Магілёўскі бізнесмен, уладальнік холдынга “Сервалюкс” Яўген Баскін атрымаў даручэнне ад улад курыраваць Дубровенскі раён Віцебскай вобласці.
У Беларусі пачалася рэалізацыя чарговай «мегаідэі» па выратаванні праблемнага аграпрамысловага комплексу Віцебшчыны. Замест сістэмных рэформаў улады вырашылі пераразмеркаваць адказнасць, На гэты раз на плечы паспяховых бізнесменаў. У рамках пілотнага праекта Яўген Баскін атрымаў пад кантроль увесь аграсектар Дубровенскага раёна, дзе для гэтага нават стварылі асобную структуру – «Дубровно Дэйрыз». Пра гэта піша “План Б”.
Ініцыятыва стала вынікам лютаўскай нарады ў беларускага дыктатара, дзе Віцебская вобласць у чарговы раз была прызнана самым праблемным рэгіёнам. Правіцель заявіў, што знайшоў «адказных людзей», якія павінны «дапамагчы і спытаць». Фактычна ж гаворка ідзе пра ручное кіраванне і пераклад рызык з дзяржавы на прыватны бізнес.
Акрамя Баскіна, «куратарамі» прызначаны бізнесмен Аляксандр Машэнскі (кампанія “Санта Імпэкс Брэст») і кіраўнік «Агрокамбіната Дзяржынскі» Уладзімір Лук’янаў. Аднак, як менавіта яны павінны вырашаць сістэмныя праблемы галіны, якія пачынаюцца ад нізкай эфектыўнасці і заканчваюцца хранічнай запазычанасцю, не тлумачыцца.
У Дубровенскім раёне з дапамогай “Дейрыз” плануецца мадэрнізацыя жывёлагадоўчых аб’ектаў, а таксама абнаўленне трактароў і іншай тэхнікі сельгаспрадпрыемства. Чыноўнікі запэўніваюць, што скарачэнняў не будзе, а працоўных месцаў нават стане больш. Такія абяцанні выглядаюць традыцыйна аптымістычна, але не ўлічваюць, што эфектыўнасць звычайна патрабуе аптымізацыі, а не раздування штатаў.
Маштабы задачы вялікія: дзевяць гаспадарак, каля 75 тыс. гектараў зямлі і 25 тыс. галоў буйной рагатай жывёлы. Пры гэтым частка праблем назапашвалася гадамі і звязаная не толькі з недахопам інвестыцый, але і з агульнай мадэллю кіравання ў сельскай гаспадарцы.
Для самога Баскіна праект выглядае не столькі магчымасцю, колькі цяжкім абавязкам. Хоць «Сервалюкс» ужо меў інтарэсы ў раёне, цяпер кампаніі давядзецца ўкладваць значныя сродкі ў чужыя актывы, якія раней не дэманстравалі эфектыўнасці. Пры гэтым бізнес і без таго абцяжараны крэдытамі і развівае праекты за мяжой.
Дадатковыя рызыкі – адміністрацыйны ціск і кантроль. Замест стратэгічнага развіцця кампанія можа апынуцца ў рэжыме пастаяннай справаздачнасці перад чыноўнікамі і правяраючымі органамі.
У выніку ўзнікае пытанне: ці здольная такая схема, якая з’яўляецца фактычна прымусовым шэфствам бізнесу над праблемнымі рэгіёнамі, вырашыць глыбокія праблемы галіны? Пакуль гэта выглядае хутчэй як чаговая спроба часова замаскіраваць сістэмныя збоі.
З пачатку мінулага года ў каналізацыйныя калодзежы ў Магілёўскай вобласці ўпалі чатыры чалавек. Адзін з іх загінуў.
Як паведамляе пракуратура, з пачатку 2025 года ў Магілёўскай вобласці зафіксавана чатыры выпадкі падзення людзей у каналізацыйныя калодзежы: 1 – са смяротным зыходам, 2 – з цялеснымі пашкоджаннямі, 1 – без шкоды здароўю.
Пракуратура выявіла больш за 80 парушэнняў у дзейнасці арганізацый жыллёва-камунальнай гаспадаркі і аграпрамысловага комплексу ў пытанні бяспекі ачышчальных збудаванняў і аб’ектаў водаадвядзення. Найбольш характэрныя сярод іх адсутнасць крышак люкаў калодзежаў; абвал грунту паблізу гэтых збудаванняў і аб’ектаў; неабмежаваны доступ на іх і адсутнасць агародж пры рамонце водаправодных сетак.
