У магілёўскую калонію перавялі палітзняволенага гродзенскага журналіста Дзяніса Івашына

Палітвязень з Гродна, журналіст Дзяніс Івашын пасля трох гадоў турмы зноў апынуўся ў магілёўскай калоніі №15. Родныя асцерагаюцца, што яго зноў будуць катаваць.

Новыя старыя загрозы

Палітзняволенага журналіста Дзяніса Івашына тры гады ўтрымлівалі ў турме №8 у Жодзіне. У турму ён трапіў праз некалькі месяцаў пасля знаходжання ў калоніі №15, куды яго этапавалі пасля вынясення прысуду. Пра вяртанне Івашына ў магілёўскую калонію паведаміла яго жонка Вольга Івашына.

Яе насцярожыла адна з фраз, у якой Дзяніс паведаміў, што пакуль не займаецца фізічнымі практыкаваннямі і «захоўвае сябе ў ашчадным рэжыме».

Жонка журналіста не лічыць перавод у калонію паляпшэннем умоў адбывання пакарання. Паводле яе, падчас першага знаходжання ў магілёўскай ПК №15 Дзяніс Івашын сутыкнуўся з сістэматычным ціскам з боку адміністрацыі. Яго збівалі, пасля чаго змяшчалі ў штрафны ізалятар, каб іншыя зняволеныя не бачылі слядоў пабояў. Незадоўга да пераводу ў турму журналіст амаль бесперапынна знаходзіўся ў ШІЗА і памяшканні камернага тыпу.

Вольга Івашына сцвярджае, што ціск быў звязаны, у тым ліку, з выкарыстаннем беларускай мовы. Паводле яе слоў, супрацоўнікі калоніі знішчалі яго лісты, пазбаўлялі тэлефонных размоў, перадач і спатканняў з бацькамі.

Ліст пра ўмоўна-датэрміновае вызваленне

 

Разам з паведамленнем пра этапаванне маці журналіста атрымала ад адміністрацыі калоніі афіцыйны ліст, у якім таксама пазначана, што Дзяніс Івашын прыбыў у ПК №15 18 чэрвеня.

У дакуменце паведамляецца, што пасля 13 лютага 2030 года ён можа прэтэндаваць на ўмоўна-датэрміновае вызваленне, а пасля 9 студзеня 2029 года – на замену неадбытай часткі пакарання больш мяккім. Для гэтага, як адзначаецца ў лісце, асуджаны павінен «цвёрда стаць на шлях выпраўлення», не мець спагнанняў, добрасумленна працаваць і пісьмова паабяцаць правапаслухмяныя паводзіны.

Асобна адміністрацыя прапанавала сваякам паспрыяць кампенсацыі шкоды, вызначанай прысудам суда.

Вольга Івашына адзначае, што матэрыяльная шкода была кампенсаваная яшчэ раней. Паводле яе, сям’я зрабіла гэта ў надзеі, што ў выпадку магчымага абмену ўлады не будуць выкарыстоўваць гэты аргумент супраць журналіста.

Пры гэтым яна называе атрыманы з калоніі ліст стандартным паведамленнем, якое дасылаюць усім зняволеным. На яе думку, практыка паказвае, што прадугледжаныя законам магчымасці датэрміновага вызвалення або атрымання перадач і спатканняў у дачыненні да палітвязняў часта не дзейнічаюць. «Насамрэч усё вырашаецца адміністрацыяй», – адзначае жонка журналіста.

Справа Дзяніса Івашына

Дзяніс Івашын – журналіст газеты «Новы Час» і рэдактар-валанцёр беларускай версіі міжнароднай расследавальніцкай супольнасці InformNapalm. Ён вядомы расследаваннямі пра ўплыў «рускага міру» ў Беларусі, дзейнасць былых украінскіх сілавікоў у беларускім АМАПе і забудову ў мемарыяльным урочышчы Курапаты.

Супрацоўнікі КДБ затрымалі журналіста 12 сакавіка 2021 года. Спачатку яму выставілі абвінавачанне ва ўмяшанні ў дзейнасць супрацоўнікаў органаў унутраных спраў, пазней дадалі абвінавачанне ў «здрадзе дзяржаве». Паводле папярэдніх ацэнак, прычынай пераследу магло стаць расследаванне пра былых украінскіх сілавікоў, якія служылі ў беларускім АМАПе.

14 верасня 2022 года Гродзенскі абласны суд у закрытым рэжыме прызнаў Івашына вінаватым і асудзіў яго да 13 гадоў і аднаго месяца пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму, а таксама прызначыў штраф і абавязаў выплаціць кампенсацыю дзевяці сілавікам.

