Tag: рэпрэсіі

У бабруйскай калоніі штучна стваралі ўмовы для парушэнняў – палітвязень

Навіна ад

Былы палітзняволены Павел Шпетны распавёў Праваабарончаму цэнтру “Вясна” пра здзеклівыя ўмовы ўтрымання ў папраўчай калоніі №2 у Бабруйску.

Павел Шпетны, жыхар Брэста, быў затрыманы 2 сакавіка 2021 у межах крымінальнай справы, заведзенай на актывістаў анархісцкага руху з Брэсцкай вобласці. 6 верасня 2022 года Мінскі гарсуд асудзіў яго на шэсць гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму і штраф у памеры 500 базавых велічыняў (16 тысяч рублёў).

Пасля разгляду апеляцыйнай скаргі ў сакавіку 2023 года адбываць пакаранне Паўла Шпетнага накіравалі ў бабруйскую калонію №2. Паводле яго слоў, працяглы час асаблівых прэтэнзій з боку адміністрацыі да яго не было. Сітуацыя змянілася перад узбуджэннем новай крымінальнай справы за нібыта злоснае непадпарадкаванне адміністрацыі калоніі.

«Я пачаў атрымліваць парушэнне за парушэннем»

Як сцвярджае былы палітвязень, за час знаходжання ў калоніі ён каля шаснаццаці разоў прыцягваўся да дысцыплінарнай адказнасці. Частка парушэнняў заканчвалася ШІЗА або ПКТ. Таксама былі забароны на зносіны з іншымі асуджанымі і перадачу рэчаў. Усё гэта выкарыстоўвалася для ізаляцыі палітвязняў, кажа Шпетны.

“Я пачаў атрымліваць парушэнне за парушэннем. За ўвесь час у гэтай калоніі я каля шаснаццаці разоў атрымліваў розныя дысцыплінарныя парушэнні. Частка з іх заканчвалася змяшчэннем у ШІЗА або ПКТ, іншыя – пазбаўленнем перадач, кароткатэрміновых і працяглых спатканняў.

Таксама выкарыстоўваліся іншыя формы ціску: забарона на зносіны з іншымі зняволенымі, забарона перадаваць або атрымліваць рэчы ад іншых асуджаных. Усё гэта ўжывалася выбарачна і было накіравана на ізаляцыю палітвязняў.

Ціск выяўляўся і ў вусных пагрозах з боку супрацоўнікаў адміністрацыі. Мне прама казалі, што я “не павінен” рабіць ці, наадварот, што абавязаны рабіць. У якасці ціску ўжывалася ізаляцыя – напрыклад, мяне змяшчалі ў адзіночную камеру на пятнаццаць сутак.

На маю думку, гэтыя захады практычна ніколі не былі звязаныя з рэальнымі парушэннямі дысцыпліны. Гэта быў інструмент ціску і спосаб пагоршыць умовы ўтрымання для палітвязняў. Большасць парушэнняў ствараліся штучна адміністрацыяй калоніі. Палітвязняў спецыяльна змяшчаюць у ШІЗА і ПКТ, дзе ўмовы ўтрымання значна горшыя і сур’ёзна пагаршаюць як фізічны, так і псіхалагічны стан чалавека”.

«Холад пераносіўся вельмі цяжка»

Асабліва цяжкім выпрабаваннем для Паўла было ўтрыманне ў штрафным ізалятары. З яго слоў, камеры былі маленькія, сырыя і халодныя. Спаць даводзілася на драўляным насціле без матраца і коўдры. «Прыкладна кожныя сорак хвілін я прачынаўся ад холаду і быў вымушаны рабіць фізічныя практыкаванні – адцісканні або размінку, каб хоць трохі сагрэцца. Пасля гэтага ўдавалася ненадоўга зноў заснуць. У выніку сон быў пастаянна перарывістым, а арганізм знаходзіўся ў стане знясілення», – успамінае Шпетны.

Ён адзначае, што праз холад, дрэннае харчаванне і антысанітарыю людзі часта хварэлі. Памыцца можна было толькі раз на тыдзень, а высушыць вопратку было амаль немагчыма.

