Суд у Горках прызнаў “экстрэмісцкім” Instagram сусветнай праваабарончай арганізацыі

Старонка сусветнай арганізацыі “FIDH – International Federation for Human Rights” ў Instagram у Горацкім райсудзе аб’яўлена экстрэмісцкай.

Прызнанне “экстрэмісцкімі матэрыяламі” сацсеткі FIDH адбылося 31 сакавіка 2026 года. На Instagram праваабарончай арагнізацыі падпісаныя больш за 12,5 тысяч чалавек.

“Міжнародная федэрацыя за правы чалавека” (FIDH) была заснаваная ў 1922 годзе. Яе лозунгі – “Усе правы чалавека – усім”, “Ведаць, каб дзейнічаць”. Віцэ-прэзідэнтам FIDH з’яўляецца Нобелеўскі лаўрэат, беларускі праваабаронца і былы палітвязень Алесь Бяляцкі.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Бабруйчаніна асудзілі па чатырох палітычных артыкулах

Два погляды на адну справу: мужчыну з Бабруйска асудзілі па чатырох палітычных артыкулах, якіх у краіне нібыта няма.

Паводле версіі праўладнага тэлеканала СТБ, бабруйчанін Кірыл Сарокін толькі тым і займаўся, што паклёпнічаў на Лукашэнку і ўсяляк садзейнічаў экстрэмізму. Але паколькі беларускі рэжым сам не раз і не два быў выкрыты ў злачынствах, трактоўка СТБ выглядае малапераканаўча. Разгледзім дзве версіі таго, што адбылося.

Дзяржаўны пункт гледжання

Вось як выглядае погляд на падзеі кішэнных прапагандыстаў Лукашэнкі. Віцебскі абласны суд вынес прысуд 46-гадоваму жыхару Бабруйска, які на працягу года здзяйсняў супрацьпраўныя дзеянні ў інтэрнэце. Следствам зафіксавана 54 эпізоды злачыннай дзейнасці, пацярпелымі па крымінальнай справе прызнаны 39 чалавек, у тым ліку вышэйшыя службовыя асобы дзяржавы.

Абвінавачаны мэтанакіравана хаваў сваю асобу, выкарыстоўваючы некалькі мабільных прылад і SIM-карты замежных аператараў.

Дзякуючы прафесійнай рабоце праваахоўных органаў мужчына быў устаноўлены і затрыманы.

Суд прызнаў яго вінаватым па чатырох артыкулах Крымінальнага кодэкса: абраза і паклёп у дачыненні да Лукашэнкі, дыскрэдытацыя Рэспублікі Беларусь, а таксама садзейнічанне экстрэмізму. Меры стрымання ў выглядзе ўтрымання пад вартай папярэднічала карпатлівая аператыўная работа. Прысуд накіраваны на абарону дзяржаўных інстытутаў і грамадскага парадку.

А калі без аглядкі на “слабавікоў” і іх таючага на ін’екцыях Zepbound апекуна?

Кірыл Сарокін звычайны жыхар Бабруйска. Тэхнік, бацька дваіх дзяцей і паэт. У 1995 годзе ён скончыў школу, атрымаў спецыяльнасць тэхніка, стварыў сям’ю, выхоўваў дачку і сына. У вольны час пісаў вершы і прозу, вёў асабісты блог, публікаваўся на літаратурных платформах.

Цяпер яму прад’яўлена абвінавачанне адразу па чатырох палітычных артыкулах. Фактычна гаворка ідзе пра публікацыі і выказванні ў сетцы: крытыка ў адрас Лукашэнкі кваліфікавана як «абраза» і «паклёп», каментары пра краіну як «дыскрэдытацыя Беларусі», а рэпосты або спасылкі як «садзейнічанне экстрэмізму».

Праваабаронцы фіксуюць падобныя справы як палітычна матываваныя пераследы грамадзян за рэалізацыю права на свабоду слова. Выкарыстанне чалавекам ананімных сродкаў сувязі ўлады трактуюць як абцяжваючую акалічнасць, хоць ананімнасць у сетцы з’яўляецца агульнапрызнанай нормай лічбавых правоў.

І якая, пытаецца, трактоўка гэтага выпадку лепш за ўсё адлюстроўвае ісціну? Двух меркаванняў тут быць не можа.

