Tag: магілеў

Чаму ў Магілёве з’явілася вуліца Мікалая Сташкевіча? Разбіраемся

Навіна ад

У Магілёве з’явілася вуліца Мікалая Сташкевіча, гісторыка, які прытрымліваўся прасавецкіх і прарасійскіх поглядаў. Увекавечылі яго імя толькі праз амаль 15 гадоў пасля смерці.

У квартале індывідуальнай жылой забудовы ў раёне вуліцы Багдановіча цяпер ёсць вуліца Мікалая Сташевіча, паведамляе сайт Магілёўскага гарвыканкама.

Сташкевіч (1938-2011) нарадзіўся ў вёсцы Мокрае Быхаўскага раёна. У 1967 годзе скончыў гістарычны факультэт БДУ, пасля чаго працаваў у Інстытуце гісторыі партыі пры ЦК КПБ, займаючыся тым жа, чым і большасць супрацоўнікаў інстытута: ўзвялічваннем гістарычнай ролі бальшавікоў і прыніжэннем ролі ўсіх астатніх.

Як адзначае “Наша ніва”, праца Інстытута гісторыі партыі была пераважна ідэалагічнай: савецкія даследаванні пазбягалі нязручных тэм. Працы Сташкевіча выглядаюць як ідэалагічныя палотны, напрыклад: «Идеологическая работа большевиков Белоруссии…», «Почему не состоялась БНР?» і інш. У 1991 годзе ён стаў доктарам гістарычных навук, але пасля распаду СССР не знайшоў сябе.

Яго навуковы кіраўнік Іларыён Ігнаценка ў 1990–2000-я гады прызнаваў БНР формай беларускай дзяржаўнасці і крытыкаваў афіцыйныя падручнікі. Сташкевіч жа дзейнічаў у прасавецкім і прарасійскім кірунку: падтрымліваў падручнік Якава Трашчанка, які адмаўляў самастойнасць беларусаў.

Сташкевіч і сам ствараў школьныя падручнікі і ў 2005 годзе стаў сааўтарам курсу па ідэалогіі дзяржавы. Паводле гісторыка Сагановіча, яго працы працягвалі савецкія дактрыны – пра адзінства старажытнарускага народа, імкненне да ўз’яднання з Расіяй і польскі характар паўстанняў XIX стагоддзя. Ён быў кіраўніком Ігара Марзалюка і Вадзіма Гігіна (на фота справа), якія абвясцілі яго заснавальнікам “школы беларускай дзяржаўнасці ХХ–ХХІ ст.”, хоць на яго працы навукоўцы амаль не спасылаюцца.

Пасля смерці ў 2011 годзе Сташкевіч вядомы пераважна старэйшым гісторыкам. Яго ідэі працягвае прапагандаваць Гігін, які нават выдаў збор ягоных прац. Рэалізацыя прапановы назваць у яго гонар вуліцу ў Магілёве добра ўпісваюцца ў сучасныя палітычныя рэаліі.

Фотакалаж: “Наша ніва”

У Магілёве адкрылася фотавыстава ўдзельніка пратэстаў, які раскаяўся

Навіна ад

У вокнах Цэнтральнай гарадской бібліятэкі Магілёва вывешаныя фотаздымкі, зробленыя фотамастаком Аляксеем Барысавым – удзельнікам пратэстаў 2020 года, які раскаяўся ў сваіх дзеяннях.

“Здымкі, якія ілюструюціь традыцыйную нацыянальную беларускую культуру, зрабіў наш фатограф-аматар Аляксей Барысаў. А супрацоўнікі Цэнтральной гарадской бібліятэкі імя К. Маркса з густам аздобілі імі вокны-вітрыны” – паведаміла сёння выданне “Могилев.онлайн”.

На фатаздымках можна пабачыць людзей у нацыянальных беларускіх строях, у асноўным жанчын.

