Tag: магілеў

«Фотасесіямі адсправаздачыліся». На Дубравенцы праблемы з туалетамі

Навіна ад

Пад публікацыяй пра набярэжную Дубравенкі ў сацыяльнай сетцы сабраліся дзясяткі свежых каментарыяў магілёўцаў. Усе яны незадаволеныя сітуацыяй з зонай адпачынку каля ракі Дубравенка:

  1. Звярніце ўвагу, які туалет на Дубравенцы. Людзей шмат, працуе адна кабінка. І ўсё настолькі забруджана, што з туалета ўсё выцякае праз верх. Ужо сцежка з усёй гэтай жыжы да палатак». Далучана фота з відавочна перапоўненым біятуалетам.
  2. Такі з’едлівы смурод, што дыхаць немагчыма. Такім чынам людзі хутка будуць хадзіць па кустах, і прыгожае месца ператворыцца ў вялікі туалет.
  3. Нядаўна да нас у Польшчу прыехалі сваякі, гулялі на прыродзе, я сказала – можна зайсці ў біятуалет, а яны адразу пачалі адмаўляцца, маўляў, смярдзючыя. Як жа яна здзівілася, калі там прыемна пахла і было чыста, нават рукі можна было памыць. Пры гэтым біятуалет быў у лесе. Вось вам і байкі пра чыстую Беларусь.

    Дубравенка

А вось самы разгорнуты каментарый з фіксацыяй усіх узроўняў праблемы адразу:

«А вы бачылі, што творыцца па другі бок моста? Фантан адкрылі, прыгожа пагрымелі, фотасесіямі адсправаздачыліся. З-за ўстаноўкі фантана Дубравенку перакрывалі ў мінулым годзе і ў гэтым, у выніку чаго вада ў рацэ моцна забалоцілася і ўся ў ціне. Хто цяпер будзе гэта чысціць? Актыўна пачалі мяняць пераходныя масткі, пасля адкрыцця актыўнасць знікла, валяюцца старыя дэмантаваныя і новыя недаробленыя. На адным з іх знялі парэнчы – да першага няшчаснага выпадку? З-за масавага наведвання фантана грамадзянамі і іх дзецьмі паўсюль смецце, і няма ніводнай сметніцы. Тэрыторыя не прыбіраецца ўвогуле».

Адзін перапоўнены біятуалет, адсутнасць сметніц, рака ў ціне пасля двухгадовага будаўніцтва, недаробленыя пешаходныя масткі…

Свята святла, музыкі і вады закончылася. Пачаліся суровыя будні.

Мы ўжо пісалі пра скульптуру «Сям’я» ў гэтым ансамблі – затаптаную наведвальнікамі фантана ў першыя ж дні. І пра закрыццё зоны адпачынку на тыдзень для апрацоўкі ад кляшчоў, якую забыліся правесці перад масавым мерапрыемствам. Вось і трэцяя серыя.

Як трапна сфармуляваў адзін каментатар, «фотасесіямі адсправаздачыліся».

Цяпер і фота зусім іншыя. Як кажуць, без гальштукаў.

Фота: “МагілёўАнлайн”.

7 ліпеня ў гісторыі. Свята Хрысціцеля. Карл ХІІ у Магілёве. Нарадзіліся Я. Купала, М. Шагал. Знік Дз. Завадскі

Навіна ад

Дзень Святога Яна Хрысціцеля.

Вялікае царкоўнае свята. Прысвечана памяці хрысціцеля Ісуса Хрыста.

Святкуецца пасля Купальскай ночы (народна-хрысціянскае свята). Лічылася, што раніцай пасля Купальскай ночы сонца «грае». Яно нібыта плавае ў вадзе далёка на гарызонце, «купаецца». «На Купалу сонца грала…» – спяваецца ў народных песнях.

Пасля прыняцця хрысціянства свята стала спалучаць у сабе паганскія і праваслаўныя рысы. Замест бога Сонца людзі пачалі праслаўляць хрысціцеля Ісуса Хрыста.

Ян Хрысціцель нарадзіўся ў сціплай сям’і святара. Да 30 гадоў жыў у пустыні, насіў адзенне з вярблюджай воўны, харчаваўся дзікім мёдам і пладамі пустынных раслін. Ян прадказаў прыход Збавіцеля. На беразе Ярдана прарок уладкоўваў абмыванні, каб пазбавіць людзей ад грахоў і падрыхтаваць іх да з’яўлення Хрыста.

Ісус прыйшоў да Яго і прыняў сакрамэнт хросту. Кіраўнік Галілеі і Перэі Ірад Анціпа пакараў смерцю Яна за тое, што ён выкрыў яго ў незаконным сужыцці з жонкай брата.

Свята прыпадае на Пятроў пост. Вернікам забараняецца есці мясныя і малочныя прадукты, яйкі, але дазваляюцца рыба і крыху чырвонага віна.

Нельга  выконваць цяжкую фізічную працу, злавацца, лаяцца, аддаваць, прадаваць, пазычаць нешта з дому, падбіраць знойдзеныя на дарозе грошы – гэта можа прывесці да беднасці.

Нельга абліваць вадой цяжарных жанчын, дзяцей і старых, крыўдзіць і біць свойскую жывёлу.

1572 год. Памёр Жыгімонт Аўгуст (1520-1572).

Кароль польскі і вялікі князь ВКЛ, апошні з Ягелонаў.

Другая яго жонка, Барбара ўвайшла ў гісторыю як “Чорная Панна Нясвіжа”, здань якой штоноч гуляе па парку і замку Нясвіжа.

Пры Жыгімонце адбылася Лівонская вайна з Масковіяй, заключаны Люблінская унія, зацверджаны Статут ВКЛ, праведзена прагрэсіўная зямельная рэформа, заснаваны марскі флот, праводзілася палітыка канфесійнай талерантнасці, ён дазволіў дзейнасць езуітаў.

Яго ўладарста было перыядам росквіту Адраджэння ў ВКЛ.

1633 год. Пайшоў з жыцця Леў Сапега (1557-1633).

Аадзін з найбольш уплывовых дзяржаўных дзеячаў ВКЛ і Рэчы Паспалітай.

Арганізатар стварэння Трыбунала ВКЛ, распрацоўшчык і фундатар выдання трэцяй рэдакцыі Статута ВКЛ (1588), канцлер ВКЛ на працягу 34 гадоў.

Сярод яго шматлікіх уладанняў – Цяцерын і Круглае (зараз – Круглянскі раён), староствы Свіслач, Магілёў. Багацці Л. Сапегі дазвалялі яму фінансаваць вайну са Швецыяй за Інфлянты.

Помнікі Л. Сапегу пастаўлены ў Лепелі, Слоніме.

Адна з вуліц Магілёва названа ў яго гонар.

Помнік Л. Сапегу ў Лепелі

1708 год. У Магілёў уступіў шведскі кароль Карл ХІІ з войскам.

5 чэрвеня шведы, узмацніўшыся да 38 000 чалавек, пакінулі лагер у Радашковічах каля Мінска і павольна з прычыны дрэнных пагодных і дарожных умоў рушылі да Дняпра.

Рускія чакалі яго каля Барысава, але Карл XII ашукаў іх чаканні і бесперашкодна пераправіўся праз Бярэзіну ў мястэчку Беразіно, разбіў рускія войскі пад Галоўчынам (зараз – Бялыніцкі раён). 3 ліпеня шведы рушылі да Магілёва.

Карл XII заняў Магілёў. У горадзе пакінуў невялікі гарнізон, астатнія войскі размясціў за горадам па беразе Дняпра да Буйніч. Зараз гэта частка па Дняпру называецца Карлава даліна.

