Суверэнітэт дарагога каштуе, а порах трэба трымаць сухім. У каледжы «Беларуска-расійскага ўніверсітэта» навучэнцаў знаёмілі са зброяй і патрыятызмам.
Пасля таго як Лукашэнка пачаў трэсці “Арэшнікам”, не знаходзячы іншых аргументаў у зносінах з краінамі-суседзямі і кідаць у Літву метэазонды, псэўдапатрыёты на месцах адразу ўхапіліся за ідэю трымаць порах сухім і пачалі рыхтаваць беларускую моладзь да магчымай вайны з прыдуманым агрэсарам.
Дыялогавую пляцоўку «Беларусь суверэнная. Пераемнасць пакаленняў. Роля моладзі ў Беларусі» правялі ў архітэктурна-будаўнічым каледжы ДУВПА «Беларуска-Расійскі ўніверсітэт».
Зразумела, што ніякага дыялогу не было і блізка: моладзь проста прывучалі да думкі, што састарэлага кіраўніка, які сутаргава трымаецца за ўладу, давядзецца абараняць са зброяй у руках менавіта ім.
Ідэя сама па сабе кволая і прыхільнікаў яе можна палічыць па пальцах, але ўбіванне ў галаву навучэнцаў цвікоў таталітарнага мыслення можа даць свой негатыўны эфект. Праўда, ён можа аказацца дыяметральна супрацьлеглым чаканаму.
Галоўнаму патрыёту Магілёва Аляксандру Шкадаву, які рэтрансляваў на дыялогавай пляцоўцы ваенныя лозунгі Лукашэнкі, можа і не прыходзіць у галаву, што пры сённяшніх настроях у грамадстве зброя можа быць скіравана супраць тых, хто зрабіў з Беларусі канцлагер.
Служыць Радзіме беларуская моладзь не адмовіцца. Вось толькі мала хто з маладых людзей сёння атаясамляе Радзіму з Лукашэнкам, які не перасварыўся хіба што толькі з Афрыкай.
Сяргей Сыса стаў першым намеснікам старшыні Быхаўскага райвыканкама ў 28 гадоў. Ён ва ўсім згодны з Лукашэнкам і гатовы, згодна яго ўказанням, варушыцца.
Светапогляд новага начальніка Быхаўскага райсельгасхарчу Сяргея Сысы базуецца на простых, але ёмістых пастулатах Лукашэнкі і досведзе сваякоў: бацька Сяргея Пятровіча кіруе ААТ «Герой» Дубровенскага раёна, а старэйшы брат працуе генеральным дырэктарам Аршанскага камбіната хлебапрадуктаў.
Падымаць быхаўскую аграрную галіну з калень малады намеснік ужо пачаў.
Ён сцвярджае, што раён у неабходны тэрмін завяршыў сяўбу азімых. Прычым, добрай падмогай у гэтай справе сталі мехатрады міжраённага аграсэрвісу «Задняпроўскі».
На практыцы гэта азначае, што ні пасеяць, ні ўбраць самастойна быхаўскія аграрыі не ў стане, і ім даводзіцца наймаць дапамогу з боку.
Усюдыісны міжраённы аграсэрвіс «Задняпроўскі», вядома, зробіць усё, за што яму заплоцяць.
Застаецца толькі зразумець функцыі ў мясцовых сельгаспрадпрыемстваў, якія, падаецца, выступаюць толькі ў сціплай ролі ўладальнікаў зямель і назіральнікаў за замацаванымі за імі сялянамі.
Адказ на гэтае пытанне Сяргей Сыса таксама знайшоў у Лукашэнкі. Маўляў, той правільна сказаў: дай дрэннаму гаспадарцы тэхніку – праз год пад плот паставяць.
Ну, а паколькі добрых гаспадарак на Быхаўшчыне няма і не прадбачыцца, то і пытанне з тэхнікай закрыта.
