Крычаўляне неаднаразова звярталі ўвагу на небяспечную і неналежную бакавую агароджу ўздоўж возера Маладзёжнае, асабліва на скрыжаванні вуліц Пугачова і Маладзёжнай. Справа ў тым, што агароджа досыць кволая і не зможа стрымаць аўтамабіль, які, не разлічыўшы, будзе ехаць на вялікай хуткасці. У такой сітуацыі ён патрапіць наўпрост у вадаём.
У сувязі з гэтым крычаўская аўтаінспекцыя на ўчастку дарогі каля былога кар’ера правяла праверку бакавой агароджы і высветліла, што яна не адпавядае тэхнічным патрабаванням арганізацыі дарожнага руху. Пытанне пра небяспечную бакавую агароджу на ўчастку дарогі ўздоўж возера Маладзёжнага на працягу года будзе вынесена на абмеркаванне ў раённай камісіі па бяспецы дарожнага руху, для прыняцця рашэння па ўсталяванню надзейнай бар’ернай агароджы згодна з ўсімі тэхнічнымі патрабаваннямі –паведамляераённая газета “Крычаўскае жыццё”.
Возера Маладзёжнае – былы кар’ер, які распрацоўвалі для патрэб мясцовага цэмзавода, а яго глыбыня сягае больш за 30 метраў.
Актыўныя контрнаступальныя дзеянні украінскай арміі заўважаны на чатырох участках фронта – адзначаюць аналітыкі Інстытута вывучэння вайны (ISW).
У той час як расійскае Міністэрства абароны сцвярджае, што расійскія войскі адбілі абмежаваныя і лакалізаваныя наземныя атакі Украіны ў раёне Крэмянной, украінскія афіцыйныя асобы 9 чэрвеня заявілі, што ЗСУ прасунуліся на 1,2 кіламетра падчас працяглых наступальных дзеянняў пад Бахмутам. 9 чэрвеня украінскія войскі працягвалі абмежаваныя контрнаступальныя аперацыі на захадзе Данецкай вобласці ў раёне мяжы Данецка-Запарожскай вобласці і дасягнулі тактычных поспехаў у гэтым раёне.
9 чэрвеня прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін заявіў, што украінскі контрнаступ ідзе ўжо пяць дзён і украінская армія “не дасягнула пастаўленых задач ні на адным з участкаў баявых дзеянняў”.
Расійскія мілітары-блогеры і ваенкоры актыўна каментуюць здымкі з падбітай тэхнікай украінскай арміі – танкамі “Леапард” і БМП “Брэдлі”. Заяўляецца пра страту украінцамі некалькіх дзясяткаў адзінак тэхнікі – да 35 танкаў. У ISW адзначаюць, што ўкраінскія афіцыйныя асобы наўпрост прызналіся, што войска чакае стратаў тэхнікі падчас контрнаступальных аперацый. Дакладная колькасць знішчанай украінскай тэхнікі пакуль невядомая, а украінскія мілітары-блогеры сцвярджаюць пра некалькі адзінак, звяртаючы ўвагу на тое, што расійскія апаненты адзін і той жа фрагмент боя падаюць ужо каторы дзень пад рознымі ракурсамі, павялічваючы такім чынам колькасць страт.
Адначасова паяўляюцца відэасведчанні адступлення расійскіх вайскоўцаў з перадавых ліній у Запарожскай вобласці.
Сусветны дзень мадэрну (World Art Nouveau Day, з 2013 года).
Устаноўлены для прапаганды мастацтва высокага стылю мадэрн ў архітэктуры, жывапісу, паэзіі, музыцы, а таксама захавання яго спадчыны. Дата прымеркавана да дня скону выдатных прадстаўнікоў мадэрну Антоніа Гаўдзі і Эдэна Лехнера.
У Магілёве стыль мадэрн прадстаўлены будынкам сялянскага зямельнага банка, у якім зараз месціцца мастацкі музей імя П. Масленікава.
Міжнародны дзень геральдыкі (International Day of Heraldry).
Геральдыка, гербазнаўства – спецыяльная гістарычная навука, якая вывучае паходжанне, развіццё, грамадска-прававое значэнне і фармаванне герба і інстытут яго карыстання.
Інтэнсіўнае развіццё геральдыкі ў ВКЛ пачалося пасля заключэння Гарадзельскай уніі 1413 года, калі 47 найбольш знатных родаў Княства атрымалі гербы.
У ХVІІ стагоддзі распаўсюдзілася гарадская геральдыка. Уласныя гербы мелі больш за 100 беларускіх гарадоў.
