Чацвярым братам-магілёўцам пашанцавала – яны выжылі на вайне

Чатыры браты пайшлі на вайну – і ўсе вярнуліся. Магіляўчанка захоўвае нетыповую для Беларусі гісторыю сваёй сям’і.

У Беларусі амаль няма сем’яў, якіх не закранула Вялікая Айчынная вайна. Жыхарка Магілёва Раіса Азаранка некалькі гадоў па крупінках збірала дакументальныя сведчанні пра сваіх родных – узнагародныя лісты, архіўныя запісы, фотаздымкі. Гісторыя, якую яна хацела захаваць, гучыць амаль неверагодна: чатыры браты пайшлі на фронт і ўсе чацвёра вярнуліся дадому.

Да вайны

Бацька Раісы Васільеўны – Васіль вырас на Слаўгарадчыне ў вялікай сялянскай сям’і. У Васіля было трое братоў – Андрэй, Уладзімір і Канстанцін.

У трыццатыя гады частку сям’і саслалі ў Сібір, але Васіль застаўся, перабраўся ў Магілёў, ажаніўся і жыў у раёне Лупалава.

Пра тую раніцу 22 чэрвеня 1941 года Раіса Васільеўна ведае са слоў маці. Васіль пайшоў на рынак па парася. Вярнуўся з пустым мяшком: вайна пачалася.

Васіль: сапёр на Одэры

Неўзабаве Васіля забралі на фронт. Ён стаў сапёрам. Ва ўзнагародным лісце да медаля «За адвагу» апісаны яго подзвіг на рацэ Одэр: восем сутак без ежы і амаль без сну, пад бесперапынным артылерыйскім агнём, ён разам з таварышамі будаваў мост.

Потым Васіль трапіў у палон. Цудам уцёк, дабраўся да вёскі, дзе яго чакала жонка. Яна пешшу адправілася да сваякоў у Магілёў, каб перадаць: жывы.

Пасля дэмабілізацыі вярнуўся ў сваю разбураную вёску. Цесляр па прафесіі, узяўся дапамагаць суседзям аднаўляць дамы. Памёр рана, у 1968 годзе. Далі знаць пра сябе раненне і кантузія. Раісе тады не было і адзінаццаці гадоў.

Андрэй: ад Сталінграда да Берліна

Андрэй быў прызваны ў сорак першым. Ваяваў на Данскім, Заходнім, Першым і Другім Беларускіх франтах. Атрымаў медаль «За адвагу». У баях на беразе Дзясну быў паранены, пасля выздараўлення вярнуўся ў строй. У пачатку 1945 года ўдастоены ордэна Славы III ступені. Пасля перамогі вярнуўся ў Магілёў.

Уладзімір: сувязіст, палон, уцёкі

Уладзімір служыў сувязістам. Як і старэйшы брат, трапіў у палон – і таксама ўцёк. Узнагароджаны двума медалямі «За адвагу», медалём «За вызваленне Варшавы» і ордэнам Айчыннай вайны II ступені.

Канстанцін: самы малодшы

Канстанціна прызвалі ў снежні 1944 года – яму было ўсяго семнаццаць. Чырванафлоцец-сігнальшчык, ён служыў на Паўночным і Ленінградскім франтах, быў узнагароджаны медалём «За перамогу над Германіяй». Дадому ў Магілёў вярнуўся толькі ў 1950 годзе.

Пасля вайны браты збіраліся разам на сямейныя святы – народу ў доме тады было не злічыць. Суседзі напэўна ім зайздросцілі – большасці магілёўскіх сем’яў шанцавала значна менш

Фото БелТА.

У Крычаве пастаянна ўзнагароджваюць «дэпутатку», месца якой – на лаве падсудных

Начальніца планава-эканамічнага аддзела крычаўскага «Камунальніка» ўшанавана чарговай граматай за «вялікі асабісты ўклад», у той час як усе яе «заслугі» ўяўляюць вузка-судовы інтарэс.