Затое міжраённаму аграсэрвісу «Задняпроўскі» выдзелілі ў Быхаўскім раёне дзве з паловай тысячы гектараў зямлі.
Зразумець логіку і самога «вялікага кормчага», і яго вучня Сысы ў цэлым можна: рух дзеля руху.
Што ж тычыцца Быхаўскага раёна, дык новаму намесніку зусім не абавязкова падымаць яго з калень. Пры такім запасе сувязяў Сяргею Пятровічу трэба толькі пратрымацца год-два, каб пайсці на павышэнне.
Прафесар з Краснаполля раптам стаў папулярны сярод моладзі. Чаму часам нават хочацца з ім пагадзіцца?
Гісторык, прафесар і ураджэнец Краснаполля Ігар Маразалюк актыўна падтрымлівае Лукашэнку, але БНФ-скае мінулае не-не, ды й дае пра сябе ведаць.
Ігар Аляксандравіч нечакана стаў папулярным у TikTokу. Моладзь называе Маразалюка «наш зубр», «наш ваўкалак» і лічыць, што ён «выдаў базу».
Некаторыя выказванні Маразалюка сапраўды трапляюць у самае яблычка.
Ён, напрыклад, цалкам слушна лічыць, што масавая расійская самасвядомасць узнікла не на ўзроўні эліты. Не ў часы Пушкіна або Лермантава.
Яна сфарміравалася значна пазней – у перыяд ленінска-сталінскай мадэрнізацыі.
І калі беларусы называлі сябе «тутэйшымі», то расіяне – «скамскімі», гэта значыць «пскоўскімі».
Ёсць і іншыя выказванні, якія міжволі выклікаюць, калі не павагу да Маразалюка, дык згоду з ім.
Сярод папулярных відэа ёсць фрагмент, у якім прафесар сцвярджае, што беларусы – ніякія не малодшыя браты Расіі, а нашае Палессе – зыходная тэрыторыя, з якой славянства пачало набіраць сілу.
У крамах Магілёўшчыны гандлююць пратэрміноўкай і парушаюць забарону на павышэнне цэн.
Камітэт дзяржаўнага кантролю Магілёўскай вобласці праверыў 13 крамаў ў Магілёве, Глускім, Крычаўскім, Касцюковіцкім і Хоцімскім раёнах.
Вось вынікі:
у дзевяці крамах прадавалі тавары з пратэрмінаванымі тэрмінамі прыдатнасці;
у двух прыватных гандлёвых аб’ектах на рынку Магілёва завышалі цэны на садавіну і гародніну, а гандлёвыя надбаўкі на шэраг тавараў былі завышаныя ў 3,3 раза;
выяўлены факт рэалізацыі больш як 360 адзінак адзення без цэннікаў і прадастаўлення пакупнікам неабходнай інфармацыі пра тавар;
у шасці правераных гандлёвых аб’ектах адсутнічалі пералікі тавараў, абавязковых да наяўнасці ў продажы.
Усё б нічога, але «завышэнне цэн» і «пералік тавараў, абавязковых да наяўнасці ў продажы» – гэта элементы сілавога кіравання эканомікай.
Менавіта гэты метад абраў Лукашэнка месяц таму, калі на нарадзе заявіў падначаленым: «Да похер твой макроуровень людям!»
Пытанне толькі ў тым, наколькі хутка выбар на карысць «спакою людзей» прывядзе да поўнага краху стратнай лукашэнкаўскай эканомікі.
Падкрэслім таксама, што выкарыстанне Лукашэнкам ненарматыўнай лексікі стала больш частым.
Беларуская чыгунка запусціла новы турыстычны маршрут «Жамчужыны Беларусі». Разам з гісторыка-культурнымі скарбамі – школа і сямейныя міфы Лукашэнкі.
У межах праекта «Жамчужыны Беларусі» першая група расійскіх турыстаў наведала шэраг месцаў, якія, паводле задумы арганізатараў, павінны прадстаўляць сапраўдную культурную спадчыну краіны.