Фотаздымак: baj.media

Былыя палітвязні распавялі аб здзеках у магілёўскай калоніі №15

Зневажанні, збіцці, беспадстаўныя пакаранні – усё гэта рэаліі жыцця палітычных зняволеных у магілёўскай калоніі №15, вынікае з расповяду двух былых палітвязняў.

Праваабарончы цэнтр «Вясна» да Міжнароднага дня ў падтрымку ахвяраў катаванняў апублікаваў успаміны праваабаронцы Валянціна Стэфановіча і яшчэ аднаго былога палітвязня, імя якога не раскрываецца з меркаванняў бяспекі.

Новыя сведчанні з’явіліся праз некалькі месяцаў пасля смерці 36-гадовага палітвязня Андрэя Паднябеннага, які ў верасні 2025 года загінуў у штрафным ізалятары магілёўскай калоніі.

Ціск пасля этапу

Паводле былых зняволеных, асаблівае стаўленне да палітвязняў пачыналася яшчэ ў каранціне. Валянцін Стэфановіч распавядае, што новапрыбылых прымушалі падпісваць абавязацельствы аб выкананні правілаў унутранага распарадку. Адмова магла стаць падставай для змяшчэння ў штрафны ізалятар.

Іншы былы палітвязень сцвярджае, што ў 2025 годзе адміністрацыя ўжо патрабавала ад палітычных пісаць тлумачальныя нават за выкарыстанне жаргонных слоў. За адмову, паводле яго слоў, пагражалі ШІЗА, новай крымінальнай справай паводле артыкула 411 Крымінальнага кодэкса (злоснае непадпарадкаванне адміністрацыі) і фізічным гвалтам.

“Без фармальнай нагоды садзяць у ШІЗА на 15 сутак. У прыватнасці гэтым займаецца начальнік атрада № 1 (“каранцін”) У.С. Сычыкаў. У выпадку адмовы могуць збіць. Работнік па прозвішчы Кіслы тут праяўляе асаблівую стараннасць. Большасць з тых, каго прывезлі з СІЗА даседжваць невялікія рэшткі тэрмінаў (месяц-паўтара), дзякуючы намаганням турэмшчыкаў, праводзяць у ШІЗА. Таксама пагражаюць ужываннем арт. 411 КК з прадаўжэннем тэрміну на год, а таксама “прысваеннем” так званага “нізкага статусу”. Відавочна, былы начальнік Аляксей Лазарэнка быў у курсе ўсіх працэсаў”, – распавёў Валянцін Стэфановіч.

Парушэнні і пакаранні

Абодва былыя вязні адзначаюць, што дысцыплінарныя спагнанні сталі асноўным спосабам ціску. Па словах Стэфановіча, супрацоўнікі настойвалі на тым, каб асуджаныя пісалі тлумачальныя з прызнаннем віны, нават калі гаворка ішла пра фармальныя або надуманыя парушэнні. Калі ён зразумеў, што гэта не ўплывае на рашэнні адміністрацыі, то перастаў іх пісаць.

Былыя палітвязні таксама сцвярджаюць, што ў калоніі практычна ўсім палітычным прысвойвалі статус «злоснага парушальніка рэжыму». Гэта пазбаўляла магчымасці разлічваць на амністыю, умоўна-датэрміновае вызваленне і істотна абмяжоўвала іх правы.

Асобныя правілы для палітычных

Паводле сведчанняў былых зняволеных, палітвязням забаранялася наведваць спартыўныя секцыі, гурткі, вывучаць замежныя мовы, карыстацца большасцю магчымасцяў, даступных іншым асуджаным.

Асобныя праверкі праводзіліся і для тых, хто быў пастаўлены на так званы дзясяты прафілактычны ўлік як «схільны да экстрэмісцкай дзейнасці». Пад гэты статус, як сцвярджаецца, траплялі не толькі асуджаныя па палітычных артыкулах, але і людзі, якіх раней прыцягвалі да адміністрацыйнай адказнасці за ўдзел у пратэстах 2020 года.

“Для ўсіх “жоўтабіркавых” на дзясятым прафуліку ў выходныя і непрацоўныя дні ў 10:00 у лакальных участках ажыццяўляецца агляд вонкавага выгляду. Тут асаблівую стараннасць праяўляе кантралёр Аляксей Кудзелка. Ён паводзіць сябе надзвычай нахабна і напышліва, чапляючыся літаральна да ўсяго. Для палітычных кнігі на замежных мовах наогул забароненыя, як і любыя секцыі і гурткі”, – кажа былы палітвязень.

