У Магілёве аказаліся забытымі прынцыпы «цімураўцаў» Гайдара: замест інкогніта – максімальная публічнасць.
У дабрачыннай акцыі «Эстафета дабра» асабіста прыняў удзел першы сакратар магілёўскага абкама БРСМ Алег Бойка.
Ён чысціў ад снегу прысядзібны ўчастак жыхаркі аграгарадка Межысеткі з такім імпэтам, што толькі цудам не засыпаў снегам фатографа, які ўвекавечыў дабрыню і міласэрнасць галоўнага «цімураўца» Магілёўшчыны.
У адрозненне ад Цімура, які трымаў добрыя справы ў тайне, і Паўкі Карчагіна, што атрымаў у ўзнагароду ад уладаў толькі скураную тужурку, Бойка старанна фіксуе любое праяўленне сваёй дабрыні і клапоціцца пра бонусы.
Пра ўзрост Алега Бойкі афіцыйныя крыніцы маўчаць, але, хутчэй за ўсё, камсамольскія справы яму неўзабаве давядзецца пакінуць і супакоіцца на пасадзе чыноўніка ці функцыянера «Белай Русі».
А для замацавання на гэтых пазіцыях палымянаму патрыёту спатрэбіцца максімальна поўная справаздача па колькасці праяўленай міласэрнасці.
За ўнёсак у сацыяльна-эканамічнае развіццё Магілёўшчыны – медалі, і граматы за правалы атрымалі чыноўнікі і «дэпутаты».
Бездакорнай службай вызначыліся чыноўнікі Магілёўшчыны. Указам галоўнага чыноўніка краіны Лукашэнкі медалі атрымалі:
кіраўнік спраў аблвыканкама;
начальнік аддзела культуры Мсціслаўскага райвыканкама;
начальнік аддзела інвестыцыйных праграм і аховы працы камітэта па архітэктуры і будаўніцтве Магілёўскага аблвыканкама;
намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення арганізацыйна-кадравай работы Магілёўскага аблвыканкама.
У прэс-рэлізе пра ўзнагароджанне пра дасягненні чыноўнікаў пісалі выключна ў найвышэйшых ступенях. Узгадвалася пра
шматгадовую плённую працу;
эфектыўнае кіраўніцтва;
неацэнны асабісты ўклад.
«Дэпутаты», на сваім сходзе, абмежаваліся ўручэннем адзін аднаму грамат. Яны, як высвятляецца, таксама з усіх сіл спрыялі «росквіту Магілёўскай вобласці і павышэнню якасці жыцця яе жыхароў».
Праблема ў тым, што адзінкі вымярэння росквіту і павышэння якасці, выкарыстаныя для ацэнкі працы «слуг народа», прыдуманыя імі самімі і ніяк не звязаныя з рэальнымі эканамічнымі паказчыкамі, якімі Магілёўшчына ніколі не блістала.
Бо, калі ацэньваць заслугі чыноўнікаў і «дэпутатаў» вобласці ў рублях і працэнтах, то гаворка ішла б ужо не пра медалі і граматы, а пра крымінальныя справы.
Старшыня чавускага райвыканкама вырашаў пытанні асвятлення і ўтылізацыі батарэек.
Старшыня Чавускага райвыканкама Дзмітрый Акуліч падыходзіць да вырашэння надзённых задач метадычна і не звальвае ўсё ў адну кучу.
Гэтым разам ён засяродзіўся выключна на электрычнасці. Разам з «дэпутатам палаты» Аляксандрам Лук’янавым праверыў хуткасць усталявання слупоў вулічнага асвятлення для таго, каб жыхары вуліц Азарава і Івуценкі «ў навагоднюю ноч змаглі прагуляцца пад святлом ліхтароў».
Акрамя таго, Акуліч вывучыў пытанне ўтылізацыі другасных адходаў, у прыватнасці батарэек.
Логіка ў кіраўніка Чавусаў жалезная – калі на вуліцах уключаць асвятленне, ліхтарыкі больш не спатрэбяцца, і народ пачне масава пазбаўляцца ад батарэек.