Цемрашальства, якое чыніцца ў Беларусі Лукашэнкам і яго падзельнікамі, з’яўляецца нормай толькі для іх саміх. Для любога цывілізаванага чалавека гэта злачынства.

Фота з адкрытых крыніц.

Магілёўскія сілавікі спрабуюць дыстанцыйна кантраляваць з’ехаўшых палітвязняў

Расписку “з відам на эміграцыю” вынайшлі магілёўскія “ахоўнікі беззаконня”. Пяць гадоў татальных “чыстак” прывялі да таго, што міліцыянеры застануцца без працы і перайшлі “на дыстанцыйку”.

Сілавікі запатрабавалі ад былога палітвязня з Магілёва пісьмова пацвердзіць, што ён не мае намеру вяртацца на радзіму.

Супрацоўнік Кастрычніцкага РАУС Магілёва Аляксандр Табуноў звязаўся з мужчынам і прапанаваў запоўніць спецыяльны дакумент. У ім патрабуецца ўказаць, ці плануе чалавек вяртанне ў Беларусь, а калі так – назваць канкрэтную дату.

Гэтым справа не абмежавалася. Запоўнены дакумент трэба сфатаграфаваць, а затым зрабіць здымак самога сябе – з паперай у руках. Свайго роду лічбавае пацверджанне.

Прыкметная дэталь: беларускі пашпарт у былога палітвязня ўжо ануляваны. Гэта акалічнасць сілавікоў не збянтэжыла – распіску запатрабавалі ў любым выпадку.

Практыка патрабаваць ад палітычных эмігрантаў пісьмовых запэўненняў фіксуецца праваабаронцамі ўсё часцей. Відаць, беларускія сілавыя структуры выбудоўваюць сістэму дыстанцыйнага кантролю над тымі, хто пакінуў краіну пасля рэпрэсій.

Фота MAYDAY.

Жыхара Чавус будуць судзіць за паклёп на бездакорнага Лукашэнку

Жыхара Чавус судзяць за відэа – на фоне санкцый і міжнароднага расследавання супраць героя гэтага відэа.

У Чавусах 45-гадовага мясцовага жыхара будуць судзіць за «паклёп» у дачыненні да Лукашэнкі. Паводле версіі пракуратуры, ён размясціў у «ВКонтакте» відэаролік, у якім утрымліваліся абвінавачанні ў яго адрас. Крымінальная справа ўжо накіравана ў суд (дарэчы ў той самы, які нядаўна хлусіў пра экстрэмізм у гербе «Пагоня»), мужчына пакінуты пад вартай. Максімальнае пакаранне па гэтым артыкуле – да 6 гадоў пазбаўлення волі.

Пра прысуд на дадзены момант не паведамляецца.

І вось тут узнікае пытанне, якое ў самой Беларусі фактычна забаронена: а чаму сумненню падлягае толькі чалавек, які апублікаваў відэа – але не той, пра каго ў гэтым відэа ідзе гаворка?

Таму што ў рэальнасці Лукашэнка – не проста «абаронены законам прэзідэнт». Ён і яго атачэнне знаходзяцца пад санкцыямі за сістэматычныя рэпрэсіі, падрыў дэмакратыі і парушэнні правоў чалавека. І гэта – афіцыйныя рашэнні, а не ацэнкі з сацыяльных сетак.

Больш за тое, сітуацыя па Беларусі перададзена ў Міжнародны крымінальны суд. Гаворка ідзе пра расследаванне магчымых злачынстваў супраць чалавечнасці – уключаючы палітычны пераслед. То бок абвінавачанні ў адрас беларускіх уладаў ужо разглядаюцца на міжнародным узроўні.

На гэтым фоне крымінальная справа супраць жыхара Чавус выглядае не як абарона гонару і годнасці, а як інструмент. У Беларусі чалавека судзяць за «паклёп» на Лукашэнку – у сістэме, дзе ён сам фарміруе судовую вертыкаль праз прызначэнне суддзяў.

У выніку маем цікавую канструкцыю:

  • адзін чалавек сядзіць у СІЗА за відэа ў інтэрнэце;
  • другі, знаходзячыся пад санкцыямі і ў полі міжнароднага расследавання, вызначае, хто будзе яго судзіць.