Пагрозы і правакацыі

Валянцін Стэфановіч сцвярджае, што адміністрацыя выкарыстоўвала не толькі афіцыйныя меры ўздзеяння, але і негалосныя правілы турэмнай субкультуры.

Паводле яго слоў, асобных палітвязняў ставілі перад выбарам: пагадзіцца на прыніжальныя патрабаванні або атрымаць новую крымінальную справу за злоснае непадпарадкаванне адміністрацыі.

“Гэта пагрозы пераводу ў “нізкі статус” і ў сувязі з гэтым арганізацыя правакацый. Былі выпадкі, калі палітвязняў заганялі ў “нізкі статус” пад пагрозай прымянення арт. 411. Яго паставілі перад выбарам: “Альбо ідзі мый прыбіральні, альбо мы ўзбудзім крымінальную справу паводле арт. 411, табе накінуць тэрмін і будзеш далей сядзець”. Некаторыя людзі ламаліся і выконвалі такія патрабаванні.

Асабіста супраць мяне таксама ладзілі такія правакацыі. Адразу вынеслі спагнанні аб пазачарговым дзяжурстве, пасля знялі з промкі сярод працоўнага дня, прывялі ў атрад і сказалі: “У вас сёння пазачарговае дзяжурства па прыборцы санузла”. Сказалі вымыць падлогу ў памяшканні з умывальнікамі, на якой была разліта нейкая белая брыда. Бакі для смецця таксама ёй былі аблітыя. Яны, відаць, думалі, што я праз няведанне пачну выціраць гэтыя бакі, але гэта праца толькі “нізкага статусу”. Я адмовіўся і сказаў, што не буду гэта прыбіраць. Мне пагражалі, але я застаўся на сваім.

Такім чынам, адміністрацыя месцаў пазбаўлення выкарыстоўвае неафіцыйныя правілы з крымінальнага свету ў мэтах аказання ціску, у тым ліку на палітзняволеных”, – азначае Стэфановіч.

Адказнасць адміністрацыі

Былыя палітвязні сцвярджаюць, што фізічны і псіхалагічны ціск быў сістэмным. Паводле назіранняў Валянціна Стэфановіча, у 15-ай калоніі 99% палітзняволеных прысвойвалі статус “злосных парушальнікаў рэжыму”, што цягнула за сабой дадатковыя абмежаванні.

Ён адзначае, што быў сведкам прымянення гвалту да іншых зняволеных і падчас дакументавання называў прозвішчы супрацоўнікаў, якіх лічыць датычнымі да гэтага. На яго думку, усё, што адбывалася ў калоніі, адбывалася з ведама яе тагачаснага начальніка Аляксея Лазарэнкі.

Фотаздымак: vk.club/club143482674

Палітвязня магілёўскай калоніі асудзілі за “непадпарадкаванне”

На палітзняволенага калоніі №15 у Магілёве Кірыла Ашурка, які перанёс мікраінсульт, аказваецца моцны маральны ціск з боку адміністрацыі.

26-гадовы менчук адбывае 13-гадовае пакаранне ў магілёўскай калоніі № 15. Там яго перыядычна змяшчалі ў штрафны ізалятар, пасля яго змясцілі ў памяшканне камернага тыпу. 

Паводле інфармацыі праваабаронцаў, цяпер палітвязня асудзілі паводле арт. 411 Крымінальнага кодэкса (злоснае непадпарадкаванне адміністрацыі калоніі). Паводле новага прысуду тэрмін ён будзе адбываць у калоніі строгага рэжыму № 9 у Горках. 

У Кірыла вельмі цяжкі стан здароўя. Ён мае шэраг сур’ёзных захворванняў, а напрыканцы 2025 года ў палітвязня здарыўся мікраінсульт. Паводле інфармацыі Праваабарончага цэнтру “Вясна”, ён не бачыўся з роднымі ўжо тры гады.

Кірыл Ашурак быў асуджаны Мінскім абласным судом па справе «Атрады грамадзянскай самаабароны Беларусі», якую ў Беларусі прызналі тэрарыстычнай арганізацыяй. Прысуд быў агучаны ў снежні 2022 года. Ашурка ўнеслі ў «спіс экстрэмістаў» і «тэрарыстаў».

Фотаздымак: БелТА

У магілёўскай калоніі сваякам вязняў ускладнілі аплату за спатканні

Сваякі вязняў магілёўскай калоніі №15 цяпер не могуць аплаціць карыстанне турэмнай гасцініцай наяўнымі грашыма.

Раней сваякі асуджаных маглі аплаціць наяўнымі грашыма праз касу бухгалтэрыі паслугі пакоя для працяглых спатканняў, якія доўжацца ад адных да трох сутак, на тэрыторыі папраўчай установы. Гэта быў звыклы і зразумелы спосаб аплаты.