Прастаяўшы тры тыдні ў Магілёве, шведскае войска рушыла на паўднёвы ўсход да Рослаўля, каб абысці паласу спусташэння перад Смаленскам і стварыць пагрозу з тылу рускай арміі, якая стаяла пад Горкамі.

1864 год. Адкрыта Маладзечанская настаўніцкая семінарыя.

Першая не для ваеннага ведамства ў Расійскай імперыі. Распрацоўшчыкам праектаў семінарый быў паплечнік К. Ушынскага, ураджэнец Аршаншчыны, заснавальнік сучаснага краязнаўства, першы метадыст прыродазнаўства і геаграфіі Дз. Сямёнаў (1835-1902).

Адчынена згодна з загадам генерал-губернатара М. Мураўёва, пасля падаўлення паўстання 1863 года замест зачыненай у Маладзечне польскай дваранскай 5-класнай прагімназіі. Існавала ў 1864-1920 гадах, у 1915 пераведзена ў Смаленск.

Семінарыя рыхтавала кадры для пачатковых класаў. Першыя семінарысты вучыліся 2 гады, з 1870 года – 3, з 1907 — 4 гады. Перавага аддавалася дзецям сялян. У семінарыі выкладалі этнографы і фалькларысты М. Нікіфароўскі, Ю. Крачкоўскі.

За 50 гадоў семінарыю скончылі 2 000 чалавек. Сярод іх І. Біч, Ф. Валынец, А. Капуцкі, П. Мятла, М. Чарот, С. Рак-Міхайлоўскі, М. Забэйда-Суміцкі і іншыя.

1869 год. У в. Дубейкава пад Мсціславам нарадзіўся Лявон Вітан-Дубейкаўскі (1869-1940).

Беларускі палітычны і грамадскі дзеяч, паэт, інжынер і архітэктар. Збіральнік беларускага фальклора.

Кіраваў аднаўленнем каталіцкіх храмаў у Мсціславе, Магілёве, Оршы, Крычаве, Свіслачы, Смальянах.

Член Беларускага нацыянальнага камітэта, галоўны архітэктар БНР.

1882 год. Нарадзіўся Янка Купала (Іван Луцэвіч, 1882-1942).

Народны паэт, перакладчык, драматург, публіцыст. Акадэмік АН БССР і АН УССР.

Класік беларускай літаратуры, адзін з заснавальнікаў новай беларускай літаратуры і літаратурнай мовы.

Яго творчасць адзначаецца за яркае апісанне сялянскага быту, нацыянальнага характару беларусаў і яго светаразумення.

Янка Купала ў 1913 годзе напісаў паэму “Магіла Льва” – пэўнае прысвячэнне Магілёву. У Магілёве ўпершыню пабываў толькі ў 1926 годзе.

4 чэрвеня 1942 года Купала быў выкліканы ў Маскву тэлеграмай ад старшыні Саўнаркама БССР Івана Былінскага, а 28 чэрвеня загінуў, упаўшы ў лесвічны пралёт 10-га паверха гатэля «Масква». Існуе тры версіі смерці – няшчасны выпадак, самагубства, забойства органамі савецкай бяспекі.

Працуе Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы, праводзяцца штогадовыя Купалаўскія чытанні. Яго імя носяць у Беларусі 246 вуліц ,у тым ліку ў Магілёве (паміж вул. Крупскай і 30 год Перамогі), Нацыянальны акадэмічны тэатр, інстытут мовы і літаратуры НАНБ, Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт, мінскія парк і станцыя метро, мноства школ, бібліятэк, паркаў.

Помнікі паэту ўсталяваны на Беларусі, у Ізраіле, Польшчы, КНР, ЗША, Балгарыі, Расіі. 

Хата ў Вязынцы, дзе нарадзіўся Янка Купала. Цяпер Дом-музей Янкі Купалы

1883 год. У Магілёве нарадзіўся Сяргей Бойна-Радзевіч (1883-1978).

Летчык, удзельнік Першай сусветнай і грамадзянскіх воін. Георгіеўскі кавалер, генерал-маёр. Камандуючы паветранымі войскамі арміі Калчака.

1887 год. У Лёзна нарадзіўся Марк Шагал (1887-1985).

Сусветна вядомы беларускі, рускі і французскі мастак.

Магчыма, адны з яго продкаў – Сегалы, жылі на Школішчы ў Магілёве, а прадзед – мастак Хаім Сегал распісаў драўляную халодную сінагогу ў Магілёве.

Стваральнік Віцебскай народнай мастацкай школы, афарміцель спектакляў маскоўскага Камернага яўрэйскага тэатра.

Жыў у Парыжы, ЗША.

У Віцебску працуе мемарыяльны Дом-музей Марка Шагала, ёсць вуліца і праезд яго імя, у Іерусаліме названа плошча.

1892 год. Падчас правядзення экспедыцыі па Калыме заўчасна памёр Іван (Ян) Чэрскі (1845-1892).

Беларускі геолаг, географ, удзельнік паўстання К. Каліноўскага. Даследчык Сібіры.

Заснавальнік байкалазнаўства, уладальнік трох Залатых медалёў Рускага геаграфічнага таварыства.

У гонар яго названы: хрыбеты ва Усходняй Сібіры (1500 км), у Забайкаллі, пасёлак у Якуціі, пік, гара ў Забайкаллі і іншыя, а такжа вуліцы ў шэрагу гарадоў Расіі, Літвы, Украіны, Польшчы.

У Верхнядзвінску, у в. Валынцы працуюць музей і экспазіцыі ў гонар Чэрскага. Яго імя носіць Іркуцкае таварыства беларускай культуры.

1904 год. У в. Таўкачы (цяпер – Шклоўскі раён) нарадзіўся Іван Несцераў (1904-1989).

Старшы лейтэнант Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.

Скончыў Маскоўскую горную акадэмію, працаваў у розных арганізацыях. Удзельнічаў у польскім паходзе (1939), у баях на франтах Вялікай Айчыннай вайны.

Нампаліт камандзіра батальёна 108-й гвардзейскай стралковай дывізіі  старшы лейтэнант Несцераў вызначыўся падчас вызвалення Венгрыі. 4 снежня 1944 года ён адным з першых пераправіўся праз Дунай у раёне горада Эрчы, захапіў і ўтрымліваў прыстань, адбіўшы разам з групай байцоў чатыры нямецкія контратакі.

Пасля вайны жыў і працаваў ва Украіне. Памёр у 1989 годзе ў г. Белая Царква.

1910 год. Нарадзіўся Юзаф Трыпуцька (1910-1983).

Ураджэнец Беларусі,  шведскі мовазнавец-славіст.

Скончыў вілейскую гімназію імя Г. Сянкевіча, Універсітэт Стэфана Баторыя ў Вільні (1934).

Выехаў у Хельсінкі выкладаць польскую мову. З 1940 года ва Упсальскім універсітэце (Швецыя), прафесар славянскіх моў.

У працах «Мова Уладзіслава Сыракомлі», «Пра мову ўспамінаў Францішка Міцкевіча»  адзначаў беларусізмы аўтараў, спасылаўся на працы Я. Карскага, іншых беларускіх мовазнаўцаў. Аўтар працы пра славянскія, у тым ліку беларускія прыслоўі, беларускія рэаліі ў творчасці Э. Ажэшкі.

Складальнік каталога старадрукаў з Кароны і ВКЛ, у тым ліку кірылічных, у зборах бібліятэкі Упсальскага ўніверстэта. Перапісваўся  з Адамам Мальдзісам.

Памёр 21 ліпеня 1983 года.

1961 год. Нарадзіўся Вінцук (Валянцін) Вячорка.

Беларускі мовазнавец, журналіст, палітык і грамадскі дзеяч. Старшыня БНФ «Адраджэньне» і партыі БНФ (1999-2007), палітвязень.