Штатную «дэпутатку» Крычава Святлану Галаўнёву ўзнагароджваюць пастаянна. У пачатку 2023 года яна атрымала падзячны ліст абласнога «савета дэпутатаў», які падзякаваў начальніцу планава-эканамічнага аддзела УКПП «Камунальнік» «за шматгадовую і добрасумленную працу».

У канцы 2025 года Святлана Аляксандраўна зноў была адзначана. На гэты раз яна атрымала падзякі Магілёўскай абласной асацыяцыі мясцовых саветаў дэпутатаў. Падстава – актыўная і плённая “дэпутацкая” і грамадская дзейнасць.

Фармулёўкі толькі на першы погляд здаюцца абцякальнымі. На самай справе Галаўнёва вельмі карысная – і тым, што па родзе службы асабліва нікуды не лезе, і тым, што заўсёды гатовая сфальсіфікаваць выбары любога ўзроўню.

Уласна кажучы, справа нават не ў Галаўнёвай. Проста на яе прыкладзе лёгка ўбачыць, наколькі нахабна, ужо нічога не саромеючыся, улады Беларусі дэманструюць народу, што ад яго меркавання нічога не залежыць.

Прыклад. У 2019 годзе начальніцу аддзела «Камунальніка» вылучыў у выбарчую камісію працоўны калектыў прадстаўніцтва Белдзяржстраху па Крычаўскім раёне, які, відавочна, добра ведаў пра заслугі Галаўнёвай.

А вось вынікі галасаванняў 2020, 2022 і 2025 гадоў Святлана Галаўнёва падрабляла ўжо ў статусе старшыні ўчастковых выбарчых камісій.

А як жа ўсё ж-такі з заслугамі Галаўнёвай на яе асноўнай пасадзе?

Пра іх сказана ў зводках абласнога Камітэта дзяржаўнага кантролю:

Пры жаданні, спіс ашуканстваў крычаўскага УКПП «Камунальнік» можна працягваць. Ці магла начальніца ПЭА не ведаць пра тое, што адбываецца на яе прадпрыемстве?  На жаль, ведала і ўдзельнічала ў фінансавых махінацыях з такім жа імпэтам, з якім фальсіфікавала волевыяўленне крычаўскіх выбарцаў.

Фота раённай газеты «Крычаўскае жыццё».

Магілёўскія чыноўнікі ўзнагародзілі самі сябе медалямі, а «дэпутаты» – граматамі

За ўнёсак у сацыяльна-эканамічнае развіццё Магілёўшчыны – медалі, і граматы за правалы атрымалі чыноўнікі і «дэпутаты».

Бездакорнай службай вызначыліся чыноўнікі Магілёўшчыны. Указам галоўнага чыноўніка краіны Лукашэнкі медалі атрымалі:

  • кіраўнік спраў аблвыканкама;
  • начальнік аддзела культуры Мсціслаўскага райвыканкама;
  • начальнік аддзела інвестыцыйных праграм і аховы працы камітэта па архітэктуры і будаўніцтве Магілёўскага аблвыканкама;
  • намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення арганізацыйна-кадравай работы Магілёўскага аблвыканкама.

У прэс-рэлізе пра ўзнагароджанне пра дасягненні чыноўнікаў пісалі выключна ў найвышэйшых ступенях. Узгадвалася пра

  • шматгадовую плённую працу;
  • эфектыўнае кіраўніцтва;
  • неацэнны асабісты ўклад.

«Дэпутаты», на сваім сходзе, абмежаваліся ўручэннем адзін аднаму грамат. Яны, як высвятляецца, таксама з усіх сіл спрыялі «росквіту Магілёўскай вобласці і павышэнню якасці жыцця яе жыхароў».

Праблема ў тым, што адзінкі вымярэння росквіту і павышэння якасці, выкарыстаныя для ацэнкі працы «слуг народа», прыдуманыя імі самімі і ніяк не звязаныя з рэальнымі эканамічнымі паказчыкамі, якімі Магілёўшчына ніколі не блістала.

Бо, калі ацэньваць заслугі чыноўнікаў і «дэпутатаў» вобласці ў рублях і працэнтах, то гаворка ішла б ужо не пра медалі і граматы, а пра крымінальныя справы.

Фотa “Магілёўскія ведамасці”.