Аднак з гэтага тыдня такая паслуга больш недаступная. Грошы спачатку неабходна залічыць на асабісты рахунак асуджанага, адкуль і будзе спісвацца патрэбная сума з разліку 11 руб 25 кап (0,25 базавай велічыні) за адны суткі за аднаго чалавека. 

Пры гэтым, за самога асуджанага грошы таксама спаганяюцца. Трое сутак спаткання асуджанага з адным сваяком абыходзяцца ў суму 67 руб. 50 кап. Адміністрацыя калоніі настойліва рэкамендуе залічаць як мага большую колькасць сродкаў на рахункі ўстановы.

Фотаздымак: БелаПАН

Палітвязень: калонія №15 – гэта квінтэсенцыя вычварэнскага лукашысцкага рэжыму

Сегрэгацыя палітвязняў, іх дыскрымінацыя і катаванні – гэтым, паводле былога палітзняволенага, характарызуецца калонія №15 у Магілёве.

Магілёўская калонія №15 у Вейна даўно мае рэпутацыю адной з самых жорсткіх у Беларусі, асабліва для тых, каго ўлада пазначыла «жоўтымі біркамі». Былы палітвязень, які пагадзіўся гаварыць ананімна з Праваабарончым цэнтрам “Вясна”, апісвае сістэму, дзе ціск, кантроль і прыніжэнне сталі нормай, а любая ініцыятыва караецца.

Сістэма страху і кантролю

“Я асабіста апісаў бы калонію № 15 як квінтэсенцыю вычварэнскага лукашысцкага рэжыму, усё тое, што на волі неяк прыкрываецца, там існуе ў выглядзе реальнасці, якая мяжуе з фарсам. Усё робіцца не лагічна, а праз прызму нейкай саўковай традыцыі. Пры гэтым супрацоўнікі наўмысна падтрымліваюць кумаўство, інтрыгі, плёткі, даносы і скаргі адзін на аднога” – кажа былы палітвязень.

Паводле яго, уся структура калоніі пабудавана на штучнай нелагічнасці і страху. Адміністрацыя свядома падтрымлівае даносы, канфлікты і залежнасць зняволеных ад супрацоўнікаў. «За любую ініцыятыву можна быць пакараным» – адзначае ён, дадаючы, што галоўнай мэтай персаналу ёсць не вырашэне праблемы, а фармальнае існаванне ў сістэме.

Асобнае месца займае дыскрымінацыя палітвязняў. «Жоўтая бірка» аўтаматычна абмяжоўвае правы: іх ізалююць падчас званкоў, пераносяць час сувязі без папярэджання, а камунікацыя з роднымі становіцца непрадказальнай. Унутры калоніі да іх ужываюць прыніжальныя мянушкі і адкрыта дэманструюць прадузятае стаўленне.

Пакаранні і ізаляцыя як норма

Дадатковы ціск ствараецца праз статус «злоснага парушальніка», які масава прысвойваюць палітычным. Гэта вядзе да рэгулярных пакаранняў, у тым ліку ізаляцыі ў ШІЗА або ПКТ. Палітвязняў пазбаўляюць доступу да многіх магчымасцяў: ім нельга займаць адказныя пасады, наведваць некаторыя аб’екты, а ў краму яны ідуць апошнімі – нават пасля зняволеных з «нізкім статусам».

Жорстка кантралюецца і паўсядзённае жыццё. За тыя ж парушэнні, за якія іншыя атрымліваюць папярэджанне, палітвязням пагражаюць рапарты. Спатканні і перадачы могуць адмяніць без тлумачэнняў, а лісты – затрымаць або «згубіць». У калоніі фактычна забаронена абмяркоўваць палітыку, вайну і навіны. За гэта можна трапіць у ШІЗА.

Ціск праз умовы і медыцыну

ШІЗА, паводле сведкі, выкарыстоўваецца як інструмент выпадковага пакарання. Умовы там цяжкія: холад, адсутнасць інфармацыі і мінімальны камфорт. Аднак парадаксальна, што некаторыя вязні ўспрымаюць ізалятар як перадышку ад пастаяннага псіхалагічнага ціску.

Адміністрацыя выкарыстоўвае і іншыя метады ўздзеяння: пазбаўленне сувязі з роднымі, перавод у горшыя ўмовы, праверкі рэчаў і прымус да цяжкай працы. Паводле суразмоўцы, фізічны гвалт таксама ўжываўся, асабліва супраць тых, хто «супраціўляўся».