У такой сістэме пытанне «А Лукашэнка нічога не здзяйсняў?» – гэта ўжо не меркаванне. Гэта падстава для крымінальнай справы. Дагадайцеся з трох разоў: хто насамрэч павінен сядзець на лаве падсудных?

Фота БелТА.

Сярод вызваленых амерыканцамі 250 палітвязняў чацвёра – з Магілёўскай вобласці (будзе дапаўняцца)

Праваабарончы цэнтр “Вясна” апублікаваў поўны спіс беларускіх палітвязняў, якіх вызвалілі і памілавалі па выніках перамоваў спецпасланніка ЗША Джона Коўла з Аляксандрам Лукашэнкам. Паводле самога спецпасланніка, вызваліць 250 чалавек удалося шляхам «дастаткова жорсткіх перамоваў» з беларускімі ўладамі. 15 чалавек з усіх вызваленых былі дэпартаваныя ў Літву, 235 засталіся ў Беларусі.
Mogilev.media вывучылі поўны спіс вызваленых палітвязняў і знайшлі ў ім чатырох жыхароў Магілёўскай вобласці. Гэта Аляксандра Дуброўская, Аляксей Мельнікаў, Марына Храмцова з Магілёва і Аляксандр Маркін з Бабруйска. Спіс яшчэ будзе дапаўняцца.

Аляксандра Дуброўская, настаўніца, была асуджаная 4 верасня 2025 года на тры гады па “Справе дваравых чатаў”.

Аляксей Мельнікаў (на фота) быў затрыманы ў дзень прэзідэнцкіх выбараў, 9 жніўня 2020 года і асуджаны да 7 год калоніі ўзмоцненага рэжыму. Пазней да гэтага тэрміну яму былі дададзеныя яшчэ паўтары гады. Сярод інкрымінаваных магілёўцу артыкулаў – удзел у беспарадках, захоўванне зброі і непадпарадкаванне адміністрацыі турмы. Мельнікаў прызнаў віну толькі па артыкуле 295 Крымінальнага Кодэкса (Незаконнае захоўванне зброі).

Марына Храмцова, прадпрымальніца, гэтаксама як і Дуброўская, была асуджаная 4 верасня 2025 года на тры гады па “Справе дваравых чатаў”.

Аляксандр Маркін быў затрыманы 5 траўня 2025 года па “справе Гаюна”. У студзені 2026 года ён быў асуджаны, верагодна, да хатняй хіміі.

Фота: “Вясна”

З магілёўскай калоніі вывезлі частку палітвязняў – “Вясна”

Беларускія праваабаронцы паведамляюць, што як мінімум з двух калоній вывезлі частку палітвязняў. Гэта магілёўская ПК-15 і наваполацкая ПК-1. За апошні год масавыя “вызваленні” палітвязняў адбываюцца на фоне сустрэчы Лукашэнкі з амерыканскім спецпасланнікам Джонам Коўлам. Такая сустрэча якраз праходзіць сёння ў Мінску.

“Вясна” паведамляе, што ў мінулыя разы перад масавым вызваленнем палітвязняў іх перавозілі з калоній у мінскі СІЗА КДБ, а адтуль пазней выдваралі з краіны, нярэдка без дакументаў.

Фота з адкрытых крыніц.

Былы палітвязень горацкай калоніі Алесь Бяляцкі вярнуўся ў Facebook

Былы палітвязень калоніі №9 у Горках, Нобелеўскі лаўрэат Алесь Бяляцкі аднавіў сваю старонку ў Facebook.

Першы допіс пасля аднаўлення старонкі Бяляцкі зрабіў увечары 2 сакавіка 2026 года.

“Не мінула і пяці гадоў… Некалькі дзён, як аднавілі мне доступ да Фэйсбуку, а я ўсё прыглядаўся, не наважваўся вярнуцца туды, адкуль мяне выдасталі ў ліпені 21-га. 

Урэшце сёньня адважыўся. І напачатку хачу падзякаваць усім знаёмым і незнаёмым сяброўкам і сябрам, якія хваляваліся і перажывалі за мяне, рабілі што маглі, каб дзень волі для мяне настаў параней. Вялізная мая падзяка!” – напісаў беларускі Нобелеўскі лаўрэат.

