Падведзены вынікі года добраўпарадкавання ў Беларусі. Адпаведную пастанову падпісаў Турчын. На Магілёўшчыне ёсць пераможцы.
Сярод лепшых раёнаў краіны адзначаны Шклоўскі раён Магілёўскай вобласці – ён стаў пераможцам у сваёй катэгорыі.
Тут ужо, як у беларускім хакеі – каманда-пераможца вядомая на трыццаць гадоў наперад.Таксама ў ліку пераможцаў рэспубліканскага агляду санітарнага стану і добраўпарадкавання апынуліся два населеныя пункты Магілёўскай вобласці.
У катэгорыі гарадоў з насельніцтвам да 10 тысяч жыхароў найлепшымі прызнаны Чэрыкаў і Бялынічы.
Усяго па выніках года добраўпарадкавання вызначаны лепшая вобласць – Гомельская, сем раёнаў – па адным у кожнай вобласці і Мінску – а таксама 15 населеных пунктаў у розных катэгорыях.
Пераможцы агляду традыцыйна ўзнагароджваюцца пераходнымі вымпеламі і грашовымі прэміямі з рэспубліканскага бюджэту.
У Магілёве будуць судзіць 21-гадовую мясцовую жыхарку, з-за дзеянняў якой яе маленькі сын стаў інвалідам.
Дрэнныя навіны з Магілёва. Пад суд трапіла маладая маці. Следства ўстанавіла, што з нараджэння дзіцяці і да чэрвеня 2025 года маці рэгулярна падвяргала яго небяспецы. Яна купала немаўля ў занадта гарачай вадзе, не замацоўвала дзіцячую ванначку, няправільна трымала дзіця на руках, а калыску з ім спускала па лесвіцы. Нярэдка жанчына пакідала малога аднаго на ложку без ахоўных борцікаў. У некаторых выпадках яна рабіла гэта ў стане алкагольнага ап’янення.
У выніку дзіця атрымала траўмы рознай ступені цяжкасці, што прывяло да парушэння функцый арганізма і інваліднасці.
Па патрабаванні пракуратуры хлопчыка забралі з сям’і, а жанчыну пазбавілі бацькоўскіх правоў. Яе абвінавачваюць у прычыненні цялесных пашкоджанняў і пакіданні малалетняга ў небяспецы. Справа накіравана ў суд.
Беларускі і польскі літаратар, выдавец, адзін з пачынальнікаў новай беларускай літаратуры.
Вядомы за свой найбуйнейшы твор «Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях», паводле якога на “Беларусьфільме” зняты фільм В. Туравым.
Аўтар вершаў на беларускай мове, паэм, балад, аповесцей, «Нарыса паўночнай Беларусі». Яго вершы «Дзеванька», «Гарэліца» пакладзены на музыку А. Абрамовічам.
Скончыў Полацкі езуіцкі калегіум. Падарожнічаў па наваколлях возера Нешчарда, па Беларусі, у тым ліку па Мсціслаўшчыне. Збіраў беларускі фальклор, апісваў курганы і гарадзішчы.
Выкладаў на Беларусі, у Пецярбургу. Выконваючы даручэнні марскога ведамства, пабываў у Францыі, Вялікабрытаніі і Фінляндыі. Сябраваў з А. Міцкевічам, Т. Шаўчэнкам, Г. Шапялевічам.
Займаўся выданнем штогадовага альманаха «Niezabudka» (1840-1844).
Па запрашэнні польскага пісьменніка Г. Жавускага пераехаў у г. Чуднаў на Валыні. Пасяліўся ў доме графіні Ю. Жавускай, дзе таксама жыў мастак-графік Напалеон Орда. Ва Украіне збіраў матэрыялы пра археалагічныя аб’екты, падарожнічаў.
Памёр ад сухотаў. Пахаваны ў Чуднаве.
