У Магілёве царкоўнае свята Стрэчання дзеці святкавалі з аўтаматамі

У Магілёве праваслаўны ваенна-патрыятычны клуб “Перасвет” правёў ваенізаваныя “Гонкі патрулёў” на рэлігійнае свята Стрэчання Гасподняга.

Гонкі на лыжах з аўтаматамі прайшлі 15 лютага 2026 года і на іх былі запрошаны дзеці ва ўзросце ад 11 да 17 гадоў. 

Тры агнявыя рубяжы на лыжах – стральба з пнеўматычнай вінтоўкі, страйкбольнага аўтамата, пнеўматычнага пісталета – каманды праходзілі ў касках, разгрузачных камізэльках і з муляжамі аўтамата Калашнікава. А сачыў за імі кіраўнік “Перасвета” протаіерэй Сяргей Лабада, які вальяжна ездзіў на снегаходзе. 

Заадно ён для ідэалагічнай правільнасці адначасова прысвяціў спаборніцтвы гадавіне вываду савецкіх войскаў з Афганістана і Дню абаронцы Айчыны, змяшаўшы рэлігійныя, ваенныя і свецкія даты.

Як сведчыць Mayday, Праваслаўны клуб “Перасвет” даўно ператварыўся ў інструмент ваеншчыны з прарасейскай дактрынай і ўжо не мае практычна ніякай сувязі з рэлігіяй.

Фотаздымак: Mayday

Дзень у гісторыі. 19 лютага. Крым перададзены Украіне. Першы дазволены апазіцыйны мітынг у Беларусі

Сусветны дзень кітоў (World Whale Day). 

У гэты дзень 1986 года Міжнародная кітабойная камісія (МКК), пасля 200 гадоў бязлітаснага знішчэння марскіх гігантаў, забараніла камерцыйны промысел буйных кітоў і гандаль іх мясам. Штогод у гэты дзень розныя прыродаахоўныя групы праводзяць акцыі ў абарону кітоў і іншых марскіх млекакормячых. Часта эколагі аб’ядноўваюцца і прысвячаюць гэты дзень абароне аднаго ўнікальнага віду, якому пагражае смяротная небяспека.

У цяперашні час дазволены толькі абарыгенны промысел кітоў выключна для задавальнення запатрабаванняў карэннага насельніцтва, а таксама канфіскацыя кітоў у навуковых мэтах па спецыяльных дазволах урадаў-членаў МКК.

У сярэднім даўжыня кіта складае ад 22 да 27 метраў. Самы вялікі кіт быў злоўлены ў 1926 годзе: яго даўжыня складала 33 метры, а важыла жывёла 150 тон.

Далёкія продкі кітоў былі сухапутнымі жывёламі, якія хадзілі на чатырох нагах.

Дзень кітоў

1236 год. Папа Рыгор IX абвясціў першы крыжовы паход супраць літоўцаў. 

Рыга стала апорным пунктам для прыбываючых воінаў Хрыста. Усяго прыбыло больш за 2 000 саксонцаў, да іх далучылася і 200 пскавічоў, якіх моцна дапяклі набегі балцкіх плямёнаў.

Магістр Ордэна Мечаносцаў Фолквін, не асабліва гарэў жаданнем ісці ў малазнаёмую мясцовасць і таму да восені крыжакі сядзелі ў Рызе. 

Крыжакі і іх саюзнікі спустошылі значную тэрыторыю на мяжы сучасных Латвіі і Літвы. Літоўцы хаця і былі заспеты знянацку гэтым уварваннем, даволі хутка сабралі да 3 000 апалчэнцаў. 

21 верасня каля Саўле (Шаўляй) крыжакоў сустрэў са сваёй дружынай мясцовы правадыр В. Булёніс, да яго на наступны дзень далучыліся жэмайты Вікінтаса. 

Цяжкая конніца крыжакоў увязла ў балоце, што дапамагло літоўцам нанесці суперніку велізарныя страты.

крыжовы паход супраць літоўцаў

1767 год. Нарадзіўся Юзаф Пешка. 

Польскі і беларускі жывапісец, прадстаўнік акадэмічнага класіцызму. 

Працаваў у Гродна, Нясвіжы, Мінску, іншых гарадах і мястэчках, выкладаў у Школе прыгожых мастацтваў, у Ягелонскім універсітэце, стаў першым дырэктарам рэарганізаванай Школы выяўленчых мастацтваў. 

Пасля падарожжаў па Беларусі пакінуў выявы краявідаў Магілёва і Шклова, Магілёўскай губерні, Віцебска, Нясвіжа, Мінска і іншых. 

Аўтар партрэтаў гістарычных дзеячаў, прац па гісторыі Рэчы Паспалітай. Яго пейзажы з’яўляюцца асабліва каштоўнымі для вывучэння архітэктуры Мінска, Магілёва.  

Памёр 4 верасня 1831 года.

Юзаф Пешка
Юзаф Пешка. Краявід Шклова

1864 год. Нарадзіўся Вячаслаў Адамовіч. 