1067 год. Кіеўскія Яраславічы захапілі ў палон полацкага князя Усяслава Брачыславіча (1029-1101) і двух яго сыноў.
Гэта адбылося падчас сустрэчы “на Ршы”. Першая пісьмовая згадка пра Оршу.
Пры Ўсяславе Чарадзеі Полацкае княства дасягнула сваёй магутнасці, быў пабудаваны Полацкі Сафійскі сабор.
Праз 4 месяцы пасля бітвы на Нямізе (1067), Яраславічы запрасілі Усяслава на перамовы, цалавалі крыж, што не зробяць благога. Але, як толькі Усяслаў пераплыў у чоўне Дняпро для перамоваў, Яраславічы парушылі цалаванне крыжа і схапілі князя з сынамі, адвезлі ў Кіеў і кінулі ў земляную турму. Праз 14 месяцаў, падчас паўстання 1068 года, кіеўляне вызвалілі Усяслава з поруба і абвясцілі вялікім князем кіеўскім.
1633 год. У Магілёве на Троіцу на Дняпры патапілася шмат людзей.
Гэта адбылося падчас пераправы праз раку з Магілёва ў Лупалава. Затануў паром разам з шматлікімі гараджанамі, святарамі.
1794 год. У Гродне ўтворана Цэнтральная дэпутацыя ВКЛ.
Выканаўчы органа паўстання 1794 года.
Заклікі Т. Касцюшкі да простага народа змагацца за незалежнасць выклікалі недавер сялян і сабатаж памешчыкаў. У сялян на працягу стагоддзяў выхоўвалася рабская псіхалогія. Яны, пакорлівыя сваім панам, не былі гатовыя да актыўных дзеянняў у якасці свядомых барацьбітоў за свае правы, за сваю свабоду. Усё гэта ўлічваў Касцюшка і ў кожным звароце да народа стараўся абудзіць яго свядомую актыўнасць, умацаваць веру ў перамогу.
А. Арлоўскі. Паўстанцы Т. Касцюшкі.
1883 год. Нарадзіўся Язэп Гапановіч (1883-1961).
Беларускі грамадскі дзеяч, прадпрымальнік
Быў членам Беларускага гуртка ў Варшаве. У пачатку 1920-х гадоў дзеяч беларускай кааперацыі на Віленшчыне, з ліпеня 1925 года стаў намеснікам старшыні Беларускага нацыянальнага камітэту ў Варшаве.
Быў уласнікам цагельні. Заснавальнік і старшыня Асветнага таварыства беларусаў у Варшаве (1937-1939), аплочваў памяшканне таварыства, дапамагаў незаможным беларускім студэнтам.
Выдаў зборнік вершаў С. Станкевіча «З майго ваконца» (1928). Дзеяч Беларускага камітэту ў Варшаве (1940-1944). Пасля 1956 года ўдзельнічаў у працы Варшаўскага аддзелу Беларускага грамадска-культурнага таварыства, спяваў у хоры таварыства.
Памёр 20 мая 1961 года.
1910 год. Памёр Мікалай Нікіфароўскі (1845-1910).
Беларускі этнограф, фалькларыст, краязнавец, сябра геаграфічнага таварыства, таварыства аматараў прыродазнаўства, антрапалогіі і этнаграфіі пры Маскоўскім універсітэце.
Рэдактар часопіса “Этнографическое обозрение”, паплечнік па даследаваннях магілёўца Паўла Шэйна (1826-1900).
Аўтар грунтоўных “Нарысаў Віцебскай Беларусі” (8 частак), “Нарысаў простанароднага жыцця-быцця ў Віцебскай Беларусі і апісанне прадметаў ужытку”, “Простанародныя прыкметы і павер’і, прымхлівыя абрады і звычаі, легендарныя паданні пра асобы і мясціны” (змяшчае 2307 народных прыкмет, павер’яў, забабонаў, абрадаў, звычаяў).
1917 год. У Менску выйшаў першы нумар газеты «Вольная Беларусь».
Беларускамоўная грамадска-палітычная, эканамічная і літаратурная газета нацыянальна-дэмакратычнага кірунку пад рэдакцыяй Язэпа Лёсіка.
Выдавалася Беларускім нацыянальным камітэтам, потым Таварыствам беларускай культуры да лістапада 1918 года.
Газета закрылася па заняцці Менска бальшавікамі.
1919 год. У Вільні ўтворана Цэнтральная беларуская рада Віленшчыны і Гродзеншчыны.
Гэта адбылося падчас працы Беларускага з’езда Віленшчыны і Гродзеншчыны (9-10 чэрвеня).