«Людзей з праблемамі са здароўем усё адно змяшчалі ў ШІЗА»

Шпетны распавёў, што трапіць да лекара ў калоніі было магчыма толькі праз спецыяльны запіс, а магчымасці медчасткі былі абмежаваныя. Пры гэтым, паводле яго, здараліся выпадкі, калі людзей з відавочнымі праблемамі са здароўем усё роўна накіроўвалі ў ШІЗА або ПКТ.

«Хуткая дапамога ў калоніі – частая з’ява. Але, на жаль, не ўсіх атрымоўваецца выратаваць. За два гады ў калоніі я чуў пра пяць выпадкаў смерці, у тым ліку праз суіцыд – яны таксама здараюцца. Наколькі я ведаю, апошнім часам з атрыманнем лекаў і вітамінаў у калоніях існуюць сур’ёзныя праблемы, і атрымаць неабходныя прэпараты стала вельмі складана», – кажа ён.

Статус «злоснага парушальніка»

Яшчэ ў СІЗА Шпетнага паставілі на прафілактычны ўлік як чалавека, «схільнага да экстрэмісцкай дзейнасці». Пасля пераводу ў калонію ён атрымаў статус «злоснага парушальніка рэжыму». Гэта азначала пастаянныя дадатковыя праверкі і абмежаванні.

«Атрымаць парушэнне палітвязню вельмі лёгка, а абскардзіць такія рапарты фактычна немагчыма. Сам статус цягне сур’ёзныя наступствы. Памяншаецца ліміт на куплю прадуктаў у краме, аўтаматычна знікае магчымасць умоўна-датэрміновага вызвалення, замены рэжыму на больш мяккі або іншых формаў змякчэння пакарання», – сцвярджае ён.

Праз два гады пасля этапавання ў бабруйскую калонію №2 супраць Паўла Шпетнага распачалі крымінальную справу паводле артыкула 411 Крымінальнага кодэкса (злоснае непадпарадкаванне патрабаванням адміністрацыі папраўчай установы). Суд дадаў яму яшчэ два гады пазбаўлення волі. Тэрмін паводле другога прысуду Павел адбываў у папраўчай калоніі №8 у Оршы.

19 сакавіка 2026 года ў межах вызвалення 250 чалавек яго выдварылі з Беларусі.

Фотаздымак: Праваабарончы цэнтр “Вясна”

Маладой маці з Бабруйска далі хатнюю хімію за “экстрэмізм”

Навіна ад

Бабруйчанка Ганна Краснеўская была падвергнутая палітычнаму пераследу з боку Магілёўскага абласнога суда – паведамляе “Наша Ніва”. Жанчыне 41 год, яна замужам і выхоўвае 10-гадовага сына. З асабістай інфармацыі пра яе вядома, што жанчына цікавіцца інтэлектуальнымі гульнямі, а ў 2020 годзе ўжо трапляла ў поле зроку праваахаўнікаў па палітычнай справе і атрымлівала штраф. 

Зараз яна была асуджаная па крымінальным артыкуле, які прымяняецца ў дачыненні да любога нелюбіцеля Лукашэнкі і яго рэжыма – “за садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці”. Дакладны вырак суда пакуль невядомы, паведамляецца, што гэта “хатняя хімія”.

Фота: сацыяльныя сеткі Ганны Краснеўскай

Сваякі вязняў бабруйскай калоніі ліквідавалі свой Viber-чат

Навіна ад

Чат сваякоў асуджаных калоніі №2 Бабруйска спыніў сваё існаванне праз пагрозы з боку адміністрацыі.

Чат у Viber быў тэрмінова ліквідаваны 5 чэрвеня 2026 года пасля таго, як сілавым структурам удалося ўстанавіць асобу яго адміністратара.

Адметна, што супольнасць не ўваходзіла ў пералік рэсурсаў, прызнаных беларускімі ўладамі «экстрэмісцкімі фармаваннямі». Больш за тое, у назве чата нават не згадвалася бабруйская калонія. Ён пазіцыянаваўся як група ўзаемадапамогі для людзей, якія апынуліся ў складанай жыццёвай сітуацыі.