Беларускі палітычны і вайсковы дзеяч, выдавец, публіцыст, паэт, музыка.

Выдавец газеты «Северо-западный телеграф», удзельнік беларускага вайсковага руху, сябра Беларускай Вайсковай Камісіі, браў удзел у стварэнні таемнай сялянскай вайсковай арганізацыі «Зялёны Дуб», якую ўзначаліў яго сын Вячаслаў (атаман Дзяргач). 

Браў удзел у антыбальшавіцкай акцыі пачатку 1920-х гадоў. Пазней адышоў ад палітычнай дзейнасці, жыў у Вільні.

Памёр 21 лютага 1939 года.

Вячаслаў Адамовіч

1887 год. Нарадзіўся Янка Пазняк. 

Беларускі грамадска-культурны дзеяч, выдавец, публіцыст, палітык. Дзед палітыка Зянона Пазняка.

У маладосці далучыўся да беларускага руху, удзельнічаў у працы беларускіх хрысціянска-асветніцкіх суполак. 

Выдаваў каталіцкую газету «Biełarus», рэдагаваў газету «Biełaruskaja krynica», часопіс «Хрысціянская думка», быў сакратаром Прэзідыума ЦК Беларускай хрысціянскай дэмакратыі, старшынёй Прэзідыума Беларускага народнага аб’яднання, Віленскага беларускага нацыянальнага камітэта. Арганізатар беларускіх сялянскіх мастацкіх калектываў і стваральнік беларускіх вясковых школ.

Яго палітычная дзейнасць сустрэла негатыўную рэакцыю з боку польскіх уладаў. Супраць яго было заведзена 35 судовых спраў, накладаліся грашовыя штрафы, ён быў у зняволенні.

У кастрычніку 1939 года арыштаваны НКУС. Верагодна, пасля 22 красавіка 1940 года быў расстраляны ў Мінску.

Ян Пазняк
Супрацоўнікі рэдакцыі «Biełaruskaj krynicy» ў Вільні. Злева направа: Я. Найдзюк, У. Тарасевіч, М. Пяцюкевіч, Ян Пазняк

1890 год. Нарадзіўся Казімір Сваяк (Стаповіч). 

Беларускі каталіцкі святар, грамадскі дзеяч, паэт.

Удзельнік беларускага нацыянальнага руху. Скончыў Віленскую каталіцкую духоўную семінарыю. Служыў у касцёлах у Камаях, Клюшчанах, іншых у мястэчках Заходняй Беларусі. З 1915 года вёў казанні на беларускай мове. 

Аўтар вершаў, зборніка вершаў, вершаванага апавядання. Выступаў як публіцыст, пісаў драматычныя творы. Асобнымі выданнямі выйшлі «Янка Канцавы», «Купалле». Напісаў філасофскі дзённік «Дзея маёй мыслі, сэрца і волі» з «Аўтабіяграфіяй».

Памёр 6 мая 1926 года.

У 1990 годзе А. Мальдзіс падчас візіту ў Ватыкан пры размове з Папам унёс прапанову прылічыць К. Стаповіча да ліку блаславёных.

У Вільні ўсталявана мемарыяльная дошка ў яго гонар.

Казімір Сваяк

1901 год. Нарадзіўся Сяргей Бусел. 

Беларускі грамадскі дзеяч, удзельнік Слуцкага паўстання.

Удзельнікк беларускага нацыянальнага руху, сябра Часовага Беларускага нацыянальнага камітэта Случчыны. У часе Слуцкага збройнага чыну прымаў удзел у фармаванні 1-й  Слуцкай брыгады войскаў БНР.

Уваходзіў у склад Беларускай вайсковай камісіі, працаваў ў ковенскім Прадстаўніцтве БНР і літоўскім Міністэрстве беларускіх спраў. 

У Празе ўдзельнічаў у эмігранцкіх арганізацыях разам з Т. Грыбам, Я. Мамонькам, П. Бадуновай, М. Чарнецкім. 

Пасля вяртання ў Вільню працаваў у Беларускім нацыянальным камітэце, у часопісе «Золак». У кастрычніку 1939 года арыштаваны НКУС і вывезены ў Мінск. 

У лютым 1940 года прыгавораны да 15 гадоў працоўна-папраўчых лагераў. Далейшы лёс невядомы.

Сяргей Бусел

1908 год. Нарадзіўся Станіслаў Шушкевіч.

Беларускі паэт, Заслужаны работнік культуры. Бацька палітыка С. С. Шушкевіча. 

Быў членам літаб’яднання «Маладняк», БелАПП. Працаваў у Кніжнай палаце і Дзяржаўнай бібліятэцы БССР, загадчыкам бібліятэкі Навукова-даследчага інстытута сельскай і лясной гаспадаркі, у рэдакцыях шэрагу газет.

Арыштаваны ў 1937 годзе і асуджаны на 8 год лагераў. Знаходзіўся ў лагеры і ссылцы ў Кемераўскай вобласці. У 1946 годзе вярнуўся на Радзіму. Паўторна арыштаваны ў жніўні 1949 года і сасланы ў Краснаярскі край.