Рада – орган палітычнага прадстаўніцтва беларускага нацыянальнага руху Заходняй Беларусі на чале К. Дуж-Душэўскім і М. Кахановічам. Рада выступала ў абарону правоў беларусаў, спрыяла развіццю беларускай культуры, кааперацыі, займалася дабрачыннасцю на карысць пацярпелых ад вайны і дзяцей-сірот. У палітычнай дзейнасці прытрымлівалася актаў БНР.
Удзельнікі з’езда. Пасярэдзіне стаіць К. Дуж-Душэўскі.
1923 год. Памёр Міхал Федароўскі (1853-1923)
Беларускі і польскі фалькларыст, этнограф, археолаг.
Сабраў каля 1 500 беларускіх песенных і танцавальных мелодый, 5 000 беларускіх народных песень, каля 10 000 прыказак, сотні казак, загадак, якія выдадзеныя у 8-томнай працы “Люд беларускі”. Аўтар этнаграфічнай працы “Пружана і яе ваколіцы”.
1942 год. Нямецкімі войскамі сцёртая з твару зямлі чэшская вёска Лідзіцэ.
Непасрэднай падставай для расправы стала забойства Рэйнхарда Гейдрыха, пратэктара Багеміі і Маравіі, учыненае 27 мая 1942 года ў Празе. Жыхары вёскі былі абвінавачаныя ва ўкрывальніцтве чэхаславацкіх патрыётаў, якія здзейснілі замах.
Усё мужчынскае насельніцтва старэйшае за 15 гадоў, а гэта 172 чалавекі, было расстраляна, 195 жанчын былі адпраўленыя ў канцэнтрацыйны лагер Равенсбрук. З 98 дзяцей было пакінута 13 дзяцей узростам да аднаго года і прыдатныя для анямечвання. Астатнія дзеці былі забітыя ў газавай камеры ў лагеры смерці каля Хелмна. Усе будынкі вёскі былі спаленыя.
Трагедыя Лідзіцэ.
1958 год. Нарадзіўся Васіль Аўраменка.
Магілёўскі паэт, бард, пісьменнік, урач-неўрапатолаг па прафесіі.
Сталы аўтар часопіса “ARCHE”, удзельнік праекту “Радыё Свабода” “Барды Свабоды”, бардаўскіх канцэртаў, сябра клубу аматараў гісторыі і падарожжаў “Чароўны ўспамін”, аўтар паэтычных зборнікаў, кнігі пра інтымнае жыццё, неафіцыйнага гімну Магілёва.
1972 год. Нарадзіўся Пітэр Серафіновіч.
Брытанскі акцёр беларускага паходжання.
Пачаў працу на радыё BBC Radio 1, прымаў удзел у розных шоў на радыё і тэлебачанні, у тэлесерыялах на брытанскім і амерыканскім тэлебачанні.
Вядомы і ў якасці акцёра агучання, працаваў у рэкламе, дубляжы.
Яго брат Джэймс Серафіновіч – сцэнарыст і рэжысёр, сястра Хелен – замужам за сцэнарыстам Грэгэмам Лінеганам.
2020 год. Памёр Валерый Гаркуноў (1947-2020).
Беларускі глебазнавец, краязнавец, доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар МДУ імя А. Куляшова.
Член геаграфічнага таварыства і таварыства глебазнаўцаў, галоўны рэдактар часопіса “Магілёўскі мерыдыян”.
Даследчык глеб Магілёўскай вобласці, аўтар 50 прац па структуры глебавага покрыва вобласці і ўсходняй Беларусі.
Вярхоўны суд Нідэрландаў пацвярдзіў рашэнне Апеляцыйнага суда Амстэрдама, вынесенае яшчэ ў кастрычніку 2021 года аб вяртанні каштоўнасцяў украінскаму боку.
Музей Аларда Пірсана ў Амстэрдаме атрымаў золата скіфаў у арэнду ад чатырох музеяў Крыма ў 2014 годзе. Калі Расія анексавала гэты паўвостраў, стала незразумела, каму аддаваць аб’екты – музеям у акупаваным Крыме ці Украіне.
Калі суд прызнаў скарбы культурнай спадчынай усёй Украіны, крымскія музеі звярнуліся ў Вярхоўны суд Нідэрландаў. Цяпер, калі Вярхоўны суд ратыфікаваў папярэднюю пастанову Апеляцыйнага суда, спрэчка нарэшце падышла да канца – піша галандскае агенцтва NOS.