Асобнай праблемай ён называе медыцынскую дапамогу, якую апісвае як «спосаб ненаўмыснага катавання»: перапоўненыя памяшканні, доўгія чэргі і рэакцыя толькі ў крытычных выпадках. Інфармацыйная ізаляцыя таксама моцна ўплывае на стан зняволеных, пакідаючы іх без разумення таго, што адбываецца за межамі калоніі.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Вядомы журналіст-расследвальнік сустракае дзень народзінаў у магілёўскай калоніі

Адзін з лепшых у Беларусі журналістаў-расследвальнікаў, палітвязень Сяргей Сацук 15 красавіка сустракае свой 58 дзень народзінаў у калоніі №15 Магілёва.

Як паведаміў Радыё Свабодзе адзін з былых асуджаных, які нядаўна выйшаў на волю і раней знаходзіўся ў той жа ўстанове, стан здароўя журналіста прыкметна пагоршыўся.

Паводле яго, у Сацука сур’ёзныя праблемы з сэрцам. Медыкі, нібыта, рэкамендуюць устаноўку кардыёстымулятара, без якога існуе пастаянная рызыка для жыцця. Аднак у калоніі такую дапамогу не аказваюць. Акрамя таго, гаворка ідзе пра захворванні падстраўнікавай залозы і праблемы з хрыбетнікам. Пры гэтым неабходныя лекі, як сцвярджае суразмоўца, перадаць не дазваляюць.

Крыніца, якая прасіла не раскрываць яе імя з меркаванняў бяспекі, адзначае, што ў такіх умовах Сяргею Сацуку даводзіцца вельмі цяжка.

Нягледзячы на стан здароўя, ён, як і іншыя асуджаныя працаздольнага ўзросту, прыцягваецца да працы. Паводле інфармацыі суразмоўцы, Сацук заняты ў прамысловай зоне, дзе выконвае цяжкую фізічную працу, у тым ліку пераносіць метал. Лёгкіх умоў працы там, як адзначаецца, няма.

Журналіста-расследвальніка, рэдактара беларускага парталу «Ежедневник» (ej.by) Сяргея Сацука ў кастрычніку 2022 году асудзілі на восем гадоў зняволення і штраф у 500 базавых велічынь.

Журналіста абвінавачвалі по трох артыкулах Крымінальнага кодэксу: 430 («атрыманне хабару»), 130 («распальванне варожасці») і 426 («перавышэнне ўлады ці службовых паўнамоцтваў»). Праваабаронцы заяўлялі аб палітычных матывах пераследу журналіста, прызналі яго палітвязнем і дамагаюцца вызвалення.

Фотаздымак: www.bbc.com

Знаёмы памерлага ў магілёўскай калоніі Дзмітрыя Шлетгаўэра вініць у яго смерці КДБ

Дзмітрый Шлетгаўэр, памерлы ў магілёўскай калоніі №15, быў малады і нават не думаў аб смерці, паведаміў яго знаёмы па брэсцкім СІЗА. Ён лічыць, што хлопца забілі па загадзе КДБ, з якім той супрацоўнічаў.

Паводле мужчыны, ён пазнаёміўся са Шлетгаўэрам у СІЗА №7 Брэста. На той момант хлопцу быў 21 год, але ён выглядаў старэй. “Гэта быў высокі рослы хлопец. Але што мне не падабалася – ён вельмі шмат курыў. Але ён вельмі быў цягавітым, заўсёды неяк на пазітыве. Ён не даваў сабе слабіны. Наадварот, ён у камеры ствараў пазітыў і падтрымліваў іншых” – распавёў Беларускаму Радыё Рацыя былы сідзелец.

Ён адзначае, што ў Шлетгаўэра было складанае і супярэчлівае жыццё. Паводле яго, хлопец захапляўся зброяй, у тым ліку халоднай, сам выкоўваў нажы і меў уласную калекцыю. Ён таксама распавядаў пра свой досвед, звязаны з удзелам у ваенных кантрактах за мяжой, у тым ліку ў Афрыцы, дзе праходзіў падрыхтоўку і разглядаў магчымасць удзелу ў баявых аперацыях.

Паводле былога сукамерніка, Шлетгаўэр меў пэўныя ідэалагічныя погляды, і яны, паводле яго, былі неафашысцкімі, што, зразуімела, магло выклікаць цікавасць сілавых структур. Ён таксама сцвярджае, што хлопец добра разбіраўся ў тэме зброі і выбуховых рэчываў і мог з падручных матэрыялаў вырабляць небяспечныя сумесі.

Сям’я Шлетгаўэра жыла ў Камянцы. Сам ён меў расійскае грамадзянства і, паводле суразмоўцы, спрабаваў наладзіць кантакт з расійскім консульствам у Брэсце. Пасля сустрэчы з консулам яму не рэкамендавалі дамагацца дэпартацыі ў Расію з-за магчымых праблем.