У 2020 годзе Аляксей Барысаў збіраў подпісы за вылучэнне кандыдатам у прэзідэнты Валерыя Цапкалу. Потым актыўна ўдзельнічаў у пратэстах супраць фальсіфікацый пры галасаванні на так званых прэзідэнцкіх выбарах. За гэта быў судзімы, прыцягваўся да адміністрацыйнай адказнасці. 

У лютым 2024 года блізкі да лукашэнкаўскіх сілавікоў тэлеграм-канал паведаміў, што Барысаў дабраахвотна прыйшоў да іх з яўкай з павіннай. У відэа, размешчаным там, былы ўдзельнік пратэстаў кажа, што “когда-то занимался всякой ерундой, сотрудничал с 6TV.BY, давал им интервью, и хотел, чтобы кто-то другой победил, а не наш президент”.

“Я хочу сказать, что очень сильно ошибался, особенно в связи с последними мировыми событиями. И дай Бог ему здоровья. И то что он остался нашим президентом, и на следующих выборах я буду голосовать за него” – заявіў Барысаў.

Фотаздымак: “Могилев.онлайн”

У Магілёве бясследна зніклі тры тысячы гранітных блокаў

Навіна ад

Дэкаратыўнае пакрыццё, якім дзесяцігоддзямі карысталіся магілёўскія будаўнікі, бясследна знікае з вуліц горада. Каля былой 16-й школы яго замянілі на танную бетонную плітку. Расправіліся таксама з брукаванкай на вуліцы Камсамольскай.

Гранітныя сцены ператварыліся ў бетонныя

На YouTube-канале магілёўскага карыстальніка з нікам @chaschasov7994 з’явіўся ролік, зняты каля Магілёўскай Спецыяльнай школы №1 на вуліцы Мігая (былая 16-я школа). Параўноўваючы падпорную сцяну каля школы ў ранейшым выглядзе – у 2023 годзе і зараз, пасля яе рэканструкцыі, аўтар відэа адзначае – усе гранітныя блокі, з якіх калісьці складалася канструкцыя, былі замененыя на танныя і недалгавечныя бетонныя пліткі. 

Гранітныя блокі

Граніт Магілёў

Граніт – гэта вечны матэрыял, адзначае аўтар відэа. Для таго, каб ён працягваў служыць, дастаткова было проста перакласці падпорную сцяну ў адпаведнасці з тэхналогіяй. Але замест гэтага сцяну перарабілі цалкам, замяніўшы гранітныя блокі на танныя цэментныя пліты. У выніку каля 3 000 блокаў проста бясследна зніклі – падсумоўвае аўтар відэа.

Гісторыя паўтараецца

Гэта ўжо не першае знікненне гранітных блокаў у Магілёве. У 2023 годзе праходзіла рэканструкцыя ў цэнтры горада, і падчас яе беззваротна была знішчаная брукаванка на вуліцы Камсамольскай. Прычым падчас работ на гэтай вуліцы былі парушаныя нормы ахоўнага заканадаўства – заявілі спецыялісты Беларускай Акадэміі навук.

Брукаванка Магілёў
Рэшткі даваеннай брукаванкі на вуліцы Камсамольскай у Магілёве падчас рэканструкцыі дарогі ў 2023 годзе

Гісторыкі мяркуюць, што гранітныя блокі як з падпорнай сцяны каля школы, так і з вуліцы Камсамольскай з’явіліся ў Магілёве незадоўга да Другой Сусветнай вайны – калі ў горад планавалася перанесці сталіцу Беларусі. Тады ў Магілёве была пакладзеная новая брукаванка, але ў 1950-х гадах яе паступова пачалі мяняць на асфальт. Гранітныя блокі, з якіх будавалася брукаванка, выкарыстоўвалі ў іншых канструкцыях па ўсім горадзе, у тым ліку падчас узвядзення падпорных сцен.

Раней, такім чынам, каштоўны будаўнічы матэрыял занава выкарыстоўвалі ў горадзе. Цяпер жа ён проста знікае – і пакуль невядома, гэта быў наўмысны крадзёж, ці безгаспадарлівасць.