Паводле яго, ён заўсёды ледзь не фізічна адчуваў магутную хвалю салідарнасьці з волі як з ім, так і з іншымі палітвязьнямі. “З такой падтрымкаю псіхалагічна сядзець было камфортна, хоць і спалі “на бетоне”, і хадзілі абы ў чым, і елі, што дадуць. Ніводнага дня ў турме ня быў я расчараваны, не пачуваўся пакінутым, не шкадаваў за зробленае. Перакананы, што разам мы – моц, разам мы не прападзем, разам мы пераможам!” – упэўнены Алесь Бяляцкі.

Нагадаем, Алесь Бяляцкі – кіраўнік і заснавальнік Праваабарончага цэнтру “Вясна”, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру 2022 года, віцэ-прэзідэнт Міжнароднай федэрацыі правоў чалавека (FIDH) з 2007 па 2016 гг. Быў затрыманы 14 ліпеня 2021 года ў межах крымінальнай справы. 3 сакавіка 2023 г. у судзе Ленінскага раёна Мінску яму было прызначана 10 гадоў калоніі ва ўмовах узмоцненага рэжыму. 

13 снежня 2025 года Алесь Бяляцкі выйшаў на волю па памілаванні пасля перамоваў з амерыканскай дэлегацыяй на чале з Джонам Коўлам, якія цягнуліся два дні. Вынікам стала памілаванне  і гвалтоўнае перамяшчэнне за мяжу 123 чалавек. Алеся і яшчэ некалькіх замежных грамадзян прывезлі ў Літву.

Фотаздымак: Facebook Алеся Бяляцкага

У Магілёўскай вобласці сілавікі пужаюць студэнтаў рэпрэсіямі

ВНУ Магілёўшчыны ператвараюцца ў пляцоўкі для ідэалагічнай апрацоўкі, пагроз за “экстрэмісцкія” падпіскі і ўдзел у пратэстах.

 

У Горацкай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі 19 лютага прафесарска-выкладчыцкі склад сабралі ў актавай зале на сустрэчу з пракурорам раёна Аляксандрам Тарасюком. Тэма яго выступу гучала як «правапарушэнні экстрэмісцкай накіраванасці і адказнасць за іх здзяйсненне», аднак фактычна гаворка ішла пра папярэджанні і запалохванне.

 

Мерапрыемства прайшло ў фармаце так званага тлумачальна-інфармацыйнага сходу. Выкладчыкам фактычна даручылі праводзіць «прафілактычную працу» са студэнтамі, каб не дапусціць «радыкалізацыі і прапаганды экстрэмісцкіх ідэй». У беларускіх рэаліях пад «радыкалізацыяй» улады разумеюць любую праяву палітычнай нелаяльнасці. Пракурор прыводзіў прыклады канкрэтных прысудаў па палітычна матываваных справах як папярэджанне пра наступствы для тых, хто не падзяляе афіцыйную пазіцыю.

 

Ужо на наступны дзень падобная сустрэча адбылася ў Магілёве, у Беларуска-расійскім універсітэце (БРУ), дзе стартавала штогадовая прававая дэкада «Мы і закон». Перад студэнтамі выступіў старшы інспектар па асаблівых даручэннях упраўлення аховы правапарадку і прафілактыкі УУС Магілёўскага аблвыканкама падпалкоўнік міліцыі Аляксандр Волкаў.

 

Ён папярэджваў пра крымінальную і адміністрацыйную адказнасць за «экстрэмісцкую дзейнасць», удзел у несанкцыянаваных мерапрыемствах і нават за распаўсюджванне матэрыялаў, уключаных у спіс «экстрэмісцкіх». На практыцы ў Беларусі да такіх матэрыялаў адносяць незалежныя медыя і тэлеграм-каналы, а падставай для пераследу становяцца нават падпіскі ў сацыяльных сетках.

 

Аляксандр Волкаў раней неаднаразова фігураваў у кантэксце палітычна матываваных рэпрэсіўных дзеянняў супраць жыхароў Магілёва. Яго выступ у ВНУ выглядаў як працяг агульнанацыянальнай кампаніі запалохвання, калі замест прававой асветы студэнтам дэманструюць прыклады пакарання за іншадумства.

