Дзень у гісторыі. 25 лістапада. Дзень без пакупак. Каралеўства Польскае і Вялікае Княства Літоўскае спынілі сваё існаванне. Семежаўскі парад войск БНР

Міжнародны дзень барацьбы за ліквідацыю гвалту ў адносінах да жанчын

Дата абраная ў гонар сясцёр Мірабаля, трох палітычных актывістак з Дамініканскай Рэспублікі, якія былі па-зверску забітыя ў 1960 годзе падчас дыктатуры Рафаэля Трухільё.

Жанчыны часта становяцца ахвярамі розных відаў гвалту амаль ва ўсім свеце. Няма дзяржавы, рэгіёна або супольнасці, дзе б не было гвалту ў адносінах да жанчын. Выпадкі дыскрымінацыі і дамаганняў у дачыненні да жанчын назіраюцца паўсюль, дома або ў офісе. 

«Ёсць адна ўніверсальная ісціна, прыдатная да ўсіх краін, культур і суполак: гвалт у адносінах да жанчын ніколі не прымальны, ніколі не можа быць апраўданым, ніколі не дапускаецца», – канстатуе Генеральны сакратар Пан Гі Мун.

uniquenewsonline.com

  Дзень без пакупак (Buy Nothing Day, з 1992 года). 

Міжнародны дзень пратэсту супраць культуры спажывецтва. Ён адзначаецца на “радзіме”, у Паўночнай Амерыцы ў пятніцу пасля Дня Падзякі ў ЗША, у дзень пачатку калядных распродажаў («Чорная пятніца»), у Еўропе – на наступны дзень, у суботу.

Галоўным ініцыятарам кампаніі з’яўляецца міжнародная сетка Adbusters Media Foundation (СМІ супраць рэкламы), якая аб’ядноўвае мастакоў, пісьменнікаў, выкладчыкаў, студэнтаў, прадпрымальнікаў.

Упершыню «Дзень без пакупак» адзначаўся ў Канадзе ў верасні 1992 года.

Акцыя праводзіцца ў знак пратэсту супраць звышспажывання ў развітых краінах, якое шмат у чым штучна навязваецца рэкламай, а таксама супраць няроўнага размеркавання матэрыяльных даброт у свеце. 

У гэты дзень праводзяцца тэатралізаваныя шэсці, паказы, транслююцца антырэкламныя ролікі, публікуюцца антырэкламныя аб’явы.

ki.ill.in.ua

1714 год. Нарадзіўся Тамаш Жэброўскі

Архітэктар, матэматык, рымска-каталіцкі дзеяч. Магістр філасофіі і вольных навук. Прадстаўнік мастацтва ракако.

Быў прэфектам будаўніцтва ў рэзідэнцыі езуітаў у Бабруйску (1746), будаўніцтва ў віленскім навіцыяце, прафесарам у Крожскім, Полацкім езуіцкім калегіуме, Віленскай езуіцкай акадэміі.

Удзельнік будовы, перабудовы шэрагу касцёлаў у Бабруйску, Вільні, Смаргоні і іншых, астранамічнай абсерваторыі віленскай Акадэміі, кіраваў будаўніцтвам Полацкага езуіцкага калегіума, праектаваў палац Агінскага ў Ашмянскім павеце.

Памёр 18 сакавіка 1758 года.

wikimedia.org

1795 год. Каралеўства Польскае і Вялікае Княства Літоўскае спынілі сваё існаванне. 

Кароль польскі і вялікі князь літоўскі Станіслаў Аўгуст Панятоўскі адмовіўся ад стальца Рэчы Паспалітай на карысць расійскай імператрыцы Кацярыны ІІ. 

Пасля таго, як выракся стальца, жыў у Санкт-Пецярбургу.

Памёр у 1798 годзе ў Санкт-Пецярбургу, дзе і быў пахаваны. У 1938 годзе быў перанесены ў пахавальню воўчынскага касцёла Святога Станіслава, што ў цяперашнім Камянецкім раёне, у 1994 годзе ў варшаўскі кафедральны касцёл.

1908 год. нарадзіўся Анатоль Волкаў

Беларускі мастак-графік і жывапісец.