Мужчына таксама сцвярджае, што Шлетгаўэр знаходзіўся ў полі ўвагі КДБ. Паводле яго версіі, пасля прыезду ў Беларусь той нібыта ўступіў у кантакт са спецслужбамі і мог выконваць пэўныя заданні. Аднак, нібыта, адно з такіх заданняў, звязанае з ліквідацыяй чалавека, ён не выканаў.

Падчас знаходжання ў СІЗА Шлетгаўэр, як распавядае сведка, нават сустрэўся з чалавекам, якога, паводле яго слоў, мусіў ліквідаваць. “Калі ён пра гэта расказваў, у мяне, дарослага чалавека, валасы дыбам станавіліся” – адзначае мужчына.

Паводле яго, у зняволенні да Шлетгаўэра з боку супрацоўнікаў нібыта не ўжывалася фізічнага гвалту, і нават, як ён кажа, да яго ставіліся “з пэўнай павагай”.

Шлетгаўэр быў жанаты на грамадзянцы Беларусі, і ўжо пасля яго затрымання ў іх нарадзілася дзіця. Аднак падчас суда шлюб быў скасаваны ў сувязі з пазбаўленнем яго віду на жыхарства. Родныя пасля прысуду прадалі дом у Камянцы і выехалі ў Расію.

Былы знаёмы хлопца падкрэслівае, што Шлетгаўэр пісаў шмат пісьмаў. Яго лісты маглі займаць дзясяткі старонак, што, на яго думку, сведчыць пра моцныя пачуцці да сям’і.

Разам з тым, мужчына катэгарычна адмаўляе версію самагубства. “Ён нават не думаў пра смерць. У 21 год – якая смерць? Ён быў поўны энергіі і быў упэўнены, што хутка выйдзе” – кажа ён. “І тое, што з ім адбылося, наколькі я даведаўся, ён не пакончыў з сабой. Яго забілі і забілі па замове КДБ” – падкрэслівае былы сядзелец.

Ён мяркуе, што хлопец мог валодаць інфармацыяй, якая ўяўляла небяспеку, і таму мог быць ліквідаваны.

Паводле інфармацыі, распаўсюджанай раней рэсурсам dissidentby, у калоніі на Дзмітрыя Шлетгаўэра аказваўся сістэматычны псіхалагічны і фізічны ціск, яго рэгулярна змяшчалі ў ШІЗА, нягледзячы на наяўнасць хранічнага захворвання. Займаліся гэтым аператыўныя работнікі выпраўленчай калоніі Юрый Арлоў і Ілля Кіслякоў пад кіраўніцтвам начальніка калоніі Аляксея Лазарэнкі.

Прычынай жорсткага абыходжання, па звестках крыніц рэсурса dissidentby, было тое, што Дзмітрый Шлетграўэр адмаўляўся супрацоўнічаць з адміністрацыяй калоніі, “не здаваў” іншых і адкрыта выказваў нязгоду з дзеяннямі адміністрацыі. “Ён трымаўся, але яны рабілі ўсё, каб зламаць” – паведамлялі сведкі.

1 лістапада 2024 года Праваабарончы цэнтр “Вясна” паведаміў, што ў калоніі ў Магілёве памёр 22-гадовы грамадзянін Расіі, ураджэнец Алтая Дзмітрый Шлетгаўэр. У пасведчанні аб смерці напісалі “механічная асфіксія”. Раней Брэсцкі абласны суд прызнаў Шлетгаўэра вінаватым па артыкулах аб шпіянажы і садзейнічанні экстрэмісцкай дзейнасці, прыгаварыўшы да 12 гадоў. Сутнасць абвінавачанняў невядомая да гэтага часу – працэс праходзіў у закрытым рэжыме.

Фотаздымак: spring96.org

У магілёўскай калоніі №15 забаранілі сродкі касметыкі

У калоніі №15 Магілёва цяпер зняволеным нельга перадаваць ніякія касметычныя сродкі, акрамя крэмаў да і пасля галення.

У папраўчай калоніі №15 у Магілёве істотна ўзмацніліся правілы прыёму перадач для зняволеных. Абмежаванні, уведзеныя з пачатку года, аказаліся значна больш жорсткімі, чым меркавалася раней.

Яшчэ ў студзені паведамлялася, што на тэрыторыі калоніі адкрыўся ўласны магазін турэмнага адзення. Пасля гэтага супрацоўнікі перасталі прымаць элементы гардэробу, набытыя на волі, нават калі яны ўваходзяць у пералік дазволеных Дэпартаментам выканання пакаранняў. Адначасова былі ўведзены абмежаванні на парфуміраваныя крэмы і касметыку на аснове натуральных цвёрдых алеяў.

