У Горацкай калоніі застаецца каля 20 палітвязняў – Бяляцкі

У калоніі №9 у Горках на гэты момант знаходзіцца каля 20 палітвязняў, заявіў выдвараны ў Літву былы палітзняволены праваабаронца Алесь Бяляцкі.

“Ніводзін з іх не змяніў сваёй пазіцыі, хоць, зразумела, у калоніі нам забаранялася выказваць сваё меркаванне, каментаваць або якім-небудзь чынам рэагаваць на сітуацыю ў Беларусі ці за яе межамі. Там трэба было маўчаць, і ўсё. Але, размаўляючы з гэтымі людзьмі, я бачыў, што ўсе яны прытрымліваліся тых поглядаў, якія мелі яшчэ да зняволення” – распавёў у праграме літоўскага тэлебачання LRT “Тэма дня” лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру за 2022 год.

Паводле Бяляцкага, для тых, хто ў Беларусі знаходзіцца пры ўладзе, наяўнасць палітзняволеных – гэта ўмова захавання гэтай самай улады. “Такім чынам яны нейтралізуюць сваіх супернікаў. Яны хапаюць людзей з іншым меркаваннем. Яны пашыраюць рэпрэсіі супраць прадстаўнікоў беларускай культуры і тых, хто размаўляе па-беларуску. Ідзе вайна супраць усяго беларускага, супраць самой Беларусі. Па сутнасці, гэта антыбеларускі рэжым, які дзейнічае супраць уласнага народа толькі для таго, каб захаваць сваю ўладу” – адзначае праваабаронца.

Ён сцвярджае, што лукашэнкаўскія ўлады ў першую чаргу зацікаўленыя ў зняцці эканамічных санкцый. Але яны не зацікаўленыя ў тым, каб мяняць сітуацыю да лепшага, даваць людзям магчымасць жыць свабодна, свабодна выказваць сваё меркаванне.

“Свабоды прэсы няма, немагчыма з’явіцца на тэлебачанні, у Беларусі не існуе незалежных газет. Сітуацыя абсалютна антыдэмакратычная, яе можна параўнаць хіба што з савецкімі часамі. Не з апошнім дзесяцігоддзем, а з значна больш раннім перыядам, калі любая альтэрнатыўная інфармацыя і любыя альтэрнатыўныя меркаванні людзей душыліся. Менавіта такая сітуацыя сёння склалася ў Беларусі. Таму, дамагаючыся вызвалення палітычных зняволеных, трэба вельмі добра разумець, з кім вы маеце справу” – кажа Алесь Бяляцкі.

Ён указавае, што вызваляючы адных, улады ў Беларусі працягваюць арыштоўваць іншых. Арышты працягваюцца, рэпрэсіі, якія вяліся раней, нікуды не зніклі. Фактычна адной рукой улады выпускаюць палітычных зняволеных, а другой – набіраюць новых, каб затым эфектыўна «гандляваць» гэтымі людзьмі. 

“Нам неабходна, каб у Беларусі былі спыненыя рэпрэсіі, каб не засталося палітычных зняволеных, каб улады пайшлі на сур’ёзныя структурныя змены. Інакш такія абмены палітычных зняволеных не маюць ніякага сэнсу. Я, вядома, вельмі рады, што некаторых маіх калегаў вызвалілі, але іншыя сябры і паплечнікі па-ранейшаму знаходзяцца ў турме. І невядома, калі гэта скончыцца. Машына тэрору працягвае працаваць, беларускія ўлады і далей падтрымліваюць атмасферу страху. Неабходна дамагацца пераменаў, карэнных пераменаў у Беларусі. Інакш гэта будзе працягвацца бясконца” – сцвярджае дэпартаваны ў замежжа праваабаронца.

Паводле яго, сітуацыя ў Беларусі ўсё больш нагадвае сталінскія часы, калі ажыццяўляліся маштабныя рэпрэсіі. Людзі працягваюць жыць у гнятлівай атмасферы, нібы ў Савецкім Саюзе. 

Што датычна планаў былога палітзняволенага Горацкай калоніі №9, то ён намераны працягваць займацца тым, чым займаўся апошнія 30 гадоў – абаронай правоў чалавека.

Фотаздымак: LRT

Палітвязня Алеся Бяляцкага везлі з Горак праз усю краіну з завязанымі вачыма

Выдваранага з Беларусі палітзняволенага праваабаронцу Алеся Бяляцкага везлі з калоніі ў Горках праз усю краіну з завязанымі вачыма.