Дорожники апеллировали к привычному “отсутствию средств”, тогда как саму же организацию контролеры уличили в неразумном расходовании денег – дороги не чинили, зато тратили средства направо и еще больше налево.
Удивительный – по меркам белорусской реальности – случай защиты жителями поселка своих интересов произошел в агрогородке Добрейка Шкловского района. Как сообщают источники mogilev.media, сельчане уже несколько лет добиваались нормального ремонта дорог. И добились, с неожиданными – для дорожников – аргументами в руках. С матераилами проверки этих самых дорожников, опубликованными в прессе. Но, все по порядку.
Павильон поставили, а дальше – “денег нет”
В 2019 г. оскорбленные низким качеством благоустройства улиц, жители агрогородка Добрейка Шкловского района обратились с соответствующей просьбой в районный Совет. Работники совета провели собрание с местными жителями по поводу изыскания финансовых средств для приведения улиц деревни в надлежащее состояние. Кое-что сделали, в частности, поставили павильон на автобусной остановке. А вот с улицами у них не сложилось из-за отсутствия источников финансирования.
В марте 2023 г. по БТ выступил Лукашенко и пообещал заасфальтировать или забетонировать улицы всех агрогородков страны. Вдохновленные этими словами, жители Добрейки вновь собрали подписи (60 штук) с обращением о помощи в 4 инстанции – от райсовета до главной Администрации с надеждой на взаимопонимание. 31 мая в агрогородке состоялось очередное собрание с участием работников райисполкома, райсовета и заинтересованных граждан.
“Денег нет” – “Как нет?!”
Попытки чиновников свалить все на отсутствие финансирования были пресечены гражданами в самом начале собрания. Дело в том, что 26 мая 2023 г. в «Могилевских ведомостях» была опубликована статья «Дорожные перипетии», в основе которой лежал отчет Комитета госконтроля по Могилевской области, а в нем говорилось, что для обеспечения ремонтных работ финансов как раз хватает.
Более того, их освоили всего лишь на 94,6 %. При этом, из 21 района Могилевской области 18 не выполнили показатели региональной программы по ремонту местных дорог, в том числе и Шкловский район.
Не сумев обеспечить исполнение бюджета по предназначению, «Могилевоблдорстрой» швырял деньги направо, а больше налево.
Итак:
на проведение аттестации;
на проездные билеты;
на медицинские услуги;
тепло- и электроэнергию
оплату проезда по платным дорогам;
погашение задолженности по исполнительным производствам;
уплату кредитов и процентов по ним;
культурно-массовую работу;
техобслуживание автомобилей;
оказание безвозмездной спонсорской помощи (!) гандбольному клубу «Машека».
И это не все. Затраты на содержание административно-управленческого аппарата составили 11,1 % от себестоимости реализованной продукции.
Чувствуется размах безответственности и преступного отношения к народным деньгам? А что же с ремонтом дорог, собственно для которого и формировался фонд?
Дороги для дорожников не главное?
Во-первых, простые работяги получали весьма низкую зарплату и постепенно разбегались по области, что не позволяло качественно и вовремя проводить работы.
Во-вторых, когда есть легкие деньги, то всегда найдутся посредники в обеспечении процесса. Так, одно из ДРСУ приобрело через посредника 2,2 тонны щебня на 18,6 тыс. рублей дороже по сравнению с ценой завода-изготовителя.
В-третьих, для выполнения программы дорожникам пришлось нанимать подрядчиков со стороны. Вот и удивляемся, что по итогам работы за 2021 г. «Могилевоблдорстроем» получен убыток в 1 935 тыс. рублей, а в 2022 г. – 500 тыс. рублей. Кажется, что проще было бы разогнать данную структуру и передать функции частным организациям – те уж точно бы в убытках не прозябали.
Оказалось, чиновники все знали
Как оказалось на собрании, должностные лица районных служб все это знали и теперь уже отнеслись к исполнению требований жителей агрогородка более серьезно, чем в предыдущие годы.
Председатель райисполкома Андрей Камко клятвенно заверил, что в течение недели большинство проблем будет снято с повестки дня: будут проведены подсыпка и грейдирование улиц, заделка ямы около магазина «Корона».
Более того, грейдировать дороги по деревне и частично завозить гравий стали уже в день проведения собрания. А в течение двух дней основная часть работ была исполнена.
Что-то по ремонту на сегодняшний день уже сделано. Это радует, но осадок, согласитесь, остался.
Одновременно стоит отметить, что кейс с Добрейкой стал, пожалуй, первым испытанием для нового председателя райисполкома. Пока складывается впечатление, что отреагировал он по-человечески, а также оперативно и внимательно.
