Былы палітвязень Шклоўскай калоніі: гэта былі катаванні ва ўсіх сэнсах

Умовы, у якіх знаходзяцца палітвязні, гэта катаванні ва ўсіх сэнсах, сцвярджае праваабаронца, былы зняволены Шклоўскай калоніі №17 Уладзімір Лабковіч.

“Умовы былі надзвычай цяжкія. Напрыклад, у калоніі №17 мне адразу начальнік гэтай установы сказаў: ты ж ведаеш, што твае сябры на волі робяць з цябе сакральную ахвяру. Мы ім, канешне, дапаможам у гэтым ва ўсім. Формула простая – мы проста пеленгуем інтэрнэт, адна ўзгадка (пра цябе – заўв. mogilev.media) ў прэсе, незалежна дзе, і ты адразу едзеш у ШЫЗА. Узгадак было шмат, ШЫЗА таксама хапала” – распавёў Лабковіч на прэс-канферэнцыі былых палітвязняў у Вільні.

Асаблівыя пакуты ў ШЫЗА ў яго выклікала знаходжанне ў камеры-адзіночцы. 

“Гэта адзіночкі, гэта надзвычай халоднае памяшканне. У кожнага розны ўзровень сацыяльнай моцы. Для мяне асабліва цяжка было ў адзіночках, калі ты там адзін тыдзень, два, тры, чатыры, пяць, і іх было шмат. І сутак было шмат бесперапынна. Тады сапраўды становіцца цяжка” – ўзгадвае праваабаронца, падкрэсліваючы, што катаванні камерамі-адзіночкамі “вельмі-вельмі цяжкія”.

“Ёсць шмат момантаў, пра якія я не гатовы ўзгадваць, калі сапраўды былі і фізічны ўздзеянні, а маральныя і псіхалагічныя былі кожны раз” – кажа Уладзімір Лабковіч.

Уладзімір Лабковіч – юрыст Праваабарончага цэнтру “Вясна”, каардынатар кампаніі “Праваабаронцы за свабодныя выбары”. Уладзімір быў затрыманы разам з жонкай Нінай Лабковіч 14 ліпеня 2021 г. пасля вобшуку ў іх кватэры па так званай “справе Вясны”. Па некалькіх артыкулах Крымінальнага кодэксу яму прысудзілі сем гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму. 

13 снежня 2025 г. Уладзімір Лабковіч разам з іншымі палітвязнямі быў выдвараны з Беларусі ва Украіну, а затым пераехаў у Літву.

Скрыншот: YouTube-канал Святланы Ціханоўскай

Алесь Бяляцкі: у Горацкай калоніі на мяне склалі 23 пратаколы аб парушэннях

Адміністрацыя Горацкай калоніі не рабіла палёгкі для лаўрэата Нобелеўскай прэміі ў параўнанні з іншымі палітзняволенымі, паведаміў праваабаронца Алесь Бяляцкі.

У калоніі №9 у Горках усе ведалі, што ў іх сядзіць лаўрэат Нобелеўскай прэміі, аднак ніякіх прывілеяў гэта не давала, распавёў выдвараны з Беларусі былы палітвязень Алесь Бяляцкі Радыё Свабодзе. Ён знаходзіўся ў гэтай калоніі з 2023 года да вызвалення сёлета ў сярэдзіне снежня. 

“Я праходзіў праз усё тое, праз што праходзілі палітычныя зняволеныя. Гэта і знявагі, гэта і размовы на «ты», да цябе ставіліся як да звычайнага зняволенага, як да палітзняволенага. Захацелася начальніку рэжыму – ён цябе распрануў дагала, прымусіў прысядаць, бо ён табе робіць поўную праверку, хаця там у цябе толькі сустрэча з адвакатам. Перад гэтым ён цябе распрануў, а то раптам ты пранясеш нейкую цыдулку, ці што ён там шукаў, я ня ведаю. Гэта ўсё – здзекі і нечалавечае абыходжанне – было, безумоўна” – распавёў Алесь Бяляцкі.

