Вязень магілёўскай калоніі: перад смерцю маці дасылала тэлеграму, а яе не перадалі

Былы палітвязень і экс-міліцыянт Мікалай Казлоў, які адбываў пакаранне ў магілёўскай калоніі №15, распавёў пра катаванні, карцары і расчараванне сярод беларускіх сілавікоў.

З карантыну ў ШЫЗА

У 2021 годзе старшыню Аб’яднанай грамадзянскай партыі Мікалая Казлова ў чарговы затрымалі і асудзілі на два з паловай гады пазбаўлення волі за нібыта ўдзел у “групавых дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак”. Палову з гэтага тэрміну ён правёў у штрафным ізалятары і памяшканні камернага тыпу, нярэдка трымаў галадоўкі і сядзеў у адзіночцы.

Гэта адбывалася ў калоніі №15 пад Магілёвам, піша Радыё Свабода. Паводле Казлова, яго мінулае ў міліцыі стала прычынай асабліва жорсткага стаўлення з боку адміністрацыі. Адразу пасля карантыну яго кінулі ў ШІЗА. Потым заўсёды сачылі, ціснулі, амаль год не дапускалі адваката, кажа былы палітвязень.

Нягледзячы на гэта, звычайныя вязні, паводле яго, ставіліся без варожасці. “Некаторыя “стукалі”, бывала, але гэта звычайная рэч” – кажа ён.

Пра цяжкія ўмовы ізалятара Казлоў неаднаразова гаварыў з кіраўніцтвам калоніі. Ён успамінае, як першы раз трапіў у ШІЗА адразу пасля карантыну:

“Дванаццаць афіцэраў сабраліся ў начальніка калоніі і пачалі мяне выхоўваць. Казалі пра здрадніка і сцяг, згадвалі паліцаяў і фашыстаў – уся гэтая агітацыя. Тады я іх пытаюся: а як быць з расійскім сцягам ды прапаную ім разабрацца, колькі расійскіх войскаў змагаліся пад трыкалорам за фашыстаў. І дыскусія спынілася. Таму потым мяне перасталі паказальна выхоўваць. Збяруцца ўтрох начальнік Лазарэнка з намеснікамі Федарэнкам ды Ігнаценкам і хуценька даюць ШЫЗА» – ўспамінае Казлоў.

Паводле яго, умовы ў ШІЗА і ПКТ былі надзвычай цяжкія. Скаргі на холад не дапамагалі, а ізаляцыя магла доўжыцца месяцамі.

«Ніхто ад добрага жыцця ня робіць суіцыд. У калоніі, калі захочуць, могуць зрабіць умовы невыноснымі. Удавіцца ў ШІЗА цяжка, бо там назіранне праз камеры, але, відаць, магчыма» – кажа ён.

Казлоў прыгадвае выпадак, калі да яго ў адзіночку падсадзілі чалавека з псіхічным захворваннем. “Ён спрабаваў ўдавіцца на цэпах, якімі нары прычапляюцца да сцяны. Ледзь паспеў яго выратаваць. Калі ж камусці ўсё ж удалося, то віна на кантралёрах», – падкрыслівае Мікалай Казлоў.

Мінус 30 кілаграмаў

За час у зняволенні Мікалай Казлоў страціў каля 30 кілаграмаў. “Падсілкавацца немагчыма. Да крамы не даходзіў – як чарга [ісці], дык кідаюць у ШІЗА. У іх ёсць шмат “падлянак”, каб зрабіць умовы нечалавечымі” – расказвае ён.

Першыя паўгода ў ПК-15 былы палітвязень працаваў на ачыстцы дратоў, але атрымліваў капейкі. Ён прыйшоў да высновы, што турэмная сістэма Беларусі абсалютна карумпаваная.

“Гэта абсалютна карумпаваная структура, у якой вязні як нявольнікі. Там, здаецца, раскрадаецца ўсё. Пакуты палітычных – гэта адна справа, а другая – нічым не прыкрытыя рабаванні. Прыкладам, вязні распісваюцца ў атрыманні новай вопраткі, а потым нічога не атрымліваюць. Дык гэта што?” – кажа Казлоў.