1667 год. Спыніў дзейнасць Віленскі манетны двор – асноўны цэнтр манетнай вытворчасці Вялікага Княства Літоўскага.
Існаваў з канца XV стагоддзя. Вырабляў сарэбраныя дэнары Вітаўта (1392-1430), дэнары і грошы пры Аляксандру Ягелончыку, паўгрошы і грошы пры Жыгімонце Старым, Жыгімонце Аўгусце.
Быў агульнадзяржаўным манетным дваром Рэчы Паспалітай, вырабляў наміналы ад дэнара да партугала (залатая манета), пры Стэфане Баторыі выпускаў наміналы ад дэнарыя да дуката, пры Жыгімонце Вазе – ад соліда да партугала, пры Уладзіславе IV – партугалы, пры Яне ІІ Казіміры – ад соліда да дуката.
Да Люблінскай уніі 1569 года манеты выпускаліся з выявай Пагоні на асобнай стапе. У час праўлення Баторыя на манеце адбіваліся гербы Вялікага Княства Літоўскага і Каралеўства Польскага, а пры Яне ІІ Казіміры аднавілі Пагоню.
Манеты Віленскага двара вылучаюцца па гербах падскарбіяў вялікіх літоўскіх або па знаках арандатараў двара.
Дэнарый Вітаўта
1842 год. Ствараецца “Паўночна-Заходні край”.
30 снежня 1842 года ў расійскай імперскай практыцы ўпершыню замацоўваецца тэрмін «Северо-Западный край» у дачыненні да беларускіх земляў.
У яго ўваходзілі Віленская, Віцебская, Гарадзенская, Ковенская, Магілёўская і Менская губерні. Гэта значыла, што беларускія губерні, у тым ліку Магілёўская, сталі разглядацца як адзінае адміністрацыйна-палітычнае цэлае, для якога планавалася асобная “асіміляцыйная” палітыка імперыі.
Беларускі яўрэйскі паэт, перакладчык беларускай паэзіі на ідыш.
Адказны сакратар яўрэйскага часопісу «Беластокер Штэрн» (Зорка), аўтар 4-х кніг вершаў на ідыш.
Выступаў за захаванне школ на мове ідыш.
На сходзе яўрэйскіх пісьменнікаў 30 мая 1941 года рэзка пярэчыў кіраўніку Саюза пісьменнікаў Беларусі М. Лынькову, які сцвярджаў, «што яўрэйскія савецкія пісьменнікі… не стварылі вобразы герояў вялікай значнасці». Пасля гэтага здарэння быў арыштаваны.
26 чэрвеня 1941 г. палітычнага вязня турмы НКУС адвезлі ў лес і расстралялі.
1922 год. Утвораны Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік.
На I з’ездзе Саветаў прадстаўнікамі РСФСР, Украінскай і Беларускай ССР, Закаўказскай федэрацыі былі падпісаны Дэкларацыя аб утварэнні СССР і Саюзны Дагавор.
Фармальна новая дзяржава стваралася як федэрацыя суверэнных рэспублік з захаваннем права вольнага выхаду і адкрытым доступам у яе. Аднак механізм “вольнага выхаду” не прадугледжваўся.
Пасля правядзення ў 1924-1925 гадах нацыянальна-дзяржаўнага размежавання савецкіх рэспублік Сярэдняй Азіі ў склад СССР увайшлі Узбекская і Туркменская ССР, Казахстан і Кіргізія атрымалі статус аўтаномных рэспублік у рамках РСФСР, а Таджыкская аўтаномная рэспубліка становіцца часткай Узбекскай ССР. Па Канстытуцыі 1936 г. у склад СССР уваходзілі як саюзныя савецкія сацыялістычныя рэспублікі Расійская Федэрацыя, Украіна, Беларусь, Грузія, Азербайджан, Арменія, Казахстан, Кіргізія, Узбекістан, Туркменія і Таджыкістан. У 1940 годзе з далучэннем Прыбалтыкі і Бесарабіі ў СССР увайшлі Латвійская, Літоўская, Эстонская і Малдаўская саюзныя рэспублікі. У 1940-1956 гадах існавала Карэла-Фінская ССР. У склад СССР імкнулася Балгарыя.