Сын Народнага мастака Валянціна Волкава, аўтара выяў герба БССР узораў 1927 і 1938 гадоў, мадыфікацыя якіх з’яўляецца цяперашнім афіцыйным гербам Беларусі.

Выкладаў выяўленчае мастацтва ў Магілёве, Мінску.

Працаваў у галіне выяўленчай сатыры, кніжнай і станковай графікі, жывапісу.

Аформіў і ілюстраваў кнігі «Дрыгва» і «Новая зямля» Я. Коласа, некаторыя з кніг А. Куляшова, М. Багдановіча, А. Пушкіна, М. Гогаля, М. Лынькова, Я. Купалы, Я. Маўра і іншых.

Сярод станковых твораў вядомы: серыі акварэлей «Мінск і яго жыхары», «Юныя мінчане».

Аўтар многіх жывапісных палоцен, сярод якіх «Янка Купала на адпачынку», «Першага верасня»,  серыі акварэляў, прысвечаных Мінску.

Памёр у 1985 годзе.

1911 год. Нарадзіўся Яўген Ціхановіч.  

Беларускі мастак.

Брат мастака-графіка Валянціна Ціхановіча. Быў жанаты з дачкой У. Галубка.

Аўтар дзесяткаў палотнаў, у тым ліку партрэтаў пісьменніка В. Быкава, драматурга У. Галубка, скульптара А. Глебава, жывапісца М. Крыжаноўскага і іншых, шматлікіх жанравых кампазіцый, сотняў графічных твораў, краявідаў, ілюстрацый да кніг.

Працаваў у галіне эстампу (у асноўным лінагравюры), майстра экслібрысу (адзін з першых увёў у гэты жанр партрэт).

Аўтар публіцыстычных артыкулаў-успамінаў, публікаваных у розных беларускіх перыядычных выданнях.

Памёр 5 ліпеня 2005 года.

1920 год. Падчас Слуцкага паўстання ў Семежаве (зараз Капыльскі раён) прайшоў парад беларускіх аддзелаў. 

Галоўным чынам былі прадстаўлены часці 2-га Грозаўскага палка 1-й Слуцкай брыгады стральцоў войска Беларускай Народнай Рэспублікі. 

2-гі Грозаўскі полк фарміраваўся ў Слуцку, мястэчках Грозаве і Семежаве з беларускай міліцыі і сялян-добраахвотнікаў. Грозаўскі полк складаўся з двух батальёнаў. Камандзір палка – капітан Лукаш Сяменік, намеснік – капітан Гнароўскі, камандзіры батальёнаў – капітан Антон Самусевіч і штабс-капітан Мацэля. У палку было каля 2 тысяч чалавек. 

На фота: Лукаш Сяменік у цэнтры, server667765.nazwa.pl

1925 год. Нарадзіўся Анатоль Дзям’янаў

Беларускі скульптар і педагог. Выкладчык Мінскага мастацкага вучылішча.

Працаваў у станковай скульптуры. Сярод найбольш яго вядомых твораў: «Маладая калгасніца», «Маці», «Кубінец», «Паўночніца», партрэты Фідэля Кастра, Якуба Коласа. Работам уласцівы абагульненасць пластыкі, манументальнасць вобразнага ладу.

Памёр 6 лістапада 1972 года.

1936 год. Нарадзіўся Іван Крэнь. Беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук, прафесар.

Працаваў у школах, Гродзенскім дзяржаўным універсітэце, у якім прайшоў шлях ад выкладчыка да прафесара, загадчыка кафедры гісторыі Беларусі, дэкана факультэта гісторыі і культуры.

Вывучаў гісторыю грамадскіх арганізацый, населеных пунктаў Гродзеншчыны, пытанні краязнаўства. Плённа займаўся навукова-метадычным забеспячэннем курсаў гісторыі Беларусі і дапаможных гістарычных дысцыплін.

Памёр 4 мая 2014 года.

nashi-lyudi.by

1955 год. Нарадзіўся Аляксандр Казулін. Беларускі навуковец, палітык, грамадскі дзеяч. Палітзняволены, вязень сумлення.

Акадэмік Акадэміі адукацыі Беларусі, Міжнароднай акадэміі вышэйшай школы, ганаровы прафесар МДУ імя М. Ламаносава, віцэ-прэзідэнт Пятроўскай акадэміі навук і мастацтваў. Кандыдат фізіка-матэматычных, доктар педагагічных навук, прафесар. Рэктар БДУ (1996-2003).