Ініцыятыва належыць турыстычнаму цэнтру «Дартур», які ўваходзіць у структуру Беларускай чыгункі.
У праграму ўключаны сапраўдныя архітэктурныя і духоўныя скарбы Магілёўшчыны:
кафедральны касцёл Унебаўзяцця Дзевы Марыі і Святога Станіслава;
Свята-Мікольскі жаночы манастыр;
экспанаты абласнога краязнаўчага музея.
Але на роўні з імі ў пералік “жамчужын” увайшлі даволі спрэчныя аб’екты – школа, дзе вучыўся Аляксандр Лукашэнка, і крыніца, якая нібыта была абсталяваная яго дзедам.
Еўрапейскі Саюз падышоў да чарговай хвалі санкцыяў з педантычнасцю бухгалтара, што штогод складае той самы баланс, не заўважаючы, што яго офіс ужо год як бамбардуецца. Але калі справа тычыцца Беларусі, то гэта не пра простую фінансавую аналітыку. Гаворка — пра стратэгію на выжыванне. І тут механічнае ўзмацненне санкцыяў не ратуе, а пагаршае.
Я памятаю, як у 2022-м, калі спадарожнікавыя здымкі ўпершыню зафіксавалі калоны расійскай тэхнікі, што цягнулася да мяжы з Украінай праз беларускую тэрыторыю, мой сябра з Літвы напісаў: «Цяпер вы — частка іх». І хоць я ведаю, што ён не хацеў мяне пакрыўдзіць, у гэтым было тое, што адчуваеш кожны раз, калі глядзіш, як Захад закрывае дзверы для беларускай грамадзянскай прысутнасці, не адрозніваючы беларусаў ад рэжыму. Падаецца, што разумець складана: мы не «частка іх», мы — закладнікі.
Беларусь, з усімі яе 207 тысячамі квадратных кіламетраў і дзевяццю мільёнамі насельніцтва, паступова запячатваецца ў бляшанку расійскага геапалітычнага кансервавання. Еўропейскія санкцыі накладаюцца пакет за пакетам — і вось ужо 18-ы, дзе забараняюцца ўсе аперацыі з беларускімі банкамі, транзіт тавараў і нават імпарт узбраення з Беларусі. Паводле папераў — рашуча і мэтанакіравана. Паводле рэальнасці — халодны душ для тых, хто ўсё яшчэ спрабуе захаваць сувязі з цывілізаваным светам.
Праблема не ў тым, што санкцыі — неэфектыўныя. Яны эфектыўныя. Але не супраць таго, супраць каго варта было б. Беларуская ўлада, адрэзаная ад Захаду, толькі мацней абапіраецца на Крэмль. Фінансавая ізаляцыя не паралізуе рэжым — яна паралізуе тых, хто мог бы яму супрацьстаяць. Бізнес, адукацыя, НДА, медыя — усе тыя, хто і без таго жывуць у рэжыме амаль андэграўнда, апынаюцца пад эканамічным дамоклавым мячом.
У той жа час, Захад амаль капітуляваў перад думкай, што Беларусь — ужо тэрыторыя Масквы. Стратэгічны рэсурс, які прасцей «спісаць», чым змагацца за яго. Адсутнасць інфармацыйнай палітыкі, уплыву на грамадства, кантактаў з вайскова-палітычнымі элітамі, — усё гэта замяняецца механічнымі санкцыямі. У выніку Беларусь пераўтвараецца з праблемы, якую варта вырашаць, у канстатацыю факта, якую можна абыходзіць позіркам.