Адзін з стваральнікаў і кіраўнікоў моладзевых груп і арганізацый “Майстроўня”, “Талака”, Канфедэрацыі беларускіх маладзёжных аб’яднанняў, няўрадавай грамадскай арганізацыі асветніцкай скіраванасці — Цэнтра “Супольнасць”, старшыня працоўнай групы Асамблеі няўрадавых арганізацый Беларусі.

2000 год. У Мінску прапаў без вестак тэлеаператар Дзмітрый Завадскі (1972-2000).

Беларускі журналіст, тэлевізійны аператар.

З 1989 года працаваў на беларускім тэлебачанні. У 1994-1997 гадах быў асабістым аператарам А. Лукашэнкі, потым працаваў на расійскім тэлеканале ОРТ, у Чачні.

У 1997-1998 гадах неаднаразова пераследваўся, затрымліваўся беларускімі сілавікамі, знаходзіўся пад следствам за аб’ектыўнае асвятленне падзей у краіне.

7 ліпеня 2000 года быў скрадзены беларускімі сілавікамі, калі накіроўваўся ў аэрапорт «Мінск-2». Пасля яго знікнення заснавана прэмія імя Завадзкага, якую сярод іншых атрымалі кампанія БелаПАН, аператар Ул. Бабарыка і іншыя.

У Магілёве за зламаны хрыбетнік вучня настаўніцу пакаралі штрафам

Навіна ад

Настаўніца фізкультуры аштрафавана на 4,5 тыс. рублёў за пералом хрыбетніка другакласніка, што стала вынікам яе недагляду.

Інцыдэнт адбыўся 10 снежня 2025 года падчас урока фізкультуры адной з гарадскіх школ. Як высветліў суд Ленінскага раёна Магілёва, настаўніца некалькі разоў пакідала спартыўную залу праз дрэннае самаадчуванне. Замест сябе яна даручыла дзесяцікласнікам нагляд за вучнямі другога класа.

Пакуль педагог адсутнічала, старэйшыя школьнікі пачалі браць малых за рукі і ногі, разгойдваць іх і кідаць на спартыўныя маты. Падчас такой «гульні» адзін з другакласнікаў атрымаў закрытыя кампрэсійныя пераломы двух грудных пазванкоў.

У судзе настаўніца цалкам прызнала віну. Яна патлумачыла, што перыядычна вярталася ў залу і бачыла, як дзеці гуляюць. Калі ж зайшла чарговы раз, хлопчык ужо сядзеў на лаўцы і скардзіўся на боль у спіне.

Пра здарэнне яна паведаміла класнаму кіраўніку і бацькам дзіцяці. Пасля абследавання ў медыцынскай установе бацька хлопчыка звярнуўся ў міліцыю.

Суд прызнаў настаўніцу вінаватай у неналежным выкананні абавязкаў па забеспячэнні бяспекі дзяцей. За здарэнне, у выніку якога дзевяцігадовы вучань атрымаў пераломы пазванкоў, ёй прызначылі штраф у памеры 100 базавых велічынь (4,5 тыс. рублёў).

Акрамя штрафу, суд поўнасцю задаволіў грамадзянскі пазоў маці пацярпелага. Са школы спагналі 1 000 рублёў у якасці кампенсацыі маральнай шкоды і 83 рублі на пакрыццё выдаткаў за спецыяльны рэклінатар, які быў неабходны дзіцяці пасля траўмы. Прысуд уступіў у законную сілу.

Фотаздымак: Інстаграм belarusdays

6 ліпеня ў гісторыі. Каранацыя Міндоўга. Перамога пад Лоевам. Мост Ястржэмбскага. Нарадзіліся Я. Лучына, П. Глебка

Навіна ад

Сусветны дзень пацалунку (World Kiss Day ці World Kissing Day).

Упершыню яго прыдумалі ў Вялікабрытаніі.

У многіх гарадах у гэты дзень праходзяць розныя конкурсы пацалункаў, удзельнікі якіх маюць шанц выйграць розныя прызы і падарункі.

Аўтарства першага пацалунку не ўстаноўлена.

Амаль ва ўсім свеце людзі, трапляючы ў рамантычную сітуацыю, адчуваюць неўсвядомленую неабходнасць цалавацца. Такое адчуванне, што прадстаўнікі супрацьлеглага полу запраграмаваны на пацалунак і толькі гэтага і чакаюць.

Існуе нават спецыяльная навука, якая вывучае фундаментальныя фізіялагічныя, псіхалагічныя і іншыя асаблівасці чалавечага пацалунку – філематалогія.

Навукоўцамі-філематолагамі ўстаноўлена, што пацалунак супакойвае нервовую сістэму і прадухіляе стрэсы, дапамагае схуднець, з’яўляецца выдатнай прафілактыкай маршчын, бо задзейнічае каля 30 мышц асобы, распрацоўвае лёгкія, выклікае актывізацыю дзейнасці цэлага шэрагу гармонаў. Тры 20-секундныя пацалункі з раніцы здольныя падтрымліваць рамантычны настрой цэлы дзень, а доўгі пацалунак спыняе прыступ вегетасасудзістай дыстаніі.

Працягласць ідэальнага пацалунку – 3 хвіліны.

Ноч з 6 на 7 ліпеня – Купалле, Ноч на Івана Купалу, перад днём Святога Яна Хрысціцеля, злучэнне двух несумяшчальных стыхій, агню і вады.

Старажытнае земляробчае свята, звязана з летнім сонцастаяннем, з росквітам прыроды і летняй цеплыні. Раней адзначалася ў ноч на 24 чэрвеня.

Пасля 1918 года, калі ў Савецкай Расіі адбыўся зрух у календары, свята “перадзвінулася” на 6-7 ліпеня паводле Грыгарыянскага календара.

Свята старажытных індаеўрапейцаў у гонар Бога (Багіні) Купалы (Купавы). «Сёння Купалле, а заўтра Ян». Сімвал беларускага Купалля – кветка «брат-сястрыца» з пялёсткамі сіняга і жоўтага колераў. Атрыбуты Купальскай ночы: вогнішчы, карагоды са спевамі, пусканне па вадзе вяночкаў, гаданні, пошукі папараць-кветкі, якая зацвітае апоўначы, прывіднае святло ночы, набыццё дара мовы звярамі, птушкамі і дрэвамі, атрыманне здольнасць бачыць схаваныя ў зямлі клады і разумець мову звяроў. У 1983 г. выйшаў беларускі мастацкі фільм «Купальская ноч».

1253 год. Каранацыя Міндоўга (1195-1263).

Першы вялікі князь ВКЛ (1248-1253, 1261-1263), першы і апошні кароль літоўскі (1253-1261).

Міндоўг (існуе версія, што яго імя азначае “шматдумны”) у складаны час пагроз з боку Лівонскага ордэну і мангола-татараў стварыў цэнтралізаваную дзяржаву.

Розныя крыніцы па-рознаму ўказваюць паходжанне Міндоўга. Паводле Васкрасенскага летапісу, ён паходзіць з роду полацкіх Ізяславічаў (Рагвалодавічаў).

1651 год. Перамога войск ВКЛ над казакамі ў бітве пад Лоевам.

У Другой бітве пад Лоевам, падчас паўстання Багдана Хмяльніцкага, перамагло вялікалітоўскага войска пад камандаваннем Януша Радзівіла.

Праз некалькі тыдняў па першай бітве, Хмяльніцкі здолеў абраць рассеяных казакоў і з падтрымкаю татараў зноў сур’ёзна пагражаў Рэчы Паспалітай. У гэты час польскае паспалітае рушэнне, як і сам кароль Ян Казімір, адмовілася ад далейшых баявых дзеянняў і раз’ехалася па дамах. У глыб Украіны рушылі войскі гетманаў каронных Патоцкага і Каліноўскага.