Падчас працы рэктарам БДУ выявіў сябе як рэфарматар. БДУ першым у краіне ажыццявіў пераход на шматузроўневую сістэму падрыхтоўкі адмыслоўцаў па ўзоры вядучых еўрапейскіх універсітэтаў. Па выніках прэзідэнтскіх выбараў 2001 года ў БДУ Лукашэнку падтрымала толькі пятая частка студэнтаў і супрацоўнікаў.

У 2005 годзе абраны старшынёй Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі, стаў заснавальнікам і каардынатарам грамадзянскай ініцыятывы па стварэнні Агульнанацыянальнага руху «Воля народа», быў зарэгістраваны кандыдатам у прэзідэнты Беларусі. На выбарах паводле афіцыйных дадзеных атрымаў 2,3 % галасоў.

25 сакавіка 2006 года быў арыштаваны падчас масавых выступаў грамадзян супраць вынікаў прэзідэнцкіх выбараў і асуджаны на 5,5 гадоў пазбаўлення свабоды. Прызнаны «Міжнароднай Амністыяй» Вязнем сумлення.

1988 год. Загінула Яўгенія Янішчыц. Беларуская паэтэса, перакладчыца. “Самая таленавітая з усіх самых таленавітых паэтэс Беларусі” (Васіль Быкаў). 

Аўтар вершаў, зборнікаў лірыкі, выбраных твораў, паэм, літаратурна-крытычных артыкулаў, рэцэнзій.

Перакладала на беларускую мову з рускай і ўкраінскай.

Яе асобныя вершы пакладзены на музыку.

Паэтычная спадчына паэткі – адна з самых яскравых і таленавітых старонак беларускай літаратуры другой паловы XX стагоддзя.

Цяжка і марудна папраўлялася пасля аварыі ў Магілёве ў 1976 годзе, калі атрымала мноства пераломаў і была надоўга прыкавана да бальнічнага ложка. Яна так і не здолела перамагчы фізічны боль і пакуты. Па афіцыйнай версіі, паэтка загінула трагічна: выпала з восьмага паверха аднаго з мінскіх дамоў.

Яе імя носіць школа ў в. Парэчча Пінскага раёна.

wikimedia.org

2019 год. У афрыканскай краіне Малі загінуў Андрэй Жук. 

Беларус, французскі ваеннаслужачы, кавалер Ордэна Ганаровага легіёна пасмяротна. 

Удзельнік міжнародных антытэрарыстычных аперацый ў Аўганістане, Гвіяне, Малі.

Жанчына ў Чэрыкаве катавала падчарацу, пакуль муж быў у камандзіроўцы

Пракуратура ўзбудзіла адміністрацыйную справу супраць 30-гадовай жыхаркі раённага цэнтра. Выявілася, што ў адсутнасць мужа, яна прымяняла фізічны і маральны гвалт у дачыненні да яго дачкі – паведамляе пракурор Чэрыкаўскага раёна Аляксандр Маісееў на старонках “Весніка Чэрыкаўшчыны”. Жанчына крычала на непаўналетнюю дзяўчынку, хапала яе за твар, выказвала пагрозы. Пра падобнае абыходжанне праваахоўнікам паведаміла біялагічная маці непаўналетняй, якая пазбаўленая бацькоўскіх правоў. 

Фота носіць ілюстратыўны характар

У войска праз кадравыя аддзелы і з пагрозамі аб крымінальнай адказнасці

Прымус і запалохванне становяцца памагатымі ў справе развязання праблемы з прызыўнікамі. Службу ў войску можа адтэрмінаваць судзімасць.

У Беларусі са жніўня па лістапад абвешчаная прызыўная кампанія. 4 ліпеня быў выдадзены ўказ «Аб звальненні ў запас і прызыве на тэрміновую ваенную службу, службу ў рэзерве». Выкананне ўказу мусяць забяспечваць мясцовыя ўлады.