Да прыкладу, у Магілёве паблізу ўстановы «SOS-Дзіцячая вёска Магілёў» адкрыты каналізацыйны калодзеж быў прыкрыты галінкамі, а побач з дашкольнай установай адукацыі па вул. 30 гадоў Перамогі функцыю крышкі выконваў перакулены стол.
Пракуратура выпісаал 25 надзорных актаў, а ў Магілёўскі аблвыканкам накіравала
інфармацыйную запіску для арганізацыі належнага кантролю за бяспечнай эксплуатацыяй аб’ектаў водаадвядзення.
Магілёвец, які ўдзельнічаў у пратэстах 2020 года, пакінуў Беларусь разам з сям’ёй і сёння жыве ў Польшчы пад міжнароднай абаронай. Імя і горад ён не называе – супрацоўнікі КДБ і міліцыі дагэтуль прыходзяць да яго бацькоў у Магілёве.
Наш герой проста аказаўся больш абачлівым за многіх. У 2020 годзе, калі хваля пратэстаў пракацілася па Беларусі, гэты магілёвец выйшаў на вуліцу разам з сотнямі тысяч іншых. Але ў адрозненне ад многіх – хутка пралічыў наступствы.
Пакуль іншыя чакалі і спадзяваліся, ён дзейнічаў: за кароткі час прадаў бізнес, пазбавіўся кватэры, сабраў жонку, двух дзяцей – і з’ехаў.
Сёння сям’я жыве ў польскім горадзе, назву якога ён наўмысна не раскрывае. Статус міжнароднай абароны дае прававую аснову для легальнага знаходжання ў Польшчы. Гэта не турыстычная віза і не часовы дазвол – гэта паўнавартасная абарона, якую дзяржава дае людзям, што не могуць вярнуцца ў Беларусь без рызыкі для жыцця і свабоды.
У Польшчы магілёвец адкрыў невялікую кавярню. Сваімі сіламі з нуля было б складана, але дапамагла дзяржава.
ZPP Belarus Business Center і іншыя праграмы падтрымкі беларускіх прадпрымальнікаў у Польшчы рэальна працуюць, і ён скарыстаўся гэтай магчымасцю. Багачом сябе не лічыць, але і пра патрэбу не ведае: кавярня прыносіць стабільны даход, сям’я ўладкаваная, дзеці ходзяць у школу.
Галоўнае, што ён адзначае ў новым жыцці – стаўленне да прыватнага бізнесу. Розніца прынцыповая:
у Польшчы прыватных прадпрымальнікаў паважаюць – дзяржава стварае ўмовы, а не замінае;
у Беларусі ўлады малы бізнес ніколі асабліва не любілі – гэта сістэмная праблема, не выпадковасць;
ціску з боку дзяржавы няма – ніякіх праверак “па званку”, ніякіх папярэджанняў, што пераходзяць у пагрозы;
кафэ працуе па зразумелых правілах – і гэта само па сабе шмат каштуе.
Пра вяртанне ў Магілёў гаворкі няма – ні цяпер, ні пасля магчымых змен у Беларусі.
Нават калі палітычная сітуацыя зменіцца, стаўленне дзяржавы да прыватнага прадпрымальніцтва хутка не памяняецца. У гэта наш суразмоўца не верыць.
І ў яго ёсць падставы для такога скептыцызму – выкараніць лукашэнкаўскі “савок” хутка не атрымаецца.
Тым часам мінулае не адпускае. КДБ і міліцыя перыядычна прыходзяць да яго бацькоў у Магілёве. Што шукаюць і чаго дамагаюцца – зразумела. Падтрымліваюць атмасферу страху – апошняй апоры старога на дыктатарскім троне.
Такіх гісторый сярод магілёўцаў нямала. Пасля 2020 года Беларусь перажыла найбуйнейшы зыход у сваёй суверэннай гісторыі. Па розных ацэнках, краіну пакінулі ад 500 да 600 тысяч чалавек. Сярод іх – прадпрымальнікі, якія не сталі чакаць, пакуль за імі прыйдуць. Яны проста паспелі. Ім пашанцавала.
У Магілёве поўным ходам ідзе рэалізацыя амбіцыйнага дарожнага праекта – будаўніцтва ўнутрыгарадской кальцавой магістралі. Будаўніцтва ахоплівае адразу некалькі раёнаў і абяцае назаўжды змяніць транспартную карту горада.
Канцэпцыя прадугледжвае стварэнне трох транспартных кольцаў, якія злучаць паміж сабой усе ключавыя мікрараёны. Акрамя таго, у межах праекта з’явяцца два пуцеправоды, падземны пешаходны пераход, а таксама разгалінаваная сетка пешаходных і веладарожак.