Фота: mogilev.media

З’явілася петыцыя за азеляненне Магілёва – горад задыхаецца без дрэваў

Навіна ад

У Магілёве шмат асфальта, бетона, тратуарнай пліткі, будынкаў, якія назапашваюць цеплыню днём і аддаюць яе ноччу. У выніку ўвечары замест палёгкі і прахалоды жыхары горада адчуваюць душнае гарачае паветра, якое замінае сну і аднаўленню сіл. Працяглыя хвалі спякоты ў такіх умовах могуць прывесці да перагрэву арганізма, абязводжванню ці абвастрэнню сардэчна-сасудзістых захворванняў. 

Гэта радкі са зварота, які размясціў у сваім Тэлеграм-канале “Блог гарадскога актывіста з Магілёва” яго аўтар, жыхар абласнога цэнтра, якога завуць Мікіта. Мікіта падрыхтаваў петыцыю ў праектную ўстанову “Магілёўграмадзянпраект”. За прыклад ён прапанаваў узяць вопыт еўрапейскіх гарадоў, якія ўлічваюць змены клімата ў апошнія гады і перайшлі на новы падыход да арганізацыі магістральных шляхоў. Калі раней яны праектаваліся ў першую чаргу так, каб забяспечыць вялікі транспартны трафік, то цяпер усё больш увагі надаецца наяўнасці на вуліцах зялёных пасадак. Вось некаторыя прыклады з Варшавы, якія прыводзіць аўтар блога.

Варшава азеляненне

Варшава озеленение

А вось як выглядаў Магілёў яшчэ зусім нядаўна – у сярэдзіне ХХ стагоддзя. Як жа ён выглядае цяпер – вы і самі бачыце, сумна іранізуе аўтар.

Могилев зелень

Запыт Мікіты, аўтара “Блога гарадскога актывіста з Магілёва” ў “Магілёўграмадзянпраект” канцэнтруецца на агульных праблемах прекціроўкі будучых гарадскіх вуліц, таму што тое, што назіраецца ў горадзе зараз, відавочна ігнаруе як сусветныя тэндэнцыі, так і змену клімату. Застаецца спадзявацца, што адказ магілёўскаму актывісту не акажацца чарговай адпіскай.

Фотакалаж: mogilev.media 

Праваабаронцы патрабуюць расследаваць смерць палітвязня ў магілёўскай калоніі

Навіна ад

Пяць буйнейшых праваабарончых арганізацый Беларусі выступілі з сумеснай заявай з нагоды смерці палітвязня Андрэя Паднябеннага, якога знайшлі павешаным у папраўчай калоніі №15 у Магілёве.

Як адзначаюць праваабаронцы, на дадзены момант абставіны смерці Паднябеннага дакладна не расследаваныя. Аднак, паводле папярэдняй інфармацыі, ён падвяргаўся жорсткаму абыходжанню ў калоніі №15.

З 2021 года гэта дзявятая смерць палітвязня ва ўстановах Дэпартамэнта выканання пакаранняў Міністэрства ўнутраных спраў Беларусі, адзначаюць аўтары заявы і робяць выснову аб неабходнасці неадкладных і канкрэтных захадаў улад для выпраўлення сітуацыі.

Таксама, паводле праваабаронцаў, з боку міжнароднай супольнасці наспелі тэрміновыя намаганні па вызваленні людзей, якія знаходзяцца ў Беларусі ў месцах несвабоды па палітычных матывах.

«Мы працягваем падкрэсліваць, што кожная смерць палітвязня ў месцах пазбаўлення волі з’яўляецца следствам сістэмнай дзяржаўнай палітыкі бесчалавечнага абыходжання з людзьмі, заснаванага на палітычных матывах» – сказана ў заяве беларускіх праваабаронцаў.