Паводле яго, там былі бясконцыя пратаколы аб парушэньні правілаў унутранага распарадку і адміністрацыя вельмі любіла выпісваць гэтыя паперы. “За любую дробязь і па справе, і не па справе – што ты не паголены, у цябе чаравікі не пачышчаныя, ты кепска прыбраў у секцыі, калі твой час прыбіраць, не павітаўся, калі прайшоў начальнік нейкі. Усё гэта было, я і сам ня ведаў, што на мяне было столькі папер” – кажа палітвязень.

Бяляцкі падлічыў, што пару месяцаў таму ён праходзіў палову тэрміну свайго зняволення. “Улічваючы норму «дзень у СІЗА за паўтара ў калёніі» і тое, што мы ў СІЗА правялі амаль два гады, мне атрымалася чыстага тэрміну дзевяць гадоў і паўтара месяца – тое, што я мусіў адсядзець. Нядаўна я праходзіў атэстацыю за палову гэтага тэрміну і на ёй пачуў, што на мяне, аказваецца, за два з паловай гады знаходжаньня ў Горацкай калёніі склалі 23 пратаколы аб парушэнні ўнутранага распарадку. Я лічыўся злосным парушальнікам. Нобэлеўскі ляўрэат – злосны парушальнік правілаў распарадку. Гэта цалкам нармальна, без усякай шызафрэніі для мясцовага горацкага начальства” – сцвярджае праваабаронца.

Паводле Бяляцкага, пры вызваленні перад наступнай дэпартацыяй у Літву 13 снежня 2025 года ў яго была забраная ўся карэспандэнцыя і рукапісы. 

Пры гэтым ён сцвярджае, што ў дачыненні да яго, безумоўна, было нялюдзкае абыходжанне, а вось катаванняў не было. “Калі цябе зачыняюць у ШЫЗА, а на табе толькі лёгкае адзеньне, а ў камэры +8 градусаў і ты там мусіш сядзець 10 сутак, ня можаш спаць, бо цябе калоціць ад холаду – гэта што? Гэта і ёсць нялюдзкае абыходжанне. Калі ты ня можаш сесці, бо прышпіленыя нары, ты мусіш хадзіць, а лаўка вузкая – 20 сантыметраў. Гэта тое месца, дзе ты можаш пасядзець пры +8 градусах у камеры, максімум +10, а ты ў кашульцы – гэта што такое? Гэта датычыць усіх зняволеных, не толькі палітычных” – ўзгадвае праваабаронца.

Фотаздымак: Reuters

Рыцарскі клуб “Барысфен” Магілёўскага ГДК прызнаны “экстрэмісцкім фармаваннем”

Што з кіраўніком клуба гістарычнай рэканструкцыі Паўлам Пастуховым (Станкевічам) – невядома.

Сёння, 17 снежня, магілёўскі клуб сярэдневяковай культуры “Барысфен” быў прызнаны Міністэрствам унутраных спраў “экстрэмісцкім фармаваннем” – паведамляе “Вясна”. Клуб «Барысфен» быў заснаваны яшчэ ў канцы 1990-х гадоў і ўваходзіць у структуру Магілёўскага гарадскога цэнтра культуры і адпачынку і мае званне Народнага калектыва. Касцюмаваныя выступленні ўдзельнікаў клуба дзесяцігоддзямі ўпрыгожвалі галоўныя гарадскія вулічныя святы і акцыі, шматлікія мерапрыемствы ў Магілёве і вобласці.

Заснавальніка і бяссменнага кіраўніка клуба Паўла Пастухова (пазней – Станкевіча) затрымалі больш за месяц таму, ён адсядзеў двойчы па 15 сутак –
пісалі mogilev.media. Паводле інфармацыі ад розных крыніц, пасля адсідкі Павел быў адпушчаны на волю. Але прыкладна ў той жа самы дзень, калі дайшла інфармацыя пра тое, што ён на свабодзе, з’явілася новая – паводле якой, Паўла зноў затрымалі.