Пасля 1956 года працаваў у газетах «Мінская праўда», «Літаратура і мастацтва».

Аўтар вершаў, дзясятка паэтычных зборнікаў, кнігі ўспамінаў, успамінаў пра беларускіх пісьменнікаў, кнігі прозы, зборніка сатыры і гумару. Пісаў і для дзяцей: шэраг зборнікаў вершаў, апавяданняў і казак. Выйшлі Выбраныя творы ў 2-х тамах, «Выбранае». 

Многія яго вершы пакладзены на музыку.

Памёр 1 лютага 1991 года.

паэт Станіслаў Шушкевіч

1919 год. У Магілёве створана дзіцячая музычная школа. 

Ініцыятыву аматараў музыкі “праштурхнуў” кампазітар М. Чуркін. Установе, неўзабаве дзіцячай музычнай школе №1 імя М. Рымскага-Корсакава, быў выдзелены асабняк былога прамыслоўца Бачкова па Камуністычным завулку, а ў 1925 годзе быў выдзелены новы будынак. 

У 1938 годзе на базе школы было адкрыта Магілёўскае музычнае вучылішча імя Н.А. Рымскага-Корсакава. Школа (зараз – каледж музыкі і харэаграфіі) і вучылішча (цяпер – музычны каледж) да 1960 года працавалі ў адным будынку.

школа Рымскага-Корсакава

1954 год. Рашэннем Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР Крымская вобласць перададзена з РСФСР у склад Украінскай ССР. 

Пастанова Прэзідыума аб перадачы Крыма была прынятая аднагалосна. Фармальнасць адміністрацыйнага ўпарадкавання да 300-годдзя Пераяслаўскай рады, у 2014 годзе стала падставай для расійскай акупацыі Крыма і ўсходу Украіны. 

Прынята лічыць, што ідэя перадачы Крыма належала М. Хрушчову. 

Ніякага ажыятажу сярод насельніцтва падзея не выклікала. Народ і ў Расіі, і ва Украіне прыняў вестку аб перамене статусу Крыма на здзіўленне будзённа.

Крым украінскі

1989 год. Адбыўся мітынг на мінскім стадыёне «Дынама», арганізаваны Беларускім народным фронтам і Канфедэрацыяй беларускіх аб’яднанняў («Талака», «Тутэйшыя» і іншыя). 

Гэта быў першы ў БССР дазволены ўладамі апазіцыйны палітычны мітынг, першая масавая деманстрацыя нацыянальнай сімволікі – бел-чырвона-белых сцягоў і герба «Пагоня».  

Нягледзячы на моцны мароз узяла ўдзел каля 40  000 чалавек. 

Спяваў Сяржук Сокалаў-Воюш. Выступалі лідары Фронту, кандыдаты ў народныя дэпутаты СССР, якіх падтрымліваў БНФ.

Перадвыбарчым лозунгам Фронту быў заклік «Заводы – рабочым, зямля – сялянам, улада – народу». Шэраг кандыдатаў, каго БНФ прапагандаваў і падтрымліваў на выбарах, сталі народнымі дэпутатамі СССР: А. Адамовіч і В. Быкаў – па спісах творчых саюзаў, С. Габрусеў, А. Дабравольскі, А. Жураўлёў, М. Ігнатовіч, С. Шушкевіч – ад выбарчых акруг.

мітынг на мінскім стадыёне «Дынама»

1993 год. Памёр ураджэнец Беларусі Часлаў Кудаба (Худаба). 

Беларускі і літоўскі географ-краязнавец, эколаг, Лаўрэат Дзяржпрэміі Літвы. 

Барацьбіт за незалежнасць Літвы. Кіраўнік праекта па стварэнню геаграфічнага атласа Літвы, аўтар манаграфій, кніг, артыкулаў аб прыродзе, культуры, экалагічным стане Літвы, Беларусі, пра хараство Нарачанскага краю. 

Кніга «Па Віліі: падарожныя запісы» прысвечана Беларусі і ўключае гісторыю, этнаграфію, краявіды, культуру, літаратурнае жыццё вёсак, мястэчак і гарадоў, якія мінае р. Вілія.

Часлаў Кудаба

У Магілёве былая аднакласніца абакрала гаспадыню кватэры, што прытуліла яе

Жыхарка Магілёва стала ахвярай крадзяжу пасля таго, як пагадзілася даць прытулак былой аднакласніцы. 

57-гадовая жанчына прыехала з Мсціслава і папрасіла дазволу пажыць некалькі дзён. Гаспадыня кватэры, кіруючыся даўнім знаёмствам, не адмовіла.

На другі дзень раніцай магіляўчанка пайшла на працу, дазволіўшы госці разам з сынам застацца ў кватэры яшчэ на некалькі гадзін. Ключы планавалася перадаць суседцы. Аднак па вяртанні дадому гаспадыня вырашыла праверыць грашовую схованку ў шафе і выявіла прапажу – у канверце не хапала 300 даляраў.