У красавіку 2019 года ў Чудніве была ідэнтыфікаваная магільная пліта Я. Баршчэўскага, яна месцілася на адным з прыватных падворкаў, куды была калісьці перанесеная з разрабаваных за савецкім часам каталіцкіх могілак. На надмагіллі надпіс па-польску: «Ян Баршчэўскі, які любіў Бога, прыроду і людзей. Пісьменнік натхненняў і пачуцця. Жыў годна 70 гадоў».
У гонар пісьменніка пастаўлены помнікі на беразе возера Нешчарда, у Чуднаве.
Тытульны ліст кнігі «Шляхціц Завальня». Мастак Рудольф Жукоўскі
1868 год. У в. Студзянец сённяшняга Клімавіцкага раёна нарадзіўся Панцеляймон Лепяшынскі (1868-1944).
Выхаванец магілёўскай гімназіі. Прафесійны рэвалюцыянер, доктар гістарычных навук. Паплечнік У. Леніна. Стваральнік Ліцвінавіцкай школы-камуны.
Працаваў у наркамасветы, Маскоўскім універсітэце і Камуністычнай Акадэміі, дырэктарам гістарычнага музея, Музея рэвалюцыі ў Маскве. Адзін з арганізатараў і кіраўнікоў Камісіі па распрацоўцы гісторыі РКП(б).
Аўтар драм, рамана, аповесці, апавяданняў, успамінаў, навуковых прац па гісторыі, народнай асветы, пра А. Грыбаедава, М. Салтыкова-Шчадрына і іншых.
Памёр 30 верасня 1944 года.
У Беларусі існуе Дзяржаўная прэмія Беларусі імя Лепяшынскага за лепшы публіцыстычны твор.
Яго імя носіць вуліца ў Магілёве. У Чэрыкаве таксама ёсць вуліца Лепяшынскага, але ў гонар его брата – Мадэста, стваральніка Леменскай школы-камуны каля Чэрыкава.
У 1986 годзе зняты мастацкі фільм «Нетерпение души» аб стварэнні Ліцвінавіцкай школы-камуны, дзе ў ролі Лепяшынскага зняўся В. Ціханаў. У аграгарадку Ліцвінавічы Кармянскага раёна працуе мемарыяльны музей П. Лепяшынскага.
1871 год. У Парыжы памёр Леанард Ходзька (1800-1871).
Беларускі і польскі гісторык, публіцыст, выдавец.
Сябра таварыства філарэтаў, паплечнік А. Міцкевіча, Я. Чачота, Т. Зана, быў сакратаром кампазітара М. Агінскага.
З 1822 года на эміграцыі, жыў у Парыжы.
Аўтар паэм, біяграфіі Т. Касцюшкі, «Папулярнай гісторыі Польшчы», выдаў зборнікі твораў А. Міцкевіча, І. Красінскага, мемуары М. Агінскага, працы па гісторыі, геаграфіі, статыстыцы, у тым ліку «Польшча», у якой шмат матэрыялаў пра Беларусь.
Сабраў 125 тамоў дакументаў па гісторыі Польшчы, Беларусі, Украіны.
1922 год. Памёр пры загадкавых абставінах Кузьма Цярэшчанка (1888-1922).
Беларускі грамадска-палітычны дзеяч.
Скончыў Маскоўскі сельскагаспадарчы інстытут. У час вучобы ў Маскве актыўны ўдзельнік беларускага студэнцкага гуртка.
Старшыня Пскоўскай беларускай рады, дэлегат з’езда беларусаў-вайскоўцаў Паўночнага фронту ў Віцебску і Усебеларускага з’езда ў Мінску, член Віленскай беларускай рады.
У 1919 годзе быў камісарам Міністэрства беларускіх спраў Літоўскай тарыбы ў Беластоку, Гродне, міністр унутраных спраў БНР.
З восені 1919 года старшыня Часовага Беларускага нацыянальнага камітэта ў Мінску, адзін з кіраўнікоў Цэнтральнага Беларускага саюза сельскай гаспадаркі. Член Найвышэйшай Рады БНР.
Працаваў на адказных пасадах у Цэнтральным Беларускім саюзе сельскай гаспадаркі.