Еще кое-что. Против бетонного покрытия улиц в Добрейке на собрании высказался один из чиновников. Но посмотрите – такая дорога в городке есть, и функционирует замечательно.
Жыхары пасёлка Глуша ў Бабруйскім раёне тры дні жылі ў страху з-за агрэсіі маладога бабра. Каб супакоіць жывёлу, спатрэбіліся дзіцячая ванначка, бляха і дзесяць хвілін. Бабёр не пацярпеў.
Пра прыгоды жыхароў пасёлка пад Бабруйскам піша “Камерцыйны кур’ер”. Дзікая жывёла шыпела, кідалася на навакольных і не пакідала аблюбаванае на ўскраіне пасёлка месца.
Мясцовыя жыхары абарвалі тэлефон аддзела па надзвычайных сітуацыях, у Бабруйскі лясгас нават паступіў званок з Бабруйскага райвыканкама. Ляснік і выручыў.
У Глушанскім доследна-вытворчым лясніцтве на дзяжурстве знаходзіўся ляснічы Ілля Дудаль. Ён выехаў на месца, да засады, створанай бабром. Прыйшлося прымяніць кемлівасць, распавядае Ілля:
– Гэта быў малады бабёр, кілаграмаў пад 12. Хутчэй за ўсё, ён шукаў новае месца для жыцця, вось і зайшоў у нізіну на ўскраіне пасёлка. Атрымалася, што з аднаго боку – дамы, з другога – дарога. Жывёла спалохалася і баялася выйсці. Тут яго і знайшлі мясцовыя жыхары, але не змаглі прагнаць. Бабры вельмі небяспечныя, яны могуць нанесці сваімі зубамі сур’ёзныя раны. Таму трэба быць асцярожнымі, не палохаць і не правакаваць іх. Выязджаючы на месца, я ўзяў з сабой дзіцячую ванначку. Такім метадам раней лавіў гусей: памеры гуся і бабра падобныя.
На фота Ілля Дудаль – злева.
– Не марнуючы ні секунды, – працягвае ляснік – падышоў да бабра і накрыў яго ванначкай. Потым папрасіў мясцовых жыхароў прынесці ліст бляхі і прасунуў пад ніз, атрымалася зачыненая пастка. Разам з ратавальнікамі мы акуратна пагрузілі бобрыка ў машыну і выпусцілі ў бліжэйшую рэчку.
10 чэрвеня ў Беларусі пройдуць выпускныя вечары ў школьнікаў, і па гэтай прычыне практычна ва ўсіх рэгіёнах краіны будзе абмежаваны гандаль алкагольнымі напоямі. Але ўсюды па-рознаму.
Чытачы mogilev.media падзяліліся дзіўным назіраннем. Заўтра, 10 чэрвеня ва ўсіх крамах Магілёўшчыны забараняецца продаж моцных алкагольных напояў, а вось піва і слабаалкагольныя напіткі можна будзе набываць. А вось на Гомельшчыне абмежаванне адваротнае – так, у крамах Рагачоўскага раёна нельга будзе набыць піва і слабаалкагольныя напоі, тады як на любую прадукцыю з градусам вышэй за 7 – ніякіх абмежаванняў.
Атрымліваецца, што калі на Магілёўшчыне нельга будзе набыць гарэлку, а піва можна, то на Гомельшчыне піва не, а вось гарэлку – колькі заўгодна.
Санітарна-эпідэміялагічная служба выявіла наяўнасць сарбінавай кіслаты ў турэцкіх цукерках “Coco” вытворчасці турэцкай кампаніі “Antat” – паведамляе Магілёўскі абласны цэнтр гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя.
Цукеркі – з какосавай стружкі, пакрытыя шакаладнай глазурру. Сарбінавая кіслата, што ўваходзіць у склад прадукта, не была пазначаная на этыкетцы.
На канец тыдня ў Магілёўскай вобласці сіноптыкі прагназуюць ноччу ад +11° да +17°С, днём – ад 16°С да +27°С.
Будзе пераважаць пераменна воблачнае і пахмурнае з ападкамі і навальніцамі надвор’е. Працягласць дня вырасце да 17 гадзін 3 хвілін 11 чэрвеня. У нядзелю сонца ўзыйдзе ў 4:28, зойдзе ў 21:31.
Сінаптычны прагноз надвор’я на другія чэрвеньскія выходныя наступны.