Аднак, як сцвярджаюць крыніцы праваабаронцаў, пасля выяўлення адміністратара кіраўніцтва калоніі прыгразіла яму сур’ёзнымі наступствамі, калі праца супольнасці будзе працягвацца. Пасля гэтага ўдзельнікі вырашылі самастойна закрыць чат.

Ціск на такія супольнасці ўзмацніўся вясной гэтага года. У красавіку Камітэт дзяржаўнай бяспекі прызнаў «экстрэмісцкімі фармаваннямі» дзясяткі інтэрнэт-рэсурсаў, створаных для зносін паміж сваякамі зняволеных. Тады былі ліквідаваныя дзесяць Telegram-чатаў, дзевяць супольнасцяў у Viber і тры паблікі ў сацыяльных сетках.

Нягледзячы на гэта, інфармацыя пра сітуацыю ў беларускіх калоніях працягвае з’яўляцца ў незалежных медыя. Менавіта гэта, на думку праваабаронцаў, выклікае асаблівую занепакоенасць уладаў і становіцца прычынай новых спробаў кантраляваць нават нефармальныя кантакты паміж роднымі асуджаных.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Апазіцыйная грамадская дзеячка Любоў Санкевіч памерла ў Бабруйску

Навіна ад

Не стала бабруйчанкі Любові Санкевіч, якая сваёй грамадскай дзейнасцю на карысць праўды і справядлівасці запомнілася жыхарам горада.

Пра смерць жанчыны стала вядома са старонкі ў сацыяльнай сетцы Facebook, дзе родныя паведамілі, што пахаванне адбылося 27 траўня 2026 года.

Любоў Санкевіч была адной з самых вядомых грамадзкіх актывістак Бабруйска. Яе імя неаднаразова з’яўлялася ў незалежных медыя ў сувязі з барацьбой за свае працоўныя правы, удзелам у акцыях пратэсту і крытыкай дзеянняў беларускіх уладаў.

Шырокую вядомасць яна атрымала яшчэ ў 2003 годзе пасля галадоўкі пратэсту супраць звальнення з працы. Бухгалтарка паводле адукацыі, Санкевіч працавала на Бабруйскім заводзе трактарных дэталяў і агрэгатаў. Яна сцвярджала, што была звольненая пасля спробаў выкрыць злоўжыванні і раскраданне маёмасці на прадпрыемстве. Не пагадзіўшыся з рашэннем кіраўніцтва, жанчына распачала судовую барацьбу, а пасля заявіла пра фальсіфікацыю матэрыялаў сваёй справы і абвясціла галадоўку.

Актывістка неаднаразова крытыкавала дзяржаўныя органы за нежаданне разглядаць яе скаргі па сутнасці. Паводле яе, нават Міністэрства юстыцыі не запатрабавала ўсіх неабходных дакументаў для поўнага вывучэння абставінаў канфлікту.

Для ўсёй Беларусі Любоў Санкевіч стала вядомай 22 чэрвеня 2017 года. Падчас пікету салідарнасці ў Мінску яна публічна папрасіла прабачэння за тое, што на першых прэзідэнцкіх выбарах у 1994 годзе аддала свой голас за Аляксандра Лукашэнку.

Пасля вяртання ў Бабруйск пенсіянерку сустрэлі супрацоўнікі міліцыі. На чыгуначным вакзале яе затрымалі і даставілі ва ўпраўленне для складання адміністрацыйных матэрыялаў. Падчас знаходжання ў аддзяленні жанчыне стала дрэнна, яна выклікала хуткую дапамогу і была шпіталізаваная.

Сваё расчараванне ў Лукашэнцы Любоў Санкевіч тлумачыла разыходжаннем паміж яго абяцаннямі і рэальнымі дзеяннямі. Як прафесійны бухгалтар, яна звяртала ўвагу на супярэчнасці ў дзяржаўнай статыстыцы і эканамічных паказчыках.