Маўчалі аб смерці маці

Мікалай Казлоў перакананы, што супрацоўнікі сілавых структур, якія ўдзельнічалі ў рэпрэсіях, павінны панесці адказнасць.

“Усе мусяць прайсці праз тое, праз што мы прайшлі: арышт, следства, суд, вязніца. Вось супраць мяне дакладна рабілі злачынствы, стваралі катавальныя ўмовы. Дык чаму гэта трэба дараваць? Не. Хай адкажуць паводле закону” – гаворыць былы палітвязень.

Ён адзначае, што міліцыянты ў 2020 годзе былі не аднароднымі. Была падтрымка пратэстоўцаў прыкладна ў 30% міліцыянтаў. Цяпер усё інакш. “У мяне склалася ўражанне нейкага змроку. Здаецца, міліцыянты вельмі расчараваныя. ГУБАЗіК і КДБ, верагодна, інакш сябе адчуваюць, але шараговыя міліцыянты ў роспачы” – мяркуе Мікалай Казлоў.

Асабістае гора стала для яго найцяжэйшым ударам. Пакуль Казлоў быў у калоніі, памерла яго маці, і ён нават не ведаў пра гэта, пакуль яе ўжо не пахавалі.

«Маці дасылала мне тэлеграму, а яе нават не перадалі. Потым сказалі, што маглі б адпусціць, калі б я ведаў раней. Але я даведаўся, калі было позна. Не магу гэтага дараваць» – кажа былы палітвязень, які цяпер знаходзіцца ў Бельгіі.

Фотаздымак: Радыё Свабода

Магіляўчанка спагнала 1 500 рублёў з камунальнікаў за падзенне з лесвіцы

Магіляўчанка праз суд спагнала з камунальнікаў 1500 рублёў кампенсацыі маральнай школы за падзенне са стальной лесвіцы, у выніку чаго пабіла правую нагу.

Паводле матэрыялаў справы, якую разглядаў суд Кастрычніцкага раёна Магілёва, у красавіку 2024 года жанчына спускалася па сталёвай лесвіцы, якая знаходзіцца на балансе камунальнікаў. Адна са ступеняў абрынулася, у выніку чаго жанчына атрымала траўму. Урачы зафіксавалі ўдар і ссадзіну правай галёнкі. Лячэнне цягнулася больш за два тыдні і ўвесь гэты час жанчына была непрацаздольнай.

У судзе магіляўчанка адзначала, што з-за падзення перажыла фізічны боль і маральныя пакуты, а таксама ў яе з’явіўся страх карыстацца лесвіцамі. Таксама яна паведаміла, што яшчэ да інцыдэнту яе бацька неаднаразова звяртаўся ў розныя інстанцыі з нагоды аварыйнага стану гэтай лесвіцы, але намаганняў па рамонце не было прынята.

Жанчына патрабавала спагнаць з прадпрыемства 4000 рублёў у якасці маральнай кампенсацыі, а таксама пакрыць выдаткі на юрыдычную дапамогу. Прадстаўнік адказчыка не прызнаў патрабаванні, заявіўшы, што няма доказаў, што траўма атрымана менавіта пры гэтых абставінах.

У выніку разгляду справы, суд прыйшоў да высновы, што падзенне адбылося менавіта з-за неналежнага ўтрымання лесвіцы. Ён вырашыў спагнаць з камунальнікаў 1500 рублёў, а таксама 890 рублёў выдаткаў на юрыдычную дапамогу. Акрамя таго, з прадпрыемства ў даход дзяржавы спагнана 126 рублёў дзяржаўнай пошліны.

Камунальнікі абскардзілі гэтае рашэнне, але беспаспяхова. Яно ўступіла ў законную сілу.

Фотаздымак: тэлеграм-канал Магілёўскага аблсуда

БРУ ўпершыню ўвайшоў у маскоўскі міжнародны рэйтынг універсітэтаў

Беларуска-Расійскі ўніверсітэт упершыню аказаўся сярод 2000 універсітэтаў свету, якія лічаць лепшымі ў Маскве.

БРУ знаходзіцца паміж 1751 і 2000 месцамі рэйтынгу “Тры місіі ўніверсітэта”. У ім прадстаўлены вну з 112 краін. Беларускіх універсітэтаў у ім 14. Вышэй за ўсіх – паміж 301 і 350 месцамі размясціўся Беларускі дзяржаўны універсітэт. Іншых магілёўскіх вну, акрамя БРУ, у спісе няма.