Сёння, 9 чэрвеня, пятніца
Надвор’е абяцае быць воблачным з праясненнямі. Уноч да +13° +17°С, днём тэмпература падрасце да +24°С, месцамі да +26 +27°С. Днём месцамі пройдуць невялікія дажджы, магчымы навальніцы. На працягу сутак будуць паступаць паветраныя масы з паўднёвага захаду, захаду і паўночнага ўсходу. Хуткасць вятроў 3-4 м/с, месцамі пры парывах да 9 м/с. Убываючы месяц. Магнітнае поле спакойнае.
Субота, 10 чэрвеня
Будзе пераважна пахмурна. Уноч і ўранні да +13° +17°С, днём слупкок тэрмометра падымецца да +17° +20°С, месцамі і да +21°С. Удзень месцамі магчымы кароткатэрміновыя дажджы, не выключаюцца навальніцы. На працягу сутак будуць паступаць паветраныя масы з паўночнага ўсходу, хуткасць вятроў 4-6 м/с, пры парывах да 10-14 м/с. Убываючы месяц. Магнітнае поле няўстойлівае.
Нядзеля, 11 чэрвеня
Ноччу воблачна, да +11° +15°С, раніцай да +17°С, удзень паветра прагрэецца да +18°С, месцамі да +23°С. Пахмурна, пераважна без ападкаў. З рання і да вечара вызначаць надвор’е будуць паўночна-усходнія вятры хуткасцю 3-7 м/с. Убываючы месяц – апошняя чвэрць. Магнітнае поле спакойнае.
Ранак панядзелка 12 чэрвеня пачнецца з воблачнага надвор’я, з ранішнімі тэмпературамі +11° +14°С, з паўночна-усходнімі вятрамі хуткасцю да 3-7 м/с, якія прынясуць у асобныя раёны дажджы. Днём да +18° +21°С. Убываючы Месяц. Магнітнае поле спакойнае.
Міжнародны дзень архіваў (International Archives Day, з 2007 года).
Заснаваны Міжнародным саветам архіваў у 1948 годзе рашэннем ЮНЕСКА.
Для жыцця грамадства ролю архіваў цяжка пераацаніць. Як своеасаблівыя інфармацыйныя цэнтры, яны забяспечваюць доступ да рэтраспектыўнай дакументнай інфармацыі, садзейнічаюць у вырашэнні задач сацыяльна-эканамічнага развіцця краін, эфектыўнага дзяржаўнага кіравання, а таксама забяспечваюць навуковае пазнанне мінулага.
Архівы – не толькі сур’ёзны інфармацыйны рэсурс культурнай і гістарычнай спадчыны. У жыцці кожнага асобнага чалавека архівы часам адыгрываюць не меншую ролю. Бо там захоўваюцца індывідуальныя звесткі аб кожным з нас. Разнастайнасць архіўных крыніц і фарматаў вялізная. Таму архіўныя даныя з’яўляюцца каштоўным сведчаннем эканамічнага, палітычнага і сацыяльнага развіцця чалавецтва.
Захаваць дакументальную спадчыну, даць магчымасць людзям знаёміцца з унікальнымі дакументамі – галоўная задача архівістаў.
Міжнародны дзень сяброў (International Friends Day).
Створаны для таго, каб усе мы, незалежна ад жыццёвых абставін і розных перыпетый, нагадалі сваім сябрам аб тым, як яны важныя для нас і парадавалі іх сваёй увагай, тэлефонным віншаваннем, сустрэчай з імі.
Усе народы ва ўсе часы лічылі сяброўства найвялікшай каштоўнасцю, і пры гэтым нязменна лічылі “сапраўднае сяброўства” вельмі рэдкай з’явай.
У кожнага з нас сапраўдных сяброў можа быць 3-5, 5-7. Не болей, як правіла. Чаму б у гэты дзень не сабрацца разам тым, хто даўно не бачыўся, не ручкаўся, не стэлефаноўваўся. Успомніць добрыя старыя часы, падзяліцца добрымі навінамі, дасягненнямі. На самай справе, калі ў сяброў здараецца нешта добрае, то гэта добрае здараецца і ў цябе.
1246 год. Італьянскі падарожнік, францысканскі манах Джавані ды Плана Карпіні вярнуўся ў Кіеў пасля наведвання Каракарума.
Першы з еўрапейцаў дасягнуў сталіцы мангольскай імперыі Каракарума, правёў перамовы з Батыем.
Падарожжа адкрыла спіс вялікіх падарожжаў еўрапейцаў у Азію, а справаздача Карпіні ўпершыню пазнаёміла Еўропу са светам Усходу.
1595 год. Нарадзіўся Уладзіслаў IV Ваза (1595-1648).