Аднак, як высветлілася, фактычныя меры аказаліся яшчэ больш жорсткімі. Адміністрацыя калоніі забараніла перадачу практычна ўсіх відаў крэмаў, у тым ліку для твару і рук. Выключэнне пакінулі толькі для крэмаў да і пасля галення.

У студзені і лютым гэтыя правілы выконваліся неаднародна. У асобных выпадках, у залежнасці ад змены кантралёраў, некаторыя сродкі ўсё ж прымаліся. Аднак з 1 красавіка забарона стала поўнай: цяпер любыя касметычныя сродкі, знойдзеныя ў перадачах, падлягаюць канфіскацыі і ўтылізацыі.

Падобныя абмежаванні фіксуюцца і ў іншых установах. Так, у бабруйскай калоніі №2 з сярэдзіны сакавіка забаранілі перадачу сродкаў догляду за скурай у слоіках і флаконах, дазволеныя толькі пластыкавыя тубы. Гэта можа сведчыць пра каардынаванае ўвядзенне больш жорсткіх правілаў у папраўчых установах, прынамсі, на тэрыторыі Магілёўскай вобласці.

Фотаздымак: БелаПАН

Кактус пад азадак і пагрозы сям’і: сведчанні пра гвалт у калоніі №15 Магілёва

Пагрозы звалтаваннем гантэляй, прымушэнне доўгага стаяння ў нязручнай позе, пакаранні за справакаваныя парушэнні. Гэта толькі кропля садысцкіх праёмаў супрацоўнікаў магілёўскай калоніі №15.

Сістэмнага адміністратара з Мінска Міхаіла (імя зменена ў мэтах бяспекі) зімой 2022 года затрымалі на працоўным месцы. У КДБ яму пагражалі згвалтаваннем, а ў ізалятары на Акрэсціна катавалі холадам. Летам 2024 года палітвязня асудзілі на тры гады калоніі за рэпост анонса Марша пратэсту з тэлеграм-канала Nexta, і накіравалі для адбыцця пакарання ў Папраўчую калонію №15 у Магілёў. Пра катаванні там ён распавёў Праваабарончаму цэнтру “Вясна”.

“Гэта была адмысловая ўлоўка”

У першыя дні пасля прыбыцця ў калонію Міхаіла выклікалі на праверку вопісу асабістых рэчаў – як ён мяркуе, каб знайсці несупадзенні і аформіць парушэнне. Аднак усе рэчы адпавядалі спісу. Тады, паводле яго, супрацоўнікі абвінавацілі яго ў тым, што ён не павітаўся належным чынам.

“Мяне папрасілі выйсці ўзяць бірку для торбы. Я вярнуўся праз некалькі хвілін, і аказалася, што па вяртанні трэба зноў вітацца паводле ўстаноўленага парадку. За гэта далі парушэнне”, – распавядае ён.

Для змяшчэння ў ШІЗА патрабавалася яшчэ адно парушэнне. Паводле Міхаіла, супрацоўнік проста “прыдумаў” яго – нібыта ён размаўляў у страі.

“Яны могуць дакапацца да чаго заўгодна”, – кажа былы зняволены. – “Садзілі ў ШІЗА нават за тое, што вязні кармілі птушак”.

“Калі палітычны супраціўляецца, яго пачынаюць ламаць”

Яшчэ ў СІЗА іншыя зняволеныя папярэдзілі Міхаіла пра адмысловы ціск на палітычных. У калоніі, паводле яго, гэта праяўлялася не толькі ў сістэмных пакараннях, але і ў фізічным гвалце.

Ён называе імя аднаго з супрацоўнікаў – начальніка сектара Аляксея Кудзелкі – і сцвярджае, што падчас этапавання ў ШІЗА той ужываў сілу.

“Нас ставілі на расцяжку, рукі тыльным бокам далоняў да сцяны, і білі па нагах. Гэта была праверка: зламаешся ці не”, – сцвярджае Міхаіл.

Побыт у ШІЗА: без душа і падушкі

У штрафным ізалятары, паводле ягоных словаў, не было магчымасці памыцца. За спробы падмыцца ў ракавіне зняволеных маглі дадаткова пакараць. Час Міхаіл вызначаў па сонцы, замест падушкі выкарыстоўваў рулон туалетнай паперы. Пры гэтым, прызнаецца ён, часам ізаляцыя ўспрымалася як псіхалагічная перадышка.