Беларускі палітычны і культурны дзеяч, гісторык, юрыст, філосаф, публіцыст.
Аўтар прац «Кароткі нарыс узнікнення БНР», «Западна-русізм».
Адзін з заснавальнікаў і кіраўнікоў Беларускай народнай грамады, міністр замежных спраў БНР, кіраўнік ураду БНР (1923-1925).
Працаваў вучоным сакратаром Інбелкульта, у Інстытуце гісторыі акадэміі навук. Арыштоўваўся ў 1930, 1937 гадах.
1951 год. Спынена дзеянне “плана Маршала”.
Гэта праграма дапамогі Еўропе пасля Другой сусветнай вайны. Прапанавана ў 1947 годзе амерыканскім дзяржаўным сакратаром Дж. Маршалам і пачала ажыццяўленне ў красавіку 1948 года. У рэалізацыі плана ўдзельнічалі 17 еўрапейскіх краін, уключаючы Заходнюю Германію.
План Маршала садзейнічаў устанаўленню пасляваеннага міру ў Заходняй Еўропе. Заяўленай ЗША мэтай рэалізацыі плана было аднаўленне разбуранай вайной эканомікі Еўропы, ліквідацыя гандлёвых бар’ераў, мадэрнізацыя прамысловасці еўрапейскіх краін, выцясненне камуністаў з уладных структур і развіццё Еўропы ў цэлым.
План Маршала меркаваў таксама і дапамогу ў пасляваенным аднаўленні эканомікі СССР, але І. Сталін адмовіўся ад любых форм дапамогі ў рамках Плана.
Рэалізацыя плана Маршала стала падмуркам для стварэння Еўрапейскага Саюза.
1956 год. Вёска Шацілкі перайменавана ў Светлагорск (спачатку гарадскі пасёлак, зараз — горад).
Шацілкі ўпершыню згадваюцца ў 1560 годзе як маёнтак Шацілінскі Востраў.
Сёння ў Светлагорску жыве 64 тысячы жыхароў.
У горадзе над ракой Бярэзіна працуюць буйныя прадпрыемствы: «Хімвалакно», цэлюлозна-кардонны камбінат, завод беленай цэлюлозы, домабудаўнічы камбінат і іншыя. Займае 1-е месца па колькасці хворых на СНІД.
1957 год. Памёр Юрый Сабалеўскі.
Беларускі палітычны і нацыянальны дзеяч. Пасол на Сейм Другой Рэчы Паспалітай.
Член Беларускай сялянска-работніцкай грамады.
Двойчы (1928, 1939) быў арыштаваны польскімі ўладамі, у 1941 годзе арыштаваны НКУС.
У перыяд нацысцкай акупацыі Беларусі займаў пасады бургамістра Стоўбцаў, Нясвіжа, Баранавіч, 2-га віцэ-прэзідэнта Беларускай цэнтральнай рады, узначальваў акруговы аддзел Беларускай народнай самапомачы ў Мінску. Удзельнічаў у падрыхтоўцы і правядзенні Другога Усебеларускага кангрэсу (1944, Мінск).
У 1944-1950 і ў 1957 гадах жыў ў Германіі, рэдагаваў газету «Беларускае слова», член Агульнага беларускага саюза вайскоўцаў.
У 1950-1957 гадах жыў у ЗША: член Украінскай нацыянальнай рады, Беларускага нацыянальнага фонду, Камітэта незалежнай Беларусі.
1959 год. Заснаванне Крычаўскага краязнаўчага музея.
Крычаўскі раённы краязнаўчы музей быщ створаны на базе збораў мясцовага краязнаўцы Мікалая Мельнікава.
У 1961 годзе музей адкрыўся для наведвальнікаў, а з 2008-га месціцца ў адрэстаўраваным палацы Пацёмкіна ў Крычаве.