Паводле непацверджаных звестак, над ім зноў адбыўся адміністрацыйны суд. У якім статусе ён знаходзіцца зараз – невядома. Цалкам магчыма, што прызнанне рыцарскага клуба “экстрэмісцкім фармаваннем” прывядзе да крымінальнага пераследу самаго Паўла Пастухова (Станкевіча) і яго паплечнікаў. Паводле МУС, дачыненне да клуба маюць Павел Станкевіч, Павел Лішанкоў, Дзмітрый Далячка.

У Горацкай калоніі застаецца каля 20 палітвязняў – Бяляцкі

У калоніі №9 у Горках на гэты момант знаходзіцца каля 20 палітвязняў, заявіў выдвараны ў Літву былы палітзняволены праваабаронца Алесь Бяляцкі.

“Ніводзін з іх не змяніў сваёй пазіцыі, хоць, зразумела, у калоніі нам забаранялася выказваць сваё меркаванне, каментаваць або якім-небудзь чынам рэагаваць на сітуацыю ў Беларусі ці за яе межамі. Там трэба было маўчаць, і ўсё. Але, размаўляючы з гэтымі людзьмі, я бачыў, што ўсе яны прытрымліваліся тых поглядаў, якія мелі яшчэ да зняволення” – распавёў у праграме літоўскага тэлебачання LRT “Тэма дня” лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру за 2022 год.

Паводле Бяляцкага, для тых, хто ў Беларусі знаходзіцца пры ўладзе, наяўнасць палітзняволеных – гэта ўмова захавання гэтай самай улады. “Такім чынам яны нейтралізуюць сваіх супернікаў. Яны хапаюць людзей з іншым меркаваннем. Яны пашыраюць рэпрэсіі супраць прадстаўнікоў беларускай культуры і тых, хто размаўляе па-беларуску. Ідзе вайна супраць усяго беларускага, супраць самой Беларусі. Па сутнасці, гэта антыбеларускі рэжым, які дзейнічае супраць уласнага народа толькі для таго, каб захаваць сваю ўладу” – адзначае праваабаронца.

Ён сцвярджае, што лукашэнкаўскія ўлады ў першую чаргу зацікаўленыя ў зняцці эканамічных санкцый. Але яны не зацікаўленыя ў тым, каб мяняць сітуацыю да лепшага, даваць людзям магчымасць жыць свабодна, свабодна выказваць сваё меркаванне.

“Свабоды прэсы няма, немагчыма з’явіцца на тэлебачанні, у Беларусі не існуе незалежных газет. Сітуацыя абсалютна антыдэмакратычная, яе можна параўнаць хіба што з савецкімі часамі. Не з апошнім дзесяцігоддзем, а з значна больш раннім перыядам, калі любая альтэрнатыўная інфармацыя і любыя альтэрнатыўныя меркаванні людзей душыліся. Менавіта такая сітуацыя сёння склалася ў Беларусі. Таму, дамагаючыся вызвалення палітычных зняволеных, трэба вельмі добра разумець, з кім вы маеце справу” – кажа Алесь Бяляцкі.

Ён указавае, што вызваляючы адных, улады ў Беларусі працягваюць арыштоўваць іншых. Арышты працягваюцца, рэпрэсіі, якія вяліся раней, нікуды не зніклі. Фактычна адной рукой улады выпускаюць палітычных зняволеных, а другой – набіраюць новых, каб затым эфектыўна «гандляваць» гэтымі людзьмі. 

“Нам неабходна, каб у Беларусі былі спыненыя рэпрэсіі, каб не засталося палітычных зняволеных, каб улады пайшлі на сур’ёзныя структурныя змены. Інакш такія абмены палітычных зняволеных не маюць ніякага сэнсу. Я, вядома, вельмі рады, што некаторых маіх калегаў вызвалілі, але іншыя сябры і паплечнікі па-ранейшаму знаходзяцца ў турме. І невядома, калі гэта скончыцца. Машына тэрору працягвае працаваць, беларускія ўлады і далей падтрымліваюць атмасферу страху. Неабходна дамагацца пераменаў, карэнных пераменаў у Беларусі. Інакш гэта будзе працягвацца бясконца” – сцвярджае дэпартаваны ў замежжа праваабаронца.