Што ж тычыцца лідараў рэйтынгу, то ў першай дваццатцы ў асноўным універсітэты з ЗША і Вялікабрытаніі. Ёсць адзін японскі і два швейцарскіх. Расійскі Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ламаносава знаходзіцца на 17 пазіцыі.

Фотаздымак: mosiur.org

Пракурор з Быхава стаў суддзёй у Магілёве

У судзе Ленінскага раёна Магілёва з’явіўся новы твар – суддзёй там прызначаны былы пракурор з Быхава Аляксей Каралёў.

Інфармацыю аб прызначэнні Каралёва суддзёй і прывядзенне яго да прысягі распаўсюдзіў 14 кастрычніка 2025 года тэлеграм-канал Магілёўскага аблсуда. Пры гэтым чамусьці ён не распавёў аб папярэднім працоўным шляху новага прызначэнца. 

Аднак невялікі фактчэкінг высвятляе, што да апошняга часу Аляксей Каралёў працаваў у органах пракуратуры Быхаўскага раёна. І адной з яго функцый было інфармаванне грамадзян. Цікава, што на адным семінары ў быхаўскім Цэнтры культуры Каралёў выступаў на модную цяпер у пракуратуры тэму “генацыда” беларускага народа ў нямецка-савецкай вайне.

“Алексей Валерьевич отметил, что расследование геноцида белорусского народа в годы Великой Отечественной войны является данью памяти погибших и способствует установлению и сохранению исторической справедливости, служит реализации антифашистского принципа: “Никогда больше!” – пісаў сайт бібліятэк Быхаўскага раёна. Даволі нечаканы ад лукашэнкаўскага пракурора прынцып, калі ўлічваць, што цяперашні лозунг праўладных ура-патрыётаў у Расіі і Беларусі – “Можем повторить!”.

Фотаздымак: тэлеграм-канал Магілёўскага аблсуда

У Магілёве затрыманы маньяк-”ліфцёр” з 90-х

У другой палове 90-х Беларусь скаланула серыя жорсткіх нападаў на дзяўчат і дзяўчынак. Прайшлі гады, і следства па аднаму з самых гучных злачынстваў у гісторыі краіны атрымала нечаканы паварот. У Нацыянальным прэс-цэнтры прайшла прэс-канферэнцыя, на якой супрацоўнікі Следчага камітэта распавялі падрабязнасці справы.

Злачынствы, якія трымалі ў страху некалькі абласцей

У перыяд з 1996 па 1999 год на тэрыторыі Магілёўскай, Віцебскай і Мінскай абласцей былі зафіксаваныя шматлікія выпадкі нападаў на маладых жанчын і непаўналетніх дзяўчат. Ахвярамі станавіліся пераважна хударлявыя дзяўчаты, якія вярталіся дадому адны. Напады адбываліся ў пад’ездах, ліфтах, на дахах дамоў. Геаграфія злачынстваў – Магілёў, Віцебск, Жодзіна, Ворша.

У выпадках супраціву нападнік ужываў гвалт: душыў або наносіў нажавыя раненні. Па афіцыйных даных, ён забіў 8 дзяўчат ва ўзросце ад 12 да 20 гадоў і зрабіў не менш за два замахі на забойства і згвалтаванне.

Доўгі шлях следства

Спачатку пошукі падазраванага не далі вынікаў – не хапала тэхналогій, не было дакладных сведчанняў, а паміж злачынствамі не заўсёды прасочвалася сувязь. Расследаванне працягвалася гадамі, ім змяняліся пакаленні аператыўнікаў, але справа заставалася нераскрытай.

У 2024 годзе было прынята рашэнне аднавіць расследаванне ў межах перагляду нераскрытых злачынстваў мінулых гадоў. Па розных ацэнках, агульная колькасць мужчын, што трапілі пад праверку, склала каля 100 тысяч чалавек.

Затрыманне праз 30 гадоў

Падазраваны быў затрыманы ў Магілёве. Гэта 53-гадовы мужчына, які працаваў на адным з мясцовых прадпрыемстваў і, паводле апісання, не выклікаў асаблівых падазрэнняў.