1932 год. Заснавана Краснапольская раённая газета “Чырвоны сцяг. Краснаполле».
З моманту заснавання называлася “Чырвоны сцяг”, затым – “Голас Краснапольшчыны”.
Перыядычнасць выхаду: серада, субота.
1940 год. Падпісанне мірнага дагавору паміж СССР і Фінляндыяй. Канец савецка-фінскай вайны(30 лістапада 1939 – 12 сакавіка 1940).
Вайна фармальна не аб’яўлялася, але СССР афіцыйна разарваў дыпламатычныя адносіны з Фінляндыяй.
Прычынай для вайны быў названы інцыдэнт артылерыйскага абстрэлу тэрыторыі СССР. Праз шмат гадоў М. Хрушчоў пісаў, што гэты абстрэл быў арганізаваны савецкім камандармам 1-га рангу Р. Куліком.
Стратэгічнае становішча СССР па выніках вайны пагоршылася: быў падарваны яго міжнародны аўтарытэт, Ліга Нацый выключыла яго са сваіх членаў, Фінляндыя адышла ад палітыкі нейтралітэту і зблізілася з Германіяй.
У захопніцкай, вельмі непапулярнай у народзе вайне СССР паказаў сваю слабасць: 131 476 забітымі і згінуўшымі без весткі (страты фінаў – 22 830), 200 000 параненых, 51 000 захварэўшых. Страты 406 самалётаў супраць 62 фінскіх, 653 танкаў супраць 50 фінскіх.
За баявыя подзвігі ў савецка-фінляндскай вайне 20 беларусам і ўраджэнцам Беларусі было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза, у тым ліку В. Кучараваму з Чэрыкава, І. Саламонікаву з-пад Магілёва, А. Целешаву з-пад Чавус.
1944 год. Нямецкімі захопнікамі створаны тры Азарыцкія лагеры смерці ў Даманавіцкім (зараз Калінкавіцкі) раёне ў якасці жывой заслоны на шляху наступу Чырвонай арміі.
Створаны па загаду камандзіра 9-й арміі Ё. Гарпэ. У лагеры прыгналі каля 50 000 жыхароў Гомельскай, Магілёўскай і Палескай абласцей БССР, Смаленскай і Арлоўскай РСФСР.
Папярэдне ў лагеры завезлі хворых на сыпны тыф, каб сарваць наступ Чырвонай арміі за кошт эпідэміі сярод вайскоўцаў.
19 сакавіка 1944 года наступаючыя часткі Чырвонай арміі знайшлі гэтыя лагеры на балотах. Подступы да іх былі замінаваныя. Ніякіх пабудоваў, нават лёгкага тыпу, на тэрыторыі лагераў не было. Зняволеныя размяшчаліся на зямлі. Ім было забаронена разводзіць вогнішчы, збіраць галлё для падсцілкі.
З трох лягераў вызвалілі 33 480 чалавек, з іх 15 960 (48 %) дзяцей да 13 гадоў і 13 072 (39 %) жанчынаў, 4 448 (13 %) старых.
У 1965 годзе на месцы лагераў узвялі мемарыяльны комплекс, у 2004 годзе ў Азарычах адчынілі Музей памяці.
2006 год. На Замкавай плошчы ў Варшаве прайшоў першы канцэрт пад лозунгам «Салідарныя з Беларуссю».
Праведзены напярэдадні прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі.
“Салідарныя з Беларуссю” – серыя канцэртаў, праведзеных польскай грамадскай арганізацыяй Ініцыятыва «Вольная Беларусь» у Варшаве на Замкавай плошчы. На канцэртах выступалі польскія і беларускія музыкі Л. Вольскі, Зм. Вайцюшкевіч, А. Кулінковіч, Руся і іншыя.
Другі канцэрт быў праведзены 25 сакавіка 2007, трэці – 30 сакавіка 2008 года.
1988 год. Нарадзілася Марына Літвінчук (Паўтаран).