Некалькі палітвязняў былі вывезены ў Літву з Беларусі ўвечары 13 снежня 2025 года. Сярод іх быў праваабаронца, лаўрэат Нобелеўскай прэміі Алесь Бяляцкі. Пасля 1613 дзён ён выглядаў схуднелы і стомлены, але няскораны, і сустрэўся ў Вільні з беларускай грамадой і журналістамі.

Праваабаронца, які адбываў 10-гадовы тэрмін пакарання ў калоніі №9 у Горках, распавёў, што пра сваё вызваленне даведаўся літаральна ў ноч перад вывазам: а чацвёртай гадзіне раніцы яго разбудзіў дзяжурны па атрадзе і загадаў тэрмінова сабраць рэчы. Пашпарт, паводле словаў праваабаронцы, яму аддалі толькі пасля праходжання беларуска-літоўскай мяжы.

“Пасля таго, як у чэрвені быў вызвалены Сяргей Ціханоўскі, а ў верасні 51 палітзняволены, то было зразумела, што гэты працэс пайшоў. – зазначыў Бяляцкі – Заставалася толькі чакаць і спадзявацца, што ён не сарвецца. Бо мы разумеем, што ў любы момант сітуацыя можа змяніцца ў горшы бок”.

Таму вельмі важна і далей усім працягваць трымаць фокус на тых палітзняволеных, якія зараз знаходзяцца ў беларускіх турмах, а таксама дабівацца поўнага вызвалення ўсіх. 

Журналісты ўдакладнілі, ці быў у яго выбар – выехаць альбо не пакідаць Беларусь. “Насамрэч у той сітуацыі выбару вялікага не было: ці заставацца ў турме, ці быць такім чынам вывезеным, з завязанымі вачыма, з краіны. Я праехаў праз усю Беларусь з завязанымі вачыма” – распавёў ён, павеаміўшы, што не прасіў аб памілаванні.

Алесь Бяляцкі пажадаў усім беларусам вытрымкі і аптымізму, а таксама ніколі не здавацца і не апускаць рукі.

Скрыншот: Белсат

Трох палітвязняў з Горак абвясцілі экстрэмістамі

У міліцэйскім пераліку асоб, якія нібыта датычны экстрэмісцкай дзейнасці, 31 кастрычніка 2025 года з’явіліся прозвішчы трох жыхароў Горак.

Спіс, размешчаны на сайце МУС, папоўнілі 43-гадовая Ганна Уласенка, 56-гадовая Алена Сафронава і 50-гадовы Сяргей Даронін.

Усе трое былі асуджаныя Магілёўскім абласным судом па абвінавачванні ў стварэнні экстрэмісцкага фармавання або ўдзеле ў ім. Згодна з інфармацыяй на сайце МУС, усе трое адбываюць турэмны тэрмін. У чым менавіта абвінавацілі гэтых людзей – не паведамляецца. Праваабаронцы прызналі іх палітычнымі зняволенымі. 

Зараз у міліцэйскім спісе “экстрэмістаў” 5942 чалавекі.

Фотаздымак: TUT.BY

Палітзняволены расказаў пра калгасную паказушнасць з прыкметамі карупцыі ў магілёўскай калоніі

На святкаванне 80-годдзя Перамогі адміністрацыя калоніі №15 у Магілёве загадала зняволеным пабудаваць фанерны танк і самалёт. Пайшлі дажджы і ўсё абвісла – руля ў танка, крыло самалёта, а можа быць і фанабэрыя ў адмінстрацыі вязніцы.

Андрэй Войніч, які адсядзеў пяць гадоў па палітычных артыкулах, у сваім Facebook падзяліўся камічнай гісторыяй з магілёўскай калоніі. “Да святкавання 80-годдзя перамогі ў Другой сусветнай вайне кіраўніцтва ПК-15 вырашыла зрабіць пару інсталяцый: адзін савецкі самалёт і нейкі савецкі танк таго перыяду. Судзячы па ўсім, гэта былі Як і Т-34, прычым у арыгінальным памеры” – распавёў палітвязень.

Паказуха з фанеры і кардону

“Рабілася ўсё з фанеры, усё гэта фарбавалася: кожная гусенічка, колца, прапелер – усё цалкам. Кардон, фанера – усё размалёўвалася, і выдаткавана на гэта было велізарная колькасць рэсурсаў і часу. І стаяла гэта на стадыёне, проста на пяску, амаль так, як на малюнку. І калі ўсё гэта было зроблена, пайшлі дажджы – усё размокла, выглядала як калгас, асабліва абвіслая руля танка і крыло самалёціка.