Паводле яго, сітуацыя ў Беларусі ўсё больш нагадвае сталінскія часы, калі ажыццяўляліся маштабныя рэпрэсіі. Людзі працягваюць жыць у гнятлівай атмасферы, нібы ў Савецкім Саюзе. 

Што датычна планаў былога палітзняволенага Горацкай калоніі №9, то ён намераны працягваць займацца тым, чым займаўся апошнія 30 гадоў – абаронай правоў чалавека.

Фотаздымак: LRT

Палітвязня Алеся Бяляцкага везлі з Горак праз усю краіну з завязанымі вачыма

Выдваранага з Беларусі палітзняволенага праваабаронцу Алеся Бяляцкага везлі з калоніі ў Горках праз усю краіну з завязанымі вачыма.

Некалькі палітвязняў былі вывезены ў Літву з Беларусі ўвечары 13 снежня 2025 года. Сярод іх быў праваабаронца, лаўрэат Нобелеўскай прэміі Алесь Бяляцкі. Пасля 1613 дзён ён выглядаў схуднелы і стомлены, але няскораны, і сустрэўся ў Вільні з беларускай грамадой і журналістамі.

Праваабаронца, які адбываў 10-гадовы тэрмін пакарання ў калоніі №9 у Горках, распавёў, што пра сваё вызваленне даведаўся літаральна ў ноч перад вывазам: а чацвёртай гадзіне раніцы яго разбудзіў дзяжурны па атрадзе і загадаў тэрмінова сабраць рэчы. Пашпарт, паводле словаў праваабаронцы, яму аддалі толькі пасля праходжання беларуска-літоўскай мяжы.

“Пасля таго, як у чэрвені быў вызвалены Сяргей Ціханоўскі, а ў верасні 51 палітзняволены, то было зразумела, што гэты працэс пайшоў. – зазначыў Бяляцкі – Заставалася толькі чакаць і спадзявацца, што ён не сарвецца. Бо мы разумеем, што ў любы момант сітуацыя можа змяніцца ў горшы бок”.

Таму вельмі важна і далей усім працягваць трымаць фокус на тых палітзняволеных, якія зараз знаходзяцца ў беларускіх турмах, а таксама дабівацца поўнага вызвалення ўсіх. 

Журналісты ўдакладнілі, ці быў у яго выбар – выехаць альбо не пакідаць Беларусь. “Насамрэч у той сітуацыі выбару вялікага не было: ці заставацца ў турме, ці быць такім чынам вывезеным, з завязанымі вачыма, з краіны. Я праехаў праз усю Беларусь з завязанымі вачыма” – распавёў ён, павеаміўшы, што не прасіў аб памілаванні.

Алесь Бяляцкі пажадаў усім беларусам вытрымкі і аптымізму, а таксама ніколі не здавацца і не апускаць рукі.

Скрыншот: Белсат

У Магілёве прэзентавалі кнігу пра “подзвігі чэкістаў”

«Магілёўскія ведамасці» сумесна з упраўленнем КДБ па Магілёўскай вобласці выдалі кнігу пра “гераізм чэкістаў у гады вайны”. 

Контрразведчыкі Магілёва не хочуць, каб перапісвалі іх “слаўную” гісторыю. З гэтай мэтай яны прэзентавалі кнігу «”Храбрацы“ асаблівага прызначэння».

Мерапрыемства прайшло ў сценах Музея Славы і сабрала ўвесь колер магілёўскай творчай інтэлігенцыі цяперашняга кшталту – галоўнага рэдактара газеты аблвыканкама Ірыну Петрусевіч, прадстаўнікоў грамадскай арганізацыі ветэранаў КДБ «Гонар», былога КДБіста, а цяпер старшыню абласного аб’яднання саюза пісьменнікаў Алеся Казеку і ўсіх, хто перакананы ў бездакорнасці магілёўскіх чэкістаў.