Увесь аб’ект падзелены на 23 чаргі будаўніцтва. Чатыры з іх ужо завершаны і адкрыты для руху, яшчэ на 11 работы працягваюцца.
Праектна-каштарысная дакументацыя на злучэнне трох кольцаў пакуль знаходзіцца ў распрацоўцы, а самі работы на гэтых участках пачнуцца ў трэцім квартале 2026 года.
Маршруты трох калец размеркаваны наступным чынам:
першае кальцо – вуліца Каралёва і праспект Міра;
другое кальцо – вуліца Ленінская;
трэцяе кальцо – скрыжаванне вуліц Якубоўскага, Касманаўтаў і праспекта Міра.
Адным з прыкметных элементаў інфраструктуры стане падземны пешаходны пераход на скрыжаванні праспекта Міра і вуліцы Якубоўскага. Агульная даўжыня – 60 метраў.
На сёння будаўнікі завяршылі першую палову: заліты сцены і перакрыцці, узведзены адзін лесвічны сход, пачата пракладка ліфтавай шахты.
Пераход абсталююць двума ліфтамі. На аб’ект ужо пайшло каля 250 кубаметраў бетону і 50 тон арматуры.
Спецыялісты-будаўнікі падкрэсліваюць: складанасць не ў тэхналогіях, а ў умовах – сціснутае гарадское асяроддзе і бесперапынны транспартны паток патрабуюць максімальнай акуратнасці.
Самым працаёмкім і дарагім элементам усяго праекта лічыцца шостая чарга – пуцеправод праз чыгуначныя шляхі і вуліцу Першамайскую. Будаўніцтва пачалося ў снежні 2024 года і разлічана на 40 месяцаў. Кожная з дзвюх незалежных канструкцый пуцеправода працягнецца на 562 метры.
Для параўнання: самы доўгі мост Беларусі праз Прыпяць у Мазыры мае даўжыню 1,1 кіламетра. Зараз з 44 апор гатовы 28, змантана прыкладна палова жалезабетонных пралётных канструкцый.
Ідэя кальцавой магістралі ўзнікла яшчэ ў савецкі час. Тады праекціроўшчыкі прадбачылі рост аўтамабільнага трафіку ў горадзе.
Сёння яна ўвасабляецца ў жыццё. Завяршэнне ўсіх чаргаў будаўніцтва запланавана на 2028 год.
Пасля ўводу ў эксплуатацыю новая артэрыя павінна разгрузіць цэнтр горада, павысіць прапускную здольнасць дарог і зрабіць перамяшчэнне паміж раёнамі значна хутчэйшым і зручнейшым.
У Магілёве пажылы мужчына атрымаў сур’ёзныя траўмы падчас спальвання смецця на сваім участку. Пацярпелы тыдзень адкладваў візіт да ўрача і звярнуўся па дапамогу толькі праз сем дзён пасля інцыдэнту.
Здарэнне адбылося 5 красавіка на вуліцы Маневіча. Мужчына 1959 года нараджэння наводзіў парадак на ўчастку і паліў смецце. У нейкі момант ён задрамаў проста каля гаручага вогнішча. Гэта і стала прычынай апёкаў.
Нягледзячы на атрыманыя траўмы, па медыцынскую дапамогу пацярпелы не спяшаўся. У бальніцу ён звярнуўся самастойна толькі 12 красавіка – праз тыдзень пасля здарэння. У той жа дзень яго шпіталізавалі.
Мар’я Егіпецкая і Прабуджэнне хатніка (народны каляндар).
Прыкметы.
На Мар’ю – разводдзі.
Калі разліў на Марыю Егіпецкую – травы будзе шмат, а калі паводкі яшчэ няма, то лета будзе халодным і дажджлівым.
Калі ноч ясная і цячэ цёплая вада, то лета будзе цёплае і сухое.
На Марыю Егіпецкую снег і пад кустом растаў.
Лёд на беразе ракі застанецца – год будзе цяжкі.
1101 год. Памёр Усяслаў Брачыслававіч Чарадзей (1029–1101).
Князь полацкі (1044–1068, 1071–1101), вялікі князь кіеўскі (1068–1069), пры ім быў пабудаваны Полацкі Сафійскі сабор.
Адзін з герояў «Слова пра паход Ігараў» і ўсходнеславянскага фальклору. Княжыў 54 гады – самы працяглы перыяд кіравання дзяржавай у гісторыі Беларусі.