Паколькі жанчына пражывае адна і іншых гасцей у гэты перыяд не прымала, падазрэнні адразу ўпалі на аднакласніцу. Спробы звязацца з ёй аказаліся марнымі: тэлефон не адказваў. Прачакаўшы да наступнага дня і не дачакаўшыся тлумачэнняў, пацярпелая звярнулася ў міліцыю.

Падчас агляду кватэры эксперт-крыміналіст канфіскаваў сляды рук з дзверцаў шафы і паліцы, дзе захоўваўся канверт з валютай і расійскімі рублямі. Судовая дактыласкапічная экспертыза ўстанавіла: след далоні на паліцы пакінуты менавіта госцяй.

У той жа дзень праваахоўнікі ўстанавілі месцазнаходжанне падазраванай у Мсціславе. Аднак, выкрадзеных грошай пры ёй ужо не аказалася. Жанчына прызналася, што, знаходзячыся ў гасцях, заўважыла, дзе гаспадыня захоўвае зберажэнні. Дачакаўшыся, калі тая сыйдзе на працу, яна ўзяла 100 даляраў, абмяняла іх у банку, затым вярнулася ў кватэру і забрала яшчэ 200 даляраў. Гэтыя грошы яна абмяняла ўжо па вяртанні ў свой горад.

Суд Кастрычніцкага раёна Магілёва прызнаў мсціслаўчанку вінаватай у крадзяжы. Ёй прызначана пакаранне ў выглядзе аднаго года пазбаўлення волі з умоўным непрымяненнем пакарання. Акрамя таго, асуджаная абавязаная пакрыць пацярпелай прычыненую матэрыяльную шкоду.

Фотаздымак: sudexpert.gov.by

Чорны ідэолаг лукашэнкаўскай «культуры» Ірына Дрыга пабывала ў Магілёве

У Магілёў прыязджала Ірына Дрыга – складальніца чорных спісаў творчай інтэлігенцыі Беларусі.

На калегіі ўпраўлення культуры аблвыканкама абмеркавалі дасягненні галіны ў мінулым годзе і будавалі планы на год цяперашні. Гучала шмат лічбаў, якія сведчаць пра поспехі, але самай прыкметнай падзеяй калегіі стала прысутнасць сталічнай госці – Ірыны Дрыгі.

Калі Лукашэнка скардзіцца на тое, што беларускія пісьменнікі не напісалі ніводнай вартай увагі кнігі, а кінематаграфісты не знялі ніводнага вартага ўвагі фільма, то гэтыя праблемы яму трэба адрасаваць зусім не творчай інтэлігенцыі краіны, а Ірыне Дрызе.

Гэта зараз яна – начальнік аддзела па кінематаграфіі Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, а ў прапагандысцкіх колах яна замацавалася так даўно, што заслужыла дрэнную славу пахавальніцы ўсіх добрых культурных пачынанняў.

Фактычна Дрыга з’яўляецца прадзюсарам самых вычварных беларускіх «кіно» – сексуальна-прапагандысцкіх твораў Мукавозчыка і Азаронка. Яна складала спісы творчых асоб, якія, на яе думку, перашкаджалі планамернаму развіццю лукашэнкаўскага цемрашальства.

Ірына Дрыга заявіла, што «Магілёўская вобласць стварае, у пэўнай ступені, культурнае аблічча Рэспублікі Беларусь». 

Такі «камплімент» з вуснаў Дрыгі, па сутнасці, азначае, што ў культуры Магілёўшчыны ўсё вельмі дрэнна.

Тым не менш, спецпасланніцы цёмных сіл даверылі ўручаць граматы.

Фота “Магілёўскія ведамасці”.

На волю выйшла давераная асоба Ціханоўскай, палітзняволеная магілёўскай турмы

Асуджаная па палітычных актыкулах Таццяна Канеўская, якую для ўзмацнення пакарання змяшчалі ў магілёўскую турмы №4, выйшла на волю.

Таццяна была даверанай асобай Святланы Ціханоўскай падчас электаральнай кампаніі 2020 года. У жніўні таго ж года пасля ператрусаў у яе доме Таццяну затрымалі. Яе абвінавацілі паводле арт. 293 КК («масавыя беспарадкі») і арт. 292 КК («захоп будынкаў»). 4 траўня 2021 года суд прызначыў ёй 6 гадоў пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму.

Падчас адбывання пакарання Канеўскую неаднаразова змяшчалі ў ШІЗА і ПКТ, у 2022 годзе перавялі на турэмны рэжым у Магілёў. Паводле праваабаронцаў, яна была абмежаваная ў спатканнях і перадачах, мела праблемы са здароўем. У магілёўскай турме Таццяну мусілі ўтрымліваць да сакавіка 2024 года, а пасля перавесці ў гомельскую калонію. Але ёй працягнулі турэмны рэжым да канца 2024 ці пачатку 2025 года. У рэшце рэшт жанчыну вярнулі ў гомельскую жаночую калонію №4.