Ад Генеральнай пракуратуры і Следчага камітэта яны патрабуюць распачаць крымінальную справу па факце смерці Андрэя Паднябеннага, правесці аб’ектыўнае і ўсебаковае расследаванне для ўстанаўлення прычын дадзенай трагедыі і праінфармаваць грамадскасць аб яго выніках.

Дакумент падпісалі Праваабарончы цэнтр “Вясна”, Беларускі Хельсінкскі Камітэт, Беларускі ПЭН, Прававая ініцыятыва і Беларускі Дом правоў чалавека.

Фотаздымак: БелаПАН

Магілёўскі падлетак папаўся на махінацыях з банкаўскімі рахункамі

Навіна ад

Тры гады зняволення з адтэрміноўкай атрымаў магілёўскі юнак, які зарабляў на доступе да банкаўскіх рахункаў сваіх знаёмых.

Як паведамляе Вярхоўны суд, у чэрвені 2023 года юнак, кіруючыся карыслівымі намерамі, праз Telegram за 140 рублёў перадаў трэцяй асобе асабістыя дадзеныя сваёй знаёмай – нумар тэлефона і пашпартныя звесткі. На яе імя былі адкрыты рахункі, доступ да якіх таксама забяспечыў падлетак, перадаўшы коды пацверджання і іншыя аўтэнтыфікацыйныя дадзеныя.

Акрамя таго, з чэрвеня па лістапад 2023 года ён паўторна прасіў іншых сваіх знаёмых адкрываць рахункіі падключаць інтэрнэт-банкінг, пасля чаго зноў прадаваў усе неабходныя звесткі трэцяй асобе. На такіх махінацыях хлопец атрымаў больш за 7,5 тысячы рублёў.

На працэсе ў судзе Кастрычніцкага раёна Магілёва ён прызнаў віну і патлумачыў, што быў у цяжкім матэрыяльным становішчы, хоць і ўсведамляў злачыннасць сваіх дзеянняў.

У выніку яго прызналі вінаватым ў незаконным распаўсюджанні аўтэнтыфікацыйных дадзеных, што дазваляюць атрымаць доступ да банкаўскіх рахункаў. Яму прызначылі тры гады пазбаўлення волі, але згодна з заканадаўствам суд адклаў выкананне прысуду на два гады. Таксама з яго спагнана 7728,07 рублёў атрыманых злачынным шляхам.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Паднябеннага збіваў начальнік магілёўскай калоніі Лазарэнка, сведчыць былы вязень

Навіна ад

Загінуўшы ў магілёўскай калоніі №15 палітвязень Андрэй Паднябенны падчас зняволення спазнаў здзекі і катаванні, сведчаць былыя сядзельцы.

Судовы пераслед і жыццё ў калоніі

Нагадаем, што гамельчука Андрэя Паднябеннага затрымалі 5 лістапада 2021 года. Яго абвінавацілі ў падпале машыны начальніка абласнога ўпраўлення Дэпартамента выканання пакаранняў, праколе колаў у 39 тралейбусаў і кіраванні Telegram-каналам, прызнаным «экстрэмісцкім фарміраваннем». Суд вынес цяжкі прысуд: 15 гадоў калоніі, а пазней дадаў яшчэ год і восем месяцаў.

У жніўні-верасні 2023 года Паднябенны трапіў у магілёўскую калонію, дзе хутка апынуўся ў ШІЗА. Паводле сведчанняў былых вязняў, з якімі размаўляла выданне “Наша ніва”, у штрафным ізалятары ён правёў не менш за 50 сутак. Андрэй часта скардзіўся на здароўе, таму імкнуўся атрымаць больш лёгкую працу – прыбіранне тэрыторыі замест працы на вытворчасці. Ён рэгулярна звяртаўся ў медчастку і займаўся фізічнымі практыкаваннямі, каб падтрымаць сябе ў форме.