Я. Драздовіч. Пярсцёнак Усяслава Чарадзея
1432 год. Пачаў валадарыць Жыгімонт Кейстутавіч (1365–1440).
Вялікі князь літоўскі, брат Вітаўта.
Доўгі час не ўсімі часткамі Вялікага Княства Літоўскага прызнаваўся за законнага валадара.
Падчас барацьбы за ўладу паміж Вітаўтам і Ягайлам быў зняволены апошнім (1382–1384). У 1384 годзе ў Прусіі разам з Вітаўтам заключыў дагавор з Тэўтонскім ордэнам супраць Ягайлы, але ў 1386 прысягнуў яму.
Прымаў удзел у перамовах і заключэнні пагадненняў з Тэўтонскім ордэнам у 1398, 1411, 1422, 1431 гадах, уній з Польшчай. Удзельнічаў у бітве на Ворскле (1399), Грунвальдскай бітве (1410). Пры панаванні Вітаўта не меў палітычнага ўплыву, падтрымліваў брата.
У выніку змовы Жыгімонт быў забіты ў Троцкім замку 20 сакавіка 1440 года.
1669 год. Згодна з Андрусаўскім замірэннем (1667) Масква мусіла вярнуць Кіеў Рэчы Паспалітай, але маскавіты адмовіліся прытрымлівацца дамовы.
Масковіі па дамове 1667 года давалася два гады для вываду свайго гарнізона з Кіева і яго перадачы Рэчы Паспалітай. Масква адмовілася і пазней прапанавала за Кіеў выкуп у 146 000 рублёў у рамках “Вечнага міру” 1686 года.
1853 год. Нарадзіўся Уладзімір Завітневіч (1853–1927).
Беларускі археолаг і гісторык, прафесар (1904).
Скончыў Мінскую духоўную семінарыю, Пецярбургскую духоўную акадэмію.
Працаваў настаўнікам у Варшаве і Кіеўскай духоўнай акадэміі.
Вывучаў старажытнарускую гісторыю. Даследаваў каля 700 пахаванняў дрыгавічоў у 82 курганных могільніках.
Вызначыў межы рассялення дрыгавічоў. Яго высновы выкарыстоўвалі ў сваіх працах А. Грушэўскі, Я. Карскі, А. Спіцын і іншыя гісторыкі і археолагі.
У 1890-я гады супрацоўнічаў з газетай «Минский листок».
1880 год. Нарадзіўся Язэп (Восіп) Дыла.
Беларускі пісьменнік і культурны дзеяч.
Вучыўся у Слуцкай гімназіі, сябраваў з Альгердам Абуховічам. Выключаны з Юр’еўскага ветінстытута за ўдзел у студэнцкіх хваляваннях.
Працаваў у газеце «Северо-Западный край» (Мінск), у выдавецтвах Пецярбурга, Арэнбурга, Казані, Масквы. У снежні 1917 удзельнічаў у І Усебеларускім з’ездзе.
Быў камісарам працы ў Часовым урадзе БССР, на розных кіраўнічых пасадах у Мінску, членам ЦВК БССР, дырэктарам Інстытута па вывучэнні мастацтва, дырэктарам Беларускага тэатра імя Янкі Купалы, намеснікам загадчыка Белдзяржкіно, інспектарам наркамата асветы. Правадзейны член Інбелкульта. Разам з прафесарам У. Пічэтам, акадэмікам Я. Карскім распрацаваў статут Інбелкульта.
Арыштоўваўся ДПУ у 1930, 1938 гадах, высылаўся на Урал, на Волгу.
Памёр 7 красавіка 1973 года ў Саратаве.
Аўтар апавяданняў, гістарычнага рамана «На шляху з варагаў у грэкі», аповесцей, п’ес, публіцыстычных артыкулаў, мемуараў, успамінаў пра Цішку Гартнага, Я. Райніса.
Даследваў узнікненне беларускага тэатра, вступаў у якасці навуковага кансультанта аднаго з першых беларускіх фільмаў – «Кастусь Каліноўскі» (1928).
Беларускі грамадска-палітычны дзеяч, публіцыст, педагог, сябра Рады БНР, пасол сейма Польшчы. Аўтар музыкі на словы М. Багдановіча «Зорка Венера».
Дзеяч Беларускай сацыялістычнай грамады, Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі і Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Публікаваўся ў газетах “Наша Ніва”, “Беларусь”, “Звон” і іншых.
Працаваў у сектары навукі Наркамасветы, дырэктарам Беларускага дзяржаўнага сацыяльна-гістарычнага музея. У 1931–1932 гадах быў сябрам ЦВК БССР.