Пасля аператыўных дзеянняў, допытаў і праведзеных экспертыз ён даў прызнальныя паказанні. Паводле следства, яго датычнасць пацверджана вынікамі крыміналістычных даследаванняў.

У Магілёве жанчына з інваліднасцю спагнала з перавозчыка 1 500 рублёў маральнай шкоды

Суд у Магілёве прысудзіў на карысць жанчыны з ІІ групай інваліднасці 1 500 рублёў у якасці кампенсацыі за падзенне з аўтобуса на прыпынку.

Выпадак адбыўся ў снежні мінулага года. Жанчына-інвалід па агульным захворванні ехала ў аўтобусе, які належыў неўказаннаму перавозчыку, паведамляецца на сайце Вярхоўнага суда. 

“Пры выхадзе з аўтобуса на прыпынку жанчына паставіла правую нагу і кій на асфальт, а левую нагу не паспела паставіць да таго, як дзверы аўтобуса зачыніліся. У гэты час кіроўца пачаў рух, працягнуўшы ісціцу некалькіх метраў па асфальце. Жанчына ўпала, стукнулася аб асфальт галавой, што прывяло да ўдару правага вока і правай скроневай вобласці. Згодна заключэнню эксперта, у выніку ДТЗ ісціцы былі нанесены лёгкія цялесныя пашкоджанні” – гаворыцца ў паведамленні.

Такое здарэнне натуральным чынам пагоршыла стан здароўя і нанесла маральныя пакуты інваліду. Пацярпелая прасіла суд спагнаць з перавозчыка 5000 рублёў кампенсацыі маральнага ўрону і ўсё панесеныя судовыя выдаткі.

Адказчык часткова прызнаў віну, але пагадзіўся сплаціць на карысць жанчыны толькі 210 рублёў кампенсацыі за маральную шкоду і толькі 1200 рублёў судовых выдаткаў.

Суд Кастрычніцкага раёну вырашыў, што пацярпелай хопіць і 1500 рублёў за маральны ўрон, а таксама абавязаў перавозчыка кампенсаваць ёй судовыя выдаткі ў памеры 1300 рублёў.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Жыццё давяло пенсіянерку да крадзяжу электрасамаката

Магілёўская пенсіянерка сярод белага дня скрала электрасамакат, спадзеючыся яго прадаць. Жанчыну паймалі.

Як паведамляе тэлеграм-канал магілёўскай міліцыі, у Кастрычніцкі РАУС Магілёва звярнуўся прадстаўнік адной з фірм і паведаміў аб крадзяжы электрасамаката коштам больш за паўтары тысячы рублёў.

Раскрыць злачынства аказалася вельмі проста. Па запісах камер відэаназірання высветлілася, хто сярод белага дня скраў электрасамакат. Злачынцай, што нават не думала нейкім чынам маскіраваць свае дзеянні, аказалася 73-гадовая пенсіянерка. Яна проста пагрузіла электрасамакат у свой вазок і адвезла дадому. У далейшым бабуля хацела прадаць гэты транспартны сродак, але не паспела.

Цяпер жанчына стала фігуранткай крымінальнай справы. Магчыма, ёй прысудзяць пазбаўленне волі, а значыць накіруюць у калонію, дзе ёй будзе што есці. Цяжка сказаць, ці гэта найгоршы вынік справы для гаротнай пенсіянеркі, якая была вымушана ва ўсіх навідавоку красці самакат, каб здабыць грошы на жыццё.

Скрыншот: ТГ “Міліцыя Магілёўшчыны”

У Магілёве затрыманы Дзмітрый Чавусаў – былы праваахоўнік і лаўрэат прэміі “Дасягненне”

Тэлеграм-канал магілёўскіх праваабаронцаў MAYDAY.TEAM паведамляе, што ўслед за затрыманнем дырэктара рэкламнага агенцтва Віталя Чавусава, прызнанага палітзняволеным, сілавікі прыйшлі за яго братам Дзмітрыем Чавусавым. Паводле інфармацыі праваабаронцаў, Дзмітрый знаходзіцца ў зняволенні каля месяца, але яго статус, гэтаксама як і сутнасць абвінавачанняў пакуль невядомыя.