Таццяна прыйшла ў грамадзянскі актывізм праз барацьбу за свайго сына, асуджанага паводле «наркатычнага» артыкула. Яна была адной з прадстаўніц ініцыятывы «Матчын рух 328», выступала за змякчэнне антынаркатычнага заканадаўства і ініцыявала галадоўку маці асуджаных. У 2019 годзе балатавалася ў дэпутаты.

Фотаздымак: Праваабарончы цэнтр “Вясна”

У Магілёве змяніўся старшыня Кастрычніцкага суда

Бабруйская суддзя Галіна Іванькова празначана кіраваць судом Кастрычніцкага раёна Магілёва.

12 лютага 2026 года Лукашэнка вызваліў Іванькову ад пасады суддзі Бабруйскага раёна і горада Бабруйска ў сувязі з прызначэннем яе старшынёй суда Кастрычніцкага раёна Магілёва. 17 лютага ў бабруйскім судзе адбыліся ўрачыстыя провады суддзі, аб чым паведамляе тэлеграм-канал суда.

Літаральна некалькі дзён таму стала вядома, што былы старшыня Кастрычніцкага суда Дзяніс Кічыгін, які адпрацаваў на гэтай пасадзе два гады, прызначаны першым намеснікам старшыні Магілёўскага абласнога суда. Такім чынам, вакантным месца старшыні Кастрычніцкага суда заставалася зусім нядоўга.

У адкрытых крыніцах няма пацверджанняў, што Іванькова датычна да вынясення палітычных прысудаў. У той жа час Кічыгін, паводле Dissidentby, калі да пасады старшыні працаваў простым суддзёй спачатку Кастрычніцкага суда, а затым і аблсуда, спрычыніўся да вынясення не менш шасці палітычна матываваных рашэнняў. 

У суддзі Кічыгін прыйшоў з Магілёўскай абласной пракуратуры.

Фотаздымак: bobrlife.by

«Бабушкіна крынка» прывезла з выставы 25 залатых медалёў

Магілёўскі холдынг «Бабушкіна крынка» з’ездзіў на расійскую выставу і сабраў там салідны ўраджай узнагарод.

Магілёўскі холдынг «Бабушкіна крынка» прывёз 27 узнагарод з міжнароднай харчовай выставы «Продэкспа-2026», якая прайшла 9-12 лютага ў Маскве. 25 з іх – залатыя медалі.

Прызы дасталіся розным падраздзяленням: у конкурсе «За высокія спажывецкія ўласцівасці» перамагла прадукцыя Магілёўскага і Бабруйскага філіялаў, у конкурсе «Лепшы харчовы прадукт» – Магілёўскага, Бабруйскага, Асіповіцкага, Мсціслаўскага, Быхаўскага і Слаўгарадскага. 

«Продэкспа» лічыцца найбуйнейшай харчовай выставай Расіі. Паводле дадзеных яе арганізатараў, у выставе ўдзельнічалі больш за 2000 кампаній з 37 краін.

Лічба з прэс-рэлізаў, незалежнай праверцы не паддаецца.

Удзел абыходзіцца нятанна: арэнда стэнда з забудовай і спадарожнымі выдаткамі – ад 30 000 да 80 000 беларускіх рублёў.

Улічваючы, што 70% прадукцыі «Бабушкінай крынкі» ідзе на экспарт, перш за ўсё ў Расію, медалі істотнага значэння не маюць. Карысць ад іх хутчэй іміджавая, чым рэальная.

Аднак «Бабушкіна крынка» можа дазволіць сабе любую раскошу: бо малако закупляецца ў беларускіх аграрыяў па нізкай цане.

Фота “Могилевские ведомости”.

Дзень у гісторыі. 17 лютага. Першы падзел Рэчы Паспалітай. Марш “недармаедаў”

Міжнародны Дзень спантанай праявы дабрыні (International Spontaneous Kindness Day, з 1998 года). 

Устаноўлены па ініцыятыве міжнародных дабрачынных арганізацый на канферэнцыі ў Токіа. У гэты дзень, як заклікаюць арганізатары, трэба імкнуцца быць добрым да ўсіх, і не проста добрым, а добрым бязмежна і бескарысліва.

Калі чалавек чакае падзякі за сваю дабрыню, гэта не можа лічыцца сапраўднай дабрынёй.

Добрыя справы самі па сабе павінны дастаўляць вам задавальненне, і пры гэтым, даючы нешта іншым ці дапамагаючы ім, вы не павінны чакаць узнагароды. Такая сапраўдная дабрыня.

Нямногія ў наш неспакойны час здольныя на такі “подзвіг” – у стане стомленасці і раздражненні ад надзённых клопатаў мы ўсё часцей абыякава праходзім міма чужых праблем, пакуль яны не закрануць нас саміх.

І тады мы шукаем падтрымку і ўдзел у людзей, для якіх “бескарыслівая дапамога”, “міласэрнасць” і “спагадлівасць” не проста словы, а сэнс жыцця, які стаў пакліканнем.