Арыштаваны ДПУ ў 1933 годзе, у 1934 прыгавораны да расстрэлу. Прысуд заменены на 10 гадоў лагераў. Вязень Салавецкіх лагераў. У верасні 1937 этапаваны ў Мінск, 14 лістапада 1938 года НКУС прыгавораны да расстрэлу. Расстраляны 27 лістапада 1937 года ў Мінску.
У яго гонар усталяваны мемарыяльныя дошкі на колішнім будынку манастыра базыльян у Барунах, у якім у 1920–1922 гадах дзейнічала беларуская настаўніцкая семінарыя, дырэктарам якой ён быў, у в. Максімаўка Маладзечанскага раёна.
1900 год.У Парыжы пачалася Сусветная выстава.
Як і раней, на ёй былі прадстаўлены беларускія дасягненні. Графіня Патоцкая за калекцыю якаснага насення атрымала Гран-пры. Начальнік Палескіх чыгунак С. Міхін прадставіў палепшаныя вагоны, асабістую дрэзіну, пнеўмапад’ёмнікі, пнеўмабур. Гран-пры атрымаў начальнік тэлеграфа Палескіх чыгунак Андэрс за свой электрычны семафорапаўтарыцель. Натоўпы стаялі каля пудзіла белавежскага зубра.
Залатую медаль прывёз у Горкі мясцовы аптэкар Казімір Паздзерскі за вынайдзены ім цуда-крэм ад вяснушак, за якім утвараліся чэргі ў аптэках не толькі Магілёўшчыны, але і па ўсёй Еўропе.
1905 год. У г. Горкі нарадзіўся Ізраіль Разгон.
Савецкі гісторык. Доктар гістарычных навук, прафесар. Лаўрэат Сталінскай прэміі.
Скончыў Горацкую школу, Другі Маскоўскі ўніверсітэт. Працаваў у горацкай райлесканторы, у сакратарыяце Галоўнай рэдакцыі “Истории гражданской войны в СССР”, прафесарам гістарычнага факультэта МДУ, у Камісіі па гісторыі Вялікай Айчыннай вайны Прэзідыума АН СССР.
У перыяд “барацьбы з касмапалітызмам” звольнены з навуковых устаноў Масквы і ў 1949–1986 гадах узначальваў кафедру гісторыі СССР Томскага ўніверсітэта.
Складальнік і рэдактар кніг па гісторыі кастрычніцкай рэвалюцыі, грамадзянскай вайны, член рэдкалегіі, адзін з аўтараў 4-га і 5-га тамоў “Истории Сибири с древнейших времен до наших дней”.
На адным з карпусоў Томскага дзяржаўнага ўніверсітэта ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
Памёр 16 лютага 1987 года.
1910 год. У в. Стары Дзедзін (зараз Клімавіцкі раён) нарадзіўся Алесь Пруднікаў (1910–1941).
Беларускі паэт, стрыечны брат пісьменніка Паўла Пруднікава.
Актыўны ўдзельнік працэса беларусізацыі, разам з братам быў пазаштатным карэспандэнтам некаторых газет. Так, у прыватнасці, калі быў знойдзены скарб старажытных манет каля в. Стары Дзедзін, ён з Паўлам напісаў пра гэта рэпартаж.
Аўтар вершаў, паэмы «Зямныя зоры».
Працаваў на будаўніцтве чыгункі Асіповічы – Магілёў – Рослаў (1930), на новабудоўлях Мінска, у Дзяржвыдавецтве, у БелТА.
У 1933 годзе быў арыштаваны НКУС. Пасля вызвалення з турмы быў прызваны ў Чырвоную Армію. Быў супрацоўнікам Клімавіцкай раённай газеты «Камуна».
Пасля сканчэння Ленінградскага настаўніцкага інстытута (1938), працаваў настаўнікам, інспектарам у Карэльскай АССР.
Загінуў на фронце 5 жніўня 1941 года.
1912 год. Катастрофа на лайнеры “Тытанік”.
У ноч з 14 на 15 красавіка адбылося сутыкненне «Тытаніка» з айсбергам. Перад гэтым радыёстанцыя карабля прыняла сем лядовых папярэджанняў, аднак лайнер працягваў рухацца.
У 23:39 капітану паступіў даклад, што айсберг рухаеца прама па курсе. Менш як праз хвіліну адбылося сутыкненне. Атрымаўшы некалькі прабоін, параход пачаў тануць. У шлюпкі саджалі ў першую чаргу жанчын і дзяцей.