“Пагрузілі ў аўтобус і хуценька адправілі на месяц на бабруйскі палігон”

У Магілёве ваенкаматы ўжо сталі папярэджваюць прызыўнікоў аб адміністрацыйнай і крымінальнай адказнасці за ўхіленне ад службы ў войску. На вайсковыя зборы і тэрміновую службу выклікаюць цяпер не толькі позваю, але і з дапамогаю супрацоўнікаў аддзелаў кадраў.

У перыяд прызыўной кампаніі працаўнікі, якім па ўзросце выпадае абуць боты, староняцца кадравікоў. Забраць у войска, як цвердзяць на заводах, могуць без развітання з сям’ёй і пакавання рэчаў.

Выкарыстанне аддзелаў кадраў – новая тактыка ваенкомаў, каб набраць «ахвотнікаў» на вайсковыя зборы.

Адзін з суразмоўцаў, у якога цяжарная жонка, апавёў Магілёў.media, што яму кадравік загадаў з’явіцца раніцай у ваенкамат. Мужчыну не дасылалі позвы і, як ён кажа, у яго былі падставы праігнараваць патрабаванне. Але ён таго не зрабіў, бо «ў строгім голасе супрацоўніка аддзелу кадраў чулася пагроза адказнасці за няяўку».

«Прыйшоў у ваенкамат, а там такіх ёлупаў як я сабралі, некаторых нават без асабістых рэчаў, пагрузілі ў аўтобус і хуценька адправілі на месяц на бабруйскі палігон…» – згадвае магілёвец.

У 2021 годзе было 5 тысяч ухілістаў

У Беларусі служба ў войску зʼяўляецца абавязковай павіннасцю грамадзян, якія сталі паўналетнімі, аднак, як сведчыць практыка, папулярнасць такой службы невысокая. 

У кожным беларускім рэгіёне знаходзіцца да 100 і болей маладых людзей, якія не прыходзяць на прызыўныя пункты. Летась за першыя паўгода, як вынікае з публікацыі Белта, ад ваенных камісараў у органы ўнутраных спраў паступіла блізу 5 тысяч зваротаў па ўхіленні і 3 тысяч – аб прыцягненні прызыўнікоў да адміністрацыйнай адказнасці. Сёлетнюю статыстыку па ўхілістам адшукаць не ўдалося. 

У 2021 годзе была агучаная прапанова аб магчымасці ўзбуджаць крымінальную справу ў выпадку адсутнасці прызыўніка ў краіне.

Пракурор: “ці трэба ламаць сабе жыццё”

Грамадская небяспека ігнаравання прызыўніком, ваеннаабавязаным або рэзервістам ваеннай службы зніжае ступень боегатоўнасці ўзброеных сіл Беларусі, што асабліва небяспечна падчас розных узброеных канфліктаў. Такая грувасткая фармулёўка не заўжды дапамагае.

Прымус і запалохванне становяцца памагатымі ў справе развязання праблемы з прызыўнікамі. Пракуроры са старонак раённых газетаў папярэджваюць, што чакае ўхілістаў.

Памочнік пракурора Магілёва Андрэй Качанаў, прыкладам, нагадвае ўхілістам са старонак рэсурсу «Шклов инфо», што «санкцыя часткі 1 артыкула 435 Крымінальнага кодэксу Рэспублікі Беларусь прадугледжвае пакаранне ў выглядзе грамадскіх работ, штрафу, арышту, або абмежавання волі на тэрмін да двух гадоў, або пазбаўлення волі на той жа тэрмін».

Уратаваць ад вайсковай службы, як тлумачыць Качанаў, можа судзімасць, якая, праўда, толькі дае адтэрміноўку ад прызыву на службу.

Праз год, як скончыўся тэрмін пакарання, былога асуджанага чакаюць у ваенкамаце для накіравання па выніках медычнага агляду на ваенную службу.

«Хочацца ў чарговы раз нагадаць, што ў перыяд прызыўной кампаніі маладым людзям варта задумацца, ці трэба «ламаць сабе жыццё», пазбягаючы воінскага абавязку, бо войска – гэта школа мужнасці і адвагі для кожнага мужчыны», – засцерагае пракурор Андрэй Качанаў.