На сустрэчу з кароннымі войскамі рушыў і Януш Радзівіл з 9 харугвамі літоўскай кавалерыі, 2 татарскімі харугвамі Сянкевіча і Мурзы, агулам 4 000 салдат. 6 ліпеня ён сустрэў і разбіў казацкія аддзелы палкоўніка Марціна Нябабы (15 000 пяхоты), якія накіроўваліся пад Гомель.

Пасля гэтай перамогі, Радзівіл вызваліў з аблогі трохтысячны аддзел у Крычаве, а 4 жніўня заняў Кіеў.

1715 год. Памёр Ян Фрыдэрык Сапега (1680-1715).

Вялікі канцлер літоўскі.

Займаў шматлікія дзяржаўныя пасады, у тым ліку старосты прапойскага.

Сабраў вялікую бібліятэку (3 500 кніг), напісаў гісторыю абраза Дзевы Марыі ў Кодні, гістарычна-генеалагічны нарыс роду Сапегаў, у Кодзенскім касцёле стварыў партрэтную галерэю прадстаўнікоў свайго роду.

1796 год. Памёр Адам Нарушэвіч (1733-1796).

Беларускі паэт і гісторык. Вялікі пісар літоўскі (1781-1788). Біскуп смаленскі, луцкі.

Выкладаў лацінскую мову ў Віленскай акадэміі. Адзін з першых лепшых у Еўропе перакладчыкаў Карнелія Тацыта, а пераклады Гарацыя – самыя поўныя і дасканалыя.

Аўтар 7-томнай «Гісторыі Польшчы», гісторыі Крыма – «Таўрыя».

Заснавальнік у польскай гістарыяграфічнай школы – «школы Нарушэвіча».

Аўтар шматлікіх одаў, ідылій, сатырычных твораў.

1851 год. Нарадзіўся Янка Лучына (Іван Неслухоўскі, 1851-1897).

Беларускі паэт, перакладчык.

Аўтар твораў розных жанраў на польскай, рускай, беларускай (вядомы 14 вершаў) мовах, нарыса «З крывавых дзён», які прысвечаны паўстанню 1863-1864 гг., зборніка «Вязанка».

1859 год. Купец Хаім Цэйтлін, за 5 400 рублёў, атрымаў падрад на будаўніцтва драўлянага моста праз р.Дняпро ў Магілёве.

Будаўніцтва важнага моста да пабудаванай дарогі Орша-Доўск (1841-1851)  пачата і скончана летам 1860 года. Яго праект быў створаны інжынерам М. Ястржэмбскім (1810-1874) – начальнікам Магілёўскай акругі шляхоў зносін.

Вялікі ўдзел у будаўніцтве моста прыняў гарадскі галава Р. Гартынскі. Мост атрымаў імя імператара Аляксандра I.

Вышыня збудавання ў 40 футаў (больш за 12 м) была абумоўлена высокімі вясновымі водамі, даўжыня ў 90 пагонных сажняў (каля  192 м) – затапленнем значнай часткі поймы ракі падчас паводкі. Мост меў 8 арачных пралётаў. У 1902 годзе падчас рэканструкцыі ён быў пашыраны. Пры падрыхтоўцы да пераносу сталіцы БССР у Магілёў, рэканструкцыя моста была ўключана ў генеральны план гарадской забудовы.

У ліпені 1941 года мост не спраўляўся з нагрузкамі і таму побач з ім вайскоўцы ўзвялі яшчэ дзве пантонныя пераправы. Пасля акружэння горада германскімі войскамі мост быў падарваны адступаючымі чырвонаармейцамі. Нямецкія сапёры аднавілі разбураную апору, замяніўшы ферму звычайным бэлечным пакрыццём. Работы завяршыліся зімой 1941 года, пасля чаго мост насіў імя генерала Мюлера. У маі 1943 года Дняпроўскі мост быў разбамбаваны савецкай авіяцыяй, пасля чаго зноў адбудаваны германскімі ваеннымі. Падчас акупацыі дзейнічала і іншая пераправа праз Днепр – у раёне гарадскога пляжу, дзе быў збудаваны нізкі мост.

Пры адступленні з горада ў чэрвені 1944 года гітлераўцы ўзарвалі ўсе пераправы праз раку. 20 лістапада 1944 года мост быў адноўлены. У лютым 1956 года гарвыканкам інфармаваў міністра камунальнай гаспадаркі “аб аварыйным стане Дняпроўскага моста і немагчымасці яго далейшай эксплуатацыі”.

Пры будаўніцтве новага моста, быў зрэзаны ўзгорак каля Вала Чырвонай Зоркі (цяпер Архірэйскі Вал), і вуліца Чалюскінцаў працягнулася да плошчы Арджанікідзэ. Да канца 1959 года будаўнічыя работы былі завершаны. Новы мост да 1967 года заставаўся адзінай у Магілёве аўтамабільнай пераправай праз Дняпро.

1864 год. У в. Багацькаўка (зараз – Мсціслаўскі раён) нарадзілася Еўфрасіння Гарэцкая (1864-1935).

Беларуская народная спявачка, збіральніца і захавальніца мясцовага фальклору. Маці Максіма і Гаўрылы Гарэцкіх.

Памёрла  4 сакавіка 1935 года.

1900 год. Нарадзіўся Іван Лупіновіч (1900-1968).

Беларсукі глебазнавец-аграхімік, доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар, заслужаны дзеяч навукі БССР, акадэмік, віцэ-прэзідэнт АН БССР, прэзідэнт Акадэміі сельскагаспадарчых навук БССР.

Заснавальнік Беларускага геаграфічнага таварыства. Унёс значны ўклад у вывучэнне праблем меліярацыі і асваення Палесся. Пад яго кіраўніцтвам абаронена 50 кандыдацкіх і 7 доктарских дысертацый.

Памёр 9 кастрычніка 1968 года.

1905 год. Нарадзіўся Пятро Глебка (1905-1969).

Беларускі грамадскі дзеяч, навуковец, паэт, драматург, перакладчык. Акадэмік АН БССР.

К. Чорны пісаў: “Ён самы асвечаны і культурны з усіх сённяшніх жывых беларускіх пісьменнікаў і самы большы абладальнік яснай думкі… Яго талент узбагачан думкаю, ясным розумам”. Узначальваў групу па складанні «Руска-беларускага слоўніка», інстытуты мовазнаўства, мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору.

П. Глебка стаіць крайні справа

1927 год. Нарадзіўся Кастусь Харашэвіч (1927-2013).

Беларускі мастак.

Вучань Барыса Кіта. Удзельнік Саюза беларускай моладзі.

Сябра мастацкай суполкі «Пагоня». Аўтар больш чым 500 карцін, якія адлюстроўваюць знакавыя падзеі ў гісторыі Павілля і ўсёй Беларусі, жыццё выбітных беларусаў Я. Купалу, Ф. Багушэвіча, Б. Кіта і іншых.

1977 год. Нарадзіўся Максім Мірны.

Беларускі тэнісіст.

Экс-першая ракетка свету ў мужчынскім парным разрадзе, 10-разовы пераможца турніраў Вялікага шлема, лідар зборнай Беларусі ў Кубку Дэвіса. Алімпійскі чэмпіён Летніх Алімпійскіх гульняў 2012 года ў парным разрадзе разам з Вікторыяй Азаранка.

1989 год. Адроджана самая старажытная (992 або 1104 г.) у краіне Полацкая епархія.

Не працавала ў 1938-1943, 1955-1989 гадах. У розны час называлася Полацкая і Віленская, Полацкая і Віцебская, Полацкая, зараз Полацкая і Глыбоцкая.