Тэма не проста спрэчная, а вельмі і вельмі склізкая. Чэкісты, няма словаў, таксама ваявалі, але іх уклад у перамогу над фашызмам – мікраскапічны ў параўнанні з мільёнамі салдат, што засталіся ляжаць пад фанернымі зоркамі і ў безыменных пахаваннях на палях баёў.

А вось пра ролю чэкістаў у фарміраванні загараджальных атрадаў, перадваенных і пасляваенных рэпрэсіях супраць уласнага народа кніжак пісаць не трэба – пра гэта ўсё і ўсім даўно вядома.

«Подзвігі» чэкістаў, у тым ліку і магілёўскіх, здзейсненыя ў апошні час, таксама афіцыйна задукаментаваныя.

За чарговую хвалю рэпрэсій супраць беларускага народа ім давядзецца адказваць паводле закона. І кнігі пра гэта будуць напісаныя зусім іншыя: гісторыю не спатрэбіцца перапісваць, яе трэба будзе толькі дапісаць.

Фота “Магілеўскія ведамасці”.

Берасцейскага палітзняволенага анархіста перавялі ў Горацкую калонію

Стала вядома цяперашняе месца адбыцця пакарання берасцейскага палітвязня Аляксанра Казлянкі – ён знаходзіцца ў Горацкай калоніі №9.

Аб пераводзе анархіста, асуджанага па справе “Рэвалюцыйнага дзеяння”, у калонію ў Горках паведаміў тэлеграм-канал АЧК-Беларусь. Гэта адбылося пасля суда над ім па арт. 411 за нібыта непадпарадкаванне адміністрацыі выпраўленчай установы і асуджэння яго яшчэ на паўтара года зняволення. Раней Аляксандр адбываў пакаранне ў Наваполацкай калоніі №1. Там жа праходзіў суд. 

Першапачаткова, 6 верасня 2022 года, палітвязень быў асуджаны на шэсць гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму і да штрафу ў памеры 500 базавых велічынь (16 000 беларускіх рублёў ці больш за 6 300 долараў).

Паводле Праваабарончага цэнтру “Вясна”, Аляксандр Казлянка, акрамя датычнасці да анархісцкага руху, быў сябрам “Свабоднага прафсаюза”. Ён раней неаднаразова затрымліваўся за ўдзел у пратэстных акцыях, напрыклад, супраць акумулятарнага завода (АКБ) у Берасці і супраць дэкрэта “аб дармаедах” у 2017 годзе.

2 сакавіка 2021 года да Аляксандра прыйшлі з вобшукам, а затым затрымалі. 

Аляксандру прад’яўленае абвінавачванне па арт. 342 Крымінальнага кодэксу (Арганізацыя альбо актыўны ўдзел у групавых дзеяннях, груба парушаючых грамадскі парадак) і па ч. 2 арт. 285 Крымінальнага кодэкса (стварэнне злачыннай арганізацыі альбо ўдзел у ёй). У аснову абвінавачвання па арт. 342 КК лёг эпізод з перакрыццём дарог ў Берасці ажно ў 2018 годзе: 5 траўня таго году анархісты блакавалі тры паласы трасы М1, пратэстуючы супраць будаўніцтва заводу АКБ. Пры гэтым знаёмыя Казлянкі кажуць, што ўдзелу ў акцыі ён не прымаў.

З першых дзён знаходжання ў зняволенні Аляксандра абавязалі насіць жоўтую бірку, як “схільнага да экстрэмізму і іншых дэструктыўных дзеянняў” (такія біркі носяць усе палітвязні), гэта значыць, што да зняволенага асаблівае стаўленне і больш жорсткія ўмовы адбыцця пакарання.

Фотаздымак: ПЦ “Вясна”

Палітвязню з магілёўскай турмы, які шукаў зніклых, пакінулі ў сіле прысуд

Вярхоўны суд адмовіў у скарзе на абвінаваўчы вырак былому каардынатару пошукавага атрада «Анёл», палітвязню Максіму Федаровічу, які знаходзіцца ў магілёўскай турме.