Кароль польскі і вялікі князь ВКЛ (1632-1648), тытулярны цар маскоўскі (1610-1634) і кароль шведскі (1632-1648).
Пераняў сталец у цяжкі для краіны час, калі была ўжо страчаная Лівонія, праваслаўная грамадскасць расколатая Берасцейскай уніяй. Ён перамог Расію ў Смаленскай вайне і паводле Палянаўскага міру 1634 адваяваў Смаленск і прымусіў маскавітаў адмовіцца ад прэтэнзій на землі Рэчы Паспалітай.
Для міру і спакою, Уладзіслаў адмовіўся ад тытулу маскоўскага цара і прэтэнзій на маскоўскі сталец, пазней – на шведскі сталец.
1661 год. Магілёву нададзены герб.
З пачаткам Трынаццацігадовай вайны ў 1654 года гараджане здалі горад маскоўскім захопнікам. Аднак 1 лютага 1661 года ў выніку народнага паўстання гараджане знішчылі акупацыйны гарнізон.
За выяўленую ў час паўстання мужнасць кароль і вялікі князь Ян Казімір ураўнаваў у правах Магілёў з Вільняй, надаў новы герб «у блакітным полі тры сярэбраныя гарадскія вежы, у адчыненай сярэдняй браме – рыцар з узнятым мячом, а над ім герб – “Пагоня”.
Магдебургскаму Магілёву бракавала мураванай ратушы – і 4 верасня 1679 года гараджане прыступілі да будаўніцтва каменнай ратушы, асноўны корпус якой быў узведзены да 1681 года, а поўнасцю будаўніцтва завяршылі ў 1698 годзе.
1737 год. На святую Троіцу ў Маскве выгарэлі цэнтр горада і Крэмль.
Каля 23:00 гадзін успыхнуў Траецкі пажар – адзін з самых буйных за ўсю расійскую гісторыю гарадскіх пажараў XVIII стагоддзя.
Першым загарэўся дом Міласлаўскіх за Баравіцкім мостам, ад свечкі, якую паставіла перад абразом салдацкая ўдава. Адсюль пайшоў выраз: “Масква згарэла ад капейкавай свечкі”.
Вецер быў моцны, а час сухі. Было знішчана больш за 2 500 двароў, 486 крам і шмат цэркваў.
“Ахвярай” бедства таксама стаў 200-тонны Цар-звон. Ён быў адліты 2 гадамі раней, але яшчэ знаходзіўся ў спецыяльнай ліцейнай яме пад бярвеністым падстрэшкам. Ад яго адкалоўся кавалак вагой 700 пудоў (11,5 тоны).
Згарэў у пажары і гадзіннік на Спаскай вежы.
Імператрыца Ганна Іаанаўна сваім указам распарадзілася аднавіць палацавыя і саборныя цэрквы за кошт казны, але нават праз некалькі гадоў, ужо ў валадаранне Лізаветы Пятроўны, сляды пажару ў Крамлі былі па-ранейшаму вельмі прыкметныя.
1868 год. Нарадзіўся Уладзіслаў Вярыга (1868-1916).
Беларускі філосаф, этнограф, фалькларыст. Доктар філасофіі.
Вучыўся ва ўніверсітэтах Варшавы, Берліна, Прагі і Берна. Займаўся збіральніцтвам беларускага фальклору. Друкаваўся ў часопісе «Вісла». У 1889 годзе ў часопісе «Збор звестак па айчыннай антрапалогіі» апублікаваў працу «Беларускія думкі з вёскі Глыбокае Лідскага павету Віленскай губерні, запісаныя ў 1885 годзе», якая змяшчае 45 беларускіх народных песень.
Выдаў кнігу «Беларускія паданні» (1889), якая змяшчае 32 беларускія казкі з Лідскага павета.
Памёр 27 жніўня 1916 года.
Варшаўскі ўніверсітэт.
1873 год. Памёр Венцаслаў Пелікан (1790-1873).
Беларускі медык, грамадскі і палітычны дзеяч, прафесар.
Рэктар Віленскага ўніверсітэта, Прэзідэнт і Ганаровы член-карэспандэнт Пецярбургскай медыка-хірургічнай акадэміі, член Віленскага і Варшаўскага медыцынскіх таварыстваў, таварыства кіеўскіх дактароў і Харкаўскага ўніверсітэта, доктар медыцыны і хірургіі.
Працаваў дырэктарам медыцынскага дэпартамента ваеннага міністэрства.
З’яўляецца рэфарматарам расійскай медыцыны і ветэрынарыі.
1881 год. Нарадзіўся Іван Луцкевіч (1881-1919).