Адраджалася нямецкай адміністрацыяй ў 1943 годзе ў сувязі з пераносам мошчаў Еўфрасінні Полацкай з Віцебска ў Полацк.

Епархія мае кафедральныя саборы  – Богаяўленскі (Полацк), Раства Прасвятой Багародзіцы (Глыбокае), 100 прыходаў, жаночыя манастыры ў Полацку, Браславе, Глыбокім.

2005 год. Святым сінодам Рускай праваслаўнай царквы адноўлена Магілёўска-Мсціслаўская епархія.

Заснавана ў 1632 годзе як Мсціслаўская, Аршанская і Магілёўская. З таго часу і да 1935 года мела розныя назвы. У 1942-1944 і 1989-2005 гадах – Магілёўская епархія. З яе складу ў 2004 годзе выдзелілася Бабруская і Быхаўская епархія.Да епархіі адносяцца Бялыніцкі, Горацкі, Дрыбінскі, Клімавіцкі, Касцюковіцкі, Краснапольскі, Крычаўскі, Круглянскі, Магілёўскі, Мсціслаўскі, Слаўгарадскі, Хоцімскі, Чавускі, Чэрыкаўскі, Шклоўскі раёны. Кафедральныя саборы – у гонар Праабражэння Гасподняга ў Магілёве, Аляксандра Неўскага ў Мсціславе.

3,5 мільёны рублёў за 50 метраў: разбіраем цэннік магілёўскага кола агляду

Навіна ад

Прадпрыемства «МагілёўАтракцыёны» рыхтуе тэндарную закупку кола агляду вышынёй не менш за 50 метраў, арыенціровачны кошт – 3,5 мільёны рублёў. Усталяваць яго абяцаюць да лютага 2027 года. Галоўны інжынер кажа, што атракцыён «можа стаць самым высокім у Беларусі».

3,5 мільёны рублёў – гэта колькі на сусветным рынку?

Паводле цяперашняга курсу 3,5 мільёна BYN – гэта прыкладна 1 мільён долараў ЗША. Шмат гэта ці мала для 50-метровага кола агляду?

Глядзім арыенціровачныя сусветныя цэны ў апошнім аглядзе 2026 года ад галіновага вытворцы Sinorides:

  • стандартны паркавы 50-метровы атракцыён у кітайскага вытворцы каштуе ад 280 да 600 тысяч долараў – гэта цана ад завода ў Кітаі, без уліку дастаўкі і мантажу;
  • канчатковы кошт пад ключ – з міжнароднай перавозкай, мытняй, фундаментам, мантажом і дазволамі – ад 555 да 920 тысяч долараў. Гэта на 30-50 працэнтаў даражэй, чым «проста атракцыён з завода»;
  • той жа памер у еўрапейскіх вытворцаў (Fabbri, Vekoma, Zamperla) – яшчэ на 30-50 працэнтаў даражэй: ад 800 тысяч да 1,4 мільёна долараў за тую ж вышыню;
  • закрытая цёплая кабіна каштуе ў 3-5 разоў даражэй за адкрытую.

У выніку: 1 мільён долараў за 50-метровае кола агляду – гэта цана кітайскага базавага варыянту з абсталяваннем і ўстаноўкай. Не еўрапейскага. Не з прэміяльнымі кабінамі, не з шырокім святлодыёдным асвятленнем і не з VIP-версіяй.

Гэта адзін з варыянтаў Beston, Sinorides, Yudinis або Carnee Rides – вытворцаў з Чжэнчжоў, якія ўжо ўсталявалі аналагічныя колы ў Мексіцы, Узбекістане, Казахстане.

Што амаль напэўна не ўваходзіць у 3,5 мільёны

Фармулёўка «арыенціровачны кошт атракцыёна» – вельмі расплывістая. Слова «атракцыёна» азначае выраб, а не праект. Гэта значыць:

  1. Фундамент пад 50-мятровае кола, гэта значыць некалькі соцень тон бетону і арматуры – асобна.
  2. Дэмантаж існуючага вяровачнага гарадка на пляцоўцы – асобна.
  3. Узгадненні, экспертызы, дазволы на будаўніцтва, страхаванне – асобна.
  4. Падвод электраэнергіі, асвятленне падыходаў, агароджа – асобна.

Рэальны кошт усяго праекта пад ключ, паводле сусветных нормаў, будзе ў 1,3-1,7 раза вышэйшы за заяўлены. Гэта значыць у дыяпазоне 4,5 – 6 мільёнаў рублёў у выніку.

Гэта стандартная беларуская схема параўнальна сумленнага выкачвання грошай з бюджэту: тэндар аб’яўляецца пад кошт абсталявання, а потым, як снег на галаву, з’яўляюцца «дадатковыя работы», якія праходзяць па асобных кантрактах.

«Самае высокае ў краіне» – маркетынгавае дапушчэнне

Абяцаюць, што кола будзе «не менш за 50 метраў». Мінскае кола ў парку Горкага – 54 метры, усталявана маскоўскім ААТ «Канструктарскае бюро „Мир”» у 2003 годзе.

За 23 гады ніхто ў Беларусі яго так і не перасягнуў.

Каб магілёўскае кола сапраўды стала самым высокім у краіне, яму патрэбна як мінімум 55 метраў. «Не менш за 50» яшчэ не азначае, што яно «можа стаць самым высокім». Гэта дапушчэнне ў дыяпазоне 4 метраў, якое аднолькава можа скончыцца як рэкордам, так і другім месцам з адставаннем у адзін паверх стандартнай дзевяціпавярхоўкі.

Пра тэрміны

Ад абвяшчэння тэндару да ўстаноўкі ў лютым 2027 года застаецца каля сямі месяцаў. Паводле сусветных нормаў вытворчасць 50-метровага кола на заводзе займае 4-6 месяцаў, дастаўка з Кітая праз Казахстан і Расію – яшчэ 6-8 тыдняў, мантаж на месцы – 6-10 тыдняў. У выніку 6-8 месяцаў пры ідэальным сцэнарыі. 

А яшчэ і люты – гэта ўстаноўка ў мароз. Металаканструкцыі такога маштабу ў Беларусі ў лютым ніхто не збірае. Значыць, мантаж будзе або фарсіраваны, або перанесены на вясну, або рэальны ўвод у эксплуатацыю зрушыцца. Хутчэй за ўсё – трэцяе, і «ужо наступным летам пакатацца» ператворыцца ў «напрыканцы сезона наступнага года».

Апошнім часам магілёўскія ўлады імкнуцца зрабіць нешта «самае вялікае ў краіне». Вядома ж, не самы высокі заробак у жыхароў вобласці і не самую прыбытковую эканоміку. Пакуль што ў нас толькі самы высокі падзеж жывёлы.

Іншая справа – светламузычны фантан або кола агляду. З гэтымі штукамі ёсць хоць нейкі шанец выйсці ў лідары.

Фота bestonferriswheel.com.

5 ліпеня ў гісторыі. Аб’яднанне цэркваў. Першае турагенства. «Хатынь». Помнік Э. Севеле. Нарадзіліся У. Вараксін, Л. Рублеўская

Навіна ад

1439 год. Падпісана Фларэнційская царкоўная унія аб аб’яднанні праваслаўнай і каталіцкай цэркваў пад уладай папы рымскага.

Мітрапаліт Ісідар Кіеўскі разам з грэчаскім арцыбіскупам Васілём Бесарыёнам падпісаў царкоўную унію аб аб’яднанні праваслаўнай і каталіцкай цэркваў пад уладай рымскага папы. Іх рашэнне было прадыктавана жаданнем аб’яднаць хрысціянскія цэрквы перад пагрозай туркаў, якія ўварваліся ў Візантыю.