Пры гэтым, у Еўрасаюзе працягваюць карыстацца тым жа інструментам, які не спрацаваў у папярэдніх 17 выпадках: усё большы фінансавы ціск. Замарожванне актываў, забарона транзакцыяў, абмежаванні на тэхналогіі і тавары. А паралельна — амаль поўная адсутнасць па-сапраўднаму гнуткай палітыкі ў дачыненні да беларускай апазіцыі, якой прапануюць не інстытуцыйныя механізмы падтрымкі, а культурніцкія гранты. Гэта не палітыка, гэта дабрачыннасць для чысткі сумлення.
І калі насамрэч адбываецца падрыхтоўка да «наступнага кроку Расіі» — накіраванага на краіны Балтыі, то лагічна, што трэба аслабляць унутраны тыл агрэсара. А Беларусь — гэта не проста транзітная зона, гэта — чалавечы, інфраструктурны, палітычны рэсурс. І як бы дзіўна гэта ні гучала: нават Лукашэнка можа быць выкарыстаны як няўстойлівы элемент у гэтай гульні. Пакуль Захад прэтэнзійна адмярае санкцыйныя штодзённікі, Масква інстытуцыяналізуе сваю прысутнасць у Беларусі — праз вайсковыя дамовы, фінансавыя ін’екцыі і зброю.
Мне цяжка назіраць, як краіна, дзе я нарадзіўся, зачыняецца як на зімоўку, толькі не ад клімату, а ад усёй Еўропы. І калі я чую, як у чарговы раз гавораць пра «жорсткія меры», я разумею: для мяне гэта чарговая «жорсткая мера» супраць права дыхаць, размаўляць і нават проста заставацца тут.
Можа, варта спытаць сябе: што больш набліжае Беларусь да дэмакратыі — санкцыі ці дыялог? Адказ не заўсёды відавочны. Але калі ў гульні дзесяць мільёнаў лёсаў — напэўна, лепей не задавольвацца адказамі, якія проста выглядаюць правільна.
Як нядаўна стала вядома, Савет Еўропы запусціў працэс стварэння спецтрыбунала па Украіне. Пра прыцягненне ў рамках гэтай справы да Міжнароднага крымінальнага суда ў Гаазе беларускіх топ-чыноўнікаў, замяшаных у агрэсіі Расіі супраць Украіны і генацыдзе ўкраінскіх дзяцей, у сваім інтэрв’ю “Еўрарадыё” расказаў кіраўнік НАУ Павел Латушка.
Паводле палітыка, намаганні каманды юрыстаў-міжнароднікаў, што працуюць у Народным антыкрызісным упраўленні, накіраваныя на тое, каб далучыць беларускіх чыноўнікаў да спецрасследавання, якое праводзіцца ў сувязі са злачынствамі супраць чалавечнасці падчас расійска-украінскай вайны Гаагскім трыбуналам. Пад разгляд суда трапляе не толькі сама ваенная агрэсія, саўдзел Беларусі ў якой заключаўся ў прадстаўленні сваёй тэрытоыі.
Гаворка вядзецца таксама пра генацыд украінскіх дзяцей, якіх паміма іх волі вывозілі з радзімы, мэтанакіравана мянялі ім ментальнасць. Частка гэтых злачынстваў называецца “выкараненне ідэнтычнасці”, і некаторыя з іх праходзілі на тэрыторыі Магілёўскай вобласці.
Нагадаем, што ў спіс беларускіх арганізацый, звязаных з уздзеяннем на псіхіку ўкраінскіх дзяцей, уваходзяць дзве ўстановы з Магілёўскай вобласці. Гэта дзіцячы лагер “Дубравенка”, які ўваходзіць у структуру Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі, і лагер “Зара”, падпарадкаваны булачна-кандытарскай кампаніі “Дамачай” – пісалі mogilev.media.
Акрамя ўласна Аляксандра Лукашэнкі, пад юрысдыкцыю спецтрыбунала ў Гаазе могуць патрапіць – Беларускі міністр абароны Віктар Хрэнін, кіраўнік Памежных войскаў у 2022 годзе, выхадзец з Бялыніччыны Анатоль Лапо, кіраўнікі Гомельскага і Магілёўскага аблвыканкамаў і іншыя беларускія чыноўнікі.