І ўсё гэта было зроблена ўсяго толькі, як я зразумеў, для таго, каб прыехала нейкая камісія ці госці: паглядзелі на гэта, парадаваліся псеўдаэстэтыцы і з’ехалі. Што можна сказаць на гэты конт? У дадзеным выпадку, як мне здаецца, эстэтыка прыкрываецца звычайнымі пантамі. А дакладней – панты, дастаткова дарагія, але не самыя якасныя, выдаюцца за эстэтыку.

У прынцыпе, на дзвюх мадэлях ваеннай тэхнікі лёгка разгледзець мадэль развіцця і ладу Беларусі.”

“Праз фірму-пракладку і з прэміямі”

У каментарыях да гэтага паста іншыя карыстальнікі соцсеткі падзяліліся сваімі заўвагамі і разважаннямі. Так, карыстальнік з нікам Alexei Kireev узгадаў, што “Там было ж яшчэ шмат чаго. І кулямётны дзот і уселякія дробныя цацкі. А руля ў танка абвісала штотыдзень”. Ён таксама не пагадзіўся, што ўся інсталяцыя атрымалася дарагой – маўляў, грошы былі патрачаны толькі на будаўнічыя матэрыялы, а ўзялі гэтыя грошы ў зняволеных-карупцыянераў. Праца зэкаў, нібыта, пры гэтым была бясплатнай. З ім у сваю чаргу не пагадзілася карыстальніца з нікам Veronika Mishchanka: “Чаму бясплатна? Яны ж справаздачу па працаднях робяць. Там яшчэ сабе і прэміі павыпісвалі, а матэрыялы купілі праз сваю фірму-пракладку і бабкі таксама падзялілі. Мне яшчэ годзе так у 2004 г. расказваў знаёмы, як бізнэс рабіў з магілёўскай і бабруйскай калоніяй. Тамака такія схемы!”

Фота: сімвалічная ілюстрацыя з старонкі Андрэя Войніча на Facebook.

Экс-палітвязень бабруйскай калоніі хоча захаваць жоўтую бірку на памяць

Былы зняволены бабруйскай калоніі №2 Павел Нікіценка вырашыў назаўсёды пакінуць пры сабе жоўтую бірку, якой пазначалі палітвязняў.

“Гэта памяць. Хай і негатыўная, але яна будзе нагадваць мне ўсё жыццё пра тое, што перажылі я і мая сям’я” – распавёў ён Праваабарончаму цэнтру “Вясна”. 

Паводле Нікіценкі, ён атаясамляе жоўтую бірку з тым жахам, “які нарэшце скончыўся”.

Нагадаем, што каля трох месяцаў заставалася да заканчэння тэрміна зняволення для праграміста з Віцебска Паўла Нікіценкі, калі яго разам з некалькімі дзясяткамі палітвязняў прымусова вывезлі з Літву 11 верасня 2025 года.

Жоўтая бірка – адзнака, якую прыдумалі ў месцах пазбаўлення волі для асуджаных па палітычных артыкулах. Гэтыя біркі сталі своеасаблівым сімвалам палітвязняў у Беларусі. Такога колеру нашыўкі на адзенне і шыльды на ложку навешваюць зняволеным, якія пастаўленыя на прафілактычны ўлік як «схільныя да экстрэмізму і іншых дэструктыўных дзеянняў». Асуджаных па палітычных артыкулах ставяць на такі ўлік фактычна аўтаматычна. Таму, сотні чалавек у месцах пазбаўлення волі цяпер ходзяць з жоўтымі біркамі.

Фотаздымак: Праваабарончы цэнтр “Вясна”

У Магілёве затрыманы Дзмітрый Чавусаў – былы праваахоўнік і лаўрэат прэміі “Дасягненне”

Тэлеграм-канал магілёўскіх праваабаронцаў MAYDAY.TEAM паведамляе, што ўслед за затрыманнем дырэктара рэкламнага агенцтва Віталя Чавусава, прызнанага палітзняволеным, сілавікі прыйшлі за яго братам Дзмітрыем Чавусавым. Паводле інфармацыі праваабаронцаў, Дзмітрый знаходзіцца ў зняволенні каля месяца, але яго статус, гэтаксама як і сутнасць абвінавачанняў пакуль невядомыя.

Дзмітрый Чавусаў – былы праваахоўнік, спецыяліст у сферы кіберзлачыннасці. У 2015 годзе ён стаў лаўрэатам асноўнай магілёўскай гарадской узнагароды – прэміі “Дасягненне” ў намінацыі “Праваахоўная дзейнасць”. Цікава, што разам з ім на сцэну падымаліся такія лаўрэаты прэміі 2015 года, як Ігар Марзалюк і Ірына Акуловіч. На той момант Дзмітрый Чавусаў займаў пасаду старшага оперупаўнаважанага па асабліва важных справах аддзела па раскрыцці злачынстваў у сферы высокіх тэхналогій крымінальнай міліцыі ўпраўлення ўнутраных спраў Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта.