Аднак у дзеянне гэтая унія не ўступіла, так і застаўшыся на паперы. Па вяртанні ў Маскву мітрапаліт Ісідар быў варожа сустрэты царом Васілём II, паўстаў перад царкоўным судом і быў заключаны ў турму.

Праз 3 гады Ісідар уцёк, дабраўся да Рыма, стаў кардыналам і атрымаў ганаровы тытул канстанцінопальскага патрыярха. Але да таго часу Канстанцінопаль ужо быў захоплены туркамі.

1818 год. Нарадзіўся Антон Яленскі (1818-1874).

Грамадскі дзеяч, кіраўнік паўстання 1863-1864 гадоў на Міншчыне.

Пакараны 15 гадамі катаргі ў Сібіры.

Паўтарыў грамадзянскі подзвіг свайго старэйшага брата Яна (1809-да1848), які браў удзел у паўстанні 1830-1831 гадоў, шматлікіх сваіх сваякоў.

1847 год. Адкрыта першае ў свеце турыстычнае агенцтва і арганізавана першая турпаездка.

33-гадовы баптысцкі прапаведнік і актыўны змагар з павальным у тагачаснай Англіі п’янствам Томас Кук арганізаваў турыстычнае таварыства і першую ў свеце групавую турыстычную паездку. Па яго замове чыгуначная кампанія Midland Counties Railway прадаставіла спецыяльны цягнік з 9 адкрытымі вагонамі для “безалкагольных” 570 працоўных па маляўнічым маршруце паміж гарадамі Лейстэр і Лафбара ў Сярэдняй Англіі.

У далейшым у рэкламных мэтах чыгункі сталі прадастаўляць Куку скідкі, якія дазвалялі арганізоўваць забаўляльныя паездкі і для людзей з самымі абмежаванымі фінансавымі магчымасцямі. Таму кліентаў былі тысячы. Яго экскурсіі засноўваліся на прынцыпе: “Атрыманне максімальнай выгады для максімальнай колькасці людзей па мінімальным кошце”. Так быў пакладзены пачатак сусветнаму групавому турызму.

Лічыцца, што Томас Кук быў першым мэнэджэрам у галіне турызму. Кук распрацаваў маршруты па многіх еўрапейскіх гарадах. У 1865 годзе ён адкрыў для суайчыннікаў Новы Свет, а для амерыканцаў – радзіму іх продкаў. Дзейнасць ажыццяўлялася праз агенцтва “Томас Кук і сын”. Адным з першых амерыканскіх кліентаў фірмы стаў Марк Твен.

Кук быў прызнаны “вынаходнікам турызму”, а заснаванае ім турыстычнае агенцтва Thomas Cook and Son заваявала сусветную вядомасць. Праз пяць дзясяткаў гадоў яго фірма валодала 84 аддзяленнямі, 85 агенцтвамі, і яе паслугамі скарысталіся больш за 3 мільёны чалавек.

1901 год. Нарадзіўся Уладзімір Вараксін (1901-1980).

Беларускі савецкі архітэктар, педагог. Заслужаны будаўнік.

Скончыў омскі мастацка-прамысловы тэхнікум, Ленінградскі інстытут інжынераў камунальнага будаўніцтва. Працаваў у Белдзяржпраекце, выкладаў у Беларускім політэхнічным, Брэсцкім інжынерна-будаўнічым інстытутах.

Сярод асноўных даваенных прац –  будынак педтэхнікума ў Крычаве (1937, цяпер блок СШ № 1 за палацам Пацёмкіна), будынак ЦК КПБ (з А. Воінавым) у Мінску, кінатэатр «Радзіма», комплекс будынкаў прамкамбіната (1939), жылы пасёлак аўтарамонтнага завода (1941) у Магілёве.

Пасля вайны спраектаваў будынкі Беларускага інстытута народнай гаспадаркі, Белкамунбанка, жылыя дамы па вул. К. Маркса, Маскоўскай, Захарава, А. Кашавога ў Мінску, тыпавыя праекты будынкаў раённых камітэтаў КПБ для Гомельскай, Віцебскай і Мінскай абласцей.

Памёр 2 студзеня 1980 года.

1938 год. Расстраляны НКУС Юрый Лістапад (1897-1938).

Беларускі настаўнік, кіраўнік беларускага руху на Случчыне. Удзельнік Слуцкага збройнага чыну.

Скончыў Панявежскую настаўніцкую семінарыю, 1-я Беларускія педагагічныя, Віленскія беларускія настаўніцкія курсы. Працаваў настаўнікам на Случчыне, заснаваў 8 беларускіх школ, выкладаў на Слуцкіх педагагічных курсах. Блізкі сябар Якуба Коласа.

Быў перекладчыкам у мінскіх беларускіх выдавецтвах. Пераклаў на беларускую мову апавяданне У. Караленкі «Бяз мовы», камедыі А. Астроўскага, падручнік «Арытмэтыка» Цыгельмана.

Арыштоўваўся ДПУ у 1925, 1930, 1933 гадах.

Расстраляны ў Байкала-Амурскім канцлагеры.

1938 год. У Магілёве створаны Дзяржаўны архіў Магілёўскай вобласці і Цэнтральны гістарычны архіў.

У 1956-1960 гадах Цэнтральны гістарычны архіў размяшчаўся ў касцёле Св. Станіслава, потым – пераехаў у Мінск, а замест яго ў будынак сабора пераехаў Дзяржаўны архіў Магілёўскай вобласці. У гэты перыяд храм страціў частку роспісаў, быў беззваротна страчаны арган з рэдкімі керамічнымі трубамі.

Зараз галоўным архівам вобласці з’яўляецца Дзяржаўны архіў Магілёўскай вобласці (знаходзіцца ў канцы вуліцы Чалюскінцаў, на выездзе у бок Бабруйска).

1941 год. Пачалася нямецка-фашысцкая акупацыя Клічаўскага раёна.

Пад акупацыяй раён знаходзіўся да 28 чэрвеня 1944 года. Радзіма партызаншчыны на Магілёўшчыне. Цэнтрам партызанскага базіравання сталі Усакінскія лясы.

Тут з’явілася першая партызанская зона ў Беларусі – на тэрыторыі Клічаўскага і Асіповіцкага, Бялыніцкага, Бярэзінскага, Кіраўскага раёнаў.

Зона з’явілася па выніках нарады пад кіраўніцтвам маршала К. Варашылава, якая адбылася 1 ліпеня 1941 года ў штабе Заходняга фронту пад Магілёвам. 3 красавіка 1942 года партызаны абвясцілі, што на тэрыторыі Клічаўскага раёна адноўлена Савецкая ўлада.

Клічаўскую партызанскую зону (у розны час ад 2 да 3 тыс. кв. км) абараняла 18 тысяч чалавек, якія былі аб’яднаны ў 5 брыгад і 16 атрадаў. У вялікіх сёлах партызаны стварылі 40 узброеных атрадаў самаабароны.  На тэрыторыі дзейнічаў Магілёўскі падпольны абкам партыі і абкам камсамола, штаб Магілёўскай ваенна-аператыўнай групы, Бялыніцкі, Бярэзінскі, Магілёўскі і Клічаўскі падпольныя райкамы партыі і камсамола, іншыя ваенныя фарміраванні і органы грамадзянскай улады. У лясной друкарні выдаваліся падпольныя газеты: абласная “За Радзіму”, клічаўская “Голас партызана”.

У «партызанскай сталіцы» – Усакіна дзейнічае мемарыяльны комплекс.

1969 год. Адбылося ўрачыстае адкрыццё мемарыяльнага комплекса «Хатынь».