Беларуская вяслярка на байдарцы. Трохразовая чэмпіёнка свету, шасьціразовая чэмпіёнка Еўропы, двухразовы бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў (2012, 2016).
Чэмпіёнка Еўропы 2011 году ў гонцы-адзіночцы на 5000 м, прызёр чэмпіянатаў свету і Еўропы.
1999 год. У блок НАТА ўступілі Чэхія, Польшча і Венгрыя.
Гэта было 4-е пашырэнне ваенна-палітычнай арганізацыі краін Паўночнай Амерыкі і Еўропы, створанай на падставе Паўночнаатлантычнага дагавора ад 4 красавіка 1949 года. І першы выпадак уступлення былых сацыялістычных краін, былых членаў Варшаўскай дамовы 1955-1991 гадоў.
У 2004 годзе да НАТА далучыліся Балгарыя, Эстонія, Латвія, Літва, Румынія, Славакія, Славенія, у 2009 годзе – Албанія, Харватыя, у 2017 – Чарнагорыя, у 2020 – Паўночная Македонія.
Перамовы аб магчымым далучэнні вядуцца з Грузіяй, Сербіяй, Босніяй і Герцэгавінай, Украінай. Імкнецца ў НАТА і Малдова.
18 мая 2022 года прадстаўнікі Фінляндыі і Швецыі перадалі ў штаб-кватэру НАТА афіцыйныя заяўкі на далучэнне да Альянсу.
Беларусь удзельнічае ў Савеце еўраатлантычнага партнёрства з 1992 года, у праграме «Партнёрства дзеля міру» – з 1995 года. Пастаяннае прадстаўніцтва Беларусі пры НАТА адкрыта ў 1998 годзе.
Адносіны Беларусі з НАТА застаюцца складанымі. Першае сур’ёзнае абвастрэнне адбылося пасля прэзідэнцкіх выбараў 2006 года. Наступны віток супрацьстаяння адбыўся ў 2020-2021 гадах на фоне беларускіх пратэстаў, інцыдэнта з самалётам Ryanair і інструменталізацыі нелегальных мігрантаў на мяжы Беларусі з Польшчай і Літвой.
У сувязі з уварваннем Расіі ва Украіну ў 2022 годзе, у Беларусі нечакана заявілі аб гатоўнасці супрацоўнічаць з НАТА.
У Магілёве знеслі апошні дарэвалюцыйны дом на гістарычнай Ледзькаўскай вуліцы, якая цяпер цалкам знікла з карты горада.
Пра знос будынка ў Фэйсбуку паведаміў магілёвец Аляксандр Капёнкін. “За 21-й школай знеслі старадаўні асабняк (вул. Сялянская 6), у якім апошнім часам знаходзіліся рэстаўрацыйныя майстэрні Краязнаўчага музея. А да гэтага з 1981 года да канца 1990-х – Музей этнаграфіі. Для сучаснага Магілёва дом быў унікальны, бо заставаўся адзіным у горадзе драўляным домам з вонкавым брандмаўарам-супрацьпажарнай кантавой цаглянай сцяной. Да рэвалюцыі дом напэўна належаў заможнаму гараджаніну, але пасля да канца 1970-х гадоў тут жылі 2-3 сям’і”, – напісаў ён.
Як адзначае тэлеграм-канал “Спадчына”, гістарычная Ледзькаўская вуліца (перайменаваная ў Сялянскую) амаль цалкам страціла сваю аўтэнтычную забудову і трасіроўку яшчэ ў 1930-я гады, калі яе перагарадзілі “сталінкай” па вуліцы Першамайскай. Дом №6 быў апошнім сведкам маштабу і характару гістарычнай забудовы гэтага раёна.
На месцы гістарычнага дом пабудуюць чатырохпавярховы інтэрнат для навучэнцаў Магілёўскага дзяржаўнага абласнога ліцэя №3.