 

Такім чынам, замест дыскусіі пра закон і правы чалавека студэнтам прапануюць урокі лаяльнасці. Універсітэты, якія павінны быць прасторай свабоднай думкі, усё больш становяцца часткай сістэмы кантролю і прафілактыкі «няправільных» поглядаў.

 

Фотаздымак: Mayday

Украінскі палітвязень сядзіць у магілёўскай турме без перадач і спатканняў

Украінец Павел Кабарчук, які асуджаны на 20 гадоў зняволення, утрымліваецца ў турме №4 у Магілёве без перадач, пасылак, грашовых пераводаў і спатканняў.

 

Пра цяжкую долю ўкраінскага палітзняволенага Праваабарончаму цэнтру “Вясна” распавёў праваабаронца Уладзь Лабковіч, які таксама знаходзіўся ў магілёўскай турме разам з Кабарчуком, і быў прымусова вывезены ва Украіну ў снежні 2025 года.

 

Паводле Лабковіча, з-за тое, што ўкраінец увесь час без перадач і спатканняў, гэта значна ўскладняе ўмовы ўтрымання для палітвязня. “У мяне была адна базавая і былі пераводы ад родных, таму я стараўся набываць яму самае неабходнае. Важна, каб ён таксама меў нейкую падтрымку, бо ён знаходзіцца ў цяжкіх умовах. Апроч таго, што яму будуць дапамагаць іншыя зняволеныя, іншай магчымасці трымацца ў яго няма. Павел пісаў заявы на тое, каб яму выдалі гаспадарчае мыла. Бо яму трэба і самому мыцца, і рэчы праць. Можа з пятай ці шостай спробы адміністрацыя турмы злітавалася над ім і ў верасні (заявы пісаў з траўня) выдала яму кавалачак гаспадарчага і лазневага мыла. Іх, канешне, хапае толькі на тыдзень. Калі мяне пераводзілі з турмы ў СІЗА КДБ, то я пакінуў частку сваіх рэчаў Паўлу, хоць і сам не ведаў, куды мяне забіраюць і вязуць”, – распавёў Лабковіч.

 

Як ўзгадвае Лабковіч, Павел знаходзіцца ў магілёўскай турме ад траўня 2025 года. Да гэтага ён быў у калоніі №1 Наваполацка. “Павел кепска гаворыць па-расейску – ён цалкам украінскамоўны. Калі яшчэ неяк размаўляе па-расейску на простыя словы, то пісаць яму цяжка. Расейскую мову ён пачаў вучыць толькі ў Беларусі пасля затрымання. Але ніякіх перакладчыкаў ніколі ў яго не было”, – кажа праваабаронца. 

 

Ён характарызуе ўкраінца як вельмі адукаванага хлопца, які любіць літаратуру. “Ён шмат чытае ў зняволенні. Я яму дапамагаў з рэчамі, якія яму незразумелы. Яму дазволілі консула. Ён прывёз Паўлу некалькі лістоў ад жонкі і маці, але яму іх так і не аддалі. Лісты ад родных ён не атрымлівае да гэтага часу, дазвалюяць толькі званок раз на месяц да жонкі”, – сцвярджае Лабковіч.

 

Да затрымання Павел працаваў кіроўцам — вазіў людзей на працу з Украіны ў Польшчу. Уладзь апісвае ўкраінскага палітвязня як вельмі моцнага, цікавага і шчырага чалавека. 

 

“Ён вельмі гаспадарлівы, кампанейскі і пазітыўны хлопец. Павел увесь час казаў мне, што нельга маркоціцца і хутка ўсё скончыцца. Маральны стан у яго быў у норме, ён трымаецца. Вельмі спадзяецца, што яго хутка абмяняюць ці проста аддадуць Украіне. Калі Павел быў ужо за кратамі, у яго нарадзіўся сын Ян. Ён вельмі сумуе па жонцы, якую вельмі кахае, і сыну, якога яшчэ не бачыў і нават не ўяўляе, як ён выглядае. Але падчас званка з жонкай Павел чуў голас свайго сына, якому амаль два гады. Павел хвалюецца за бацьку, за яго стан здароўя”, – ўзгадвае Уладзь Лабковіч. Бацька Паўла Сяргей Кабарчук, таксама палітзняволены, знаходзіцца ў аршанскай калоніі №8.