Сёння гэта ўжо вялікі музей з некалькімі пастаяннымі і часовымі экспазіцыямі і каля 20 тысячамі адзінак захоўвання, дзе паказваюць гісторыю Крычаўскага краю ад старажытнасці да XXІ стагоддзя.
Беларускі палітык, пісьменнік і публіцыст, адзін з заснавальнікаў «Маладога Фронту».
Скончыў геаграфічны факультэт БДУ. Працаваў журналістам. Узначальваў Мінскую маладзёвую фракцыю БНФ, быў намеснікам старшыні Партыі БНФ, намеснікам і старшынёй «Маладога Фронту» (да 2004 года).
Удзельнік і арганізатар масавых вулічных выступаў моладзі супраць палітыкі Лукашэнкі, за што неаднароза арыштоўваўся, абмяжоўваўся ў волі.
Севярынец быў адным з арганізатараў I Кангрэсу Беларускай Моладзі, абароны Курапатаў (2001-2002), розных нацыянальных кампаній.
Аўтар кнігі «Беларусалім. Золак» («Кніга года» 2017), заснавальнік і прадзюсар серыі музычных альбомаў беларускамоўнай хрысціянскай музыкі «Беларускі Хрысьціянскі Хіт» (2008-2015, 7 альбомаў), сузаснавальнік хрысціянскага інфармацыйнага парталу «Крыніца.інфо», стваральнік «Беларускага камітэту салідарнасці з Украінай» (2014), «Камітэту абароны прадпрымальніцтва» (2016), адзін з каардынатараў стала дзеючага форума «Свабоду палітвязням!» (2015).
Арыштаваны перад прэзідэнцкімі выбарамі 2020 года, асуджаны на 7 гадоў зняволення. Палітычны зняволены, Міжнародная арганізацыя «Amnesty International» прызнала яго вязнем сумлення.
Працаваў у газетах “Беларуская вёска”, “Звязда”, часопісе “Полымя рэвалюцыі”.
Аўтар шэрагу зборнікаў апавяданняў, аповесцей, раманаў, нарысаў, п’ес, кніг апавяданняў для дзяцей, зборнікаў гумарыстычных апавяданняў, літаратурных пародый. У 1961 годзе выйшаў Збор твораў у 2 тамах, у 1986 г. – Выбраныя творы.
Пераклаў на беларускую мову некаторыя творы А. Пушкіна, А. Чэхава, М. Гогаля («Тарас Бульба», у суаўтарстве), Р. Джаваньёлі («Спартак») і іншыя.
Польскі лётчык, ас-знішчальнік у Другую Сусветную вайну ў складзе польскай і англійскай авіацыі.
Скончыў Лідскую гімназію імя гетмана Хадкевіча, лётныя курсы і школы.
Пад час вайны здзейсніў 208 баявых вылетаў. Камандаваў эскадрылляй, дывізіёнам, знішчальным крылом.
Пасля вайны служыў у апараце камандавання Паветраных Сіл Польшчы, быў камендантам Цэнтра падрыхтоўкі лётчыкаў у Модліне, палкоўнік. Узначальваў Саюз польскіх лётчыкаў.
Правёў у паветры 4238 гадзін, лётаў на 31 тыпе самалётаў.
2006 год. Былы дыктатар Ірака Садам Хусейн прыгавораны да смерці праз павешанне.
Напярэдадні сотні сваякоў ахвяраў дыктатара звярнуліся да ўладаў з просьбай прызначыць іх катамі. А шыіты патрабавалі, каб Садама павесілі публічна, на плошчы, і транслявалі пакаранне па тэлебачанні ў прамым эфіры.
Хусэйн быў павешаны раніцай у штаб-кватэры вайсковай выведкі Іраку. Час быў выбраны так, каб пакаранне адбылося на некалькі хвілін раней за пачатак свята Курбан-байрам (Дня ахвярапрынашэння).