“Трасіроўка гістарычнай Ледзькаўскай (Сялянскай вуліцы) цалкам знікне, бо апошні кавалак асфальтаванай дарогі, які вёў да гэтага дома, знясуць і пераплануюць зусім па-іншаму. Пра тое, каб паказаць трасіроўку страчанай вуліцы хоць бы адрозным брукам, вядома, ніхто нават не задумваўся”, – піша “Спадчына”.
Пералічваць грошы на дабрачынны рахунак, адкрыты для рэстаўрацыі Бабруйскай крэпасці, заклікаюць мясцовыя ўлады.
У Бабруйску абвясцілі збор сродкаў на кансервацыю і рэстаўрацыю Бабруйскай крэпасці, якая без перабольшвання з’яўляецца адным з самых значных гістарычных помнікаў рэгіёна. Мясцовыя ўлады прапануюць жыхарам, прадпрыемствам і арганізацыям пералічваць грошы на спецыяльны дабрачынны рахунак, каб выратаваць ад разбурэння ўнікальны фартыфікацыйны комплекс.
Бабруйская крэпасць была ўзведзена ў першай палове ХІХ стагоддзя і лічыцца адным з найбуйнейшых помнікаў абарончага будаўніцтва ў Беларусі. Па маштабе яе часта параўноўваюць з Брэсцкай крэпасцю.
Аднак значная частка збудаванняў знаходзіцца ў аварыйным стане і патрабуе неадкладнай кансервацыі. Паводле спецыялістаў, у першую чаргу плануецца правесці работы на аб’ектах так званага трэцяга палігона. Асобна разглядаецца праект поўнага аднаўлення цэнтральнага горжавага рэдуіту, дзе ў будучыні могуць з’явіцца музейныя экспазіцыі. У перспектыве на базе крэпасці плануюць стварыць гісторыка-культурны музейны комплекс «Бабруйская крэпасць».
Варта адзначыць, што крэпасць, якая мае статус помніка нацыянальнага значэння, гадамі патрабуе сістэмнай дзяржаўнай падтрымкі. Але замест таго, каб закласці неабходныя сродкі ў бюджэт, улады прапануюць збіраць грошы «ў складчыну», у той час як дзяржаўныя выдаткі традыцыйна ідуць на сілавыя структуры або на маштабныя афіцыйныя ўрачыстасці. Цяпер, відаць, грошы будуць збіраць дабраахвотна-прымусова на разнастайных суботніках ды і проста па разнарадцы.
Экс-зорка цяжкай атлетыкі Кацярына Шкуратава, дыскваліфікаваная за допінг, працуе кантралёрам у ЛПП №2 для жанчын пад Горкамі.
Былая ўдзельніца нацыянальнай зборнай Беларусі па цяжкай атлетыцы Кацярына Шкуратава сёння служыць у сістэме МУС, пішуць магілёўскія праваабаронцы. 39-гадовая спартсменка ў званні прапаршчыка ўнутранай службы працуе кантралёрам рэжымнага аддзела ў лячэбна-працоўным прафілакторыі №2 УДВП па Магілёўскай вобласці. Установа размешчана ў вёсцы Стараселле Горацкага раёна, недалёка ад пасёлка Леніна.
У мінулым Шкуратава ўваходзіла ў асноўны склад нацыянальнай каманды Беларусі і лічылася адной з вядучых цяжкаатлетак у катэгорыі звыш 75 кілаграмаў. На чэмпіянаце свету 2013 года яна заваявала бронзавы медаль.
Аднак ужо праз год спартсменка апынулася ў цэнтры допінгавага скандалу: у яе допінг-пробе выявілі станазалол. Узнагароду анулявалі, а з улікам таго, што гэта было паўторнае парушэнне антыдопінгавых правілаў, Шкуратаву дыскваліфікавалі пажыццёва.
Пасля гэтага яе спартыўная кар’ера фактычна завяршылася. Цяпер былую спартсменку можна сустрэць ужо не на памосце, а на службе ў сістэме выканання пакаранняў.