Актывістка адкрыта заяўляла пра існаванне карупцыі ў дзяржаўным апараце, крытыкавала эканамічную палітыку ўладаў і гаварыла пра пагаршэнне сацыяльнага становішча грамадзян.

Асобнае месца ў яе грамадскай дзейнасці займала барацьба за сумленныя выбары. Любоў Санкевіч працавала незалежнай назіральніцай падчас выбарчых кампаній, паведамляла пра магчымыя фальсіфікацыі і парушэнні выбарчага заканадаўства. Яна ўваходзіла ў склад «Грамадзянскай ініцыятывы супраць беззаконня ў судах і пракуратуры», удзельнічала ў пікетах і акцыях у Бабруйску і Мінску.

За сваю актыўную грамадзянскую пазіцыю жанчына неаднаразова трапляла пад адміністрацыйны пераслед і атрымлівала штрафы. Аднак гэта не прымусіла яе адмовіцца ад сваіх перакананняў.

Любоў Санкевіч таксама ўздымала тэмы хабарніцтва ў родным горадзе і адкрыта казала пра праблемы, якія, на яе думку, замоўчваліся мясцовымі ўладамі. Менавіта гэтай прынцыповасцю, настойлівасцю і гатоўнасцю адстойваць праўду яна запомнілася многім бабруйчанам.

Фотаздымак: www.facebook.com/liubou.sankevich

У Магілёве сілавікі апячаталі пустую кватэру палітэмігранткі

Навіна ад

Пасля серыі ператрусаў, якія прайшлі ў розных рэгіёнах Беларусі, у адным з дамоў Магілёва супрацоўнікі сілавых структур апячаталі кватэру палітычнай эмігранткі.

Паводле інфармацыі крыніцы Mayday, жылое памяшканне доўгі час пустуе, бо гаспадыня пакінула Беларусь некалькі гадоў таму. Аднак гэта не перашкодзіла правядзенню ператрусу. Пасля завяршэння працэсуальных дзеянняў на дзверы кватэры з’явіліся пломбы.

Тое, што адбылося, не засталося незаўважаным для суседзяў. Жыхары дома распавялі, што бачылі супрацоўнікаў сілавых структур і сталі сведкамі таго, як пасля ператрусу доступ у кватэру быў абмежаваны.

Паводле звестак праваабарончых арганізацый, ператрусы прайшлі раней у больш чым трох дзясяткаў адрасоў у розных гарадах краіны. Частка следчых дзеянняў звязваюць з удзелам беларусаў у мерапрыемствах, прысвечаных Дню Волі, якія сёлета праходзілі за межамі Беларусі – у прыватнасці, у Польшчы і Літве.

Праваабаронцы адзначаюць, што практыка правядзення ператрусаў у дачыненні да ўдзельнікаў замежных грамадскіх і культурных мерапрыемстваў захоўваецца ўжо не першы год і закранае як саміх актывістаў, так і іх сваякоў або маёмасць, якая засталася ў краіне.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Палітвязня магілёўскай калоніі асудзілі за “непадпарадкаванне”

Навіна ад

На палітзняволенага калоніі №15 у Магілёве Кірыла Ашурка, які перанёс мікраінсульт, аказваецца моцны маральны ціск з боку адміністрацыі.

26-гадовы менчук адбывае 13-гадовае пакаранне ў магілёўскай калоніі № 15. Там яго перыядычна змяшчалі ў штрафны ізалятар, пасля яго змясцілі ў памяшканне камернага тыпу. 

Паводле інфармацыі праваабаронцаў, цяпер палітвязня асудзілі паводле арт. 411 Крымінальнага кодэкса (злоснае непадпарадкаванне адміністрацыі калоніі). Паводле новага прысуду тэрмін ён будзе адбываць у калоніі строгага рэжыму № 9 у Горках. 

У Кірыла вельмі цяжкі стан здароўя. Ён мае шэраг сур’ёзных захворванняў, а напрыканцы 2025 года ў палітвязня здарыўся мікраінсульт. Паводле інфармацыі Праваабарончага цэнтру “Вясна”, ён не бачыўся з роднымі ўжо тры гады.