Сярод іншых вязняў Андрэй карыстаўся павагай, але многія пазбягалі кантактаў з ім праз ярлык «тэрарыста». Аднойчы яго перавялі ў атрад з пераважна пажылымі вязнямі. Перадачы яму часта не дазвалялі, таму іншыя сядзельцы дзяліліся з ім ежай і рэчамі.

Ціск, збіццё і ўспаміны таварышаў

Паводле былых вязняў, Андрэй распавядаў, што былы начальнік калоніі ПК-15 Аляксей Лазарэнка збіваў яго. Нягледзячы на цяжкія ўмовы і частыя пакаранні, ён заставаўся ветлівым і стойкім чалавекам. «Ён верыў і казаў, што будзе ісці да канца. Я плакаў, калі даведаўся пра яго смерць. Ён быў моцны чалавек» – успамінае адзін з яго знаёмых па калоніі.

Аляксей Лазарэнка
Аляксей Лазарэнка

Афіцыйная прычына смерці Паднябеннага – удушша, што звычайна пішуць, калі хочуць паведаміць, што чалавек павесіўся.

Смерць Паднябеннага стала цяжкім ударам для яго блізкіх. У Андрэя засталіся трое дзяцей, а гісторыя яго жыцця стала чарговым сведчаннем жорсткага ціску на палітвязняў у Беларусі.

Фотаздымак: spring96.org

Больш за палова смярцей палітзняволеных – у магілёўскіх турмах. Інфаграфіка

Навіна ад

Дзве смерці ў Магілёве – два “ўдушэнні”.

Учора, 8 верасня стала вядома пра смерць яшчэ аднаго беларускага палітзняволенага. Асуджаны на 16 гадоў і 8 месяцаў Андрэй Паднябенны загінуў 3 верасня. У зняволенні ён правёў тры гады, сядзеў у магілёўскай калоніі №15. Крыніцы “Радыё Свабода” паведамілі выданню, што прычынай смерці стала ўдушэнне. 

Гэтаксама ў магілёўскай калоніі №15 у 2024 годзе загінуў яшчэ адзін палітвязень – асуджаны да 12 гадоў зняволення Дзмітрый Шлетгаўэр. І ў гэтым выпадку з’явіліся звесткі, што прычынай смерці стала “механічная асфіксія”, што азначае ўдушэнне. Родныя Дзмітрыя, пры гэтым, катэгарычна абвяргаюць версію пра суіцыд – Шлетгаўэр збіраўся пісаць прашэнне аб памілаванні, каб пабачыць нованароджанага сына.

Магчыма, абставіны гэтых двух смерцяў падобныя таму, як смерць Вітольда Ашурка адміністрацыя шклоўскай калоніі замоўчвала і завуалявала пад грыфам “”Іншыя недакладна абазначаныя і неўдакладненыя прычыны смерці”. Тады як праваабарончая супольнасць праз некалькі гадоў заявіла адназначна: прычынай смерці Вітольда Ашурка стала забойства. Былі названы таксама канкрэтныя выканаўцы: начальнік рэжымнага аддзела Сяргей Карчэўскі і яго намеснік Аляксей Маскалёў.

Інфаграфіка: дзе, калі, і як яны паміралі.

Магчыма, што неўзабаве раскрыюцца падрабязнасці рэальных абставінаў гібелі кожнага беларускага палітзняволенага. На сённяшні момант вядома пра дзевяць чалавек. І вось на што адразу можна звярнуць увагу – пяцёра з іх, а гэта больш за палову, загінулі ў магілёўскіх калоніях. Вітольд Ашурак і Валянцін Штэрмер – у Шклоўскай Папраўчай калоніі №17. Ігар Леднік – у Бабруйскай калоніі №2. Дзмітрый Шлетгаўэр і Андрэй Паднябенны – у Магілёўскай ПК №15.

Мапа смярцей палітзняволеных беларускіх

Яшчэ двума смерцямі палітвязняў адзначылася калонія “Віцьба”. Пра больш жорсткае стаўленне ў калоніях Усходняй Беларусі, у процівагу пенітэнцыярным установам Заходняй – у свой час расказваў палітвязень Зміцер Дашкевіч. Можа быць, гэты падзел захоўваецца і цяпер, і шмат у чым уплывае на лёс беларускіх палітвязняў?