 

Лабковіч распавёў, што аднойчы ў Паўла здарыўся прыступ, і ён ледзь не згубіў прытомнасць. “Па нашым патрабаванні яму аказалі медыцынскую дапамогу. Бо так яго ігнаравалі і казалі: “Зрабіце яму гарбаты”, – кажа палітвязень.

 

Праваабаронца распавядае, што 16 чэрвеня 2025 года сукамернікі адзначылі Дзень народзінаў Паўла — ён акурат выйшаў з ШІЗА.

 

“Ён зрабіў цудоўны стол. Дзесьці дастаў апошнюю згушчонку. У нас не было магчымасці паесці чагосьці салодкага. Павел зрабіў смачную аўсяную кашу са згушчонкай. Для нас гэта была адна з самых смачных страваў, якія я пакаштаваў за ўвесь гэты перыяд. Каштоўнасць гэтага была найвялікшая. Павел вельмі шчыры чалавек — ён кожнаму ішоў на дапамогу”, – узгадвае Уладзь Лабковіч. 

 

Сына і бацьку з Украіны Паўла і Сяргея Кабарчукоў затрымалі ў лютым 2024 года. Тады ў Лельчыцкім раёне быў абʼяўлены рэжым “контртэрарыстычнай аперацыі”. Пазней КДБ адсправаздачыўся пра затрыманне “тэрарыстаў”. На апублікаваных прапагандыстамі здымках Павел выглядаў збітым. Вядома, што ў СІЗА КДБ затрыманых даставіў верталёт.

 

Кабарчукі паходзяць з маленькай вёскі ў Валынскай вобласці, дзе іх чакае сям’я. Паводле чатырох артыкулаў Крымінальнага кодэкса іх асудзілі як “дыверсантаў СБУ” да 20 гадоў няволі. Іх тэрміны мусяць скончыцца толькі ў 2043 годзе. Як нядаўна стала вядома праваабаронцам, яшчэ ў СІЗА 63-гадоваму Сяргею Кабарчуку дыягнаставалі анкалогію. Які стан яго здароўя цяпер ці атрымлівае ён неабходную медыцынскую дапамогу – невядома.

 

Беларускія праваабаронцы ў кастрычніку 2024 года прызналі абодвух Кабарчукоў палітзняволенымі.

 

Фотаздымак: Праваабарончы цэнтр “Вясна”

На волю выйшла давераная асоба Ціханоўскай, палітзняволеная магілёўскай турмы

Асуджаная па палітычных актыкулах Таццяна Канеўская, якую для ўзмацнення пакарання змяшчалі ў магілёўскую турмы №4, выйшла на волю.

Таццяна была даверанай асобай Святланы Ціханоўскай падчас электаральнай кампаніі 2020 года. У жніўні таго ж года пасля ператрусаў у яе доме Таццяну затрымалі. Яе абвінавацілі паводле арт. 293 КК («масавыя беспарадкі») і арт. 292 КК («захоп будынкаў»). 4 траўня 2021 года суд прызначыў ёй 6 гадоў пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму.

Падчас адбывання пакарання Канеўскую неаднаразова змяшчалі ў ШІЗА і ПКТ, у 2022 годзе перавялі на турэмны рэжым у Магілёў. Паводле праваабаронцаў, яна была абмежаваная ў спатканнях і перадачах, мела праблемы са здароўем. У магілёўскай турме Таццяну мусілі ўтрымліваць да сакавіка 2024 года, а пасля перавесці ў гомельскую калонію. Але ёй працягнулі турэмны рэжым да канца 2024 ці пачатку 2025 года. У рэшце рэшт жанчыну вярнулі ў гомельскую жаночую калонію №4.

Таццяна прыйшла ў грамадзянскі актывізм праз барацьбу за свайго сына, асуджанага паводле «наркатычнага» артыкула. Яна была адной з прадстаўніц ініцыятывы «Матчын рух 328», выступала за змякчэнне антынаркатычнага заканадаўства і ініцыявала галадоўку маці асуджаных. У 2019 годзе балатавалася ў дэпутаты.

Фотаздымак: Праваабарончы цэнтр “Вясна”