Кірыл Ашурак быў асуджаны Мінскім абласным судом па справе «Атрады грамадзянскай самаабароны Беларусі», якую ў Беларусі прызналі тэрарыстычнай арганізацыяй. Прысуд быў агучаны ў снежні 2022 года. Ашурка ўнеслі ў «спіс экстрэмістаў» і «тэрарыстаў».

Фотаздымак: БелТА

У Магілёве асудзілі экс-фігуранта справы “Белага легіёну”

Навіна ад

Тры з паловай гады зняволення прысудзілі ў Магілёве палітвязню Сяргею Стрыбульскаму за нібыта садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці.

Акрамя зняволення ў калоніі ўмоцненага рэжыму, 50-гадоваму мужчыне прысудзілі штраф у памеры 550 базавых велічынь. 

Паводле даных праваабаронцаў, Сяргей Стрыбульскі быў затрыманы 14 лістапада 2025 года, адбыў два адміністрацыйныя арышты. 12 снежня яго перазатрымалі ў межах кырмінальнай справы. Увесь час да суду знаходзіўся ў магілёўскай турме №4.

Раней на яго таксама ажыццяўляўся палітычны ціск. Так, у 2017 годзе ён быў фігурантам рэзананснай «справы Белага легіёна» і правёў у СІЗА 99 дзён, пакуль справу не закрылі. У 2021 годзе ў яго канфіскоўвалі тэхніку, а ў сакавіку 2022 года – напярэдадні Дня Волі – Сяргея зноў затрымалі і асудзілі на 15 сутак. Ён распавядаў сябрам, што падчас затрымання сілавікі збівалі яго і катавалі токам.

Фотаздымак: сацыяльныя сеткі

Глускія пракуроры накіравалі ў суд 70 заяў аб экстрэмісцкіх матэрыялах

Навіна ад

Пракуратура Глускага раёна накіравала ў суд 70 заяў аб прызнанні матэрыялаў экстрэмісцкімі і дапамагла калгаснікам атрымаць зарплату.

Пракуратура Глускага раёна з пачатку 2026 года накіравала ў суд 70 заяў аб прызнанні інфармацыйнай прадукцыі экстрэмісцкімі матэрыяламі.

Гэта вынік карпатлівай працы па выкараненні ў краіне іншадумства. Пракуроры патлумачылі, што ў прыватнасці:

  • у ходзе маніторынгу выяўлена старонка ў сацыяльнай сетцы Facebook з аўдыторыяй больш за 98 тысяч падпісчыкаў, дзе размяшчаліся відэаролікі пра дзейнасць прызнанага ў Беларусі экстрэмісцкім фарміраваннем аб’яднання, а таксама іншыя забароненыя матэрыялы;
  • крымінальная справа распачата супраць жыхара райцэнтра, які размясціў у сацсетцы відэа з “паклёпам” у дачыненні да Лукашэнкі.

Суд, традыцыйна вынес абвінаваўчы прысуд. Мужчыне прызначана пакаранне ў выглядзе абмежавання волі на тэрмін 2 гады без накіравання ў папраўчую ўстанову адкрытага тыпу.

Махавік рэпрэсій, запушчаны ў 2020 годзе Лукашэнкам, што прайграў выбары, падобна, круціцца ўжо па інерцыі.

У краіне засталося зусім мала рэсурсаў, якія яшчэ не прызнаныя экстрэмісцкімі і грамадзян, якія пакуль не абразілі састарэлага дыктатара.

Справаздача глускай пракуратуры гаворыць не пра выкананне службовага абавязку. Па вялікім рахунку гэта проста выражэнне лаяльнасці да ўлады, якая трымаецца толькі на страху.

Вельмі паказальная ў гэтым плане іншы бок дзейнасці гэтай жа пракуратуры.

У маі 2026 года ў дзвюх сельгасарганізацыях раёна ўтварылася запазычанасць перад 322 супрацоўнікамі на суму больш за 340 тысяч рублёў.