ЛПП №2, дзе працуе Шкуратава, у 2003 годзе перапрафілявалі з папраўчай калоніі. Сёння ўстанова разлічана прыкладна на 300 жанчын і спецыялізуецца на швейнай вытворчасці. Там шыюць рабочую і камуфляжную вопратку, а таксама пасцельныя прыналежнасці.
На форуме «Зроблена ў Беларусі» ў Пекіне «малочка» з Асіповічаў, нібыта, зрабіла фурор. Усе лаўры дасталіся перапрацоўшчыку.
Глазіраванымі сыркамі і сухімі сумесямі для марожанага ад філіяла «Асіповіцкі» ААТ «Бабуліна крынка» зацікавіліся 200 кітайскіх кампаній, паведамляе раённая газета.
Пасол Беларусі Аляксандр Чарвякоў паабяцаў падвоіць экспарт у Кітай за пяць гадоў. Судзячы па рэакцыі азіяцкіх партнёраў, гэта цалкам рэальна.
Прыгожая гісторыя. Толькі вось у яе ёсць адваротны бок, пра які ў Пекіне не расказвалі.
За бліскучым брэндам і натуральным смакам стаяць гаспадаркі Асіповіцкага раёна, многія з якіх ледзь зводзяць канцы з канцамі. Менавіта яны пастаўляюць сыравіну – малако, якое потым ператвараецца ў «пяшчотны дэсерт, што пакарыў сэрцы спакушаных гурманаў».
Самі ж работнікі калгасаў пры гэтым атрымліваюць капейкі, тэхніка старэе, а даўгі сельскагаспадарчых прадпрыемстваў растуць.
Пры ўсёй павазе, «Бабуліна крынка» валодае толькі ўменнем упакоўваць чужую працу ў прыгожую абгортку і выгадна прадаваць яе на другім канцы свету. Пакуль холдынг прымае кампліменты ад кітайскіх партнёраў, асіповіцкая вёска застаецца ў цені гэтага поспеху.
Чвэрць беларускага харчовага экспарту ідзе ў Кітай. Цудоўна! Пытанне толькі ў тым, каму дастаюцца плады гэтага гандлю.
Бабруйскія падаткавікі праверылі індывідуальнага прадпрымальніка, які займаўся грузавымі перавозкамі, пасля таго як ён спыніў дзейнасць. Высветліліся цікавыя факты.
Высветлілася, што ў 2022-2024 гадах бабруйскі ІП плаціў зарплату двум супрацоўнікам, не афармляючы іх афіцыйна і не адлюстроўваючы выплаты ў уліку. Так ён заніжаў падаткаабкладаемую базу і недаплачваў падаткі. Факт незаконнай прадпрымальніцкай дзейнасці зафіксаваў эканамічны суд Магілёўскай вобласці.
Да даходаў ад незаконнай дзейнасці прымянілі стаўку падаходнага падатку 26 працэнтаў, а звязаныя выдаткі з разліку выключылі. Выніковая сума даналічаных падаткаў – 13,3 тысячы рублёў.
Крадзеж у магілёўскім універсітэце: прарэктар, бухгалтар і кастэлянша дзялілі маёмасць навучэнцаў.
Супрацоўнікі аддзела па барацьбе з эканамічнымі злачынствамі УУС Магілёўскага аблвыканкама раскрылі схему крадзяжоў у адной з вышэйшых навучальных устаноў абласнога цэнтра.
У ходзе праверкі было ўстаноўлена, што прарэктар універсітэта і галоўны бухгалтар дзейнічалі ў злачыннай змове з кастэляншай студэнцкага інтэрната. Зламыснікі сістэматычна выкрадалі таварна-матэрыяльныя каштоўнасці, якія прызначаліся для выдачы навучэнцам. Выкрадзеная маёмасць дзялілася паміж удзельнікамі схемы і выкарыстоўвалася ў асабістых мэтах.
Агульная шкода, нанесеная ўстанове адукацыі, склала звыш 40 тысяч рублёў.
Узбуджана крымінальная справа. Фігурантам пагражае пакаранне ў выглядзе пазбаўлення волі тэрмінам да 12 гадоў.