Ён паўстаў на месцы знішчанай 22 сакавіка 1943 года разам з жыхарамі нямецкімі карнымі падраздзяленнямі пры ўдзеле 118-га паліцэйскага батальёна вёскі Хатынь.

Комплекс “Хатынь” – ушанаванне памяці аб спаленых разам з жыхарамі 186 беларускіх весак, якія не аднавіліся пасля вайны, аб ахвярах 66 найбуйнейшых лагераў (з 270) смерці і месцаў масавай загубы грамадзян, аб 433 вёсках, знішчаных разам з жыхарамі і адроджаных пасля вайны.

Аўтары: скульптар С. Селіханаў, архітэктары Ю. Градаў, В. Занковіч, Л. Левін.  Ленінская прэмія 1970 года.

1965 год. Нарадзілася Людміла Рублеўская (Шніп).

Беларуская паэтэса, пісьменніца, літаратурны крытык.

Працавала ў газетах «Наша слова», «Літаратура і мастацтва».

Аўтарка папулярнай серыі раманаў «Авантуры Пранціша Вырвіча». Яе гісторыяцэнтрычныя творы параўноўваюць з «меладраматычнымі інтэрпрэтацыямі» мастацкіх ідэй Ул. Караткевіча.

1970 год. Нарадзіўся Андрэй Лукашэвіч.

Беларускі гісторык, картограф. Доктар гістарычных навук, прафесар.

Даследчык ваеннай і палітычнай гісторыі Беларусі, Расіі і Польшчы XVIII-пачатку XX стагоддзяў, аўтар прац па вайне 1812 года,  1-й сусветнай вайны.

1994 год. Памёр Барыс Сачанка (1936-1994).

Беларускі пісьменнік, перакладчык і выдавец.

Сакратар праўлення Саюза пісьменнікаў БССР, загадчык рэдакцыі перакладной замежнай літаратуры выдавецтва «Мастацкая літаратура», галоўны рэдактар выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя». Аўтар больш за 20 кніг.

У сааўтарстве з Янкам Сіпаковым і Рыгорам Барадуліным пад псеўданімамі І. Сібарсач ці Р. Сібарсач змяшчалі ў «Вожыку» вострыя і надзённыя крытычныя нататкі, артыкулы, гумарэскі, сатырычныя замалёўкі.

1996 год. Памёр Васіль Вітка (Цімох Крысько, 1911-1996).

Класік беларускай дзіцячай літаратуры, літаратурны крытык, паэт, перакладчык, публіцыст, празаік, драматург, педагог. Заслужаны дзеяч культуры. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР. Занесены  ў Ганаровы спіс Х. Андэрсена (1978).

Працаваў на Бабруйскім дрэваапрацоўчым камбінаце, у газетах «Камуніст» (Бабруйск), «Ударнік» (Жлобін), «Чырвоная змена», сакратаром Беластоцкага абласнога аддзялення СП БССР. Удзельнічаў у паходзе Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь.

Пасля вайны прааваў у часопісе «Беларусь», галоўным рэдактарам  «Літаратура і мастацтва», «Вясёлка».

Паводле ўспамінаў унучкі, культуролага Ю. Чарняўскай, пасля рэферэндуму 1995 года аб змяненні дзяржаўнай сімволікі на новую, напісаў да гэтай падзеі верш, пасля якога яго імгненна перасталі друкаваць, а пасля смерці на могілках раптам не стала месца для яго пахавання. Беларускае тэлебачанне не сказала ні слова пра смерць заслужанага дзеяча культуры, не ўдалося таксама дамагчыся мемарыяльнай дошкі на яго доме.

Аўтар больш за 10 зборнікаў вершаў, зборніка сатыры і гумару, каля 20 кніг паэзіі і вершаваных казак  для дзяцей,  п’ес «Прамень будучыні», «Шчасце паэта», прысвечанай Я. Купалу (пастаўлена купалаўскім тэатрам), кніг дзённікаў, нарысаў і апавяданняў, суаўтар чытанак «Роднае слова» для малодшых школьнікаў, перакладаў. У 1973 годзе выйшлі Выбраныя творы ў 2 тамах.

2005 год. Памёр Яўген Ціхановіч (1911-2005).

Беларускі мастак мастак і мемуарыст.

Аўтар дзесяткаў палотнаў, у тым ліку партрэтаў пісьменніка В. Быкава, драматурга У. Галубка, скульптара А. Глебава, сотняў графічных твораў, краявідаў, ілюстрацый да кніг.

2016 год. У Бабруйску ўсталяваны помнік Эфраіму Севеле (Яфім Драбкін, 1928-2010).

Беларускі, рускі, амерыканскі, ізраільскі пісьменнік, акцёр, кінарэжысёр і сцэнарыст.

Нарадзіўся 8 сакавіка 1928 года ў Бабруйску ў сям’і кадравага афіцэра, пасля – трэнера па класічнай барацьбе. Падчас вайны з маці і малодшай сястрой паспеў эвакуіравацца з Бабруйска, аднак падчас бамбёжкі быў скінуты выбуховай хваляй з платформы цягніка. Бадзяжнічаў, у 1943 стаў «сынам палка» і з артпалком дайшоў да Германіі. Узнагароджаны медалём “За адвагу”.

Скончыў БДУ, працаваў карэспандэнтам газеты “Моладзь Літвы”, затым пераехаў у Маскву. Дэбютаваў кінасцэнарыем да карціны “Нашы суседзі”, знятай на “Беларусьфільме” ў 1957 годзе.

Пад псеўданімам Севела ўпершыню быў згаданы як адзін са сцэнарыстаў фільма «Пакуль не позна» (Літоўская кінастудыя). Пад ім жа напісаў сцэнарыі да камедыйных фільмаў на франтавую тэматыку, у тым ліку «Моцны арэшак» (1967) і «Годны да нестраявой» (1968, рэжысёр, сцэнарыст, акцёр).

У 1971 годзе высланы з СССР. У 45 гадоў, праз два гады пасля прыезду ў Ізраіль, удзельнічаў у вайне Суднага дня, і на другі дзень вайны «падбіў з савецкай „базукі“ два танкі Т-54 і супрацьтанкавую гармату», быў паранены.

У 1977-1990 гадах жыў у ЗША, часта выязджаў працаваць у Лондан, Заходні Берлін, Парыж. У Парыжы  напісаў кнігу апавяданняў «Легенды Інваліднай вуліцы» (пра даваенны Бабруйск, бабруйчан).

Да кінематографа зноў звярнуўся ў 1986 годзе, зняўшы ў Польшчы фільм «Калыханка», які складаецца з трох лірычных кінанавел, аб’яднаных тэмай жыцця ў гета падчас Другой сусветнай вайны.

З 1990 года жыў у Расіі, паставіў пяць фільмаў па ўласных сцэнарах – “Папугай, які гаворыць на ідыш”, “Ноеў каўчэг” і іншыя.  У 1995 годзе зняў свой апошні аўтадакументальны фільм «Госпадзе, хто я?».

Памёр 18 жніўня 2010 года ў Маскве.

Палітвязню магілёўскай турмы Елісееву прысудзілі 10 гадоў зняволення

Навіна ад

Грамадскі актывіст з Калінкавічаў Аляксандр Елісееў прыгавораны да 10 гадоў зняволення па палітычных крымінальных артыкулах.

Суд у закрытым рэжыме ў Магілёве прызнаў грамадскага актывіста з Калінкавічаў Аляксандра Елісеева вінаватым у нібыта здрадзе дзяржаве і абразе беларускага дыктатара. Пакуль прысуд не ўступіў у законную сілу, піша “Гомельская вясна”.