праявы дабрыні

1772 год.  Прускі кароль Фрыдрых II і Кацярына II падпісалі Пецярбургскую канвенцыю аб Першым падзеле Рэчы Паспалітай.  

5 жніўня 1772 года набыла моц аналагічная руска-аўстрыйская канвенцыя. У верасні 1772 года рускія, аўстрыйскія і прускія войскі занялі адпаведныя тэрыторыі. 

Рэч Паспалітая працягвала існаваць, але яе тэрыторыя істотна скарацілася. У верасні 1773 года кароль Станіслаў Панятоўскі прызнаў новыя межы, падпісаўшы мірныя дамовы з Аўстрыяй, Прусіяй і Расіяй. 

Наступныя падзелы Рэчы Паспалітай адбыліся ў 1793 і 1795 гадах.

І падзел РП

1806 год. Нарадзіўся Канстанцін Тышкевіч. 

Беларускі археолаг, гісторык, краязнавец, адзін з заснавальнікаў беларускай археалогіі. На аснове ўласных калекцый разам з бацькам і братам стварыў Лагойскі музей старажытнасцей. 

Член навуковых таварыстваў Вільні, Кракава, Масквы, Прагі, Парыжа, Лондана. 

Адзін з заснавальнікаў Віленскага музея старажытнасцей, член Віленскай археалагічнай камісіі. Даследаваў каля 200 курганоў, гарадзішчаў і замчышчаў. 

У памяць аб вучоным з 2007 года праводзіцца водная экспедыцыя «Шляхам Тышкевіча» па Віліі. 

Памёр 13 ліпеня 1868 года.

Канстанцін Тышкевіч

1837 год. Нарадзіўся Канстанцін Ельскі. 

Беларускі вучоны-біёлаг, географ, геолаг і падарожнік.

Сваяк кампазітара С. Манюшкі.

Вучыўся ў Маскоўскім і Кіеўскім універсітэтах. Адзін з першых у Расійскай імперыі дарвіністаў.

Удзельнічаў у падрыхтоўцы паўстання 1863-1864 гадоў ва Украіне. Жыў у эміграцыі. 

Займаўся геалагічнай практыкай у Турцыі, працаваў у парыжскім Прыродазнаўчым інстытуце, даследаваў Французскую Гвіяну ў Паўднёвай Амерыцы (1865-1869), Перу (1869-1878), Кардыльеры, вярхоўі Мараньёна – аднаго з вытокаў Амазонкі. Прэпараваныя ім пудзілы адпраўляліся ў музеі Еўропы, адных толькі павукоў даслаў каля 300 экзэмпляраў, адкрыў невядомыя віды жывёл. Сустваральнік і захавальнік прыродазнаўчага музея ў перуанскай Ліме.

Па вяртанні з Амерыкі, працаваў у Варшаве, захавальнікам прыродазнаўчых калекцый Кракаўскай акадэміі навук, у Турцыі, Германіі. Удзельнічаў у геалагічных экспедыцыях на французскі паўвостраў Брэтань, у балканскай Далмацыі.

У гонар вучонага названы від лаўра, некаторыя віды птушак і звяроў.

Памёр 26 лістапада 1896 года.

Канстанцін Ельскі

1937 год. У вёсцы Машанакі Магілёўскага раёна нарадзілася Зінаіда Бандарэнка. 

Герой Сацыялістычнай працы, Ганаровы хімік СССР.

Усё яе працоўнае жыццё прайшло на Магілёўскім вытворчым аб’яднанні «Хімвалакно»: прадзільшчыца, апаратчыца. Выбіралася ад калектыва Дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР (1976-1981). 

Упершыню ў СССР разам з напарніцай выйшла з брыгады каб на дваіх абслугоўваць адразу 15 станкоў. Пераможца пяці пяцігодак.

Зінаіда Бандарэнка

1938 год. Памёр у ГУЛАГу Міхась Багун. 

Беларускі паэт, празаік, перакладчык.

Працаваў у газетах «Чырвоная Полаччына», «Літаратура і мастацтва», у Белдзяржвыдавецтве.

Аўтар лірычных рамантычна-акрыленых твораў: шэрагу зборнікаў, паэм. Пісаў і апавяданні для дзяцей.  Перакладчык на беларускую мову М. Астроўскага «Як гартавалася сталь», вершаў А. Пушкіна, У. Маякоўскага, Э. Багрыцкага і іншых.

Некаторыя яго вершы, пакладзеныя на музыку, увайшлі ў фальклорныя запісы.

Арыштаваны ў лістападзе 1936 года, прыгавораны да 8 гадоў пазбаўлення волі.

Міхась Багун

1943 год. Нацысты спалілі 1530 жыхароў, уключая двух каталіцкіх святароў, вёскі Росіца Верхнядзвінскага раёна. 