Беларускі палітычны і грамадскі дзеяч, публіцыст, краязнавец, археолаг, збіральнік старажытнасцяў. Брат беларускага дзеяча Антона Луцкевіча.
Адзін з заснавальнікаў Беларускай сацыялістычнай грамады і газеты “Наша ніва”. Сябра Віленскай беларускай рады і Рады БНР. Распрацоўваючы ідэю беларускага самавызначэння ад ідэй краёвасці прыйшоў да ідэі поўнай незалежнасці Беларусі.
Арганізатар беларускага культурнага жыцця ў Вільні.
Аўтар прац па гісторыі, мастацтве, кніжнай культуры Беларусі. Увёў у навуковы ўжытак помнікі старабеларускай літаратуры XVI стагоддзя, пісаныя арабскай графікай «Аль-Кітаб».
У 1921-1944 гадах працаваў Беларускі музей імя Івана Луцкевіча (зачынены савецкімі ўладамі), з 2001 працуе аб’яднанне “Беларускі музей імя Івана Луцкевіча”. У Мінску, у парку імя Янкі Купалы ўсталяваны памятны знак у гонар братоў Луцкевічаў.
Памёр 20 жніўня 1919 года.
Іван і Антон Луцкевічы, Аляксандр Уласаў у час выхаду «Нашай Нівы».
1958 год. Нарадзіўся Алесь Камоцкі.
Беларускі паэт, бард.
Удзельнік гуртоў “Близнецы”, “Zartipo”. Аўтар 9 альбомаў, у тым ліку “З бацькоўскай кружэлкі” – пераклады папулярных песен савецкіх часоў на беларускую мову.
Удзельнік многіх супольных праектаў, у тым ліку “Віно дажджоў” на творы У. Караткевіча, “Бывайце здаровы! Bella Ciao” – італьянскія песні па-беларуску, беларускія – па-італьянску, “Тузін. Перазагрузка”(2009, 2011).
1960 год. Гарадскі пасёлак Шацілкі стаў цэнтрам Парыцкага раёна Гомельскай вобласці.
29 ліпеня 1961 года Шацілкі пераменаваны ў г. Светлагорск, Парыцкі раён стаў Светлагорскім. Новая назва, як палічыла камуністычнае кіраўніцтва, сімвалізуе светлае жыццё савецкага Палесся.
1970 год. Забіты невядомымі ў сваёй кватэры ў Нью-Ёрку Уладзімір Тамашчык (1900-1970).
Беларускі грамадскі і рэлігійны дзеяч, архібіскуп Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы.
Актывіст беларускага руху ў Заходняй Беларусі, належаў да КПЗБ.
Пасля трох гадоў адбывання тэрміну ў польскай турме, з 1930 года жыў у Чэхаславакіі. Скончыў Пражскі політэхнічны ўніверсітэт.
Працаваў у Пражскім інстытуце заалогіі, браў удзел у грамадскім беларускім жыцці, быў сакратаром старшыні Рады БНР Васіля Захаркі.
З пачаткам Другой сусветнай вайны працаваў у беластоцкай газеце «Новая дарога», у Беларускім камітэце. Удзельнічаў у Другім Усебеларускім кангрэсе.
З 1944 года у эміграцыі ў Германіі. Быў старшынём Беларускага цэнтральнага камітэта. У 1949 прыняў манаства пад імем Васiль і стаў епіскапам Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы.
У 1951 годзе пераехаў у Нью-Ёрк. Стаў архіепіскапам Канадска-Амерыканскім. Браў актыўны ўдзел у беларускім грамадскім жыцці ў ЗША.
2011 год. Памёр Павел Місько (1931-2011).
Беларускі пісьменнік, празаік, паэт, публіцыст.
Працаваў у многіх газетах, узначальваў аддзелы рэдакцый штотыднёвіка “Літаратура і мастацтва”, часопіса “Полымя”, намеснікам галоўнага рэдактара выдавецтва “Мастацкая літаратура”.
Аўтар шматлікіх кніг, зборнікаў апавяданняў і аповесцей, раманаў, сатыры і гумару, кніг твораў для дзяцей.
Яго творчасці ўласцівыя ўвага да бытавой стыхіі народнага жыцця, шчырыя адносіны да чалавека працы, жывое шматфарбнае народнае слова.
Пераклаў на беларускую мову паэму М. Гогаля “Мёртвыя душы”, казку П. Яршова “Канёк-гарбунок”, творы Я. Носава, К. Чукоўскага і іншых, перакладаў таксама з украінскай, польскай і балгарскай моў.
