэнтаў, а звязаныя выдаткі з разліку выключылі. Выніковая сума даналічаных падаткаў – 13,3 тысячы рублёў.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

Бабруйскі прадпрымальнік ухіліўся ад падаткаў больш чым на 600 000 рублёў

Бабруйскі прыдпрымальнік выкарыстаў схему ўхілення ад падаткаў шляхам драблення бізнэса. За гэта яму прысудзілі два з паловай гады хатняй хіміі.

Як высветліў суд у Бабруйску ў працэсе над 62-гадовым індывідуальным прадпрымальнікам, мясцовы жыхар працаваў па схеме аптымізацыі падаткаў з 2016 года. 

Ён зарэгістраваў у якасці такіх жа ІП сваю матку, сужыцельку і абедзьвюх дочак. Потым перадаў ім права ўласнасці на нерухомасць, кую здаваў у арэнду. Фармальна агульнай выручкі ў іх не было, але насамрэч грошы ішлі ў адну кішэню, пры меншай сплаце падаткаў. У выніку ад такой дзейнасці, як высветліў суд, сума ўхілення ад падаткаў склала за гэты дзясятак гадоў 628 тыс. рублёў.

У зале суда прадпрымальнік сваю віну прызнаў, цалкам выплаціў грошы. Вырак быў даволі мяккі – два з паловай гады абмежавання волі без накіравання ў папраўчую ўстанову адкрытага тыпу. Таксама ён мусіць сплаціць 42 тыс. рублёў штрафу і яму забаронена пяць гадоў займацца прадпрымальніцкай дзейнасцю.

Прысуд пакуль у законную сілу не ўступіў.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Прадпрымальнік пяць гадоў распрадаваў перададзеныя яму на захоўванне ванны

Тры гады калоніі атрымаў прадпрымальнік, якому, як аказалася, нельга было давяраць на захоўванне маёмасць.

Як паведамляе Магілёўскі абласны суд, у 2019 годзе мужчына заключыў дамову захоўвання з арганізацыяй, па якой яму было перададзена 189 розных ваннаў. Пачынаючы з таго года і аж да 2024-га ён іх распрадаваў, нягледзячы на тое, што не меў на гэта права. Удалося прадаць 162 ванны на суму амаль 39 тыс. рублёў.

Як гаворыцца ў судовым рашэнні, усякія патрабаванні аб вяртанні перададзенай на захоўванне маёмасці прадпрымальнік ігнараваў. У выніку дырэктар арганізацыі пайшла ў праваахоўныя органы. Яны выявілі ў мужчыны 27 нераспрададзеных на той момант ваннаў на суму больш за 6,6 тыс.рублёў.

У судзе прадпрымальнік сваю віну прызнаў часткова, не пагадзіўшыся з ацэнкай кошту ваннаў. Таксама часткова кампенсаваў шкоду.

Спачатку суд Магілёўскага раёна прызнаў яго вінаватым у спробе растраты маёмасці асобай, якой яна даверана, у асабліва буйным памеры, і прызначыў падсуднаму тры гады калоніі ўзмоцненага рэжыму і штраф у 16,8 рублёў. Затым Магілёўскі аблсуд пакінуў прысуд без змены.

Фотаздымак з адкрытых крыніц