У Клімавічах актыўна змагаюцца з гвалтам у дачыненні да дзяцей. Такую выснову можна зрабіць з паведамленняў раённай прэсы. Незразумелым застаецца адно – чаму мясцовыя органы ўлады не кіруюцца словамі свайго галоўнага начальніка адносна выхавання непаслухмяных дзяцей.
“У Клімавіцкім раёне праводзіцца акцыя “Не – жорсткасці і гвалту ў свеце дзяцінства!”. Пад такім загалоўкам апублікаваны артыкул на сайце клімавіцкай “Роднай нівы” 14 красавіка 2025 года. Акцыя праводзіцца ў рамках аналагічнага абласнога мерапрыемства, гаворыцца там.
“Задачамі дадзенай штогадовай акцыі з’яўляюцца папярэджанне фактаў гвалту і жорсткасці ў дачыненні да дзяцей, у тым ліку злачынных дзеянняў, звязаных з палавой недатыкальнасцю непаўналетніх; павышэнне ўзроўню інфармаванасці насельніцтва па дадзеных праблемах; тлумачэнне адказнасці, прадугледжанай заканадаўствам, за супрацьпраўныя дзеянні ў дачыненні да дзяцей; распаўсюджванне станоўчага вопыту сямейнага выхавання” – цытуе выданне дырэктара Клімавіцкага сацыяльна-педагагічнага цэнтра Алу Ларыёнаву.
Некалькімі днямі раней, а дакладней 11 красавіка 2025 года, газета пісала пра тое, што ў рамках акцыі «Сям’я без гвалту» прадстаўнікі службаў раёна на чале з інспектарам па справах непаўналетніх Юліяй Дабродзькінай наведалі шэраг сем’яў, якія стаяць на ўліку як тыя, што знаходзяцца ў сацыяльна небяспечным становішчы.
І хоць “у наведаных сем’ях у большасці выпадкаў абышлося без сур’ёзных заўваг”, тым не менш “вельмі сумна бачыць такое, калі бацькі не выконваюць сваіх абавязкаў і ўласнае задавальненне ставяць вышэй клопату пра дзіця”.
А вось што раіў Лукашэнка
Бывае, што дзеці паводзяць сябе дрэнна. Але, калі не займацца ўсякага роду акцыямі, а прыслухацца да слоў таго, хто кіруе ў РБ, то праблему можна вырашыць хутка і кардынальна.
Яшчэ шэсць гадоў таму ён настаўляў бесталковых чыноўнікаў (а разам з імі і ўсіх грамадзян РБ), якія звольнілі гомельскую настаўніцу малодшых класаў за тое, што яна накрычала на вучня чацвёртага класа, пагражаючы забіць яго. Іншыя вучні знялі на відэа пагрозы настаўніцы і выклалі запіс у інтэрнэт. У выніку выбухнуў скандал.
“Паехалі, зладзілі разборкі, сабралі знізу даверху начальнікаў. Апісаліся, што ў іх, бачыце, у сацыяльных сетках размясцілі. А апісаўшыся, узялі і пакаралі гэтага беднага настаўніка. Ды я на месцы гэтага настаўніка галаву б адвярнуў шчанюку нейкаму” – цытуе Лукашэнку яго афіцыйны сайт.
Настаўленне канкрэтнае – трэба “адварочваць галовы шчанюкам”, а не акцыі супраць гвалту розныя праводзіць. Калі, вядома, слухаць Лукашэнку.
Сёння па ўсёй Беларусі праходзіў суботнік. У Мінску Аляксандр Лукашэнка прыняў удзел у добраўпарадкаванні тэрыторыі вакол будоўлі новага корпуса Нацыянальнага гістарычнага музея – піша яго прэс-служба. На суботніку палітык з Шклоўскага раёна разам з паплечнікамі саджаў чырвоналіставыя дубы. Усяго на гэтым мерапрыемстве высадзілі 80 такіх дрэў.
