Адміністрацыя Горацкай калоніі не рабіла палёгкі для лаўрэата Нобелеўскай прэміі ў параўнанні з іншымі палітзняволенымі, паведаміў праваабаронца Алесь Бяляцкі.
У калоніі №9 у Горках усе ведалі, што ў іх сядзіць лаўрэат Нобелеўскай прэміі, аднак ніякіх прывілеяў гэта не давала, распавёў выдвараны з Беларусі былы палітвязень Алесь Бяляцкі Радыё Свабодзе. Ён знаходзіўся ў гэтай калоніі з 2023 года да вызвалення сёлета ў сярэдзіне снежня.
“Я праходзіў праз усё тое, праз што праходзілі палітычныя зняволеныя. Гэта і знявагі, гэта і размовы на «ты», да цябе ставіліся як да звычайнага зняволенага, як да палітзняволенага. Захацелася начальніку рэжыму – ён цябе распрануў дагала, прымусіў прысядаць, бо ён табе робіць поўную праверку, хаця там у цябе толькі сустрэча з адвакатам. Перад гэтым ён цябе распрануў, а то раптам ты пранясеш нейкую цыдулку, ці што ён там шукаў, я ня ведаю. Гэта ўсё – здзекі і нечалавечае абыходжанне – было, безумоўна” – распавёў Алесь Бяляцкі.
Паводле яго, там былі бясконцыя пратаколы аб парушэньні правілаў унутранага распарадку і адміністрацыя вельмі любіла выпісваць гэтыя паперы. “За любую дробязь і па справе, і не па справе – што ты не паголены, у цябе чаравікі не пачышчаныя, ты кепска прыбраў у секцыі, калі твой час прыбіраць, не павітаўся, калі прайшоў начальнік нейкі. Усё гэта было, я і сам ня ведаў, што на мяне было столькі папер” – кажа палітвязень.
Бяляцкі падлічыў, што пару месяцаў таму ён праходзіў палову тэрміну свайго зняволення. “Улічваючы норму «дзень у СІЗА за паўтара ў калёніі» і тое, што мы ў СІЗА правялі амаль два гады, мне атрымалася чыстага тэрміну дзевяць гадоў і паўтара месяца – тое, што я мусіў адсядзець. Нядаўна я праходзіў атэстацыю за палову гэтага тэрміну і на ёй пачуў, што на мяне, аказваецца, за два з паловай гады знаходжаньня ў Горацкай калёніі склалі 23 пратаколы аб парушэнні ўнутранага распарадку. Я лічыўся злосным парушальнікам. Нобэлеўскі ляўрэат – злосны парушальнік правілаў распарадку. Гэта цалкам нармальна, без усякай шызафрэніі для мясцовага горацкага начальства” – сцвярджае праваабаронца.
Паводле Бяляцкага, пры вызваленні перад наступнай дэпартацыяй у Літву 13 снежня 2025 года ў яго была забраная ўся карэспандэнцыя і рукапісы.
Пры гэтым ён сцвярджае, што ў дачыненні да яго, безумоўна, было нялюдзкае абыходжанне, а вось катаванняў не было. “Калі цябе зачыняюць у ШЫЗА, а на табе толькі лёгкае адзеньне, а ў камэры +8 градусаў і ты там мусіш сядзець 10 сутак, ня можаш спаць, бо цябе калоціць ад холаду – гэта што? Гэта і ёсць нялюдзкае абыходжанне. Калі ты ня можаш сесці, бо прышпіленыя нары, ты мусіш хадзіць, а лаўка вузкая – 20 сантыметраў. Гэта тое месца, дзе ты можаш пасядзець пры +8 градусах у камеры, максімум +10, а ты ў кашульцы – гэта што такое? Гэта датычыць усіх зняволеных, не толькі палітычных” – ўзгадвае праваабаронца.
Рэлігійны і дзяржаўны дзеяч Вялікага княства Літоўскага.
Сакратар караля і вялікага князя Стэфана Баторыя. Пробашч троцкі, адміністратар Віленскай дыяцэзіі, біскуп віленскі.
Правёў паўторную кананізацыю Святога Казіміра – каралевіча польскага і вялікага княжыча літоўскага, патрона Вільні і Гродзенскага біскупства, апякуна Вялікага Княства Літоўскага.
Беларускі выдавец, публіцыст, краязнавец і фалькларыст.
Перакладаў на польскую мову рускія байкі для часопіса «Athenaeum».
Выдаваў літаратурна-навуковыя альманахі «Rocznik Literacki» і «Pamіetnik naukowo-literacki», выдаў зборнікі Т. Лада-Заблоцкага «Паэзія» і «Дыярыуш» С. Бельскага.
Аўтар прадмовы «Беларусь і Ян Баршчэўскі» да кнігі «Шляхціц Завальня…» Я. Баршчэўскага.
Блізкі сябар Т. Шаўчэнкі.