Прысутныя пры пакаранні іракскія чыноўнікі і вайскоўцы, якія да гэтага кляліся ў вернасці, абсыпалі Хусэйна абразамі і выкрыквалі: “Далоў дыктатуру!”, “Адпраўляйся ў пекла!”. Потым былому прэзыдэнту Іраку накінулі пятлю на шыю і расхінулі пад ім люк эшафота, у які ён праваліўся.
Садам Хусэйн стаў першым кіраўніком дзяржавы, які пакараны смерцю ў XXI стагоддзі.
Садам Хусэйн ахвяраваў 500 000 долараў на будаўніцтва Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі.
“Народны антыфейк” сцвярджае, што дыпфейк аб накіраванні жыхароў Магілёўшчыны на расійска-ўкраінскую вайну з’явіўся ў інтэрнэце. Праўда, знайсці яго аказалася немагчыма.
“Па СМІ рассылаюць дыпфейк з удзелам старшыні Магілёўскага аблвыканкама Анатоля Ісачанкі. У роліку яму прыпісваюць нейкае “гістарычнае рашэнне” – мабілізацыю 5 тысяч мужчын для адпраўкі на СВО” – піша тэлеграм-канал “Народны антыфейк” у сваім паведамленні, датаваным 27 снежня 2025 года.
Пры гэтым не прыводзіцца ніякі доказ таго, што такі дыпфэйк сапраўды раскідваецца кімсьці па СМІ, бо ніякое больш-менш заўважнае СМІ ў сябе нічога падобнага не размясціла. З чаго ствараецца ўражанне, што дыпфейк, які нібыта выкрыў “Народны антыфейк”, з’яўляецца насамрэч яго ж уласным вырабам альбо вырабам нейкіх прыўладных структур.
Экзатычным аб’ектам для назіранняў адчуваў сябе ў Шклоўскай калоніі №17 былы палітвязень Акіхіра Гаеўскі-Ханада – актывіст анархісцкага руху, сын супрацоўніцы японскага пасольства і беларуса.
“Нават у сістэме турэмных паняццяў ёсць правіла, што ў турме няма нацыянальнасцяў, і фармальна табе не павінны прад’яўляць ніякіх прэтэнзій ці пытанняў, звязаных з паходжаннем. Але наколькі гэта працуе, цяжка сказаць. На побытавым узроўні і ў зняволеных, і ў турэмшчыкаў усё роўна праяўляецца пачуццё «экзатычнасці», што прыехаў нехта незвычайны” – распавёў былы палітзняволены сайту моладзевай арганізацыі “Іншыя”.
Паводле Акіхіры, асабліва выразна ён адчуў гэта менавіта ў Шклоўскай калоніі. “У шклоўскай калоніі я адразу адчуў рэакцыю: «О, прыехаў японец!» Для большасці я быў як экзатычны аб’ект для назірання” – ўзгадвае ён.
Прычым для некаторых, больш ідэалагічна зацятых ці прадузятых, усе ідэнтычнасці складаюццца ў «бінга» – экстрэміст, анархіст, замежнік. “І пачынаецца: «А, ты замежнік, жыў у нашай краіне, і табе яшчэ не падабалася? Трэба было з’язджаць! Валі ў сваю Японію!» Такое таксама сустракаў. Не магу сказаць, што часта, але здаралася. У цэлым для большасці працаўнікоў турэмнай сістэмы больш характэрная абыякавасць. Адкрытая нянавісць сустракаецца радзей. У супрацоўнікаў ГУБАЗіКа – так, у іх шмат вось гэтага: «іншаземец», «вузкавокі», «жоўты» і гэтак далей. Ім падабаецца за гэта чапляцца” – кажа Акіхіра Гаеўскі-Ханада.
Ён распавёў пра пачутае з магілёўскай калоніі. Там калі збівалі нейкага афрыканца, то крычалі, што ён “малпа”, “негр”. Канфлікт быў справакаваны не гэтым, але ў момант збіцця праявілася менавіта такое стаўленне.