16-18 лютага тут прайшла карная аперацыя «Зімовы цуд». Карнікі звезлі мясцовых жыхароў у стайню і падпалілі яе. Святары Антоні Ляшчэвіч і Юры Кашыра адмовіліся пакінуць сваіх парафіянаў і прынялі разам з імі пакутніцкую смерць.

У 1999 годзе Ян Павал II абвясціў ксяндзоў Ю. Кашыру і А. Ляшчэвіча блаславёнымі. 19 жніўня 2000 года ў Росіцы адбылося паўторнае асвячэнне касцёла.

Па колькасці ахвяр Росіца – трэцяя на Беларусі апасля в. Боркі Кіраўскага раёна (2000), былой в. Ала Светлагорскага раёна (1758 чалавек).

карная аперацыя «Зімовы цуд»

1949 год. Заступіў на пасаду першы прэзідэнт Ізраіля Хаім Вайцман (1874–1952). 

Ураджэнец м. Моталь пад Пінскам. Выбітны навуковец-хімік, палітык, прэзідэнт (1929-1946) Сусветнай сіянісцкай арганізацыі. Заснавальнік даследчага інстытуту, які цяпер носіць ягонае імя.

Ганаровы доктар Ерусалімскага універсітэта, Ганаровы грамадзянін Ерусаліма.

Хаім Вайцман

1952 год. Нарадзіўся Уладзімір Крываблоцкі. 

Беларускі мастак-манументаліст, жывапісец. Скончыў Рэспубліканскую школу-інтэрнат па музыцы і выяўленчым мастацтве імя Ахрэмчыка (дыпломнай працай стаў вялізны два з паловай метры ў вышыню трыпціх «Хатынь»), Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут.

Маляваць пачаў у дзяцінстве, свае малюнкі дасылаў у газету «Піонэр Беларусі» і тройчы перамагаў у конкурсах.

Асновай творчасці з’яўляецца Беларусь, яе мінуўшчына, людзі, прырода. Прымаў удзел у рэканструкцыі Нацыянальнага акадэмічнага тэатра оперы і балета, аздабленні будынку Нацыянальнай бібліятэкі.

Творы захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Беларускім гісторыі і культуры, Магілёўскім абласным мастацкім, Віцебскім краязнаўчым музеях.

Яго вітражы ўпрыгожваюць многія будынкі Мінска, Кобрына, Брэста, Цэнтральнага Батанічнага сада,  Ушацкага Музея народнай славы, Палаца Культуры Мсціслава. Паліпціх «Рэквіем» памерам 33 м² – у Музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. 

Жывапіс прысвечаны вязням канцлагеру ў Азарычах ствараўся 3,5 гады. За гэту працу быў вылучаны на атрыманне Дзяржаўнай прэміі Беларусі.

Уладзімір Крываблоцкі
«Зямля», мазаіка на фасадзе Брэсцкага электра-механічнага завода

1955 год. Нарадзіўся Уладзімір Вішнеўскі. 

Беларускі мастак-графік, кніжны ілюстратар, жывапісец, скульптар, педагог. Акадэмік графікі Беларускай акадэміі выяўленчага мастацтва.

Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Загадчык кафедры графікі Беларускай Акадэміі мастацтваў. Выдатны майстар станковай і кніжнай графікі, працуе ў тэхніках афорта, літаграфіі, тэмперы.

Аўтар шматлікіх графічных серый, сярод іх «Птушкаловы», «Кірмаш спадзяванняў», «Пабудова чалавека», «Туга страчанага сусвету», ілюстрацый да кніг У. Ягоўдзіка, Якуба Коласа, К. Крапівы, А. Разанава, М. Лужаніна, Ф. Дастаеўскага, А. Пашкевіч (Цёткі).

За ілюстрацыі кніг «Вянок беларускіх народных песень» і «Палата кнігапісная» М. Нікалаева атрымаў дыпломы беларускіх рэспубліканскіх конкурсаў «Мастацтва кнігі».

Творы мастака знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва, у прыватных зборах Беларусі і замежжа.

Уладзімір Вішнеўскі
C

2013 год. Памёр Сакрат Яновіч. 

Беларускі, польскі пісьменьнік, публіцыст, грамадскі дзеяч Беласточчыны. Працаваў ў газеце «Ніва», узначальваў Беларускае дэмакратычнае аб’яднанне, займаўся актыўнай літарганізатарскай дзейнасцю. У яго Villa Socrates праходзілі шматлікія беларускія і міжнародныя інтэлектуальныя спатканні. 

Аўтар зборнікаў апавяданняў і мініяцюр, каля 30 кніг, сярод якіх «Беларусь, Беларусь», «Доўгая смерць Крынак» і інш. Пераклаў на польскую мову «Вітражы» Я. Брыля, п’есу Я. Шабана «Шрамы» для Драматычнага тэатра імя Я. Вянгеркі ў Беластоку.

Сакрат Яновіч

2017 год. У Мінску і па ўсёй краіне адбыўся «Марш абураных беларусаў» супраць прэзідэнцкага Дэкрэта № 3 і эканамічнай палітыкі ўлад. 