У 2:20 15 красавіка, разламаўшыся на дзве часткі, “Тытанік” затануў разам з 1495 пасажырамі (ёсць таксама падлікі, што ад 1995 да 1635). 712 чалавек, якія выратаваліся, падабраў параход “Карпат”. Сігнал “SOS”, пададзены з карабля, быў прыняты на адлегласці 58 міль (107 км). Судна падышло да месца катастрофы праз 3,5 гадзіны.
Сярод загінулых былі і жыхары Беларусі: Сымон Літман, Зельман Злакоўскі, Гары Корн, Сымон Вайсман, Якоб Кук, Лезлі Гелінскі, Насан Гольдшміт, Іосіф Мурдлін, Вульф Спектар, Абрам Гермед, Самсон Абельсон, Самуіл Грынберг, Зяліна Кантар, Польнер Ушер, Абе Віллер і Іосіф Антвіла.
1918 год. На з’ездзе Саветаў заходніх губерняў Расіі прынята рашэнне аб стварэнні Заходняй вобласці з цэнтрам у Смаленску.
З’езд адмовіўся прызнаць права беларускага народа на самавызначэнне.
У сувязі з заняццем беларускіх зямель германскімі войскамі ў ходзе Першай сусветнай вайны, замацаваным Брэсцкім мірам, Заходняя вобласць была рэарганізавана, у яе склад увайшлі беларускія землі ў складзе Віцебскай, Магілёўскай і Смаленскай губерняў, а адміністрацыйны цэнтр перамясціўся з Мінска ў Смаленск.
Расійскія бальшавікі лічылі, што ўтварэнне нацыянальных дзяржаў, межаў з’яўляюцца перашкодай для сусветнай рэвалюцыі, што беларусы не з’яўляюцца самастойнай нацыяй, і таму прынцып самавызначэньня ім не падыходзіць.
Смаленск. Багаяўленскі сабор, 1919.
1920 год. Нарадзіўся Аляксей Карпюк.
Беларускі пісьменнік, грамадскі дзеяч Гродненскай вобласці. Заслужаны работнік культуры БССР, Лаўрэат Літаратурнай прэміі.
Удзельнік вайны: падпольшчык, вязень канцлагера Штутгоф (з яго уцёк), камандзір партызанскага атрада імя К. Каліноўскага. Працаваў на кіраўнічых пасадаў ва ўстановах адукацыі, культуры, турызму, у газетах.
Аўтар раманаў, аповесцей, шэрагу кніг аповесцей і апавяданняў. Вакол яго ў Гродне ў 1960-1970-х узнік своеасаблівы клуб вольнадумнай інтэлігенцыі, з якім кантактавалі В. Быкаў, Д. Бічэль-Загнетава, В. Іпатава, Б. Ржэўскі. Карпюк падтрымліваў кантакты з пісьменнікамі-дысідэнтамі ў СССР, ліставаўся з А. Салжаніцыным.
Актывіст БНФ, адзін з заснавальнікаў ЗБС «Бацькаўшчына». За сувязь з дысідэнтамі пераследваўся КДБ, быў зволены з працы (аднавілі па загаду П. Машэрава). У яго абарону пісаў В. Быкаў.
Памёр 14 ліпеня 1992 года.
Iмя А. Карпюка носiць адна з вулiц Гродна, усталявана Мемарыяльная шыльда па вуліцы Э. Ажэшкі ў Гродне.
1941 год. У г. Лідзе нарадзілася Поля Ракса.
Польская актрыса, Маруся “Аганёк” у серыяле (1966–1970) “Чатыры танкісты і сабака”.
Скончыла Вроцлаўскі ўніверсітэт, Вышэйшую школу тэатра і кіно ў Лодзі.
Здымалася ў шматлікіх польскіх і савецкіх кінафільмах, працавала ў тэатрах «Повшэхны» ў Лодзі, «Вспулчэсны» ў Варшаве.
Вялікую вядомасць ёй прынесла роля Гелены дэ Віт у фільме «Попел» (1965), выключную вядомасць прынесла актрысе роля Марусі-«Аганёк» у фільме «Чатыры танкісты і сабака».
Фактычна кінакар’ера Раксы доўжылася ўсяго 10 гадоў: з 1960 па 1970. Пасля стала здымацца на тэлебачанні, у тым ліку ў тэлевізійных спектаклях.
2021 год.Памёр Анатоль Клышка (1935–2021).