фота з рэсурсу mogilev-region.gov.by, а таксама з адкрытых у інтэрнэце крыніцаў

Латвія прызнала Расію – дзяржавай, якая падтрымлівае тэрарызм. У заяве сойму згадваецца Беларусь

11 жніўня ў афіцыйнай заяве парламент краіны прызнаў  гвалт Расіі супраць грамадзянскага насельніцтва ва Украіне і іншых краінах тэрарызмам, а саму Расію – дзяржавай, якая падтрымлівае тэрарызм. Адзначаецца, што Расія выкарыстоўвае гвалт для дасягнення палітычных мэт.

Латыскія палітыкі заклікаюць дзяржавы-члены Эўрасавету неадкладна прыпыніць турызм і абмежаваць выдачу ўязных віз грамадзянам Расіі і Беларусі, паведамляе выданьне Press.  

Сойм адзначае, што Расія нападае на ўкраінскае грамадзянскае насельніцтва, выкарыстоўваючы пакуты і запалохванне як інструменты ў сваіх спробах дэмаралізаваць украінскі народ і ўзброеныя сілы Украіны, паралізаваць дзеяздольнасць дзяржавы і акупаваць Украіну.


Поўнамаштабную вайну Расія развязала супраць Украіны 24 лютага 2022 году. Тэрыторыя Беларусі была выкарыстаная расійскіямі войскамі для нападу на суседнюю краіну. З Беларусі абстрэльвалі паўночныя раёны Ўкраіны. 

Ахвярамі вайны сталі больш за 11 тысяч мірных украінцаў. Больш за 5 тысяч загінула.  Зафіксаваныя шматлікія факты здзекаў і расстрэлаў мірнага насельніцтва расійскімі вайскоўцамі. Выяўленыя масававыя пахаваньні. Больш за 6 мільёнаў сталі бежанцамі. 

У выніку абстрэлаў разбураныя гарады і паселішчы. Эканамічныя страты ацэньваюцца ў сотні мільёнаў долараў.


 

Дзень у гісторыі: 9 жніўня. Другая гадавіна самых пратэстных выбараў у гісторыі Беларусі, гвалт трывае дагэтуль. Нарадзіліся паэтка Ларыса Геніюш і дзеяч беларускага руху Янка Запруднік. Памёр Іван Мележ, аўтар культавага раману «Людзі на балоце»

1910 год. Нарадзілася Ларыса Геніюш.

Паэтка, празаік, грамадскі дзеяч.

Друкавацца пачала ў 1939 годзе ў беларускіх эмігранцкіх перыядычных выданнях. Жыла ў Заходняй Бларусі, якая была пад уладай Польшчы.

Выехала з сям’ёю ў Прагу ў 1937 годзе. Наладзіла сувязі з беларускай эміграцыяй, удзельнічала ў рабоце ўраду Беларускай Народнай Рэспублікі на эміграцыі. У сакавіку 1943-га стала Генеральным сакратаром ураду і займалася захаваннем і ўпарадкаваннем архіва БНР.

5 сакавіка 1948 году чэхаславацкімі ўладамі была арыштавана, а 12 жніўня разам з мужам перададзеная савецкім уладам.

Утрымліваліся ў савецкіх турмах Вены і Львова, з канца 1948 году ў турме ў Мінску, дзе Ларысу Геніюш дапытваў міністр Дзяржбяспекі БССР Лаўрэнцій Цанава, які беспаспяхова патрабаваў ад яе перадаць архівы БНР.

Па вызваленні прынцыпова адмаўлялася прымаць савецкае грамадзянства, засталася грамадзянкай Чэхаславакіі. Дом Геніюшаў у Зэльве стаў прыцягальным асяродкам для творчай моладзі Беларусі. Нягледзячы на нагляд КДБ, частымі гасцямі ў Зэльве бывалі паэты і пісьменнікі, мастакі, навукоўцы.

1926 год. Нарадзіўся Янка Запруднік (Сяргей Вільчыцкі).

Дзеяч беларускага руху, гісторык, журналіст, палітолаг.

Дзеяч беларускай дыяспары ў Германіі, Згуртавання беларусаў у Вялікай Брытаніі. Працаваў у беларускай секцыі радыёстанцыі «Вызваленне» у Мюнхене, Нью-Ёрку. Прафесар Калумбійскага ўніверсітэта. Удзельнік працы Рады БНР. Даследаваў гісторыю Беларусі.

1938 год. Нарадзіўся Валерый Аношка.