Як вядома mogilev.media, Дзмітрый Чавусаў перастаў працаваць у праваахоўных органах каля пяці гадоў таму, да прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі ў 2020 годзе. Ён актыўна займаецца веласпортам і добра вядомы ў колах магілёўскіх аматараў велагонак.

Дмитрий Чаусов

Фота: сацыяльныя сеткі Дзмітрыя Чавусава

Выканаўцу дзяржаўнага гімна родам з Бабруйска асудзілі за пратэсты

42-гадовую Марыну Рапавец, чый голас гучыць у афіцыйнай версіі гімна Беларусі, асудзілі за ўдзел у пратэстах.

Як піша “Наша ніва”, жанчына родам з Бабруйска. У 2007‑м скончыла аддзялення харавога дырыжыравання Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі. Засталася жыць у Мінску.

Больш за 15 гадоў Марына займаецца педагагічнай дзейнасцю. Яна выкладала ў дзіцячай вакальнай студыі пры БДУ і дзіцячых музычных школах Мінска. Таксама кіруе ансамблем «Pretty bend» і выкладае ў музычнай школе Веранікі Яноўскай.

Голас Марыны Рапавец гучыць у афіцыйным запісе гімна Беларусі. Яго запісвалі ў пачатку 2000‑х сіламі аркестра Узброеных сілаў і акадэмічнага хора Беларускага радыё і тэлебачання. 

Марыну Рапавец затрымалі ў чэрвені 2025 года і, па звестках партала Dissidentby, пасадзілі на суткі. Пасля – перавялі ў СІЗА-1 у Калядзічах. Жанчыну нядаўна асудзілі за ўдзел у пратэстах і далі хатнюю хімію.

Дарэчы, хатнюю хімію адбывае і ўзгаданая Вераніка Яноўская таксама за ўдзел у пратэстах.

Фотаздымак: artvocal.by

Больш за палова смярцей палітзняволеных – у магілёўскіх турмах. Інфаграфіка

Дзве смерці ў Магілёве – два “ўдушэнні”.

Учора, 8 верасня стала вядома пра смерць яшчэ аднаго беларускага палітзняволенага. Асуджаны на 16 гадоў і 8 месяцаў Андрэй Паднябенны загінуў 3 верасня. У зняволенні ён правёў тры гады, сядзеў у магілёўскай калоніі №15. Крыніцы “Радыё Свабода” паведамілі выданню, што прычынай смерці стала ўдушэнне. 

Гэтаксама ў магілёўскай калоніі №15 у 2024 годзе загінуў яшчэ адзін палітвязень – асуджаны да 12 гадоў зняволення Дзмітрый Шлетгаўэр. І ў гэтым выпадку з’явіліся звесткі, што прычынай смерці стала “механічная асфіксія”, што азначае ўдушэнне. Родныя Дзмітрыя, пры гэтым, катэгарычна абвяргаюць версію пра суіцыд – Шлетгаўэр збіраўся пісаць прашэнне аб памілаванні, каб пабачыць нованароджанага сына.

Магчыма, абставіны гэтых двух смерцяў падобныя таму, як смерць Вітольда Ашурка адміністрацыя шклоўскай калоніі замоўчвала і завуалявала пад грыфам “”Іншыя недакладна абазначаныя і неўдакладненыя прычыны смерці”. Тады як праваабарончая супольнасць праз некалькі гадоў заявіла адназначна: прычынай смерці Вітольда Ашурка стала забойства. Былі названы таксама канкрэтныя выканаўцы: начальнік рэжымнага аддзела Сяргей Карчэўскі і яго намеснік Аляксей Маскалёў.

Інфаграфіка: дзе, калі, і як яны паміралі.

Магчыма, што неўзабаве раскрыюцца падрабязнасці рэальных абставінаў гібелі кожнага беларускага палітзняволенага. На сённяшні момант вядома пра дзевяць чалавек. І вось на што адразу можна звярнуць увагу – пяцёра з іх, а гэта больш за палову, загінулі ў магілёўскіх калоніях. Вітольд Ашурак і Валянцін Штэрмер – у Шклоўскай Папраўчай калоніі №17. Ігар Леднік – у Бабруйскай калоніі №2. Дзмітрый Шлетгаўэр і Андрэй Паднябенны – у Магілёўскай ПК №15.