Акіхіра Гаеўскі-Ханада 2000 года нараджэння. Скончыў мінскую гімназію №19. Лаўрэат спецыяльнага фонду па падтрымцы адораных навучэнцаў і студэнтаў. Вучыўся ў БДУ, але затым паступіў у ЕГУ. Быў затрыманы 12 жніўня 2020 года, абвінавачаны па шэрагу палітычных артыкулаў па справе “Рэвалюцыйнага дзеяння”. Асуджаны да 16 гадоў калоніі ва ўмовах узмоцненага рэжыму. Адбываў пакаранне ў Шклоўскай калоніі №17, а потым яго перавялі ў Магілёўскую турму №4. Выдвараны з Беларусі ў Літву 21 чэрвеня 2025 года.
Газета “Крычаўскае жыццё” паспрабавала патлумачыць з’яўленне ў небе лятацельных аб’ектаў санямі Дзеда Мароза.
Нагадаем, што раней mogilev.media была апублікавана інфармацыя, што непадалёк ад Крычава з’явілася база размяшчэння расійскіх гіпергукавых ракет, а ў блізкім Клімавіцкім раёне аднаўляецца ваенны аэрадром. Па сведчаннях мясцовых жыхароў, актыўнасць расійскіх вайскоўцаў выклікае трывогу ў насельніцтва Клімавіцкага і Крычаўскага раёнаў.
Паколькі пры цяперашняй уладзе ў Беларусі пазбавіцца ад расійскіх ваенных баз і расійскіх вайскоўцаў ужо немагчыма, крычаўская праўладная раёнка паспрабавала ўсё перавесці ў смех. У тэлеграм-канале выдання з’явіўся створаны пры дапамозе штучнага інтэлекта рэпартаж аб тым, што невядомыя лятацельныя аб’екты, якія заўважылі мясцовыя жыхары, гэта папросту Дзед Мароз на санях, якія па небу цягнулі алені. Казачны персанаж тлумачыць крычаўлянам, што ў небе над горадам яны бачылі менавіта яго.
Пакінуўшы ў баку ўзровень жарту крычаўскіх прапагандыстаў, хацелася б даведацца, як яны будуць жартаваць, калі ўзгаданыя расійскія вайсковыя аб’екты не гіпатэтычна, а практычна стануць законнай ваеннай цэллю.
Так, у адыходзячым годзе Фарэзі даў паўтара дзясятка канцэртаў у краіне. Частка з іх – у Магілёўскай вобласці.
Акрамя таго, італьянец пачаў супрацоўніцтва з аркестрам народных інструментаў імя Леаніда Іванова пад кіраўніцтвам галоўнага дырыжора Дзяніса Чарты.
Распавядаючы пра сваю любоў да Беларусі і Магілёва, Фарэзі паведаміў, што для выказвання цёплых пачуццяў піша песню на рускай мове.
Журналістка, якая брала ў Рыкарда Фарэзі інтэрв’ю, відаць, з далікатнасці не стала нагадваць яму пра тое, што з такім жа поспехам Фарэзі мог бы выказаць любоў да Манголіі, напісаўшы для жыхароў гэтай краіны песню на кітайскай мове.
Спіс пажараў на Магілёўшчыне папаўняецца – гарэў зернесушыльны комплекс у аграгарадку Сухары.
Амаль кожны дзень з’яўляюцца паведамленні пра пажары ў Магілёўскай вобласці. Нядаўна датла згарэў свінарнік разам з дзясяткамі жывёл. І вось ратавальнікам давялося ліквідаваць новы пажар – цяпер на зернесушыльным комплексе ў Магілёўскім раёне.
На месцы здарэння, у аграгарадку Сухары, было задзейнічана пяць адзінак тэхнікі МНС.
Можна гаварыць пра выпадковасці і злавесныя супадзенні, якія прывялі да хвалі пажараў, але насамрэч усё прасцей. Гатоўнасць АПК Магілёўшчыны да зімы, пра якую рапартавалі ўлады рэгіёна – чарговы фэйк, накіраваны на стварэнне бачнасці дабрабыту.