Выданне Reform звярнула ўвагу, што чырвоналіставыя дубы, гэта інвазіўны від для Беларусі. Натуральны арэал для іх – Паўночная Амерыка.
Яшчэ ў 2019 годзе старшы навуковы супрацоўнік сектара кадастра расліннага свету Інстытута эксперыментальнай батанікі Нацыянальнай акадэміі навук Леанід Чумакоў у сваім артыкуле ў навукова-папулярным часопісе “Родная Прырода” пісаў:
“Масавае распаўсюджванне гэтага віду ў лясах Беларусі можа негатыўна адбіцца на біялагічнай разнастайнасці, паколькі ён, ствараючы густыя навалы ў лясных масівах, з часам можа выцясняць як многія драўніны, так і падполагавую травяністую расліннасць”.
1067 год. Кіеўскія Яраславічы падманам узялі ў палон Усяслава Чарадзея.
Праз 4 месяцы пасля бітвы на Нямізе (3 сакавіка), на рацэ Ршы (Аршыца) кіеўскія Яраславічы ўзялі ў палон Усяслава Брачыславіча і двух яго сыноў. Пры запрашэнні на перамовы Яраславічы цалавалі крыж, што не зробяць благога. Усяслава з сынамі адвезлі ў Кіеў і кінулі ў земляную турму – «поруб», дзе ён прабыў больш за 14 месяцаў, пакуль у 1068 г. яго не вызвалілі кіяне і не паставілі яго князем.
1781 год. Нарадзіўся Антон Марціноўскі (1781-1855).
Беларускі выдавец і публіцыст, апякун здольнай моладзі.
Адзін з арганізатараў Віленскага друкарскага таварыства, літаратурна-грамадскага аб’яднання шрубаўцаў, рэдактар «Вулічных навін», «Dziennik Wileński», уладальнік друкарні, у якой друкаваліся «Статут ВКЛ» (1819), літаратурныя творы.
Сакратар Камісіі Часовага ўрада ВКЛ (1812). Марціноўскі стаў узорам новага тыпу патрыёта Беларусі: будучы палякам, любіць Беларусь, а будучы беларусам, любіць Польшчу.
1782 год. Здарыўся вялікі пажар ў Магілёве.
У вялікім пажары за Дняпром згарэла 70 дамоў «хрысціянскіх», 5 габрэйскіх, разбурана каля 40 будынкаў.
1857 год. Нарадзіўся Анатоль Бонч-Асмалоўскі (1857-1930).
Рэвалюцыянер-народнік. Грамадска-палітычны дзеяч, публіцыст, мемуарыст, член арганізацый «Зямля і воля» і «Чорны перадзел», член ЦК партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў.
У высылцы ў бацькоўскім маёнтку Блонь Ігуменскага павета пры ўдзеле А. Багдановіча арганізаваў сялянскі гурток самаадукацыі.
Неаднаразова арыштоўваўся, быў у ссылцы, у тым ліку ў Сібіры. Удзельнік рэвалюцыі 1905-1907 гадоў.
З 1926 года жыў у Маскве, член Усесаюзнага таварыства паліткатаржан і ссыльнапасяленцаў. Пісаў успаміны.
Яго драўляная сядзіба Блонь існуе і зараз у якасці раённага краязнаўчага музея.
1871 год. У Магілёве нарадзіўся Барыс Казановіч (1871-1943).
Вайсковец, генерал-лейтэнант.
Выхаванец Магілёўскай гімназіі. Удзельнік руска-японскай, Першай сусветнай, грамадзянскай войн.
Адзін з кіраўнікоў Белага Руху. Старшыня Таварыстваў – афіцэраў Генштаба ў Югаславіі, вывучэння Грамадзянскай вайны.
