З’явіліся фатаграфіі белай скульптуры «Сям’я» на набярэжнай ракі Дубровенкі – да і пасля адкрыцця побач з ёй светламузычнага фантана. Першыя здымкі, адразу пасля ўстаноўкі ў сярэдзіне чэрвеня, паказваюць чыстую скульптуру: двое дарослых, якія схіліліся над дзіцем. Другія, праз два тыдні, – тую ж скульптуру, але са слядамі абутку на ўсіх гарызантальных паверхнях і брудам, які сцякае па вертыкальных.
Што адбылося
Скульптура вышынёй 2,8 метра работы Ігара Засімовіча і Аляксея Сарокіна, якая адлюстроўвае бацькоў, што схіліліся над дзіцем, устаноўлена на набярэжнай Дубровенкі ў сярэдзіне чэрвеня 2026 года. Увечары ў трыццаці метрах ад яе адбылося ўрачыстае адкрыццё светламузычнага фантана – цэнтральная падзея Дня горада Магілёва. Паводле ўласнага паведамлення гарвыканкама, аб’ект «пакуль не мае аналагаў у Рэспубліцы Беларусь», у ім 205 помпаў, 518 фарсунак і больш за 600 свяцільнікаў.
На адкрыццё прыйшлі тысячы гараджан – у TikTok гэта апісана як «палова Магілёва сабралася на набярэжнай» і «гледачы імкнуліся заняць месцы вышэй і выкарыстоўвалі для гэтага скульптуру, у тым ліку замест лавак».
За два тыдні пасля адкрыцця фантана скульптура прыйшла ў стан, зафіксаваны на фатаграфіях.
Матэрыялы пад нагамі і рукамі дзясяткаў тысяч чалавек за два тыдні гарантавана набываюць менавіта той выгляд, які набыла гэтая скульптура. Гэта не «вандалізм у чыстым выглядзе». Гэта чаканы фізічны вынік пры зададзеных зыходных умовах.
Што было няправільна спланавана
- Белы колер для скульптуры, пастаўленай ушчыльную да тратуара ў грамадскай прасторы без бар’ераў. Гіпсабетон або штучны камень такога адцення надзвычай хутка набірае бруд нават ад дотыкаў сухімі рукамі. МогилевОнлайн слушна заўважае: скептыкі казалі, што колер варта было б узяць цямнейшы. Не «варта было б» – трэба было.
- Узровень зямлі, адсутнасць пастамента і агароджы. Пастамент, які ўздымае скульптуру вышэй за ўзровень плячэй дарослага чалавека, фізічна выключае магчымасць сесці на яе або залезці. Тут такога пастамента няма – скульптура сабрана з гарызантальных аб’ёмаў, якія літаральна прапануюць сябе як лаўка.
- Форма скульптуры – масіўныя бацькі, якія схіліліся над дзіцем. Верхнія плоскасці гэтых фігур з пункту гледжання гледача, які шукае, дзе прысесці або стаць вышэй, каб разгледзець фантан, выглядаюць як гатовыя пляцоўкі. Гэта значыць, што форма і меркаванае выкарыстанне ўваходзяць у прамое супярэчанне з мастацкай задумай.
- Устаноўка непасрэдна перад мерапрыемствам, якое сабрала тысячы людзей. Устаноўка ў сярэдзіне чэрвеня, адкрыццё фантана 26 чэрвеня. Заказчык не мог не ведаць пра графік – фантан анансавалі яшчэ восенню 2025 года, работы ішлі два гады. Паміж устаноўкай скульптуры і наплывам наведвальнікаў прайшло менш за два тыдні. Часу, каб абазначыць зону, паставіць часовыя агароджы на масавае мерапрыемства, хапала.
- Адсутнасць ахоўных мер падчас масавай падзеі. Ёсць стандартныя падыходы, якія прымяняюцца ва ўсім свеце: часовыя агароджы на час свята, спецыяльныя кантралёры, пакрыццё ўразлівых аб’ектаў плёнкай на гэты час. Ніводная з гэтых мер не была прыменена.
Хто насамрэч адказвае
Скульптура «Сям’я» – не прыватная ініцыятыва Засімовіча і Сарокіна. Гэта аб’ект добраўпарадкавання набярэжнай, аплачаны з гарадскога бюджэту, устаноўлены пад кантролем гарадскога ўпраўлення архітэктуры і горадабудаўніцтва. Узгадненне знешняга выгляду, месца ўстаноўкі, матэрыялу, неабходнасці пастамента і ахоўных мер – гэта адказнасць заказчыка, гэта значыць гарадскога выканаўчага камітэта.
Яго старшыня Сяргей Чарткоў асабіста адкрываў фантан 26 чэрвеня і казаў, што «такога аб’екта пакуль няма нідзе ў Рэспубліцы Беларусь».
Скульптура «Сям’я» фізічна стаіць у тых жа трыццаці метрах ад фантана. Гэта адзіны ансамбль, за які нясе адказнасць адна і тая ж гарадская служба.
Фота “МогилевОнлайн”.