Сутнасць абвінавачванняў у справе невядомая. Як і ў большасці палітычна матываваных працэсаў апошніх гадоў, суд праходзіў у закрытым рэжыме.

Аляксандр Елісееў – былы сябр ліквідаванай уладамі Аб’яднанай грамадзянскай партыі. На працягу многіх гадоў ён удзельнічаў у незалежным назіранні за выбарамі і адкрыта заяўляў пра парушэнні выбарчага заканадаўства.

Пасля падзей 2020 года яго неаднаразова затрымлівалі і арыштоўвалі паводле адміністрацыйных артыкулаў. Падчас аднаго з арыштаў у лютым 2022 года ён трымаў галадоўку. Тады Елісеева затрымалі за некалькі дзён да поўнамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну.

Дакладная дата затрымання Елісеева застаецца невядомай. Пра тое, што ён знаходзіцца ў следчых камерах турмы №4 у Магілёве, стала вядома толькі ў лістападзе 2025 года. Тады ж беларуская праваабарончая супольнасць прызнала яго палітычным зняволеным.

Аляксандр Елісееў мае авіяцыйную адукацыю, скончыў Кіеўскі міжнародны ўніверсітэт грамадзянскай авіяцыі, працаваў на авіябудаўнічых прадпрыемствах Украіны, а пасля праграмістам у Беларусі. Паводле яго знаёмых, пасля таго як ён заняўся грамадскай і палітычнай дзейнасцю, знайсці працу па спецыяльнасці ў Беларусі яму стала практычна немагчыма.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Магілёўскія мытнікі не прапусцілі тавары з Расіі на 4 млн рублёў

Навіна ад

Прамысловыя тавары агульным коштам больш за 4 млн рублёў былі затрыманы магілёўскімі мытнікамі на беларуска-расійскай мяжы.

Супрацоўнікі Магілёўскай мытні затрымалі на беларуска-расійскім участку мяжы буйную партыю тавараў замежнай вытворчасці, якія, паводле звестак ведамства, былі ўвезеныя на тэрыторыю Еўразійскага эканамічнага саюза без належнага мытнага афармлення.

Груз перавозіўся ў аўтамабілі DAF. Падчас праверкі мытнікі выявілі 88,5 тыс. адзінак адзення, абутку, скураной галантарэі, чахлоў для мабільных тэлефонаў і іншых прамысловых тавараў.

Агульны кошт затрыманага грузу, паводле ацэнкі мытні, перавышае чатыры мільёны рублёў.

У кіроўцы беларускай транспартнай кампаніі не было транспартных і таварасуправаджальных дакументаў, неабходных для законнага перавозу прадукцыі, якая прызначалася для далейшай рэалізацыі ў Беларусі.

У дачыненні да юрыдычнай асобы Магілёўская мытня распачала адміністрацыйны працэс. Заканадаўства прадугледжвае штраф у памеры да паловы кошту прадмета правапарушэння. У гэтым выпадку ён можа дасягнуць 2 млн рублёў.

Фотаздымак: ТГ “Мытныя органы Беларусі”

Набярэжную Дубравенкі закрылі на тыдзень ад кляшчоў. Праз тыдзень пасля адкрыцця фантана

Навіна ад

На набярэжнай ракі Дубравенкі з’явілася таблічка: тэрыторыю апрацавалі акарыцыдамі супраць кляшчоў, зона адпачынку закрыта на тры-пяць дзён, «пакуль канцэнтрацыя рэчыва не знізіцца да бяспечнай».

Здаецца, звычайная санітарная працэдура. Але гэтая працэдура праводзіцца на набярэжнай, якую 26 чэрвеня ўрачыста адкрываў сам старшыня гарвыканкама Сяргей Чарткоў – з самым вялікім у краіне светламузычным фантанам і дзясяткамі тысяч наведвальнікаў. Праз тыдзень аказалася, што тэрыторыя, куды толькі што паклікалі «палову Магілёва», яшчэ не была абаронена ад кляшчоў і мае патрэбу ў тэрміновай хімічнай апрацоўцы.

Апрацоўка Дубравенкі праведзена 3 ліпеня. Гэта азначае адно з двух:

  • вясновай красавіцкай апрацоўкі на набярэжнай не было – або яна была праведзена ў іншы час, задоўга да адкрыцця фантана, і яе дзеянне вычарпалася да 26 чэрвеня. Тады дзясяткі тысяч чалавек, якія прыйшлі на адкрыццё фантана, знаходзіліся на тэрыторыі з актыўнай папуляцыяй кляшчоў. Пры тым, што пік іх актыўнасці якраз прыпадае на май-чэрвень;
  • першая апрацоўка была вясной, але планавая другая чамусьці не была праведзена напярэдадні адкрыцця фантана 26 чэрвеня – хоць графік масавага мерапрыемства быў вядомы яшчэ з восені 2025 года. Тады тыя ж наведвальнікі 26 чэрвеня прыйшлі на тэрыторыю з ужо часткова вычарпаным ахоўным эфектам.

У абодвух выпадках гэта не жарты, а паслядоўнае ігнараванне самага простага каляндарнага пытання пры падрыхтоўцы галоўнай гарадской падзеі лета.

Ад цяперашняй апрацоўкі пацярпелі гараджане, якія не могуць карыстацца цэнтральнай зонай адпачынку ў разгар сезона: набярэжная закрыта з 3 ліпеня прыкладна да 8 ліпеня. Гэта пачатак летняга адпачынкавага перыяду, час, калі набярэжная павінна працаваць напоўніцу.

Ад таго, што апрацоўка не была праведзена ў належны час да 26 чэрвеня, пад пагрозай патэнцыйна ўсе, хто ў гэты дзень апынуўся ў натоўпе на набярэжнай. Кляшчавы энцэфаліт і барэліёз не праяўляюць сябе адразу; даныя пра колькасць укусаў, зарэгістраваных у Магілёве за апошнія два тыдні, ні гарвыканкам, ні мясцовая санітарна-эпідэміялагічная служба публічна не прыводзяць.

Другі раз за тыдзень набярэжная Дубравенкі становіцца гісторыяй пра тое, як заказчык не падумаў. Спачатку – скульптура «Сям’я», спраектаваная і ўсталяваная без уліку таго, што праз два тыдні побач будзе адкрыццё фантана з тысячамі людзей. Цяпер – акарыцыдная апрацоўка, праведзеная тады, калі яе эфект тэарэтычна ўжо павінен быў дзейнічаць, а не толькі пачынацца.

Фота “МогилевОнлайн”.

У Магілёве адключылі таймеры на ўсіх святлафорах – з-за эфекта апошняй секунды

Навіна ад

Дзяржаўтаінспекцыя УУС Магілёўскага аблвыканкама распарадзілася адключыць таймеры зваротнага адліку на ўсіх святлафорах горада, паведаміла дзяржаўная тэлерадыёкампанія «Магілёў».

Паводле тлумачэння ведамства, таймеры стваралі «эфект апошняй секунды»: кіроўцы паскараюцца, каб паспець праехаць скрыжаванне напрыканцы зялёнага сігналу, а пешаходы выбягаюць на праязную частку за 2-3 секунды да ўключэння чырвонага. На думку ДАІ, гэта павышае рызыку аварый.

«Дзяржаўтаінспекцыя просіць удзельнікаў дарожнага руху з разуменнем паставіцца да гэтай меры, бо яна разлічана на павышэнне вашай бяспекі» – заявіла інспектар аддзялення агітацыі і прапаганды ДАІ УУС Магілёўскага аблвыканкама. Таймеры ўжо адключаны ва ўсім горадзе.

Статыстыку аварый, звязаных з «эфектам апошняй секунды» менавіта ў Магілёве, ведамства не прывяло.

Фота: скрыншот відэа ТРК “Могилев”.