1895 год. У Глыбокім нарадзіўся Павел Сухі (1895-1975).
Сусветна вядома авіяканструктар самалётаў Су.
Лаўрэат Ленінскай, Дзяржаўнай прэмій, двойчы Герой Сацыялістычнай Працы, доктар тэхнічных навук. Аўтар больш як 50 самалётаў. Яго называлі «квінтэсэнцыя нашай авіяцыі». У Гомелі імем Сухога названы вуліца, тэхнічны ўніверсітэт, устаноўлены бюст. У Глыбоцкай СШ № 1 створаны яго музей.
1900 год. Нарадзіўся Пётра Сергіевіч (1900-1984).
Беларускі мастак, актыўны дзеяч беларускага адраджэння. Заслужаны дзеяч мастацтваў Літвы (1965).
Яго палотны прысвечаны гістарычным асобам, у тым ліку Усяславу Чарадзею, Ф. Скарыне, К. Каліноўскаму, Р. Шырме, Ф. Багушэвічу, прадстаўнікам розных прафесій.
Значнае месца ў творчасці мастака займалі купалаўская тэма, тэма жыцця ў Заходняй Беларусі.
Беларускі вучоны ў галіне інфекцыйных захворванняў.
Скончыў Віцебскі медінстытут.
Працаваў галоўным урачом Віцебскай раённай санэпідстанцыі, затым намеснікам галоўнага ўрача па лячэбнай рабоце ў Віцебскім раёне.
З 1963 года асістэнт, дацэнт, прафесар, дэкан факультэта Віцебскага медыцынскага інстытута.
Апублікавана больш за 70 яго навуковых прац.
1937 год. Нарадзіўся Леанід Дземідовіч (1937-1999).
Беларускі навуковец-геолаг. Доктар геолага-мінералагічных навук, прафесар.
З 1959 года працаваў ў Беларускім геолага-разведачным НДІ, з 1970 года намеснік дырэктара, у 1975-1983 дырэктар інстытута. З 1983 года ў БДУ.
Навуковыя працы ў галіне геалогіі, пошуку і разведкі нафтавых і газавых радовішчаў.
Стварыў схемы класіфікацыі парод-калектараў, стадый і этапаў літагенезу.
1941 год. Пад Магілёвам правёў паветраны таран Мікалай Цярохін (1916-1942).
Лётчык-знішчальнік. Адзін з двух савецкіх лётчыкаў (разам з А. Хлабыставым), якія тройчы ўчынілі паветраны таран, прычым у Цярохіна два тараны – у адным баі.
У баі, растраціўшы ўсе боепрыпасы, таранам збіў «Юнкерс-88» і ўжо пашкоджанай сваёй машынай другім таранам збіў яшчэ адзін «Юнкерс-88».
Загінуў у паветраным баі 30 снежня 1942 года ў Наўгародскай вобласці.
Яго імя носіць адна з вуліц Магілёва. Яго подзвігу прысвечаны верш К. Сіманава.
1942 год. Нарадзіўся Пётр Клімук.
Другі беларускі касманаўт (у космасе ў 1973, 1975, 1978) пасля В. Церашковай, палітычны дзеяч.
Генерал-палкоўнік авіяцыі, кандыдат тэхнічных навук. Двойчы Герой Савецкага Саюза. Апошні трэці палёт 1978 г. здзейсніў разам з польскім касманаўтам Міраславам Гермашэўскім.
1944 год. 21-й вайсковай часці, якія вызначыліся пры вызваленні Магілёва 28 чэрвеня 1944 года надалі найменні “Магілёўскіх”.
У горадзе адноўлена праца радыё, абласной санэпідэмстанцыі, створаны рамонтны завод.
Вуліца Першамайская ў Магілёве, 1944 год
1994 год. Аляксандр Лукашэнка абраны першым прэзідэнтам Беларусі.