Дзмітрый Чавусаў – былы праваахоўнік, спецыяліст у сферы кіберзлачыннасці. У 2015 годзе ён стаў лаўрэатам асноўнай магілёўскай гарадской узнагароды – прэміі “Дасягненне” ў намінацыі “Праваахоўная дзейнасць”. Цікава, што разам з ім на сцэну падымаліся такія лаўрэаты прэміі 2015 года, як Ігар Марзалюк і Ірына Акуловіч. На той момант Дзмітрый Чавусаў займаў пасаду старшага оперупаўнаважанага па асабліва важных справах аддзела па раскрыцці злачынстваў у сферы высокіх тэхналогій крымінальнай міліцыі ўпраўлення ўнутраных спраў Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта.

Як вядома mogilev.media, Дзмітрый Чавусаў перастаў працаваць у праваахоўных органах каля пяці гадоў таму, да прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі ў 2020 годзе. Ён актыўна займаецца веласпортам і добра вядомы ў колах магілёўскіх аматараў велагонак.

Дмитрий Чаусов

Фота: сацыяльныя сеткі Дзмітрыя Чавусава

Актывіст паказаў, як у Магілёўскім гарвыканкаме мухлююць са зваротамі грамадзян

Сітуацыя, калі магілёўскія дзяржаўныя органы не выконваюць устаноўлены рэгламент пры прыёме і рэгістрацыі зваротаў грамадзян, на жаль, застаецца актуальнай. Аўтар Тэлеграм-канала “Блог гарадскога актывіста з Магілёва” наглядна паказаў, як у гарвыканкаме падтасоўваюць даныя.

Што патрабуе закон

Згодна з пунктам 5 Пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 30 снежня 2011 г. № 1786 «Аб парадку вядзення справаводства па зваротах грамадзян і юрыдычных асоб», існуюць дакладныя тэрміны рэгістрацыі зваротаў:

  • калі зварот пададзены ў працоўны час у будні дзень – яго павінны зарэгістраваць у гэты ж дзень; 
  • калі зварот пададзены па-за працоўным часам або ў выхадны – рэгістрацыя павінна адбыцца на наступны працоўны дзень.

Гэтыя правілы прызначаныя для таго, каб абараніць правы грамадзян і забяспечыць празрыстасць працы дзяржаўных структур.

Як гэта адбываецца на практыцы

На прыкладзе зварота магілёўскага актывіста, які ён выклаў у сваім блогу, бачна, што зварот быў пададзены 9 верасня, але паведамленне аб яго рэгістрацыі прыйшло толькі 17 верасня, праз восем дзён.

Пры гэтым у картцы звароту пазначана дата рэгістрацыі – 09.09.2025. Такое «супадзенне» выклікае пытанні, бо выглядае, што супрацоўнікі арганізацыі маглі свядома падкарэктаваць дату, каб схаваць парушэнне тэрмінаў.

Обращения граждан Могилев
Могилев горисполком обращения граждан

Што рабіць грамадзянам

Калі вы сутыкнуліся з падобнай сітуацыяй, варта:

  • звярнуць увагу на паведамленні ў асабістым кабінеце ці на пошце; 
  • праверыць, ці супадаюць даты падачы і рэгістрацыі; 
  • пры выяўленні парушэнняў – падаць скаргу ў вышэйстаячы орган. 

У гэтым выпадку скарга ўжо была накіравана яшчэ да фактычнай рэгістрацыі звароту. Цяпер застаецца чакаць адказу.

Замест высновы

Права на зварот – адна з асноўных гарантый для грамадзян. Калі чыноўнікі парушаюць устаноўлены парадак, гэта падрывае давер да дзяржаўных інстытутаў. Таму адстойваць свае правы неабходна нават у, здавалася б, «дробязях».

Былы палітвязень: калонія ў Шклове адрозніваецца сваім садызмам

Адзін з дэпартаваных у Літву былых палітвязеняў Віталь Бандарук, распавёў пра катаванні і здзекі, якія ён перажыў у папраўчай калоніі №17 у Шклове, і параўнаў яе з магілёўскай турмой.