Беларускі пісьменнік і педагог, аўтар “Буквара” (1969, перапрацоўка 1997), які выкарыстоўваўся ў школах да 2021/2022 навучальнага года.
Скончыў Навагрудскае педвучылішча, БДУ.
Працаваў у навагрудскай газеце «Звязда», рэспубліканскіх «Фізкультурнік Беларусі», «Літаратура і мастацтва», у ЦК ЛКСМБ, часопісе «Полымя», на кінастудыі «Беларусьфільм», у Інстытуце педагогікі Міністэрства асветы БССР, выдавецтве «Юнацтва». Адзін з арганізатараў Таварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны, дзе ўзначальваў камісію па культуры мовы.
Аўтар вершаў, кнігі літаратурна-крытычных артыкулаў, «Буквара» (23 выданні), “Пропісаў да «Буквара», «Пропісаў для 1 класа», дапаможніка для 1 класа «Верасок», «Чабарок» (чытанка для 4 класа), «Беларуска-польскага размоўніка», шматлікіх кніг для дзяцей, у тым ліку «Францыск Скарына, альбо Як да нас прыйшла кніга».
Пераклаў на беларускую мову «Новы запавет», раман старажытна-грэчаскага пісьменніка Лонга «Пастушыная гісторыя пра Дафніса і Хлою», творы з польскай, нямецкай, лацінскай, украінскай і іншых моў.
Даследчык праблем развіцця беларускай паэзіі, вершазнаўства, методыкі навучання і выкладання літаратуры ў школе.
42-гадовая бабруйчанка Вераніка з сынам, малодшым школьнікам, у адчаі ад немагчымасці знайсці працу ў сваім горадзе.
Нягледзячы на вышэйшую адукацыю і гатоўнасць разглядаць розныя вакансіі, жанчына сутыкаецца з пастаяннымі адмовамі і, як сама прызнаецца, пачынае губляць надзею, піша komkur.info.
У Веранікі двое дзяцей. Старэйшая дачка ўжо дарослая і жыве асобна, а малодшы сын наведвае пачатковую школу. Жанчына вымушана самастойна забяспечваць сям’ю, бо бацька хлопчыка не ўдзельнічае ў яго выхаванні і не аказвае матэрыяльнай падтрымкі.
Па адукацыі Вераніка – эканаміст, скончыла Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт. Аднак па спецыяльнасці ніколі не працавала: пасля вучобы далучылася да сямейнага бізнесу, які заключаўся ў вядзенні невялікага гандлёвага павільёна, які належыў яе маці. Сітуацыя змянілася ў 2020 годзе пасля яе смерці. Вераніка спрабавала працягнуць справу самастойна і нават зарэгістравалася як індывідуальны прадпрымальнік, але праз паўтара года была вымушана закрыць бізнес.
“Спадзявалася вярнуцца да гандлю, але для гэтага патрэбны стартавы капітал, якога не было”, – тлумачыць яна.
Пасля закрыцця крамы жанчына пачала актыўна шукаць працу. У першую чаргу разглядала вакансіі, звязаныя з эканомікай і дакументазваротам, аднак працадаўцы патрабуюць досведу, якога ў яе няма. І атрымліваецца замкнёнае кола, бо атрымаць досвед, не працуючы, немагчыма.
Жанчына таксама мае абмежаванні па графіку: ёй неабходна забіраць сына са школы. Тым не менш, яна гатова разглядаць і зменную працу. Чаканы ўзровень заробку – ад 1500 рублёў, але на практыцы прапанаваныя сумы часта значна ніжэйшыя.
За час пошуку Вераніка адправіла дзясяткі рэзюмэ – на пазіцыі ўлікоўшчыка, кладаўшчыка, менеджара па турызме, страхавога спецыяліста і нават прадаўца. У большасці выпадкаў яна атрымлівае адмовы або застаецца без адказу.
“Бывала, што на сумоўі ўсё нібыта добра, але потым – цішыня. Або прапануюць 700–800 рублёў. Як на гэтыя грошы жыць з дзіцем?” – пытаецца Вераніка.
Паводле назіранняў жанчыны, працадаўцы неахвотна наймаюць самотных маці, асцерагаючыся частых бальнічнага. “Адразу намякаюць: “Будзеце з дзіцем сядзець”. І на гэтым усё”, – адзначае яна.
Спробы ўладкавацца ў іншыя сферы таксама не прынеслі поспеху. Напрыклад, у анлайн-школе прапаноўвалі працу, звязаную з тэлефоннымі продажамі, але, паводле Веранікі, гэта не яе моцны бок.