Географ, глебазнаўца, доктар геаграфічных навук, прафесар.

Адзін з заснавальнікаў меліяратыўна-інжынернай геаграфіі, распрацаваў канцэпцыю і склаў карту тэхнагеннай парушанасці прыродных комплексаў Беларусі.

1943 год. Памёр Хаім Суцін.

Французскі мастак-экспрэсіяніст беларускага паходжання, адзін з найбольш славутых майстроў нацюрморту.

Яго творам, напісаным пераважна паміж 1920–1929 гадамі, уласцівыя глыбока індывідуальныя бачанне свету і тэхніка. Характэрныя наўмысныя скажэнні, ахвяраванне кампазіцыяй і вымалёўкай дэталяў дзеля раскрыцця ўнутранай сутнасці прадметаў і з’яваў. Карыстаўся інтэнсіўнай, часта падкрэслена пачварнай каляровай палітрай.

На малой радзіме, у Смілавічах у 2008 годзе пры садзейнічанні ЮНЕСКА створана музейная экспазіцыя «Прастора Хаіма Суціна».

1976 год. Памёр Іван Мележ.

Народны пісьменнік Беларусі.

Аўтар культавых твораў «Людзі на балоце» і «Подых навальніцы».

Творы Мележа вызначаліся вернасцю пісьменніка жыццёвай праўдзе, глыбокім псіхалагічным аналізам чалавечых учынкаў, вастрынёй сацыяльнага і духоўнага бачання рэчаіснасці.

2020 года. Адбыліся прэзідэнцкія выбары ў Беларусі.

Яны прывялі да масавых пратэстаў супраць фальсіфікацыі вынікаў. Супраць пратэстоўцаў сілавікі ўжылі гвалт. Толькі за 9-10 жніўня было затрымана больш за 5000 чалавек.

Рэпрэсіі ў Беларусі трываюць дагэтуль.

 

У публікацыі выкарыстаныя звесткі з рэсурсу «Вікіпедыя» і іншых адкрытых у інтэрнэце крыніцаў

На Могилевщине пройдет акция «Дом без насилия!» с 4 по 8 апреля

Ежегодно в стране регистрируется около 2000 преступлений, совершенных в быту. Ежедневно в органы внутренних дел поступает около 500 сообщений о фактах семейно-бытовых конфликтов, из которых свыше 70% составляют случаи домашнего насилия в отношении женщин и детей.

На территории Могилевщины в отношении членов семьи и близких родственников совершено 1468 административных правонарушений (причинение побоев и психических страданий), 67 преступлений, вкл. 3 убийства, 7 фактов умышленных причинений гражданам тяжких телесных повреждений, 19 истязаний.

Но, значительное количество случаев насилия не фиксируется, поскольку многие жертвы насилия склонны мириться с его проявлениями, предпочитают искать решения, не обращаясь с заявлениями в официальные органы.

Злоупотребление алкоголем является основным фактором, способствующим совершению преступлений и насилия в семьях. Статистические данные показывают, что до 74% случаев семейного насилия совершается в состоянии алкогольного опьянения одного или нескольких членов семьи.

В Могилевском регионе в 72% случаях умышленные причинения гражданам тяжких телесных повреждений совершены лицами в состоянии алкогольного опьянения, в остальных – во время или после совместного распития спиртного.

К сожалению, однажды проявившееся насилие вероятнее всего повторится, и не раз.

Куда  обратиться за помощью, если вы страдаете от домашнего насилия?

  1. Правоохранительные органы.
  2. Территориальный центр социального обслуживания населения. В стране создана сеть «кризисных» комнат, в Могилевской области их 24.
  3. Медицинские учреждения.
  4. Религиозные организации.
  5. Общественные организации.
  6. Приюты для пострадавших, в которых можно провести некоторое время анонимно и в безопасности.
  7. Общенациональная горячая линия для пострадавших от домашнего насилия 8-801-100-8-801, на которой звонки принимаются ежедневно с 8 до 20 часов (звонок со стационарного телефона бесплатный). На номер 8-801-100-8-801 можно звонить абонентам всех мобильных операторов по тарифам соединения со стационарной сетью.

В области работает также и региональная «горячая линия» 80222 711161 (круглосуточно, анонимно, бесплатно).