Як паведамляе Праваабарончы цэнтр “Вясна”, палітзняволенага Максіма Федаровіча абвінавачвалі ў «садзейнічанні экстрэмісцкай дзейнасці». Яго затрымалі 9 траўня 2025 года. Мужчыну судзілі за дзевяць выпадкаў перадачы даных маніторынгаваму каналу “Беларускі гаюн”. Прысуд вынесены ў Менскім абласным судзе. Яму прызначылі тры гады пазбаўлення волі, а максама штраф – 500 базавых велічынь. Федаровіч спачатку ўтрымліваўся ў менскім СІЗА №1, з другой паловы кастрычніка пераведзены ў следчую турму №4 ў Магілёве.

Максім быў каардынатарам пошукавага атраду “Анёл”. Раней ён працаваў тэхнолагам на “Мінск-Крышталі”, але цалкам змяніў жыццё пасля таго, як у 2017 годзе далучыўся да руху пасля маштабных пошукаў Максіма Мархалюка ў Белавежскай пушчы. Вядома, што ў палітвязня ёсць малое дзіця.

Фотаздымак: Праваабарончы цэнтр “Вясна”

Суд у Магілёве абвясціў экстрэмісцкім TikTok Аляксандра Івуліна

Суд Ленінскага раёна Магілёва назваў экстрэмісцкім TikTok-акаўнт «ЧестнОК-LIVE» спартыўнага журналіста, экс-палітвязня Аляксандра Івуліна.

Гэты рэсурс ужо ўнеслі ў так званы Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. 

Аляксандр Івулін – ураджэнец Оршы, вядомы спартыўны журналіст і футбаліст. Ён гуляў за “Крумкачоў”, працаваў у выданні Tribuna.com. 3 чэрвеня 2021 года Аляксандр быў арыштаваны спачатку на 30 сутак па адміністрацыйнай справе, а пазней асуджаны на два гады калоніі па артыкуле 342 Крымінальнага кодэксу (групавыя дзеянні, якія груба парушаюць грамадскі парадак). Пасля выхаду з калоніі Івулін з’ехаў за мяжу і аднавіў працу над уласнымі праектамі. 

Яго праект “ЧестнОК” у красавіку гэтага года быў прызнаны “экстрэмісцкім фарміраваннем”.

Фотаздымак: “Наша ніва”

Чарговы палітзняволены з Гомельшчыны знайшоўся ў магілёўскай турме

Актывіста з Нароўлі Міколу Віткоўскага, месцазнаходжанне якога доўгі час не маглі высветліць праваабаронцы, трымаюць у СІЗА турмы №4 у Магілёве.

Цяпер стала вядома, піша “Гомельская вясна”, што Віткоўскага яшчэ ў верасні затрымалі супрацоўнікі КДБ. Улады яму інкрымінуюць абвінавачанне паводле артыкула 356 Крымінальнага кодэкса «здрада дзяржаве».

Мікалай Віткоўскі – вядомы рэгіянальны актывіст і сябар партыі «Народная грамада». Раней сілавікі неаднаразова затрымлівалі яго па адміністрацыйных справах. Што менавіта стала падставай для адкрыцця супраць яго крымінальнай справы аб “здрадзе дзяржаве”, пакуль невядома. Не тлумачыцца таксама, чаму яго перавезлі менавіта ў магілёўскую турму, а не ў гомельскі СІЗА №3 або мінскі следчы ізалятар КДБ.

13 лістапада праваабаронцы атрымалі інфармацыю, што ў той жа магілёўскай турме №4 утрымліваюць і грамадскага актывіста з Калінкавічаў Аляксандра Елісеева. Яго таксама абвінавачваюць у здрадзе дзяржаве, а яшчэ ў абразе беларускага дыктатара. Паводле наяўных звестак, абодва рэгіянальныя актывісты маглі трапіць пад пераслед у межах адной справы. І Віткоўскі, і Елісееў зніклі ў сваіх гарадах у верасні 2025 года.

Фотаздымак: “Гомельская вясна”