«Ластаўка», расцяжка і холад

«ПК-17 адрозніваецца сваім садызмам» – распавёў Праваабарончаму цэнтру “Вясна” Віталь Бандарук. Паводле яго, адміністрацыя калоніі актыўна выкарыстоўвала жорсткае абыходжанне, у тым ліку катаванні холадам у ШІЗА.

Былы зняволены ўзгадвае, што калі яго вадзілі “ластаўкай” яму вывіхнулі руку: вязняў прымушалі ісці ў нахіле з рукамі ў кайданках уверх, і любы рэзкі рух мог прывесці да падзення тварам у зямлю. Асабліва вылучаўся супрацоўнік Прохараў, якога Бандарук называе садыстам.

«Ён ламаў рукі людзям, рэзка падымаў за кайданкі, і чалавек падаў на падлогу. Не раз я чуў крыкі ад іншых вязняў пад маімі дзвярыма», – кажа палітвязень.

У ШІЗА і ПКТ Віталь правёў восем месяцаў. Камеры там нагадвалі халадзільную камеру: падлога выкладзеная пліткай, якая нібыта астуджалася праз спецыяльныя трубкі. «Ногі літаральна прымярзалі да падлогі», – адзначае ён.

Халодныя камеры разбуралі здароўе. Бандарук кажа, што найбольш пакутавалі ногі і суставы: калені ацякалі, узнікалі праблемы з мачавіком, вязні пастаянна бегалі ў прыбіральню ад холаду.

«Спіш на жалезных нарах, якія таксама прамярзаюць. Гэта невыносна. Усе, хто праходзіў праз ШІЗА, потым хадзілі кульгаючы», – узгадвае ён.

Галадоўка і ціск адміністрацыі

На палітвязняў рэгулярна складалі рапарты з надуманых прычын, што адкрывала шлях да новых крымінальных спраў. Пасля аднаго з такіх рапартаў Віталь абвясціў галадоўку.

«Пяць дзён я трымаўся толькі на вадзе. Калі ты вельмі злы, нават есці не хочацца. Потым ужо прыйшла слабасць» – кажа былы палітвязень.

За гэты час адміністрацыя склала на яго 27 рапартаў, аднак пасля гэтага на працягу амаль трох месяцаў Бандарука не чапалі.

Вымагальніцтва і «фонды атрада»

Асобную ўвагу Бандарук звяртае на вымагальніцтва грошай. З яго патрабавалі пералічваць сродкі ў «фонд атрада», але ён адмовіўся. Паводле Бандарука, калі чалавек не плаціць, то яго пераводзяць у турму, а калі плаціць, то “жывеш у шакаладзе: даюць дадатковае тэлефанаванне, ходзіш на ўсе спатканні”.

“Яны перавышаюць свае службовыя паўнамоцтвы, калі ўжываюць сілу, і вымагальніцтва практыкуюць. Сведчанняў у мяне вельмі шмат. Я ведаю людзей, якія тысячамі долараў выплачвалі, каб гэтыя баракі будавалі. Гэтая сістэма працуе ад моманту, як толькі трапляеш у каранцін”, – сведчыць былы палітзняволены.

Калі турма лягчэй за калонію

З-за жорсткіх умоў Бандарук сам папрасіў перавесці яго на турэмны рэжым. Ён адзначае, што ў Магілёве кантраст адчуваўся адразу.

«У ПК-17 нават у душ выводзяць чатыры чалавекі з сабакам. А ў Магілёве канваір адзін вядзе двух зняволеных. І супрацоўнікі не абражаюць палітвязняў», – расказвае Віталь.

Ён дадаў, што ў магілёўскай турме харчаванне было значна лепшае, чым у шклоўскай калоніі. Калі ў ПК-17 ён схуднеў з 125 да 65 кілаграмаў, то пасля пераводу ў Магілёў за год зноў набраў вагу.

Віталь Бандарук падкрэслівае, што шклоўская калонія №17 вылучаецца асаблівай жорсткасцю і сістэмным садызмам. Катаванні холадам, вымагальніцтва грошай, прыніжэнне і здзекі сталі там нормай. У параўнанні з ёй нават магілёўская турма выглядала больш чалавечнаю.

Фотаздымак: Праваабарочнчы цэнтр “Вясна”