Пракурор Глускага раёна вынес прадпісанні кіраўнікам прадпрыемстваў з патрабаваннем неадкладна пагасіць доўг. Грошы аддалі.

Аднак і гэта не сведчанне выканання закона ў Беларусі. Калі мікраскапічную зарплату аграрыям аддаюць толькі з-пад пракурорскай палкі, то падставы для абразы ўлады ў грамадзян вельмі важкія.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

У Магілёве вынеслі завочны прысуд палітэмігранту

Навіна ад

Магілёўскі абласны суд асудзіў па палітычных артыкулах да пяці гадоў калоніі Мікалаю Тарасенка, які знаходзіцца за мяжой.

Мікалая абвінавацілі ў паклёпе, закліках да мер абмежавальнага характару (санкцый), іншых дзеянняў, накіраваных на прычыненне шкоды нацыянальнай бяспецы Беларусі), паклёпе на на беларускага дыктатара і абразе яго.

Па сукупнасці прысудаў Мікалаю Тарасенку завочна прызначылі пяць гадоў калоніі ва ўмовах агульнага рэжыму.

Нагадаем, што крымінальная справа Мікалая Тарасенкі была ўзбуджана ў студзені 2026 года ў форме так званай “спецвытворчасці”. Яна ўжываецца ў дачыненні да грамадзян, якія знаходзяцца па-за межамі Беларусі. Суд разглядае ў далейшым іх справы завочна.

Фотаздымак: ТГ «Специальное производство. Официально»

Праваабаронца: у магілёўскай турме мяне спрабавалі завербаваць

Навіна ад

Аб спробе вярбоўкі і схіленні да стукацтва ў турме №4 Магілёва распавёў праваабаронца і былы палітвязень Валянцін Стэфановіч.

Паводле былога палітзняволенага, летась у чэрвені, калі ён знаходзіўся ў магілёўскай турме, яго выклікалі да супрацоўніка ГУБАЗіК.

«Ён спрабаваў мне давесці, як было б добра, калі б я пайшоў на дыялог з імі і расказаў бы пра Бяляцкага, пра валанцёраў, бо мне яшчэ шмат сядзець, а ўсіх вызваляюць. Падманваў мяне, маўляў, Лабковіча вызвалілі, а Бяляцкага ў шпіталь завезлі. Я, седзячы ўжо пяты год, разумеў, што гэта на тамтэйшай мове „мянтоўскі развод“. Весціся я на такое не збіраўся. Я паставіў сябе ў менш уразлівую пазіцыю і адказаў: „А што мне тут сядзець засталося – тры з паловай гады“» – успамінае Стэфановіч.

У адказ на гэта сілавік намякнуў, што Стэфановіч можа сядзець і даўжэй за гэты тэрмін. Аднак гэты прыём не спрацаваў – Валянцін пагадзіўся і на даўжэйшы, бо, кажа, ужо сапраўды прывык сядзець і гатовы да рознага. У выніку супрацоўнік не меў чым застрашваць праваабаронцу.

«Адзін зэк, з якім я сядзеў у крытай турме, даў мне параду: „Ты нічога не рабі такога, што потым будзе мучыць тваё сумленне“. Таму калі я пайшоў да ГУБАЗіКа і сказаў „не“, мне стала так лёгка на душы, як камень зваліўся. Навошта гэта трэба? Мне потым з гэтым цяжка жыць будзе» – успамінае Стэфановіч.

У той жа час былы палітвязень адзначае, што за адмову супрацоўнічаць з адміністрацыяй калоніі яна можа значна пагоршыць становішча чалавека за кратамі. Прыкладам, зрабіць правакацыю, каб перавесці чалавека ў «нізкі статус». Праваабаронца ўказвае, што паводле закону ўсякая супраца грамадзян Беларусі з спецслужбамі павінна адбывацца добраахвотна, «але на закон цяпер ніхто не зважае».

Фотаздымак: Праваабарончы цэнтр “Вясна”