Мапа смярцей палітзняволеных беларускіх

Яшчэ двума смерцямі палітвязняў адзначылася калонія “Віцьба”. Пра больш жорсткае стаўленне ў калоніях Усходняй Беларусі, у процівагу пенітэнцыярным установам Заходняй – у свой час расказваў палітвязень Зміцер Дашкевіч. Можа быць, гэты падзел захоўваецца і цяпер, і шмат у чым уплывае на лёс беларускіх палітвязняў?

Мы аб’ядналі ў адну табліцу самае галоўнае, што вядома пра беларускіх палітзняволеных, ахвяр рэжыму Аляксандра Лукашэнкі – колькі ім было гадоў, які час правялі ў турмах і які тэрмін адбывалі, а таксама – звесткі пра абставіны гібелі.

Як паміралі палітзняволеныя

З бабруйскай калоніі звольнілі начальніцу медчасці, што забыла клятву Гіпакрата

З  бабруйскай калоніі №2 звольнілі начальніцу медчасці Дар’ю Ласкаўнёву, якая была «найперш афіцэр, а потым ужо медык».

Як піша “Наша Ніва”, чуткі пра тое, што начальніца медыцынскай часці бабруйскай калоніі №2 звольненая з пасады, хадзілі яшчэ ў пачатку гэтага года. Цяпер іх пацвердзіў зняволены, які нядаўна выйшаў на свабоду. Пра гэта выданню распавёў блогер, былы палітзняволены Вадзім Ярашук. 

«Як ён мне сказаў, на звальненне Ласкаўнёвай у тым ліку паўплывалі мае інтэрв’ю для СМІ, дзе я расказваў пра жорсткае абыходжанне з людзьмі ў «нізкім статусе», а таксама пра абыякавасць медыкаў. Яшчэ ў 2021-м, да затрымання, я пайшоў паказаць свае радзімкі анколагам – павінен быў выдаліць іх, абследаваць, але мяне пасадзілі. На зоне мне стала вельмі дрэнна, і я прасіў Ласкаўнёву праверыць маю радзімку. Усё, што я чуў у адказ: «Ты не ў санаторыі, ты не ў дзіцячым лагеры, ты ведаў, на што ідзеш і куды». Я даводзіў ёй, што яна ж доктар і давала клятву Гіпакрата, але Ласкаўнёва мне тады адказала, што яна найперш афіцэр, а потым ужо медык».

Згодна клятвы, якую даюць выпускнікі вышэйшых медыцынскіх вучэбных устаноў Беларусі, яны абяцаюць у любы час дапамагаць кожнаму пацыенту незалежна ад яго сацыяльнага паходжання, веравызнання і нацыянальнасці.

Фотаздымак: “Наша ніва”

Садыст з Бабруйскай калоніі абжываецца ў Германіі

Дзмітрый Шынвізэ, нядаўні начальнік аператыўна-рэжымнай часці калоніі №2 ў Бабруйску, пакінуў службу і пераехаў з сям’ёй жыць у Германію. Праз яго здзекі прайшлі сотні беларускіх палітзняволеных – піша “Наша Ніва”.

Адзін з начальнікаў бабруйскай калоніі запомніўся сотням палітзняволеных праз татальныя прыніжэнні і здзекі. Дзмітрый Шынвізэ па мінушцы “Рудольф” актыўна “прэсаваў” вязняў, выдумляючы парушэнні і чапляючыся да дробязяў, каб адправіць чалавека ў штрафны ізалятар. Калі вязень меў пры гэтым палітычны артыкул, яго чакала яшчэ і лекцыя пра дрэнную Еўропу. Вось якімі словамі Дзмітрый Шынвізэ сустракаў палітычных, прыбыўшых у бабруйскую калонію, па ўспамінах аднаго з іх:

«Вітаем у самай чырвонай зоне на постсавецкай прасторы! Пі*арасы, блакітныя, у ж*пу завадныя, выйсці са строю!»/

Схільны да тэатральнасці і садызму, Дзмітрый Шынвізэ звольніўся з бабруйскай калоніі ў пачатку 2024 года – паведамляе “Наша Ніва”. Па выніках журналісцкага расследавання гэтага выдання вядома, што разам з жонкай ён перабраўся жыць у горад Шверын у Германіі па праграме рэпатрыяцыі як нашчадак нямецкіх каланістаў.

Зараз справай па прыцягненні Дзмітрыя Шынвізэ да адказнасці займаецца “Байпол”.

Фота: “Наша Ніва”