Мы аб’ядналі ў адну табліцу самае галоўнае, што вядома пра беларускіх палітзняволеных, ахвяр рэжыму Аляксандра Лукашэнкі – колькі ім было гадоў, які час правялі ў турмах і які тэрмін адбывалі, а таксама – звесткі пра абставіны гібелі.

Як паміралі палітзняволеныя

Вераснёўскія цэны на ягады: што прадаюць на рынку ў Магілёве

Навіна ад

У Магілёве розніца ў цэнах на ягады паміж рынкам і супермаркетам дасягае дзясяткаў рублёў.

На прылаўках Мінскага рынку пакупнікоў сустракае духмяная клубніца, распавядае «Магілёў.анлайн». Хаця многія лічаць яе летняй ягадай, восенню яна радуе не толькі смакам, але і больш даступным коштам па 25 рублёў за кілаграм. 

Гаючыя і карысныя дурніцы прадаюцца па 16,90-19,90 рублёў за кілаграм у залежнасці ад памеру ягад, а ажыну прапануюць у латочках па 0,5 кг за 10 рублёў. Маліну можна купіць як на вагу па 30 рублёў за кілаграм, так і на аб’ём па 10 рублёў за літр. Для аматараў лясных ягад ёсць і брусніца: кілаграм каштуе 11,97 рубля.

Паводле прадаўцоў, клубніцу і маліну можна будзе набываць аж да самых халадоў. Восень багатая не толькі на ягады, але і на грыбы: на рынку ўжо ёсць лісічкі, апенькі, зонцікі, шампіньёны, а таксама рэдкі лячэбны грыб вясёлка. Тым, хто плануе зімовыя нарыхтоўкі, рынак прапануе слоікі і накрыўкі розных памераў.

Цэны ў крамах прыкметна адрозніваюцца ад рынкавых. У гіпермаркеце Green на вуліцы Астроўскага кілаграм дурніц каштуе амаль 40 рублёў, а за маліну прыйдзецца аддаць больш за 74 рублі за кілаграм. Для многіх пакупнікоў гэтыя лічбы выглядаюць «касмічнымі», асабліва ў параўнанні з рынкам.

Таму вераснёўскія рынкі ў Магілёве гэта не толькі выгадная альтэрнатыва магазінам, але і магчымасць акунуцца ў атмасферу восені.

Фотаздымак: “Магілёў.анлайн”

Магілёвец наладзіў бізнес на продажы ўласнаручна скрадзеных тавараў

Навіна ад

Магілёвец краў у крамах тавары, а потым прадаваў іх на базары. На гэтым і зарабляў.

Магілёўскія міліцыянты злавілі 50-гадовага гараджаніна, які наладзіў просты, але вельмі прыбытковы бізнес. Мужчына хадзіў ў краму за пакупкамі, але аплочваў іх не ўсе. Частку, якую хаваў па кішэнях, выносіў проста так, нават не за “дзякуй”.

Такія паводзіны прыцягнулі ўвагу супрацоўнікаў крамы, якія і звярнуліся ў міліцыю. Тая выясніла, што скарадзеныя тавары мужчына забіраў нават не для ўласнага карыстання, а прадаваў на адным з рынкаў горада. Прычым, колькі б ні каштаваў прадаваны тавар, для кемлівага гандляра рэнтабельнасць яго бізнеса была 100%. 

Праўда, пасля таго, як ўсё высветлілася і была ўзбуджана крымінальная справа, “прадпрымальніку” прыйдзецца ўсё ж такі падзяліцца чымсьці з дзяржавай і абвараванай крамай, якая недалічылася тавару прыкладана на 1000 рублёў. Але гэта будзе ўжо зусім іншая гісторыя.

Фотаздымак з адкрытых крыніц