Удзельнічала больш за 2 000 чалавек. Арганізатарамі акцыі сталі апазіцыйныя палітыкі М. Статкевіч, У. Някляеў і іншыя. Марш прайшоў ад Кастрычніцкай плошчы па праспекце Незалежнасці да будынка Міністэрства па падатках і зборах Беларусі, каля якога адбыўся кароткі мітынг.

Затым пратэсты перакінуліся на іншыя гарады Беларусі: Гомель, Магілёў (каля 500 чалавек прайшлі па вуліцы Ленінскай), Брэст, Гродна, Віцебск і іншыя. Удзельнікі маршу актыўна даводзілі, што яны не “дармаеды”, і пратэставалі супраць уторгнення непразрыстай дзяржавы ў зоны асабістай свабоды грамадзян.

Дэкрэт № 3 «Аб папярэджанні сацыяльнага ўтрыманства», больш вядомы як Дэкрэт аб дармаедстве, быў выдадзены 2 красавіка 2015 года. Ён не адпавядае Канстытуцыі, міжнародным дагаворам і іншым заканадаўчым актам краіны. 

Падобны ўказ быў прыняты ў 1961 годзе ў СССР, там дармаедства адносілі да крымінальна-каральных злачынстваў.

Улады Беларусі рабілі спробы ўвесці падатковы збор з беспрацоўных грамадзян з 2013 года, з ініцыятывы прэм’ер-міністра М. Мясніковіча.

«Марш абураных беларусаў»
«Марш абураных беларусаў» у Брэсце

У магілёўскай калоніі №15 змяніўся намеснік начальніка

У Папраўчай калоніі №15 у Магілёве начальнік рэжымнага аддзела Арцём Весялоў павышаны да пасады намесніка начальніка гэтай пенітэнцыярнай установы.

Павышэнню Весялова спрыяў цяперашні начальнік калоніі Іван Ігнаценка, які сам раней быў намеснікам начальніка калоніі па рэжыме і выпраўленчай працы. Пасля таго, як адыёзны Аляксей Лазарэнка пакінуў свой пост, Ігнаценка заняў яго крэсла.

Весялоў, як піша Mayday, адзначаецца ў некаторых базах даных сілавікоў як датычны да палітычных рэпрэсій. А ў разгар палітычнага крызісу 13 жніўня 2020 года ён быў уганараваны медалём ІІІ ступені “За бездакорную службу”. 

Паводле дадзеных dissidentby.com, Весялоў вінаваты ва ўжыванні гвалту і стварэнні неналежных умоў утрымання ў дачыненні да палітвязняў на тэрыторыі ПК №15 горада Магілёва.

Нагадаем, што ў верасні 2025 года стала вядома аб смерці ў гэтай калоні палітвязня Андрэя Паднябеннага. Афіцыйная прычына яго смерці – удушша, што звычайна пішуць, калі хочуць паведаміць, што чалавек павесіўся. Паводле былых вязняў, Андрэй распавядаў, што былы начальнік калоніі ПК №15 Аляксей Лазарэнка ўласнаруч збіваў яго.

Яшчэ адным трагічным эпізодам з жыцця вязняў калоніі стала смерць 22-гадовага палітвязня Дзмітрыя Шлетгаўэра ў кастрычніку 2024 года. Малады чалавек, які толькі прыбыў у ПК №15, амаль адразу апынуўся ў ШІЗА, дзе, паводле папярэдняй версіі, пакончыў з сабой. Гэты выпадак выклікаў хвалю абурэння ў праваабаронцаў і зноў звярнуў увагу на жорсткія ўмовы ўтрымання ў магілёўскай калоніі.

Фотаздымак: dissidentby.com

Магілёўскі вор з пачуццём меры – частку скрадзенага перадаў ахвяры

У Магілёве мужчына забраў пакінутую без нагляду сумку з грашыма і дакументамі, а пазней патэлефанаваў гаспадыні, каб паведаміць пра «знаходку». 

У аператыўна-дзяжурную службу Ленінскага РАУС Магілёва звярнулася 40-гадовая жыхарка суседняй дзяржавы. Жанчына паведаміла, што пакінула сваю сумку без нагляду на вуліцы, пасля чаго выявіла знікненне 300 долараў ЗША і асабістых дакументаў.

Супрацоўнікі крымінальнага вышуку выявілі асобу падазраванага. Як аказалася, да крадзяжу датычны 56-гадовы жыхар Магілёва, які афіцыйна не працуе. На момант здарэння мужчына быў нападпітку і вяртаўся дадому. Прайшоўшы міма пакінутых без нагляду рэчаў, ён забраў сумку.

Мужчына прысвоіў большую частку грошай, пакінуўшы толькі некалькі купюр. Скарыстаўшыся нумарам тэлефона, указаным у дакументах, ён звязаўся з уладальніцай і паведаміў пра «знаходку», маючы намер вярнуць ёй дакументы.

У дачыненні да фігуранта ўзбуджана крымінальная справа.

Фотаздымак з адкрытых крыніц