За публіцыстычную дзейнасць арыштаваны ў 1850 годзе і сасланы ў Архангельскую губерню.
Беларускі акцёр і рэжысёр, тэатральны дзеяч, адзін з заснавальнікаў беларускага прафесійнага тэатра.
Адзін са стваральнікаў і кіраўнік Першага таварыства драмы і камедыі, Беларускага дзяржаўнага тэатра (цяпер Купалаўскі, 1920).
Зрабіў першыя пастаноўкі беларускай драматургічнай класікі, паводле твораў Я. Купалы, Я. Коласа, Ф. Аляхновіча, У. Галубка, К. Каганца, К. Буйло і іншых.
Абапіраўся на практыку папярэднікаў і традыцыі беларускага народнага тэатра, імкнуўся да жыццёвай дакладнасці і праўдзівасці, шырока выкарыстоўваў у пастаноўках народную музыку, спевы.
Перакладаў на беларускую з польскай, рускай і ўкраінскай моў.
Арыштаваны ДПУ у 1930 годзе. Вязень ГУЛАГу.
Яго дачка – Ірына Ждановіч – актрыса, Народная артыстка БССР.
wikimedia.org
1938 год. Упершыню ў гісторыі вынаходнікам Чэстэрам Карлсанам зроблена ксеракопія.
За сваё вынаходства ён пасля атрымаў ад кампаніі “Ксеракс” 150 мільёнаў даляраў (100 мільёнаў ён выдаткаваў на дабрачыннасць).
У 1949 году ў продаж паступілі першыя мадэлі капіравальнага апарата кампаніі «Халоід».
Тэхналогію назвалі “ксераграфія” – ад грэчаскіх “ксерас” (“сухі”) і “графе” (“пішу”).
“Халоід” з 1958 года стала называцца “Халоід Ксеракс” ці проста “Ксеракс” (Xerox).
Беларускі мовазнавец, дыялектолаг, гісторык. Кандыдат філалагічных навук.
Узнагароджаны Дзяржаўнай прэміяй у складзе аўтарскага калектыву за цыкл прац «Лексічны атлас беларускіх народных гаворак» у 5-ці тамах.
Асноўныя накірункі навуковай дзейнасці: дыялекталогія, лінгвагеаграфія, лексікаграфія, тапаніміка, міжмоўныя і міжэтнічныя кантакты, сацыялінгвістыка, фальклор, этнаграфія, этналінгвістыка.
Старшыня «Заходнепалескага навукова-краязнаўчага таварыства „Загароддзе“.
Выдаў пераклад «Новага Запавету» на заходнепалескім дыялекце.
wikimedia.org
1988 год. Адбылося святкаванне 100-годдзя Магілёўскага абласнога драматычнага тэатру. Выбар даты незразумелы.
28 траўня 1886 годаадбылося першае паседжанне будаўнічага камітэта па будаўніцтве Магілёўскага драмтэатра, 14 траўня 1888 года цалкам скончаны будынак тэатра.
15 траўня, у дзень святкавання свяшчэннага каранавання Іх Імператарскіх Вялікасцей, у гарадскім тэатры адбыўся першы аматарскі спектакль, на які многія жадаючыя не змаглі патрапіць з-за хуткага распродажу ўсіх білетаў.
На святкаванні ззялі ордэнамі віцэ-губернатар, гарадскі галава, мясцовыя багацеі. Архітэктар П. Камбураў, майстры-будаўнікі былі ў натоўпе, як і малады мастак Чарнышоў, які выконваў пры пабудове тэатра ўсе жывапісныя працы. Не было сярод тых, хто адкрываў тэатр, і мастака Трэніна, які напісаў заслону і дэкарацыю.
Пра гэту знамянальную падзею ў культурным жыцці горада ўжо 17 траўня 1888 г. пісалі “Магілёўскія губернскія ведамасці”.
25 верасня 1888 года антрэпрызай Г.Дзеркача (Любімаў) адкрыўся зімовы тэатральны сезон.
Чырвоная цагляная пабудова Магілёўскага тэатра са складанай кампазіцыяй лічыцца адной з найпрыгажэйшых у горадзе. Помнік архітэктуры псеўдарускага стылю.
Тэатр пабудаваны на месцы былых абарончых умацаванняў сярэднявечнага Магілёва, на месцы Каралеўскай брамы. Яго будавалі на ахвяраванні жыхароў усёй губерніі.
Сцены тэатра памятаюць імператара Мікалая II, кіраўніка Часовага ўрада А. Керанскага, адмірала А. Калчака, шматлікіх царскіх генералаў, класікаў літаратуры Якуба Коласа і Янкі Купалы. На сцэне тэатра выступалі В.Камісаржэўская, С.Рахманінаў.
У 1985 годзе магілёўская грамадскасць абараніла тэатр, не дапусціўшы яго разбурэння. Пасля рэканструкцыі ў студзені 2001 года тэатр зноў адчыніў свае дзверы для гледачоў.