“Калі ты 24 гадзіны сярод людзей – наркаманаў, забойцаў, гвалтаўнікоў – і пры гэтым адчуваеш варожасць з боку супрацоўнікаў, псіхіка не вытрымлівае. Часам хацелася, каб цябе закрылі ў бетонную скрыню два на два метры з гуканепранікальнымі сценамі – проста пабыць у цішыні”, – кажа ён. Пазней, паводле яго, справіцца з напружаннем дапамагла медытацыя.

“Не паводзіцца як пабіты сабака”

Пасля карантыну і ШІЗА Міхаіла размеркавалі ў атрад. Нягледзячы на пагрозы кіраўніцтва, атрад аказаўся згуртаваным: вязні падтрымлівалі адзін аднаго, дзяліліся рэчамі, разам адзначалі святы. Міхаіл сцвярджае, што абраў для сябе стратэгію “роўнай камунікацыі” з супрацоўнікамі.

“Калі сам сябе не прыніжаеш, трымаешся годна, яны больш паважаюць. Часам замест ШІЗА маглі загадаць, напрыклад, адціснуцца 50 або 100 разоў”, – распавядае ён.

Аднойчы, калі падчас вобшуку ў яго знайшлі кнігі на ангельскай мове, яму прапанавалі выбар: ШІЗА або 100 адцісканняў. Ён выбраў апошняе.

Пагрозы сям’і і здзекі

Міхаіл таксама распавядае пра іншага супрацоўніка – рэжымніка Скобелева. Той змяшчаў яго ў ШІЗА за “няправільны” абутак, дасланы сваякамі, і прымушаў выконваць фізічныя практыкаванні.

“Ён загадаў стаць у стойку ‘вугалок’, а пад азадак паставіў кактус. Ногі трэсліся і нямелі. Іншыя ахоўнікі прапаноўвалі збіваць мяне, як баксёрскую грушу, і пагражалі электрашокерам”, – сцвярджае былы палітвязень.

У іншым выпадку, калі Міхаіл абедаў разам з непалітычным зняволеным, яго выклікалі і, паводле яго, пагражалі расправай над сям’ёй. “Мне сказалі: ‘Хочаш, каб мы пасадзілі яшчэ і тваю жонку, а дзіця здалі ў дзіцячы дом?” – распавядае ён.

13 снежня 2025 года Міхаіла памілавалі і прымусова дэпартавалі з Беларусі ў апошнію хвалю вызвалення палітвязняў. Цяпер ён знаходзіцца ў адной з краін Еўрасаюза, дзе праходзіць адаптацыю.

Фотаздымак: vk.com

У магілёўскай калоніі №15 змяніўся намеснік начальніка

У Папраўчай калоніі №15 у Магілёве начальнік рэжымнага аддзела Арцём Весялоў павышаны да пасады намесніка начальніка гэтай пенітэнцыярнай установы.

Павышэнню Весялова спрыяў цяперашні начальнік калоніі Іван Ігнаценка, які сам раней быў намеснікам начальніка калоніі па рэжыме і выпраўленчай працы. Пасля таго, як адыёзны Аляксей Лазарэнка пакінуў свой пост, Ігнаценка заняў яго крэсла.

Весялоў, як піша Mayday, адзначаецца ў некаторых базах даных сілавікоў як датычны да палітычных рэпрэсій. А ў разгар палітычнага крызісу 13 жніўня 2020 года ён быў уганараваны медалём ІІІ ступені “За бездакорную службу”. 

Паводле дадзеных dissidentby.com, Весялоў вінаваты ва ўжыванні гвалту і стварэнні неналежных умоў утрымання ў дачыненні да палітвязняў на тэрыторыі ПК №15 горада Магілёва.

Нагадаем, што ў верасні 2025 года стала вядома аб смерці ў гэтай калоні палітвязня Андрэя Паднябеннага. Афіцыйная прычына яго смерці – удушша, што звычайна пішуць, калі хочуць паведаміць, што чалавек павесіўся. Паводле былых вязняў, Андрэй распавядаў, што былы начальнік калоніі ПК №15 Аляксей Лазарэнка ўласнаруч збіваў яго.

Яшчэ адным трагічным эпізодам з жыцця вязняў калоніі стала смерць 22-гадовага палітвязня Дзмітрыя Шлетгаўэра ў кастрычніку 2024 года. Малады чалавек, які толькі прыбыў у ПК №15, амаль адразу апынуўся ў ШІЗА, дзе, паводле папярэдняй версіі, пакончыў з сабой. Гэты выпадак выклікаў хвалю абурэння ў праваабаронцаў і зноў звярнуў увагу на жорсткія ўмовы ўтрымання ў магілёўскай калоніі.

Фотаздымак: dissidentby.com