Нягледзячы на працяглы пошук, у цэнтр занятасці яна пакуль не звярталася. Кажа, што мае пэўныя стэрэатыпы наконт яго эфектыўнасці.
Пакуль жанчына жыве на зберажэнні і дапамогу родных. Аднак прызнаецца: сітуацыя становіцца ўсё больш цяжкай. “Я ўжо проста ў адчаі. Не думала, што знайсці працу такі квэст”, – кажа бабруйчанка.
У магілёўскай турме №4 цяпер знаходзіцца палітвязень, заснавальнік крамы Symbal.bу Павел Белавус.
Паводле інфармацыі былых палітвязняў, у турму ў Магілёве Паўла перавялі ў лютым без рэчаў і без біркі. Ёсць верагоднасць, што ў дачыненні да яго распачалі новую справу.
Белавуса затрымалі ў лістападзе 2021 году і пасля 45 дзён адміністрацыйных арыштаў завялі крымінальную справу. Ён асуджаны на 13 гадоў зняволення. Яго абвінавацілі паводле чатырох артыкулаў Крымінальнага кодэкса, у тым ліку за нібыта «здраду дзяржаве». Акрамя таго, яго прызналі вінаватым у арганізацыі групавых дзеянняў, што парушаюць грамадскі парадак, у публічных закліках да захопу ўлады, у кіраўніцтве экстрэмісцкім фармаваннем.
Паўлу Белавусу цяпер 38 гадоў. На волі палітвязня чакаюць жонка і двое дзяцей.
У Вялікіх Бортніках, што ў Бабруйскім раёне, пастаянна жоўтая вада, сцвярджае жыхарка аграгарадка Алеся Гайдукевіч.
“Тут у Бортніках станцыя абезжалезвання, а вада пастаянна жоўтая, кожны месяц робяць прамыванне. На вуліцы 70 дамоў, але, падобна, толькі мы з суседам пастаянна тэлефануем, ачыстку заказваем, а астатнія змірыліся”, – распавяла komkur.info жанчына пар сваю барацьбу з мясцовым вадаканалам.
Алеся Гайдукевіч разам з мужам займаюцца вырабам сыроў. “Завялі кароў, асвоілі вытворчасць, розныя хітрыя гатункі”, – кажа яна. Аднак, паводле яе, з такой вадой працаваць складана. Пастаянна прыходзіцца карыстацца з калонкі або купляць ваду ў краме.
Таксама жанчына наракае на дрэнныя дарогі. “У Малых Бортніках у тым годзе новую дарогу праклалі, у Міхалёва, ды ў розных маленькіх вёсках дарогі новыя, а ў нас у вялікай, больш за 600 жыхароў – цэнтр калгаса-гіганта! – дарогі катастрафічныя, дзеці на роварах падаюць”, – скардзіцца Алеся Гайдукевіч.
Фігуранту праверкі па карупцыйным злачынстве не ўдалося перапісаць маёмасць на жонку праз заключэнне шлюбнага дагавора.
У Магілёве пракуратура праз суд дамаглася прызнання несапраўдным шлюбнага дагавора, які, паводле следства, быў заключаны з мэтай схаваць маёмасць ад дзяржавы. Гаворка ідзе пра справу, звязаную з магчымым карупцыйным злачынствам, у выніку якога дзяржаўнаму прадпрыемству была нанесена шкода больш як на 1 млн рублёў.
Паводле матэрыялаў справы, сямейная пара з Магілёва ведала пра праверку ў дачыненні да мужа і паспрабавала перааформіць сумесна нажытую маёмасць. Для гэтага яны заключылі шлюбны дагавор, згодна з якім кватэра, зямельны ўчастак з жылым домам і транспартны сродак павінны былі перайсці ва ўласнасць жонкі.
Пры гэтым суд устанавіў, што на момант заключэння дагавора муж і жонка працягвалі жыць разам, вялі агульную гаспадарку, мелі пастаянны даход і выхоўвалі сумесных дзяцей. Гэта стала адным з аргументаў на карысць таго, што здзелка была фармальнай і накіраванай на ўхіленне ад магчымых фінансавых абавязкаў.
Суд Ленінскага раёна Магілёва задаволіў пазоў пракурора: шлюбны дагавор прызнаны несапраўдным, а сама здзелка нікчэмнай. Адпаведна, маёмасць застаецца ў складзе сумеснай уласнасці і можа быць выкарыстана для пакрыцця магчымай шкоды дзяржаве.
Разам з тым рашэнне суда пакуль не набыло законнай сілы і абскарджана ў апеляцыйным парадку.
